- 1 day ago
Aired (August 1, 2026): #ReportersNotebook: "Sakay ng Munting Bangka”
Araw-araw, mag-isang binabangka ng 10-anyos na si Jasmine ang baha upang makapasok sa paaralan sa Calumpit, Bulacan. Sa kabila ng panganib, hindi siya sumusuko sa pag-aaral.
Samantala, makalipas ang isang taon mula nang mabunyag ang isyu sa mga flood control project, nananatiling lubog sa baha ang ilang komunidad. Bakit tila wala pa ring nagbabago? Ang buong detalye, alamin sa video.
Araw-araw, mag-isang binabangka ng 10-anyos na si Jasmine ang baha upang makapasok sa paaralan sa Calumpit, Bulacan. Sa kabila ng panganib, hindi siya sumusuko sa pag-aaral.
Samantala, makalipas ang isang taon mula nang mabunyag ang isyu sa mga flood control project, nananatiling lubog sa baha ang ilang komunidad. Bakit tila wala pa ring nagbabago? Ang buong detalye, alamin sa video.
Category
🗞
NewsTranscript
00:10It's been a year since the Mabulgar
00:12is a long time since the flood control project.
00:17Like what I have told you,
00:20we have made a long and long investigation
00:23that doesn't have anything to do,
00:26and we have to look at the evidence.
00:34Everything we need to do is make sure
00:38that we can see the flood.
00:40But in addition to the investigation,
00:43the cases that we have seen
00:45and the cases that we have seen
00:47for the flood control project,
00:52may mga komunidad pa rin
00:54walang maramdamang pagbabago.
00:57Sa nangyayaring investigation po,
01:00may mga nakukulong na nga,
01:01may nakakasuhan na,
01:03pero the same,
01:05wala pa rin pong pagbabago
01:06sa buhay po
01:07sa lugar ng Barangay May Sulaw.
01:10Patuloy pa rin silang lumulubog sa baha
01:13at nalalagay sa panganib araw-araw.
01:22Papunta tayo ngayon ng Sityo Nabong.
01:24Dati raw, may kalsada
01:26na didiretsyo na sa mismong sityo,
01:28pero dahil lubog na to sa tubig,
01:31ang tanging paraan na lang ngayon
01:32para marating yung sityo
01:34ay sa pamamagitan ng pagbabangka.
01:40Araw-araw ba na paalis yung mga bata?
01:43May kasamang kaba?
01:44Kaba po, saka po.
01:45Panaling na lang po sa damas.
01:47Bakit?
01:48Hindi po namin alam minsan to
01:50kasi may nangyari po talaga sa amin.
01:54Tumawag po talaga kami ng anak kong panganay.
02:01Kaya panawagan nila,
02:03huwag sanang makalimutan
02:04ang mga komunidad na patuloy na nagdurusa
02:15dahil sila ang nananatiling biktima ng mga proyektong,
02:18dapat sanay magliligtas sa kanila
02:21laban sa pagbaha.
02:29So, ang mga tao ay naghihintay ng solusyon
02:33kasi nga lang nananalangin kung kailan to darating at tama.
02:37Hindi nawawalan ng pag-asa.
02:54Papunta tayo ngayon ng Sitio Nabong.
02:57Dati raw, may kalsada na didiretsyo na sa mismong sityo.
03:01Pero dahil lubog na to sa tubig,
03:03ang tanging paraan na lang ngayon para marating yung sityo
03:06ay sa pamamagitan ng pagbabangka.
03:10Pagpasok pa lang ng Sitio Nabong,
03:12may Sulaw, Kalumpit, Bulacan.
03:14Makikita ang mga abandonadong bahay.
03:17Ang mga residenteng dating nakatira daw dito,
03:20napilitan ng iwan ang kanilang tahanan.
03:24Halos dalawang dekada na kasing
03:26hindi humukong pa ang tubig dito.
03:34Dito namin nakilala ang pamilya ni Pinky.
03:37Gusto mo nilang umalis dito,
03:39wala naman daw silang panggastos.
03:41Kaya sa gitna pa rin ang baha nakatira
03:44ang kanilang buong pamilya.
03:47Alam kong mahirap naman talagang i-describe,
03:50pero gaano ba kahirap na dito nakatira
03:53dito sa napapaligiran ng tubig,
03:55wala ng kalsada?
03:57Mahirap kong sa mahirap po ma'am.
03:59Kailan po yung nasaisip po talaga namin,
04:01mapagtapos po sila ng pag-aaral.
04:02No choice na po sila eh.
04:04Kahit na sabihin po namin na
04:06nagbabangka araw-araw,
04:08parang makasanayan na rin po talaga.
04:10Sabi ko, dasal.
04:11Sabi ko ganyan.
04:11Panalig na lang tayo sabi ko.
04:13Sa loob ng mahigit sampung taon,
04:16ganito ang sitwasyon ng pamilya ni Pinky.
04:19Dito po ay natutulog ang dalawa ko pong lalaki.
04:22Tapos nakayoko na po kami
04:23kasi nga po mababa nga po yung yero po namin.
04:27Dahil po, sa sobra pong taas po ng tubig,
04:30sa taas sa taas po inahabol din po ng tubig
04:32yung pinakapokasahig po namin.
04:34Tapos dito, kami po mag-asawa.
04:37Ganon din po, mababa rin po yung yero namin
04:39kasi nga po,
04:40hinahabol din po namin yung ano po ng tubig.
04:42Kasi naabutan pa rin po siya.
04:44Hanggang po sa tinataasan na po namin yung sahay po namin.
04:47Sa kanya si CR-9?
04:48Doon po sa likod po siya.
04:53Totulay po kami papuntang CR.
04:58Ito po yung CR namin.
05:00Ito po kami nagsisiar lahat.
05:05Pero ang mas lalo raw ikinababahala niya,
05:08ang peligrong hinaharap ng kanyang sampung taong gulang na anak na si Jasmine,
05:12makapasok lang ng paaralan.
05:20Araw-araw, ito ang kailangang pagdaanan ni Jasmine papasok sa Maysulaw Elementary School.
05:31Mag-isa niyang binabangka ang baha na tila isang malawak na dagat.
05:42Isang maling galaw, maaari siyang mahulog sa halos sampung talampakang lalim ng tubig.
05:55Bakit mahirap magpunta sa school?
05:57Kasi po, malalim pa po yung babangka.
05:59Minsan po, malakas pa yung alam.
06:01Malalim daw yun ah, yung tubig.
06:04Opo.
06:04So, ano ginagawa mo pagka malikot na yung tubig at yung bangka?
06:09Pagka po malahan na po kami, didikit po muna kami sa mga dami.
06:14Para po umawa.
06:15Ay, nakakatakot nga yun.
06:20Kasi pagkamahangin na, posibleng nang bumaliktad yung bangka.
06:25Opo.
06:29Mula lang po sa pananaw niyo, kasi kayo po yung nanay.
06:32Edi, araw-araw ba na paalis yung mga bata? May kasamang kaba?
06:37Kaba po at saka po. Panaling na lang po sa taas. Dasal po ng dasal.
06:41Papunta po pa uwi, galing school.
06:43Bakit?
06:45Hindi po namin alam minsan po, kasi may nangyari po talaga sa amin.
06:49Tamaob po talaga kami ng anak kong panganay.
06:58Yahating yung dapat siya noon, sa eskwela.
07:01Opo.
07:02Lalo na po, hindi po ako marunong talaga lumangoy, ma'am.
07:05Makalipas ang higit tatlongpong minuto, nakarating na sa paaralan si Jasmine.
07:20Nasa grade 5 na ngayon si Jasmine.
07:22Pangarap daw niyang maging guro balang araw.
07:25Ba't ayaw mo nga na lang? I-absent na lang?
07:28I-absent na lang akong hirap-hirap nung biyahe?
07:32Hindi po, kasi po gusto ko po paglaki ka po at maging teacher po.
07:38Bakit teacher?
07:40Kasi po para po makapagturo ng mga bata pong katulad ko.
07:45So ayaw mong mag-absent?
07:47Ayaw po.
07:58Naghahanda na rin sa pagpasok sa May Sulaw Elementary School, ang aning na taong gulang na si Atalia Manyakop.
08:09Bago ihatid ng kanyang tatay Ryan, kailangan munang magsuot ng bota ni Atalia.
08:16Pagbaba pa lang kasi ng kanilang bahay, mataas na ang tubig.
08:21Ngayon po, papasok sila nakabota muna.
08:24Dahil nga po, high tide pa lang and then alapang bagyo.
08:28Pero pagkasag-saga na po ng bagyo nito at sasabayan pa ng high tide,
08:32automatic po, nakaredy na rin yung bangka namin.
08:36Ayan po yung tinutungan nyo, inaabot po yan kapag mataas po yung baha.
08:46Mag-alas 7 na ng umaga, kaya kailangan ng magmadali ng mag-ama papasok sa paaralan.
08:56Ilang oras na lang daw kasi, mas tataas pa ang tubig sa kalsada.
09:02Ito pong kalsada na to, makikita nyo, tuyo pa na lakaran ng normal po.
09:06Makakadaan pa yung mga motor, tricycle.
09:08Pero mamaya po, before lunch, wala na pong makakadaan dito.
09:12Kundi magbabangka ka or nakabota ka or jumper boots.
09:20Nasa grade 1 na ngayon si Atalia.
09:23Kwento ni Ryan, mula noong magbukas ang klase, noong unang linggo ng Hunyo.
09:28Dalawa hanggang tatlong beses sa isang linggo kung magsuspindi ng klase ang paralan.
09:33Dahil na rin sa pagtaas ng tubig.
09:36Laki po yung efekto ng pag-aaral ng mga sadyante rito.
09:39Dahil nga po, nagkakaroon ng half day minsan yung mga schooling.
09:44Pero ginagawa pa rin po paraan ng mga teacher na yun nga po,
09:48pinupush po pa rin na makapag-module kapag di po nakapasok ang mga bata.
09:52Yun nga lang po, lagi natin sinasabi na mas the best kung sa room.
09:56Ito rin ang unang taon ni Principal Daniel Mamangon sa paaralan.
10:01Pag-amin niya, malaking hamon ang nadatnan niyang sitwasyon ng eskwelahan.
10:05Bukod kasi sa binabaha ang kanilang paaralan,
10:09malaki rin ang kakulangan sa kanilang mga classroom.
10:12Sa ngayon, yun nga, yung sa classroom kasi meron kaming 14 sections from kinder to grade 6.
10:20Ang available lang namin ay 9 classrooms.
10:22So yun yung challenge na nakikita ko talaga na kailangan magawa ng paraan.
10:29Pinakita rin sa amin ni Principal Daniel ang isa pang gusali sa loob ng kanilang paaralan.
10:35Ito po ay Home Economics Building.
10:37So nabigay po itong kwarto sa taas na nakapropose po talaga for admin office.
10:43Kasi nga lang, dahil nga sa shortage, so pinagamit na natin sa bata.
10:47Yung nasa baba, may tubig po siya, so hindi siya napapakinabangan.
10:52Madalas lang po.
10:54Kasi po kasi yung sitwasyon niya,
10:56so mababa na yung flooring.
10:58Ito po natambak lang.
11:01Kaya talagang hindi na rin pwedeng anuhan eh.
11:04Pero ito nga kako, tinitignan ko rin.
11:06Kasi nga, limited yung budget.
11:08So baka kako, pwede pa nating paayos at least mapatambakan.
11:12Kasi kantin, wala din kami eh.
11:14So ito nga sana ako naiisip ko,
11:17na pwedeng gawin kantin kahit na temporary.
11:19Sa ngayon, ang two-story building lang na ito
11:22ang pinaghahatian ng mahigit tatlong daang estudyante.
11:26So yung ginawa po yung strategy
11:28para ma-accommodate yung mga bata
11:30sa nagkakaroon tayo ng shifting of classes.
11:32So may mga schedule tayo ng umaga,
11:34then mamayang hapon din naman yung ibang mga bata naman
11:38ng ibang sections.
11:38Malaking efekto po kasi nagbabawas tayo ng number of minutes
11:43sa bawat learning area
11:44para lang ma-accommodate natin yung mga bata
11:47sa oras na kailangan.
11:49Kaya syempre, hindi rin talaga nabibigay lahat.
11:52Mula pa noong nakaraang taon,
11:54ay binibisita na namin itong May Sulaw Elementary School
11:57dahil kung high tide o kaya masama ang panahon,
12:00talaga namang lumulubog sa tubig ang school compound.
12:03Pero maliban dyan, may isa pang problema dito sa eskwelahan,
12:06ang construction nitong multi-purpose building na ito
12:10na sinimulan noon pang June 2025
12:13pero kung titignan ninyo, ilang poste pa lang ang nakatirik.
12:17According po doon sa report na din nakuha ko,
12:20hindi po siya classroom building.
12:21So it's a multi-purpose building po
12:23na dito lang sa school premises tinayo.
12:27Pero kung baga, magkakaroon na lang din ng usapin o usapan sa barangay
12:31para magamit din natin siya.
12:33Then, during baha ay magiging evacuation center naman.
12:36Kung natapos po, sana malaking tulong
12:38kasi masasagot po yung kulang natin sa classroom.
12:42Sa espasyong ito, kung saan sana naglalaro yung mga bata,
12:46itinambak yung mga construction materials na hindi nagamit
12:49tulad ng mga bakal na ito, yung iba, nakauslipa.
12:53Kaya nangangamba yung mga magulang at mga guro
12:56dahil napakalaking panganib nito sa mga bata.
13:00Sa tabi ng proyekto, nakapaskil ang project billboard.
13:04RD Talents Construction and Trading ang kontraktor ng proyekto.
13:08Mahigit 14.4 million pesos naman ang nakasaad na halaga nito.
13:12Pero ang tanong, bakit hindi natapos ang multi-purpose building?
13:17Nakapanayam namin ang kontraktor ng proyekto.
13:20Paliwanag nila,
13:20Nagka-problema po ang DPWS,
13:23lalo-lalo na po ang Bulacan District Engineering Office,
13:27nung panahon po na yun ay
13:28hindi po ba si District Engineer Hendel Alcantara.
13:31Ayan, nung time po na yun,
13:32ang ginawa ko po ay pinulad ko po muna yung tao ko
13:34at hanggang ngayon nga po ay hindi po nababayaran.
13:37Siyempre po, sa panic po naman namin,
13:38ay hindi po namin alam kung kami po'y mababayaran o hindi.
13:41Sapagkat hanggang ngayon, hanggang sa kasalukuyan,
13:43ang Bulacan First Engineering Office,
13:45hindi po po sila nagbabayat kahit anong po yung mga natapos namin.
13:51Samantala, makalipas ang tatlong oras,
13:54unti-unti nang pinapasok ng tubig ang school compound ni na Jasmine at Atalia.
14:01Ang covered court na ito na nalalakaran pa ng mga estudyante,
14:08pinabot na ng tubig.
14:10Kaya ang mga estudyante, kalalabas lang ng klase,
14:13napilitan ng lumusong sa tubig.
14:18Ang iba namang magulang, kinarga na ang kanilang mga anak.
14:23Ayun nga, nakakabigla, nakakalungkot na ito yung sitwasyon.
14:29So, hindi ko rin siya na-expect na gano'ng kabilis ang dating ng tubig
14:32at gano'ng yung mangyayari agad-agad sa paligid.
14:35So, kailangan na-habit ka ulang i-elis sa yung mga bata sa kwato
14:41at i-cancel talaga yung pasok.
14:44So, kung di nito,
14:45lagi, every time na may edo,
14:47talagang ano pa yung na-expect mo sa learning,
14:51nadyo talagang kulang.
14:55Dahil sa patuloy na pagtaas ng tubig sa loob ng paaralan,
14:59agad na sinundo ni Ryan si Atalia sa kanilang classroom.
15:02Apo, eto na nga yung sinasabi ko sa inyo ma'am.
15:05Pagpauwi na, eto'y babangkana po yung mga estudyante natin
15:08para makauwi sa bahay.
15:18Hindi na bago ang ganitong sitwasyon sa lugar ni na Jasmine at Atalia
15:22noong nakaraang taon na idokumento na rin namin
15:25kung paano mabilis na pinalulubog ng tubig
15:28ang kanilang paaralan at komunidad.
15:33At makalipas,
15:34ang halos isang taon,
15:36patuloy pa rin silang pinalulubog ng tubig.
15:39The same lang po,
15:40mula nung last year na nagpunta po kayo,
15:42is ganun pa rin po, wala pong pagbabago.
15:44Sana naman po, mapansin niyo po yung lugar namin.
15:47Nakikiusap po kami dahil taon-taon,
15:49nampalalim na nampalalim yung baha sa amin
15:52dahil ultimo high tide po,
15:54binabaha po kami.
15:55Kung tutuusin,
15:56merong flood control project na itinayo sa lugar nila.
16:00Ang construction of riverbank protection structure
16:04at barangay Maysulaw, Kalumpit, Bulacan.
16:07Mahigit 77.1 million pesos
16:10ang contract amount ng proyekto.
16:12Sinimulan noong July 2024
16:14at idineklarang tapos noong November 2025.
16:19Pero nang suriin ito ng lokal na pamahalaan
16:22ng Kalumpit, Bulacan at GMA Public Affairs noong nakaraang taon,
16:26ito ang aming nadatnan.
16:29Putol ang bahagi ng proyekto
16:31at may mga nakausling bakal.
16:3485 flood control projects
16:36ang itinayo dito sa Kalumpit, Bulacan
16:38mula noong taong 2022.
16:4040 sa 85 flood control projects na yan
16:43ay hindi mahanap ng Kalumpit LGU
16:46nang magsagawa sila ng on-site inspection.
16:48Ang natitira ay idineklarang 100% completed
16:52pero hindi natapos.
16:55Nito lang Sabado,
16:56binalikan namin ang flood control project
16:59sa Maysulaw.
17:00Ang hindi tapos na bahagi ng proyekto
17:02na naabutan namin noon,
17:04walang pinagbago,
17:06hindi pa rin tapos.
17:08Nagsagawa rin ng inspeksyon
17:10ang Department of Public Works and Highways
17:12o DPWH Bulacan First District Engineering Office
17:15kasama ang Kalumpit LGU
17:18sa flood control project sa Maysulaw.
17:21Pagkukumpirma nila...
17:22Based doon sa nakita po natin on-grounds,
17:25hulang po, understood na
17:27hindi po same dito sa plano na hawak natin.
17:30Wala po yung concrete, yung structural concrete
17:33na dapat natin tayo upo rito.
17:36Nalang pong consider na unfinished.
17:38Pero ayon sa DPWH Bulacan First District,
17:42hindi pa maipagpatuloy ang proyekto
17:44dahil kasalukuyang nasa ilalim pa ito
17:46ng investigasyon.
17:48Kung under investigation po siya,
17:50hindi po namin pwedeng galawin
17:52o mag-implement ng bagong proyekto.
17:54Gagawin po ng ahensya dyan
17:56kung after investigation,
17:58pwede po natin ituloy yung proyekto
18:01o maggawa ng panabagong proyekto
18:03para tapusin yung naiwan dito.
18:10Sumunod namang ininspeksyon
18:12ang hindi pa tapos
18:13na multipurpose building
18:15sa May Sulaw Elementary School.
18:17Shock to po,
18:18basikulang po tayo sa classrooms
18:19so kung ito matatapos natin
18:21mas dadagdagan pa nila.
18:23Para gamit din po yan sa evacuation.
18:25Tama sir.
18:26Maliban sa evacuation,
18:27imagine four classrooms
18:28pwedeng mapakinabahan.
18:30Pagsisiguro naman
18:31ang bagong administrasyon
18:32ng DPWH Bulacan First District Engineering Office,
18:36So ito,
18:37kausap ko na ho yung contractor dito
18:39at nag-commit na mag-mobilize ASAP.
18:43So by August,
18:44makikita na,
18:44mag-full blast na yan,
18:45itutuloy na yung mga pundasyon.
18:47At pinag-commit ko po,
18:48nag-commit siya in two months,
18:49tatapusin niya yung school building na to.
18:53Yun po ang aming dinadasal na sana,
18:57kung anong sana talaga yung nakalaan yung sana ang ibigay.
18:59Kasi ang nahihirapan po yung komunidad,
19:04lalong-lalong yung estudyante.
19:08Sa State of the Nation Address o Sona ni Pangulong Bongbong Marcos,
19:13isa sa ipinagmalaki niya ang mga nagawang hakbang ng pamahalaan
19:17para panagutin ang mga nasa likod ng flood control controversy.
19:22Meron ng mga unang nakasuhan at nakulong,
19:26mga kontratista,
19:28matataas na opisyal,
19:29pati na mga mambabatas.
19:32Sa datos mula sa GMA News Research,
19:3545 personalidad ang natukoy at sinampahanan ng kaso
19:39kaugnay sa anomalya ng flood control projects.
19:43Kabilang na si former Senator Bong Revilla,
19:45Senator Jingoy Ejercito Estrada,
19:49isang dating congressman,
19:50at isang nakaupo,
19:52limang individual mula sa contractor na SunWest Inc.,
19:57tatlong individual naman mula sa St. Timothy Construction,
20:02at 33 dating opisyal ng DPWH.
20:15Ayon sa isang eksperto,
20:17bukod sa pagpapanagot sa mga nasa likod ng flood control scandal,
20:21mahalaga rin huwag kalimutan ang mga tunay na biktima ng katiwalian,
20:26ang mga komunidad na patuloy na pinalulubog ng baha.
20:30Dalawang lente dapat natin siya tignan.
20:33Yung accountability na meron siyang punitive,
20:37napaparusahan kung sino dapat yung mga paparusahan.
20:40Pangalawa, yung preventive,
20:42yung accountability din sa parte ng gobyerno.
20:44May mga proyektong ginagawa ito,
20:46pero ano ba talaga yung resulta nito para sa mamamayan?
20:51Dito lang biyernes,
20:53pinayagan ng Sandigan Bayan ang bail petition
20:55na inihain ni former Senator Bong Revilla,
20:58kaugnay ng kasong malversation
21:00na may kinalaman sa umunoy
21:0292.8 million pesos na ghost flood control project
21:06sa Pandi Bulacan.
21:08Pansamantala siyang pinayagang makalaya
21:10habang nagpapatuloy ang pagdini.
21:20Dahil sa kasakiman ng ilang nasa kapangyarihan,
21:24patuloy na nagdurusa ang mga kagaya ni na Jasmine at Atalia.
21:32May ilan mang nakulong at nakasuhan,
21:35pero para sa mga biktima,
21:37hindi lang ito ang dapat na kahinatnan.
21:40Kailangang maiahon sila
21:42sa lumalalim nilang kalbaryo at pagdurusa.
21:46Hanggang sa susunod na sabado,
21:48ako si Maki Pulido
21:49at ito ang Reporter's Notebook.
Comments