00:00Anaplofora shinensis olarak bilimsel adlandırmada kullandığımız ve Türkçe'de turunçgil teke böceği olarak adlandırdığımız bir tür aslında uzak doğu kökenli bir
00:10türdür.
00:11Ana vatanı Çin, Japonya ve Kore'dir. 2000'li yılların başlarında hatta 2000'li yıllarda İtalya'dan Avrupa'ya giriş yapmış ve
00:21bu bitki materyalinin taşınması ile Avrupa'ya giriş yapmış.
00:25Ve ardından Fransa, Hollanda, Birleşik Krallıklar, Danimarka gibi birçok Avrupa ülkesinde yayılmıştır.
00:32Ülkemizde ise ilk kez 2014 yılında İstanbul, Şile, Kumbaba fidanlığında tespit edilmiş ve mevcut durumda ülkemizde İstanbul, Antalya, Sakarya, Bartın,
00:44Diyarbakır, Trabzon ve son olarak maalesef vize de görülmüştür.
00:48Trabzon'a ilk kez 2016 yılında Esiroğlu'nda bulunan Atasu fidan depolama alanında tespit edilmiştir.
00:57Ardından çevredeki fidanlık alanlarda da türün görüldüğü ve yoğun zarar yalar yaptığı bilinmektedir.
01:05Tabi bu tür, ana vatanında Kurunçgil'de yoğun olarak zarar yaptığı bilinmekle birlikte Avrupa'da ve ülkemizde 87 cinse ait 180'den fazla
01:16türde zarar yaptığı bilinmekte.
01:18Dolayısıyla yalnızca fındıkta değil aslında akça ağaçtan, kavağa, at kestanesinden çınara kadar fındık, kiraz gibi birçok hem orman hem park
01:28bahçelerde kullanılan süs bitkilerinde hem de tarımda kullanılan önemli bitkilerde zarar yapmaktadır.
01:34Tabi bu tür Samsun, Trabzon ve son görüldüğü Rize'de özellikle fındıklık alanları tercih etmesiyle dikkatimizi çekmekte.
01:45Tabi buralarda genel gerekli müdahale ve mücadele yöntemlerinin tespit edildikten sonra ilgili kurumlar tarafından yapıldığını ve başarıyla sonuçlandığını biliyoruz.
01:57Ancak tabi bu gelecek için özellikle fındık yetiştiriciliğinin önemli olduğu Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon gibi illerimizde özellikle dikkat edilmesi
02:09ve hızlı bir şekilde mücadele çalışmalarının gerçekleştirilmesi gereken bir böcektir.
02:14Bu tür Haziran sonu ile Ağustos sonu arasında bölgemizde fındık alanlarında biz bu türü ergin olarak görebiliriz.
02:22Nasıl tanıyacağız bu türümüzü?
02:24Bu tür yaklaşık 1,5-4 cm boyutunda teke şeklinde arkaya doğru kendi boyu uzunluğunda bazen de kendi boyundan daha
02:36uzun antenleri olan üzeri parlak siyah renkte ve beyaz lekeler bulunan birçok beyaz leke bulunan bir teke böceği türümüz.
02:44Zaten adını da antenlerinin geriye doğru ve teke gibi olmasından alıyor.
02:49Bu türü öncelikle erginlerinden tanıyabiliriz ya da kış boyu larva döneminde zarar yaptıktan sonra çıkış yaptığı kök ve köke yakın
03:01alt gövde kısmındaki 1 TL büyüklüğündeki çıkış deliklerinden bu türü tanıyabiliriz.
03:06Dolayısıyla öncelikle şunu yapmamız gerekiyor halk olarak bilinçli bir toplum olarak bu türün herhangi bir belirtisini gördükten sonra ilk olarak
03:18hızlı bir şekilde ilgili kurum mercilere ve belediyeliklere bu türün alanımızda ya da sahamızda ya da arazimizde olduğunu hızlı bir
03:26şekilde gidip bildirmek gerekli.
03:28Bunun dışında tabii türle ilgili yapılan farklı biyolojik mücadele yöntemleri, entomopatojen uygulamaları, bazı ağaç kakan türlerinin bu tür üzerinde başarılı
03:37olduğu bilinmekte.
03:38Ancak yapılabilecek en kesin ve net çözüm bu türle ilgili eradikasyon çalışmalarıdır.
03:44Nedir bu eradikasyon çalışmaları diyecek olursak,
03:47Alanda türün tespit edildiği an hızlı bir şekilde önlem almak amacıyla alana gidip kökle birlikte alandaki ağacın tamamen çıkarılması ve
03:59orada yonga haline getirilerek hızlı bir şekilde imha edilmesi, yakılması gerekli.
04:03Yoksa ben bunu alayım, evime götüreyim, yakacak odun olarak kullanırım gibi bekletmek kesinlikle çok tehlikelidir.
04:09Bulunduğu alanda hızlı bir şekilde eradikasyon çalışmasının başarıyla uygulanarak gerekli materyalin yakılması gerekli.
04:17Aslında bu zararlı çok tehlikeli bir zararlı.
04:20Ne için?
04:21Şöyle, normalde çok geniş bir ağaç konukçu kitlesi olduğunu belirtmiştik.
04:27Bunlar tabii çapa göre zarar şiddeti değiştiği için, fındık biliyorsunuz ki ince dalları çok küçük çapta bildiğiniz üzere.
04:37Dolayısıyla burada böceğin yalnızca bir larvası bile fındığın bir dalını öldürmeye yetecek nitelikte olmakta.
04:46Dolayısıyla bir ocakta yalnızca bir erginin bıraktığı yumurtalar tamamen ocağı kurutabilir ve aslında diğer zararlılar olarak adlandırdığımız,
04:58işte bu halyomorfa, hals, kahverengi kokarca gibi zararlılara nispeten doğrudan meyve verimini veya fındık verimini etkilemekten ziyade
05:07doğrudan ağacı öldürdüğü için çok daha tehlikeli bir durumda diyebiliriz.
05:12Bunun için bir an önce önlemlerin alınması ve özellikle halkın bir yerden bir yere fidan taşınmamasına,
05:18özellikle görüldüğü bölgeden başka bir alana fidan taşınmaması konusunda hassasiyet göstermesi çok çok önemli.
05:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar