00:00MÜZİK
00:05MÜZİK
00:22MÜZİK
00:26Özellikle 90'lı yıllarda yoğunlaşan gözaltında kayıplarda failler daima korundu ve hukuk işletilmedi.
00:34İç hukuk yollarının kapatıldığı bu cinayetlerle ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi çok sayıda yaşam hakkı ihlali kararı verdi ve Türkiye
00:43'yi mahkum etti.
00:44Bu kararlara rağmen pek çok faili belli ama meçhul bırakılan dosyalarda bugüne kadar bir ilerleme kaydedilmedi.
00:52Bugüne kadar sistemli bir devlet politikası olarak gözaltında kayıplar ve cinayetlerin üstü örtüldü.
00:59Dava dosyaları zaman aşımı gerekçe gösterilerek kapatıldı.
01:04Faillere yönelik dosyalar ve davalar tüm tanık ve deliller göz ardı edilerek cezasızlıkla sonlandırıldı.
01:11Sistemli bir hukuksuzluk günümüze kadar devam ettirildi.
01:17Cumhuriyet tarihinde özellikle 90'lı yıllardan bugüne yaşanan zorla kaybetmeleri, faili meçhul cinayetleri dile getiriyoruz.
01:27Dile getirdiğimiz her bir hikaye devlet arşivinde mevcut.
01:32Bu hikayelerin birçoğu mahkeme tutanaklarına yansıdı.
01:37Bu olaylara ilişkin itirafçı beyanları, kolluk beyanları, kamu görevleri beyanları mevcut.
01:44Ancak buna rağmen çok ciddi anlamda bir dirençle karşı karşıyayız.
01:50İktidarlar değişse bile Türkiye'de zorla kaybetme, bu zorla kaybetme fiilleriyle yüzleşmeme ciddi anlamda bir devlet politikası olarak karşımızda duruyor.
02:00Herkesin ortak talebi adaletin sağlanması, geçmişle yüzleşmenin sağlanması ve bir daha Kürt meselesiyle bağlantılı nedenlerden dolayı insanların yaşamını yitirmemesi.
02:13Biz de buradan cumartesi insanları, cumartesi insanlarıyla beraber, kayıp yakınlarıyla beraber bir kez daha bu talebimizi dile getirmek istiyoruz.
02:23Geçmişle yüzleşmenin sağlanması Türkiye'de kalıcı barış için çok önemli bir adım olacaktır.
02:33Bu hukuksuzluk içinde gözaltında kaybedilen insanlardan biri de Mehmet Şah İkinci Soy oldu.
02:4022 yaşındaki Mehmet Şah İkinci Soy askerden yeni gelmişti.
02:45Ailesiyle birlikte Diyarbakır'da yaşıyordu.
02:48Silvanlı olan İkinci Soy ailesi, köyleri yakıldığı için Diyarbakır'a göç etmek zorunda kalmıştı.
02:54Tarih 22 Ekim 1993 gününü gösteriyordu.
02:58Diyarbakır terörle mücadele şubesine bağlı polisler gece saatlerinde baba Abdülrezzak İkinci Soy'un evine baskın yaptı.
03:07Polisler Mehmet Şah hakkında gözaltı kararı olduğunu söyleyerek onu sordular.
03:12Mehmet Şah iki arkadaşıyla birlikte amcasının evinde misafirlikteydi.
03:17Polislerden biri evde kaldı, diğer polisler yanlarına Mehmet Şah'ın kardeşi Halil'i de alarak amca Abdülkadir İkinci Soy'un
03:25evine gitti.
03:27Eve yapılan baskında Mehmet Şah'ın arkadaşları ve polisler arasında silahlı çatışma çıktı.
03:33Çatışmada Mehmet Şah'ın bir arkadaşı ve bir polis hayatını kaybetti.
03:37Mehmet Şah, babası, beş kardeşi, amcası ve dört kuzeni gözaltına alındı.
03:47Önce çarşı polis karakoluna, oradan da terörle mücadele şubesinin faaliyet gösterdiği Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü'ne götürüldüler.
03:55Aile fertleri Mehmet Şah'ı hem çarşı karakolunda hem de Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü'nde ağır işkence görmesine tanıklık etti.
04:04Onun işkence çığlıklarına duydular.
04:07Mehmet Şah, gözaltındayken amcasının oğluna, ailemiz mahvoldu, hepimizi öldürecekler diyordu.
04:14Mehmet hariç diğer aile fertleri 11 gün gözaltında kaldıktan sonra serbest bırakıldı.
04:20Aile Mehmet Şah'tan bir haber alamayınca, baba Abdülrezzak 2. Soy 10 gün sonra 13 Aralık 1993 tarihinde onun akıbetini öğrenmek
04:30için savcılığa başvurdu.
04:32Bütün aile fertleriyle birlikte gözaltına alınmış olmasını ve kendisi de dahil tüm şahitlere rağmen savcılığın verdiği cevap,
04:40Mehmet Şah'ın hiç gözaltına alınmadığı, 25 Kasım 1993'te polisle yaşanan çatışmada hayatını kaybettiği şeklinde oldu.
04:49Cenaze ise ailenin ısrarına rağmen kendilerine teslim edilmedi.
04:56Özellikle dünyada 2. Dünya Savaşı döneminde Hitler faşizminden başlayarak 60'lı 70'li yıllarda Güney Amerika'da ulusal özgürlük mücadelesi veren
05:10halklar ve darbelere karşı direnen halklar,
05:14onların gözaltında kayıplarına ilişkin BM, Birleşmiş Milletler 1992 yılında gözaltında kayıplara karşı bildirgeyi yayınladı.
05:26Bu yetmedi çünkü devletler gözaltında zorla kaybetmeler politikasına devam ettiler.
05:332006 yılında da Birleşmiş Milletler gözaltında kayıplara karşı sözleşmeyi imzaya açtı.
05:42Ve bugüne kadar 100'e yakın devlet bu sözleşmeye taraf oldu.
05:49Yani bu sözleşmenin hükümlerini uygulayacağım dedi.
05:5350'ye yakın devlet de bu sözleşmeye taraf oldu.
05:56Ne yazık ki Türkiye'ye bu sözleşmeye taraf olmadı.
05:59Bugün tekrar bunu bir kez daha hatırlatmak istiyoruz.
06:04Peki Türkiye'deki kayıplar meselesi nedir?
06:091915 yılından beri başlayan, 12 Eylül askeri darbesiyle devam eden ve 1990'lı yıllardan itibaren de
06:19Kürdistan coğrafyasında gözaltında kayıplar meselesi Türkiye'nin gündemine yoğunlukla girmiş durumdadır.
06:28Ve bu Kürt meselesiyle ilgili bir konudur.
06:33Kürt meselesinin çözümünü isteyen, demokratik siyaset yapan insanlar gözaltına alındılar, kaybedildiler.
06:42Ve bunların sayıları devletin arşivinde binlerce olduğunu biliyoruz ama bizim ulaşabildiğimiz rakamlar
06:502000'in 3000'in üzerinde.
06:53Artı 4000 civarında da toplu mezarlara gömülmüş insanlar söz konusu.
07:01Devletin 2011 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kurmuş olduğu komisyonun
07:07ulaştığı rakamlar 17.000 faili meçhulun olduğu yönündedir.
07:13Bunların önemli bir kısmı gözaltında zorla kaybedilen insanların durumuna ilişkin dikkat çekmektedir bu rapor.
07:232011 yılında aynı zamanda dönemin başbakanı Tayyip Erdoğan, cumartesi hamleleriyle bir görüşme yaptı.
07:33Dedi ki ben bundan sonra annelerin gözyaşları değilsin, sizin kayıplarınız benim kayıplarımdır,
07:42ben bunların akıbetlerini bulacağım, bu devlete sorumluluğundadır dedi.
07:47Ama o günden bugüne kadar ne yazık ki bir tek bir kaybın akıbeti ortaya çıkmadı.
07:54Yani devlet vermiş olduğu sözü tutmadı.
08:01Ailenin Mehmet Şah, ikinci soyun gözaltında kaybedilmesiyle ilgili resmi makamlara ve savcılığa yaptığı tüm başvurular sonuçsuz kaldı.
08:10İç hukuk yollarından bir sonuç alamayan aile, İnsan Hakları Derneği'nin desteğiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurdu.
08:18Başvuru üzerine yargı harekete geçti ve Adalet Bakanlığı'nın talimatı ile Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Atagun,
08:27aileyi Ahim başvurusuyla ilgili sorgulayarak başvuruyu geri çekmeye zorladı.
08:33Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 26.144'de 95 tarihli dosyayı 27 Temmuz 2004 tarihinde karara bağladı.
08:42Ahim, Türkiye'yi Mehmet Şah ikinci soyun gözaltındayken ölümünden sorumlu bularak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ikinci maddesinde düzenlenen yaşam
08:52hakkını ihlal ettiğine karar vererek mahkum etti.
08:55Yıllardır bize çektiğiniz ızdırap, acının artık bir şekilde son bulmasını istiyoruz.
09:03Dirisini bizden aldığımız kayıplarımızın hiç olmasa kemiklerini verin bize.
09:09Hiç olmasa annelerimizin bu hasretini ölmeden önce kendi evlatlarının mezarına gidip karanfil bırakabileceği, gidip ağıt yakabileceği bir mezar taşı olsun.
09:21Maalesef yıllardır, yıllardır bu zulüm altında ve birçok annemiz gözü açık bir şekilde bu mezara kavuşmadan, bu hasrete kavuşmadan gözü
09:34açık bir şekilde göçüp gitti.
09:36En son onarıcı bir adalete kavuşmadan, toplumsal bir bari kavuşmadan ve buna tanık olmadan görmeden giden ve bizim kayıplar mücadelemizin
09:47hafızası, birçok anne gibi, berfu anne gibi, elmas ana gibi, asya ana gibi bir kez daha bu meydanda genzimizi yakarak
09:57bir kez daha söylüyoruz.
09:59Kayıplarımız bulana kadar bu mücadele burada devam edecektir.
10:03Mehmet Şah gözaltında kaybedildiğinde Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı, Tansu Çiller Başbakan, Nahit Menteşe İçişleri Bakanı, Seyfi Oktay Adalet Bakanı, Doğan Güreş
10:15Genelkurmay Başkanı, Aydın İyitar Jandarma Genel Komutanı, Mehmet Ağar Emniyet Genel Müdürü, Ünal Erkan Ohal Valisi, Ramazan Sürücü, Diyarbakır Emniyeti
10:26Terörle Mücadele Şube Müdürü'ydü.
10:28Mehmet Şah ve ikinci soy ailesinin fertlerini sorgulayan işkence timinin başında ise terörle mücadele polisi Mustafa Taner Şentürk bulunuyordu.
10:38Mehmet Şah'ın ölümüne neden olan şartları ortaya çıkaracak bilgilerden yoksun olan otopsi raporunu düzenleyen ve olayın örtbas edilmesine katkı
10:48sunan adli tabipse Lokman eğilmezdi.
10:51Bugün ailesi, insan hakları savunucuları ve cumartesan neleri insanlık suçlarında zaman aşımı olamaz diyerek onun akıbetinin ortaya çıkarılması, faillerinin cezalandırılması
11:04ve adalet için mücadelelerini sürdürüyor.
Comments