00:05Good morning, Mr. Kuyakim!
00:07I'm Kuyakim, and I'm going to give you a trivia
00:09on the trending news.
00:11This is a square in Palawan,
00:13there are fossils that have been discovered
00:15in the first year
00:17the wildcat in the world.
00:19What is it?
00:24This is the wildcat cave in Palawan,
00:29in 2016.
00:30Sa loob ng ilan taon,
00:31mabusisi itong pinag-aralan ng mga researcher
00:33mula sa University of the Philippines Diliman,
00:36National Museum of the Philippines,
00:37at Indigenous Palawan Community.
00:39At ayon sa kanilang pag-aaral
00:41na nilathala kamakailan
00:42sa Cambridge Archeological Journal,
00:44ang mga buto
00:45nagmula sa isang sinuunang hayop
00:47na nabuhay sa isla,
00:4820,000 years ang nakakaraan,
00:50ang pantera tigris,
00:52na isang tigre.
00:53Ayon sa lead author ng study,
00:55ang archaeologist at associate professor
00:57ng UP School of Archeology,
00:58na si Dr. Janine Ochoa,
01:00ang pantera tigris o harimaw,
01:03kung tawagin ang ating mga kababayan
01:04sa Malaysia at Indonesia,
01:06ang pinakabalaking wildcat sa buong mundo.
01:08Ang halimaw sa Filipino,
01:10malamang ito ay hiram na salita
01:12mula sa salitang harimaw.
01:14Siya ay isang malaki,
01:16mabilis,
01:17malakas,
01:18at matalinong klase ng tigre.
01:20Ang mga nadiskubrin po ito
01:22ng pantera tigris sa Pilandok Cave,
01:24patunay na may mga tigring
01:26ang natural na nabuhay
01:27sa Palawan
01:27nung unang panahon.
01:29Sa Palawan lang siya
01:30natin nakikita.
01:31May kinalaman yun doon
01:32sa kanyang biogeographic history.
01:34Malapit kasi yung Palawan
01:36sa isla ng Borneo
01:37at noong matandang panahon
01:39ay meron ding tigre sa Borneo.
01:42So maaring nakatawid yung tigre
01:44mula Borneo hanggang Palawan.
01:46At sa siyem na pirasyo ng tiger fossil
01:48na kanilang sinuri,
01:49may napansin daw silang kakaiba
01:51sa tatlong sa mga ito.
01:52Meron tatlong buto
01:53na nakakitaan natin
01:55ang bakas ng paghiwa
01:57o pagkatay.
01:59Base sa ganitong ebidensya,
02:01pinagpapalagay natin
02:02na maaring ginamit
02:04ng sinaunang tao
02:05sa Palawan
02:06yung mga bahagi
02:07ng katawan ng tigre.
02:09Partikular,
02:10maaring yung balat
02:11o paa.
02:12Maaring may pagkilala
02:14yung mga sinaunang tao
02:15sa Palawan
02:16dun sa pagiging makapangyarihan
02:18ng tigre.
02:19Pero kung ano yung partikular
02:20na dahilan,
02:21hindi talaga natin matutukoy.
02:22Dagdag pa ni Dr. Janine,
02:24ang pagkakadiskubre
02:25sa Pantera Tigris Fossil
02:26sa Palawan,
02:27napakahalaga
02:28sa pag-aaral
02:29ng ating kasaysayan.
02:30Napaka-importanting discovery nito
02:32dahil una nga,
02:33ito ang pinakamatandang
02:34ebidensya natin
02:35na nagkaroon ng tigre
02:37sa Palawan
02:3820,000 taon
02:40na ang nakakaraan.
02:41Ito ay matatagpuan
02:43sa lupaing minuno
02:45ng mga palawan
02:46sa Maasin, Quezon.
02:47At itong
02:48pagkakatuklas na ito
02:49ay napaka-importante rin
02:50para sa kanilang komunidad.
02:52Ito yung pinakamatandang
02:53archaeological evidence
02:55natin
02:55ng ganitong klaseng
02:57pagtrato
02:57o pamamaraan
02:58ng paggamit
02:59ng mga bahagi
03:00ng katawan ng tigre.
03:01Pero alam nyo ba,
03:03bago pa man nadiskubre
03:04ang mga pantera tigris
03:05fossil sa Pilanduque,
03:06ang naturang kuweba
03:08tinuturing na isa
03:09sa pinakamahalagang
03:09archaeological site
03:10na matatagpuan
03:11sa bayan ng Quezon.
03:19Naging sentro ng pag-aaral
03:20ng mga archaeologists
03:21noon,
03:22ang Pilanduk.
03:23Dahil sa mga natukulasan
03:24ditong ebidensya
03:25na nagpapatunay
03:25na may modernong tao
03:27nang naninirahan
03:28sa kuweba
03:2820,000
03:29na 25,000
03:30years na
03:31ang nakakaraan
03:32o sa kasagsaga
03:33ng last glacial
03:34maximum ice age.
03:36Kabilang sa mga
03:37na-excavate
03:37o nadiskubre
03:38sa kuweba
03:38ang mga buto ng hayo
03:40na pinaniniwala
03:41ang kinainon
03:42ng mga sinaunang tao.
03:43Pati na mga kagamitan nila
03:44sa pangangaso
03:45at paghanap ng
03:46pagkain na gawa
03:47sa shell
03:47at sa bato.
03:48Ang mga nadiskubre
03:49sa Pilanduk Cave
03:50hindi lang pinasilip
03:51sa atin
03:52ang naging pamumuhay
03:53ng ating mga ninuno.
03:54Patunay din naman ito
03:55kung paano nag-a-adapt
03:56ang mga sinaunang tao
03:59nung panahon yun.
04:01Sa matala,
04:02para malaman ng trivia
04:03sa likod ng varal na balita,
04:03i-post o i-comment lang
04:04Hashtag Kuya Kim
04:06Ano na?
04:06Laging tandaan
04:08kaimportante ang may alam.
04:09Ako po si Kuya Kim
04:10at sakit ko kayo
04:1124 oras.
Comments