- 9 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Dün Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Suudi Arabistan'a günübirlik bir ziyaret gerçekleştirdi.
00:05Riyad ve Mekke Anlaşması tabii ki.
00:09Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında bir üçlü ittifak, bir üçlü askeri işbirliği anlaşması,
00:15savunma konuları da başta olmak üzere bir dizi alanda işbirliği gerçekleştirilecek
00:21ve dün gerek sosyal medyada, gerek ana akı medyada, bölgesel olarak ve uluslararası düzeyde çok yakından takip edilen
00:28farklı yönleriyle değerlendirilen bir konu oldu bu.
00:32Bu anlaşma esas itibariyle neyi kapsıyor? Biraz bunu açıklığa kavuşturalım. Çok önemli.
00:38Çok önemli.
00:39Şuradan itibaren isterseniz ben sorumla açayım. Belki daha izleyicilerimiz için yöreli olabilir.
00:44Şimdi Türkiye bir taraftan NATO üyesi ve Batı İttifakı ile çok güçlü ilişkileri var. G20 üyesi.
00:51Bu anlaşma Mekke Savunma Anlaşması'na baktığımızda en kritik bence başlık şu.
00:56Bir ülkeye yapılan saldırı diğer ülkelere de, katılımcı ülkelere de yapılmış gibi kabul edilecek deniyor.
01:05Şimdi tabii Türkiye ile bu ülkeler arasındaki savunma işbirliğinin genişletilmesi, derinleştirilmesi çok önemli ve yararlı görünüyor.
01:12Fakat bu tarafı acaba bir risk oluşturur mu Türkiye bakımından?
01:16Son yıllarda Türkiye dış politikada çok dikkatli ve dengeli adımlar attığı için bütün dünyada takdir edilen ara bulucu, uzlaştırıcı ve
01:25kolaylaştırıcı niteliği olan bir ülke.
01:27Hal böyleyken örneğin Suudi Arabistan'ın İran'la ilişkilerinde oldukça sıkıntılı bir durum var.
01:32Adeta bir savaş durumunda.
01:34Pakistan aynı şekilde Hindistan'la ve belki Afganistan'la sıkıntılı süreçler yaşıyor.
01:39Böyle bir süreç Türkiye'nin kendisini hiç istemediği bir durumun içinde bulunmasına neden olabilir mi, yol açabilir mi?
01:48Dün en çok tartışılan konularından biri buydu.
01:50O itibariyle bunu sormak istedim.
01:52Buyurun efendim.
01:52Çok teşekkür ediyorum öncelikle.
01:54Tekrar iyi yayınlar, iyi hafta sonları diliyorum.
01:57Dün gerçekten tarihi bir gün yaşandı.
02:00Mekke anlaşması son derece önemli.
02:04Üç önemli ülke, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan bölgemizin üç önemli ülkesi arasında çok önemli bir anlaşma imzalandı.
02:14Bu ülkelerle zaten iyi ilişkilerimiz var.
02:18Çeşitli alanlarda iş birliklerimiz var ama bunu çok daha önemli bir noktaya taşıyan bir anlaşma oldu.
02:26Niye böyle bir anlaşma oldu diye öncelikle bakmamız lazım.
02:29Ben burada Hakan Bey öncelikle dünyadaki geldiğimiz yeni ortamı çok iyi değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum.
02:39Dünya eski dünya değil.
02:41İkinci dünya savaşından sonra o dönemin galipleri tarafından diyelim oluşturulmuş bir dünya sistematiği var.
02:48Kurumlar var, kurallar var.
02:51Geldiğimiz noktada bu kurumların ve kuralların ciddi anlamda aşındığını, zayıfladığını görüyoruz.
02:58Ticaret kurallarından tutun, jeopolitik gerilimlere kadar.
03:02Dolayısıyla dünya eskisi kadar güvenli bir ortama sahip değil.
03:07Belirsizlikler artmış durumda.
03:09Riskler yükselmiş durumda ve küresel mekanizmalar zayıflamış durumda.
03:15Böyle ortamlarda, küresel düzenin zayıfladığı ortamlarda bölgesel iş birlikleri ön plana çıkıyor.
03:22Sadece bizim bölgemizde değil, farklı bölgelerde de bunu görüyoruz.
03:27Yani bu küresel düzendeki zayıflığın oluşturduğu boşlukta diyelim, bölgesel iş birlikleri bir alternatif olarak ön plana çıkıyor.
03:37Ve bunu biz de bölgemizde yaşıyoruz.
03:40Herhalde anlatmamıza gerek yok.
03:43İşte yukarıda çatışma, aşağıda çatışma bir ateş çemberi etrafımız.
03:47Ceopolitik gerilimler son derece yükselmiş durumda.
03:52İşte bu ortamda üç ülke birbirini tamamlayıcı özellikleri olan üç ülke arasındaki bu anlaşma çok kıymetli.
04:01Pakistan malum nükleer bir güç, ciddi bir nüfusu var ve çok önemli bir coğrafyada bulunuyor.
04:09Suudi Arabistan hem enerjide hem finansta dünyanın önde gelen ülkelerinden biri.
04:16Türkiye Cumhuriyeti ise sanayisi ve özellikle savunma sanayisiyle, yine konumuyla, tarihi birikimiyle, kurumsal birikimiyle çok önemli bir noktada.
04:28Dolayısıyla bu üç ülke arasındaki kurulan bu ilişki biçimi hem bölgesel istikrar hem küresel istikrara katkıda bulunacak bir çerçeve.
04:39Bunu herhangi bir tarafa, kişiye, kuruma bir tehdit oluşturan bir yapı olarak kesinlikle görmemek gerekir.
04:47Bu birilerine karşı oluşturulmuş bir yapı değil.
04:51Tam aksine belli konularda gerilimler ortaya çıkmasın diye caydırıcılığı güçlendirmek için oluşturulmuş bir yapı.
05:02Bir defa bunun altını çizmemiz lazım.
05:05Bütün ülkelere dönük artık riskler yükselmiş durumda.
05:09Bu riskleri engellemek istiyorsanız caydırıcılığınızı arttırmanız lazım.
05:14Size karşı bir saldırı gerçekleştiği zaman bunun ortaya çıkaracağı maliyetlerin yüksek olacağını tüm taraflara göstermeniz lazım.
05:25Dolayısıyla bu esas itibariyle caydırıcı bir mekanizma.
05:28Bir taraftan da savunma sanayi başta olmak üzere iş birliğini arttırıcı bir mekanizma.
05:34Savunma sanayinde Hakan Bey artık geldiğimiz noktada özellikle Türkiye olarak çok önemli bir noktadayız.
05:40Dünyanın 11. büyük ihracatçısıyız.
05:44Geçen yıl 10 milyar doları açtığı ihracatımız.
05:47Giderek daha kompleks sistemlere doğru gidiyoruz.
05:51Ve buralarda artık platformlar oluşturmamız lazım.
05:54Tek başına bir ölçek yeterli değil bir takım işler için.
05:58Farklı ülkelerin de girdiği, maliyetleri paylaştığı, aynı zamanda pazarı genişlettiği bir yaklaşım içinde olmamız gerekiyor.
06:07Bu anlamda da çok kıymetli diye ifade etmek istiyorum.
06:10Bu bizim NATO'ya veya içinde bulunduğumuz herhangi bir ittifaka alternatif bir yapı değil.
06:17Bunun da altını çizmemiz lazım.
06:19Tamamlayıcı bir yapı.
06:21Türkiye NATO'nun çok önemli bir ülkesi.
06:24İkinci büyük gücü.
06:26Ve bir taraftan da biliyorsunuz NATO zirvesini daha geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdik.
06:31Ve başarılı bir zirve oldu.
06:32Tüm dünyada ses getiren bir zirve oldu.
06:35Dolayısıyla o diğer ittifaklık ilişkilerimize, ikili veya çok taraflı ilişkilerimize alternatif bir yapı değil.
06:44Onları tamamlayıcı, tahkim edici bir yapı olduğunu da ifade edebiliriz.
06:49Dolayısıyla bu yapı herhangi birine, bir kesime, bir ülkeye bir tehdit değil.
06:54Bu ittifaka giren ülkeler arasındaki işbirliği düzeyini daha stratejik seviyeye çeken bir yapı.
07:02Bahsettiğiniz bir takım riskler, tartışmalar her zaman yapılabilir ama şunu söylememiz lazım.
07:10Dayanışmanın çok çeşitli biçimleri var.
07:13Ülkeler arası dayanışmanın.
07:14Her konuda işte bir şekilde hemen otomatik veya hızlı bir şekilde bir takım süreçlerin içinde olmanız gerekmiyor.
07:23Türkiye kendisini riskli bir ortamın içinde bulabilir mi gibi bir endişe oldu.
07:27Şimdi bizim özellikle İran'la örneğin Kassı Şirin'den bu yana çok dikkatli ve özenli bir ilişkimiz oldu.
07:35Herhangi bir savaşla da girmeyiz.
07:36İran'a karşı bir yapılanma olarak bunu görmemek gerekir.
07:40Yani burada herhangi bir ülkeye bir kesim, bir tarafa dönük bir yapılanma değil.
07:45Bu nereden gelirse gelsin oluşabilecek risklere karşı caydırıcı bir mekanizma.
07:52Ve esas itibariyle bölgesel barışı ve istikrarı güçlendirmek, küresel barışa ve istikrara katkı vermek üzere oluşturulmuş bir mekanizma.
08:02Dolayısıyla bunu herhangi bir ülkeye bir kesime karşı bir yapılanma olarak kesinlikle görmemek gerekir.
08:09Artı bu açık bir sistem.
08:11Onu soracağım.
08:12Yani bu üç ülke çekirdek.
08:14Hemen oradan müsaadenizle sorayım.
08:16Şimdi ben Sayın Hakan Fidan'la birlikte, Dışişleri Bakanımızla birlikte kısa bir süre önce Suudi Arabistan'daki bir programa katılmıştım.
08:23Ve orada Sayın Hakan Fidan dört ülkenin yani Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'da vardı.
08:29Bakanlar düzeyinde önemli görüşmeler vardı.
08:31Yani aslında dünkü imzanın bu nüvesi ve hazırlıkları aşağı yukarı uzunca bir süredir devam etmekteydi bakanlık hazırlıkları çerçevesinde.
08:39Mısır'da katılabilir diye bakılıyordu.
08:42Mısır'ın katılamaması, katılmaması, efendim İsrail Yunanistan tarafından gelen bir telkin, bir tazik veya buna benzer başka bir bağlamda mı
08:52değerlendirmek gerekir?
08:54Yoksa yakında belki Mısır'ın veya başka bazı ülkelerin de katılabileceğini değerlendiriyor musunuz?
08:59Şöyle yani bu diğerleri spekülasyon yani onlara pek yorum yapmak istemiyorum.
09:05Buradaki yapı esas istibariyle üç ülkenin oluşturduğu çekirdek bir yapı.
09:09Evet.
09:10Dolayısıyla bu genişlemeye açık bir yapı.
09:12İmzalanan anlaşmada da bu net bir şekilde ortada.
09:16Ama genişlemenin seyrini bu üç ülkenin ortak tutumu belirleyecek.
09:22Ve neden olmasın tabii ki Mısır çok değerli bir ülke, çok önemli bir güç.
09:27Askeri olarak da, coğrafi olarak da, nüfus itibariyle de.
09:33Dolayısıyla önümüzdeki süreçlerde bu yeni katılımlar da olabilir bu yapıya.
09:41Buna açık bir yapı.
09:42Ama bunu üç ülke birlikte değerlendirerek kararlaştıracak.
09:46Kararlaştıracak.
09:47Dolayısıyla bu çekirdek aynı zamanda genişlemeyi de kararlaştıracak, yönetecek bir şekilde.
09:55Üç ülkenin birlikte iradesiyle ancak bu kararların alınacağını.
09:59Çünkü anlaşmayı imza atan ülkeler de nihayete istibari.
10:01Fakat ben söylediklerinizden şu iki unsur öne çıkarmak isterim.
10:05Birinci hedefi caydırıcılık olan.
10:07Caydırıcılık.
10:07Kapsamlı iş birliğini de hedef alan.
10:10Ama bir doğrudan tanımlanmış bir üçüncü ülkeyi veya üçüncü ülkelere hedef alan bir yapı değil.
10:16Çünkü dün uluslararası basına baktığında özellikle Atina'da, Kıbrıs'ta çok yakından, İsrail'de çok yakından takip edildi.
10:22Şunu söyleyelim, belki orada bundan rahatsız olanlar gölgelemeye çalışıyorlar diye düşünüyorum ben.
10:28Bu tür ne diyelim, spekülatif yorum yapanlar daha çok bu yapıdan rahatsızlık duyan, kimlerin rahatsızlık duyduğunu da görüyoruz.
10:38Bunu gölgelemeye çalışan söylemler, açsız istibariyle caydırıcılık.
10:42İkinci bir nokta ama onu da unutayım, vurgulamak isterim.
10:45Bu güvenlik iş birliği aynı zamanda ekonomik iş birliğini de güçlendirecektir diye inanıyorum ben.
10:51Yani önümüzdeki dönem bağlantısallık, finans, yatırımlar birçok boyutuyla bu ülkeler arasında, bu ilişkiye giren, güvenlik ilişkisine giren ülkeler arasında bu
11:05ekonomik ilişkileri de ivmelendirici, güçlendirici bir rolü olacaktır, etkisi olacaktır.
11:13Bunun da altını çizmek istiyorum.
11:14Efendim yine söyledikleriniz arasında bir konuyu öne çıkarmak istiyorum.
11:18Suudi Arabistan dünyanın en zengin petrol kaynaklarından birine sahip ve finans gücü itibariyle de böyle trilyon dolar mertebesinde yatırımlar yapabilen
11:27bir ülke.
11:28Pakistan büyük bir nüfusu olan önemli bir coğrafyada ve diğer taraftan bir nükleer güç.
11:34Bakıldığı zaman hem Çin'le hem de Batı Avrupa, Amerika ile dengeli ilişkiler götürmeye çalışan bir ülke.
11:41Türkiye'de zaten yani bu ülkeler arasında çok müstesna bir yerde her yönüyle, bütün uluslararası tarihiyle, coğrafyası ile çok özel.
11:50Yani üretim kapasitesiyle, tarihi derinliğiyle, coğrafyası ile yani bir taraftan Rusya-Ukrayna savaşında, Orta Doğu'daki süreçlerde hep dengeli.
11:59Aklı selimle gitmeye çalışan bir ülke.
12:01Bu da değişmeyecek Hakan Bey.
12:02Türkiye'nin barışçı, istikrarı öngören, uzlaşmacı, tüm taraflarla diyalog içinde sorunlara diplomatik çözüm arayan politikasında en küçük bir değişiklik yok.
12:14Türkiye bunu rastgele yapan bir ülkede değil, köklü bir devlet geleneğiyle bu çevremizdeki çatışmalara diplomatik çözüm üretme gayretinde olan bir
12:27ülke.
12:27Sayın Cumhurbaşkanımızın da liderliğiyle, liderler diplomasisi düzeyinde de çok önemli katkılarda bulunan bir ülke.
12:34Bunu da güçlü bir şekilde yapmaya devam edecek.
12:37Bu arada tabii Türkiye'nin sadece işbirliği içinde olduğu ülkeler bunlarla sınırlı değil.
12:42Ben kısa bir süre önce Katar'daydım.
12:44Oradaki askeri üsümüzü ziyaret ettim.
12:47Yani bizim Milli Savunma Bakanlığımızın ilgili birimlerinin, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu bölgede, Somali'de, Sudan'da,
12:55efendim bu UMAN'la mesela ve Katar'la yani Eurofighter konusunda özel anlaşmalar var.
13:03Azerbaycan'la özel tıfaklık ilişkimiz var.
13:06Dolayısıyla bunu bir bölgesel düzeyde Türkiye'nin bir öne çıkma hamlesi gibi de mi görmek, okumak?
13:12Yani bugünkü dünyada güvenliğin giderek kurumsal anlamda, küresel anlamda zayıfladığı bir ortamda farklı güvenlik tamponları oluşturmak durumundasınız.
13:23Geleceğinizi, uzun vadeli geleceğinizi güvenceye almak için farklı tamamlayıcı mekanizmalar üretmek zorundasınız.
13:33Güvenliğiniz sınırlarda başlamıyor.
13:36Çok daha geniş, küresel, bölgesel bağlantılar içinde güvenliğiniz oluşuyor.
13:41Dolayısıyla Türkiye bir taraftan kendi savunma sanayisini, ekonomisini, kurumsal yapısını geliştirerek güvenliğini arttırırken,
13:50bir taraftan da ittifaklarını genişletiyor.
13:53Ve dost kardeş ülkelerle Azerbaycan gibi, Türk Cumhuriyetleri, Türk Devletleri topluluğu da farklı bir çerçevede yapılanla biliyorsunuz.
14:04İşte Kuzey Afrika'da çok önemli ilişki içinde olduğumuz ülkeler Libya'dan, dediğiniz gibi Somali'ye birçok ülke var.
14:14Doğu Akdeniz'de Kıbrıs başta olmak üzere çok önemli bir konumumuz var.
14:18Türkiye'nin İspanya'yla çok yakın ilişkileri var.
14:21İspanya ile Akdeniz ülkeleriyle çok doğru ilişkilerimiz var.
14:24Dolayısıyla güvenliğinizi bu geniş çerçeve içinde ve çok katmanlı bir yapılanma içinde sağlıyorsunuz.
14:32Bu da ülkenin uzun vadeli geleceği açısından çok önemli.
14:35Ama ana politikamızın tekrar altını çizmek isterim.
14:39Türkiye her zaman çatışmadan değil barıştan yana olmuştur.
14:43Böyle olmaya da devam edecektir.
14:45Ama bir taraftan da caydırıcı ve güçlü bir ülke olarak bu rolünü hem bölgesel düzeyde hem küresel düzeyde güçlü bir
14:54aktör olarak yerine getirmeye devam edeceğiz.
14:56Yani bu süreçleri izleyen vatandaşlarımızdan acaba Türkiye yeni bir maceraya mı sürüklenir gibi endişesi olanlar varsa böyle bir şeye kapılmasınlar
15:06mı diyorsunuz?
15:07Türkiye'nin mekanizmaları bellidir, kurumsal yapılanması bellidir.
15:11Herhangi bir kararın Türkiye'de nasıl alınacağı usulleri, meclisimizin rolü hepsi ortadadır.
15:18Dolayısıyla Türkiye'nin böyle maceracı bir ülke olmadığını biliyoruz.
15:24Tarihsel derinliği olan, kurumsal derinliği olan bir ülke gelişebilecek olaylara karşı hangi dozajda nasıl tepki vereceğini ayarlayabilecek konumda olan bir
15:35ülkedir.
15:36Efendim uluslararası basında bu işbirliğini tarif ederken İslami NATO, Sünni İttifakı gibi kavramlar da kullanıldı.
15:44Bu benzetmeler isabetli midir size göre?
15:48Ben doğru bulmuyorum açıkçası.
15:50İsmi neyse onunla bakmak lazım.
15:52Bu Mekke Anlaşması ve bir bölgesel güvenlik anlaşması elbette üç ülkede nüfusunun büyük bir bölümü Müslüman olan ülkeler.
16:03İslam dünyasının da baktığınız zaman maalesef çatışmaların son dönemde özellikle yaşanan birçok çatışmanın odağında olduğunu ve ciddi bir güvenlik ihtiyacı
16:15içinde olduğunu görüyoruz.
16:17Bu anlamda bu yapılanma inşallah tüm İslam dünyası içinde, insanlık içinde daha fazla barışa, daha fazla huzura vesile olur.
16:29Buradaki amaç herhangi dediğim gibi bir saldırı pakta oluşturmak, bir takım ülkeleri, kesimleri tehdit etmek değil.
16:38Yaşanabilecek risklere karşı, gelişebilecek tehditlere, güvenlik tehditlerine karşı daha güçlü bir dayanışma sergilemek.
16:47Bu birçok dünyanın birçok ülkesi bölgesinde de gerçekleşiyor.
16:52Dolayısıyla biz burada kendi bölgemizde, bölgemizdeki elbette tüm devletleri, tüm toplumları, dini kesimleri de rahatlatacak şekilde sadece belli bir inancı
17:06veya belli bir kesimi değil.
17:08Bölgemizde kim yaşıyorsa bütün bu devletlerin, bu milletlerin, dinlerin rahat bir şekilde huzur içinde yaşayabileceği bir ortamı hedefliyoruz.
17:18Diğerleri dediğim gibi bu dayanışmadan rahatsız olan çevreler var.
17:25Bunları da tahmin edebiliyoruz, çok dillendirmek istemiyorum.
17:29Dolayısıyla buna dönelik, bölgelemeye dönelik bir takım tartışmalar yürütülüyor.
17:35Ben bunun çok hayırlı, çok tarihi bir anlaşma olduğunun altını çizmek istiyorum.
17:41Uzun zamandır tartışılıyordu aslında ama bölgemizde son dönemde yaşanan gelişmeler buna bir ivme.
17:48Katmış oldu ve bir sonuç çıktı ortaya.
17:51Şimdi yapmamız gereken bunu en etkili şekilde işletmek ve zaman içinde hem derinleştirmek hem genişletmek.
18:00Evet aslında Türkiye bakıldığı zaman burada herhangi bir mezhep ve din ayrımı olmaksızın bu coğrafyada barışın tesis edilmesi için katkı
18:07vermeye gayret eden,
18:08aktif çalışan bir ülke bakın Lübnan'da mesela savaşın durması için ki Lübnan nüfusunun önemli bir bölümü efendim katolik veya ortodoksların
18:16da oluşturduğu bir ülke.
18:17Dolayısıyla Türkiye böyle bir mesela Rusya-Ukrayna savaşında da iki ortodoks ülkedir nihayete itibariyle bakıldığı zaman.
18:24Yani bir din ve mezhep ayrımı diye ben ittifaklara da gelişmelere de şahsi kanaatim yani bakılmamasının daha uygun olacağı kanaatindeyim
18:33ki
18:33Türkiye tarihi ve kökleri itibariyle de çok boyutlu bakabilen, devlet geleneğine sahip olan bir ülke.
18:39Bir de efendim ben şunu düşündüm yani resmi bir açıklama yok ama bir tahmin olarak söylemek istiyorum.
18:44TUSAŞ tarafından, Savunma Sanayi Başkanlığı tarafından yürütülen Kaan projesi çok önemli olduğu için bizim tarihimizin en önemli savunma projelerinden biri.
18:53Kaan'ın olgunlaşma sürecine belki Suudi Arabistan'da bir finans katkısı veya bir ortaklık sürecine gidilebilir diye ben değerlendirdim.
19:02Siz ne dersiniz olabilir mi böyle bir şey?
19:03Tek tek ürünler bazında değil de daha genel olarak söyleyeyim kesinlikle olabilir.
19:10Yani neden olmasın?
19:11Az önce söyledim bakın Amerika Birleşik Devletleri değil mi F-35'i yaparken kaç tane ülkeyi kattı işin içine.
19:18Bu kadar büyük ekonomik gücü olduğu halde Amerika'nın.
19:21Türkiye'de program ortağıydı hatta.
19:23Program ortağıydı.
19:24Birçok ülke öyleydi.
19:25Dolayısıyla geldiğimiz noktada bu tür yüksek maliyet gerektiren, geniş pazar gerektiren, ciddi bir katkı gerektiren projelerde platformlar oluşturmak
19:38ve olabildiğince çok tabii ki dost ve kardeş ülkeyi bu sürece dahil etmek çok anlamlı.
19:44Teknolojik olarak da, ekonomik olarak da, pazarlama imkanları bakımından da Türkiye'de bu noktada belli bir dediğim gibi eşiğe gelmiş durumda.
19:53Kaan da olabilir, başka projeler de olabilir.
19:56Neden olmasın? Ürün bazında birçok ülkeyi işin içine katan, sorumlulukları paylaşan, aynı zamanda hepsinin de katkısını alarak,
20:06değişik farklı cephelerden katkısını alarak projelerin niteliğini arttıran bir çabanın ben çok doğru olacağını düşünüyorum.
20:13Efendim siz ekonomi konularını başından beri çok yakından takip eden bir isim olduğunuz için,
20:17acaba bu yakınlaşma, Suudi Arabistan'ın Türkiye'deki bir takım projelere daha fazla katkı vermesini, yatırım yapmasını
20:25ve de Türk şirketlerinin, inşaatta ben görüyorum bizim çok başarılı şirketlerimiz var,
20:30havalimanı efendim projelerini yapıyorlar, terminaller yapıyorlar, Suudi Arabistan'da konut projeleri yapanlar var.
20:36Önümüzdeki kısa vadede ciddi bir canlanma beklenebilir mi?
20:40Az önce söylemeye çalıştım daha genel olarak, siz biraz açmış oldunuz, elbette beklenebilir.
20:46Bakın küresel düzeyde, ticarette korumacılığın arttığı bir döneme giriyor.
20:52Amerika tarife savaşlarını hep birlikteyiz dedik, Avrupa şu anda ciddi anlamda korumacı bir eğilime girmiş durumda,
21:00dünyada ticaret savaşları yaşanıyor ve bu ortamda dost ülkeler kavramı daha fazla öne çıkıyor.
21:08Yakın ülkeler, bölge ülkeleri ve dostluk ilişkisi, güvenlik ilişkisi oluşturan ülkeler,
21:14ticarette de önümüzdeki dönemde yatırımlarda, finansta birçok alanda ön plana çıkacaklar.
21:21Suudi Arabistan bu anlamda hakikaten çok önemli bir yatırımcı ülke.
21:25Sadece Suudi Arabistan'ın Türkiye'ye gelip yatırım yapması değil,
21:29aynı zamanda Türk yatırımcıların da Suudi Arabistan'da veya Pakistan'da daha fazla yatırım yapması.
21:35Veya üçüncü ülkeler de birlikte projeler, uygulamaları.
21:39Bir de efendim Suriye'nin yeniden yapılanmasında özellikle Suudi Arabistan ve Türkiye'nin ben çok büyük bir katkı veriyorlar zaten.
21:48Bir tane proje söyleyeyim sadece bu anlamda Hicaz Demiryolu.
21:52Evet.
21:52Tarihi biliyorsunuz Sultan Abdülhamit döneminde yapılmış.
21:56Zaman içinde tabii belli bir şey, o eski altyapısı tahrip olmuş.
22:03Özellikle Suriye içindeki kısım.
22:05Mesela Türkiye'den, Gaziantep'ten, Halebe, Şam'a, oradan Ürdün'e, oradan Hicaz bölgesine inen bir demir yolu.
22:13O olacak mı efendim o proje?
22:15Olacak gibi görünüyor mu?
22:16Tabii ki çalışıyoruz üzerinde.
22:18Ulaştırma Bakanlığımız Suudilerle birlikte çalışıyoruz.
22:21Yani gerçekçi olarak hayata geçirilecek bir proje gibi görünüyor mu?
22:24Elbette. Bizim zaten demir yolumuz var.
22:26Suudi Arabistan'ında var.
22:27Suriye kısmında birleştirilecek.
22:29Çıkıntılar var. Oraların aşılması.
22:31Şunu söylemeye çalışıyorum.
22:33Bu sadece eski anlamda demir yolunun yenilenmesi olarak bakmamak lazım.
22:37Buna yeni bir ticaret güzergahı, yeni bir dijital bağlantı güzergahı, yeni bir finans güzergahı olarak bakmak lazım.
22:47Yani connectivity diyorlar, bağlantı sağlık.
22:50Bizim bir taraftan bu Hicaz, bir taraftan kalkınma yolu, diğer taraftan Zengezur, orta koridor.
22:57Bütün bunlarla birlikte aslında Türkiye bağlantı sağlığın artık yani yolların kesişim noktası haline geliyor.
23:04Eskiden biraz köprü imajı kullanılırdı biliyorsun.
23:07Ben onun artık çok geçerli olmadığını düşünüyorum.
23:10Biraz eski bir kavram oldu.
23:11Eski bir kavram oldu.
23:12Artık yolların kesiştiği, çakıştığı bir merkez haline geliyor Türkiye.
23:17Kısa bir süre önce Irak...
23:18Bir ayağı da Suudi Arabistan'la birlikte dediğiniz gibi çalışmamız gereken çok önemli bir enerji güzergahı aynı zamanda.
23:26Irak Başbakanı Ankara'daydı Sayın Cumhurbaşkanı'yla birlikte çok önemli anlaşmalara emza atıldı değil mi?
23:31Çok çok önemli.
23:32Efendim Suriye çok önemli olduğu için Türkiye'nin güvenliği bakımından da on küsur yıl devam eden bir savaş neticesinde ülke
23:39harap oldu.
23:40Şimdi insanların bir kısmının döndüğünü görüyoruz ülkeleriniz Türkiye'den.
23:44Dolayısıyla bu ülkenin yeniden yapılanmasında Suudi Arabistan ve Türkiye öncü rol oynayacak gibi görünüyor mu?
23:51Zaten o süreç başladı biliyorsunuz.
23:54Yaptırımların kaldırılmasında, bir takım kritik altyapı yatırımlarında zaten belli işbirlikleri başladı.
24:01Az önce bahsettiğim belli projeler yapılıyor, hazırlanıyor.
24:04Dolayısıyla önümüzdeki dönem Suriye'nin istikrarı Türkiye'nin istikrarı demek aslında.
24:09Bunun bize ne kadar büyük maliyetler ürettiğini geçmişti.
24:12Hep birlikte yaşadık.
24:14Suriye bizim tarihsel olarak çok yakın bir ülkemiz ve oradaki insanlarla çok köklü, tarihi, kültürel ilişkilerimiz var.
24:22Dolayısıyla önümüzdeki dönem ben Suriye'de de bu işbirliğinin çok olumlu yansımaları olacağını,
24:28Irak'ta hakeza olumlu yansımaları olacağını düşünüyorum.
24:33Etrafımızdaki ülkeler ne kadar istikrarlı hale gelirse, refah düzeyleri ne kadar artarsa Hakan Bey,
24:41Türkiye olarak biz de yukarı gideriz.
24:43Şimdi Avrupa'ya bakıyorsunuz, hepsi çok başarılı politika izledikleri için mi güvenli ve müreffeh hale geldiler?
24:50Hayır, birkaç tane ülke lokomotif oldu Avrupa'da, tarihsel olarak baktığınızda İngiltere, Almanya, Fransa neyse sürükleyici diyelim.
25:01Birkaç ülke belli bir yere gelince bölgesel olarak da bunun halka halka yayıldığını görüyoruz.
25:08Bunu da biraz öyle mi değerlendiriyorsunuz?
25:10Öyle bakmak lazım biraz.
25:11Yani bu buradaki istikrar arttıkça, ticaret arttıkça, ekonomik ilişkiler geliştikçe bölgedeki irili ufaklı tüm ülkeler bundan olumlu etkilenecektir.
25:23Körfez ülkeleri de, bizim komşumuz olan ülkeler de, Kafkaslar da, birçok bölgenin, Türk Cumhuriyetleri de bundan olumlu etkileneceğini hep birlikte
25:32göreceğiz.
25:33Efendim, Pakistan nükleer askeri anlamda güce sahip bir ülke olduğu için bu anlaşmaya Pakistan'ın da katılması, Türkiye'nin nükleer
25:44öğrenme kapasitesini geliştirmeye katkı verecek bir şey midir size göre?
25:49Yani savunma alanında her konuda bir daha yakın işbirliği olacağını, elbette tecrübe paylaşımı, işbirliği çeşitli düzeylerde artık bu ülkelerin orduları
26:03arasında diyelim, askeri yapıları arasında çok daha yakın bir diyalog olacaktır.
26:08Karşılıklı yapabilecekleri tecrübe paylaşımları olacaktır.
26:13Standartlarını yakınlaştırma, benzer standartları sağlamak, birlikte çalışabilirliği arttırıcı bir takım hazırlıklar yaşanacaktır.
26:25Bunlar askeri olarak yürütülecek süreçte.
Yorumlar