- 15 saat önce
Okudukları ve gördükleri ile yetinmeyip, gündemin perde arkasını öğrenmek isteyenler Arka Plan'da buluşuyor. Ülke TV ekranlarının güçlü ismi Mustafa Yıldız Arka Plan ile gündemin nabzını tutuyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:10İNTRO
00:22İyi akşamlar, Arka Plan'a hoş geldiniz. Ben Mustafa Yıldız.
00:26Bu akşamada yine haberlerimizle, sıcak gelişmelerle ve satır aralarında kalan detaylarla başlıyoruz efendim.
00:34NATO Liderler Zirvesi adeta fırtına gibi esti.
00:38Bütün dünya medyasının manşetlerinde.
00:41Tabii ki bazı ülkeler kendi çıkarlarına göre manşetler atıyorlar.
00:44Ama Türkiye'nin hakkını verenler çoğunlukta.
00:47Nitekim NATO Liderler Zirvesi'nde Türkiye parmak ısırtan bir organizasyona imza attı.
00:53Alınan kararlar açısından da tarihiydi.
00:55Onu birazdan konuşacağız. Savaşları da konuşacağız. Ateşkesi de konuşacağız.
00:59Ama belki de Liderler Zirvesi'nin en çok merak edilen isimlerinin başında gelen Donald Trump'ın sözleri.
01:06Belki Türkiye'den ülkesine geri dönerken kendi ülkesinin gazetecilerine açıklamalar yaptı.
01:11O açıklamalar arasında İran da vardı.
01:14Groenland da vardı. NATO da vardı.
01:16Ama açıklamalar Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a övgüyle başlamıştı.
01:21Cumhurbaşkanı Erdoğan harika bir iş çıkardı dedi.
01:24Ardından mesajlarını verdi.
01:25Gelin önce o mesajları izleyelim.
01:31İran'la mutabakat benim için bitti.
01:34Artık onlarla anlaşmak istemiyorum.
01:36Hasta insanlar.
01:37Tarihi NATO Zirvesi sona erdi. Liderler bir bir ülkelerine gitti.
01:41Zirvedeki konuşmalarsa tarihe geçti.
01:44Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın İran hakkındaki konuşması dikkat çekti.
01:49Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın tarihi NATO Zirvesi'ndeki yapmış olduğu açıklamalar dünya kamuoyunda da geniş yankı buldu.
01:57Öyle ki İran hakkında yapmış olduğu sert açıklamalar da yakından takip edildi.
02:02Trump'ın Ankara'da NATO Zirvesi'nde İran'ın Ankara'ya yaptığı açıklamalar baktığınız zaman
02:07şu not olarak söyleyebiliriz ki
02:08Amerika Birleşik Devletleri için İran dosyası hala kapanmış değil.
02:11Her ne kadar bir mutabakat sağlamış olsa İran dosyası daha Amerika için büyük bir dosya.
02:16Muhtemelen uzun süre daha devam edecek.
02:18Her ne kadar Amerika Tekrar Savaşı başlatma tetkide bulunsa da bu mesele kolay kolay bitmeyecek ortada.
02:24Dolayısıyla hem Trump hem de ABD açısından hala İran Savaşı en kilit ve en merkez noktada yer alıyor.
02:28Başkan Trump Türkiye'den ayrıldıktan sonra ise başkanlık uçağında İran'ı çok sert vurduk dedi.
02:34Başkan Trump'ın İran hakkında yapmış olduğu açıklamalardan bazı detaylar da çıkarmak oldukça önemli.
02:40Öyle ki Başkan Trump yapılacak anlaşmaya sadık kalacaklarından emin değilim diyerek İran'ı tekrardan suçladı.
02:48NATO Zirvesi'nde liderlerin yayınladığı sonuç bildirgesinde İran nükleer sıra sahip olmaması net bir şekilde vurgulanmış olmasına rağmen
02:56bunun buna nasıl ulaşılacağı meselesi, bunun nasıl garanti alacağı meselesi konusunda
03:01herkesin isterseniz ciddi bir kanaatı yok.
03:04Kolay bir şey değil çünkü İran uzun yıllardır buna ulaşmaya çalışıyor.
03:07Bir tarafın uluslararası okulun her açtığını engellemeye çalışıyor.
03:10Dolayısıyla İran meselesi daha uluslararası gündemi çok fazla işgal edecek gibi gözüküyor.
03:14İran'ın anlaşmayı çok istediğini söyleyen Trump,
03:16anlaşma yapmaya değip değmediklerini ya da anlaşmaya sadık kalıp kalmayacaklarını bilmiyorum ifadelerini kullandı.
03:27Şimdi hem NATO Zirvesi'nin detaylarının arka planını hem de ABD-İran arasındaki ateşkesin bozulmasından sonraki süreci konuşacağız.
03:36Siyaset bilimci Adem Kılıç konuğumuz. Hoş geldiniz yayınımıza.
03:40Teşekkürler Mustafa Hocam. İyi akşamlar, iyi yayınlar.
03:43Sağ olun, teşekkür ederim.
03:44Efendim, şimdi önce NATO Zirvesi'nden başlayalım, birkaç kelam edelim.
03:50Ondan sonra bölgeye de uzanmak isterim.
03:53NATO Liderler Zirvesi 3.0 olarak nitelendirildi.
03:58Şimdi sonuç bildirisine de bakıldığı zaman bazı yeni konular yok değil.
04:03Yapay zeka, daha fazla iletişim halinde olmak gibi bir vurgu var.
04:08Şimdi bunu değerlendirdiğimiz zaman ortaya nasıl bir tablo çıkıyor?
04:12NATO değişiyor mu, yenileniyor mu, bitiyor mu? Ne oluyor?
04:16Mustafa Hocam, NATO değişmek zorunda olduğunu anladı.
04:19NATO değiştirmek zorunda olduğunu, bunu 3.0 olarak adlandırarak da tescillemiş oldu.
04:24Neden? Daha önceki yayınlarımızı anlatmıştık ama bir cümleyle özetleyeyim.
04:28NATO'nun kurulduğu dönemden Soğuk Savaş dönemine kadar, yani Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Tehlikesi minvalinde kurulduğu dönem, birinci dönem NATO
04:371.0 olarak adlandırılıyor.
04:39Soğuk Savaş'ın bitmesinden sonra 2022'deki Rus-Ukrayna Savaşı'nın başladığı döneme kadar olan süreç ise,
04:46daha çok işte NATO'nun Afganistan gibi, 11.50 olaylarındaki gibi teröre odaklandığı, teröre mücadeleye odaklandığı dönem olarak adlandırılıyor.
04:54NATO 2.0, NATO 3.0 ise 2022 Ukrayna Savaşı ile beraber oluşan yeni dengeler.
04:59Hangi dengeler oluştu?
05:00İşte örnek veriyorum, sahada hem Rus-Ukrayna Savaşı'nda hem de İran Savaşı'nda biz net bir şekilde İHA ve
05:06SİHA'ların çok büyük bir etki uyandırdığını gördük.
05:10Yani teknolojik değişimin şart olduğu sadece kara birliklerinin, kara güçlerinin, topçu mühimmatlarının, topçu birliklerinin aktif olamadığı yeni bir savaş konseptinin
05:21oluştuğunu gördü NATO.
05:21Ve bu konuda da ABD, özellikle Trump 1. döneminde de bunu yapmıştı.
05:262. döneminde de bu baskıyı daha da arttırarak, işte gayri safi yurt dışı aslılarının %5'ine kadar olan kısmının savunma
05:32sanayiye harcanması gerektiğini ve özellikle Avrupa'nın bu konuda çok ciddi yatırımlar yapması gerektiğini belirtti.
05:38Çünkü Avrupa neredeyse 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD'nin güvenlik şemsiyesi altında, tabir yerinde ise askeri anlamda tam
05:48bir rehavete girmiş kıta olarak bir lüks yaşıyordu.
05:51Bu lüksün sonuna geldiğine artık bu NATO zirvesiyle de tam anlamıyla tescillendi.
05:55Bir önceki Lahai zirvesinde bazı adımlar atılmıştı.
05:58Fakat bugüne gelene kadar bu adımların, bu kararların uygulanmadığını gördük.
06:03Polonya dışında neredeyse hiçbir NATO üyesi ülke bu hedefleri tutturamamıştı.
06:08Bir nebze olsun Yunanistan tutturdu ama o da takdir edersiniz ki borçlanmayla, diğer ülkelerin ikinci el ürünlerini alarak bu tür
06:15adımlarla tamamlamaya çalışmıştı.
06:17Bu yüzden bu zirvedeki en büyük kararlardan bir tanesi, sonuç bildirgesine de girdiği gibi artık bu hedefe tam anlamıyla ulaşılması
06:24için Avrupa'nın elini taşlar altına koyacağını net bir şekilde söylemesidir.
06:28Diye özetleyebiliriz Mustafa Hocam.
06:29Şimdi tabii biz konuşurken bir yandan da İran'dan, Meşet'ten canlı görüntüler geliyor.
06:38ABD'nin İran'a yönelik saldırısı yine gündemde.
06:43Trump İran'la anlaşmaya değer mi bilmem şeklinde bir açıklama yaptı.
06:49Ve işte ateşkesin sona erdiği açıklamasını da NATO liderler zirvesi hemen başlamadan önce yaptı.
06:57Çok da sert bir mesaj verdi.
06:58Şimdi hem Trump Türkiye'deyken hem de Türkiye'den dönerken iki saldırı gerçekleşti.
07:05Şimdi bu saldırıların önemine nerelerde saldırı gerçekleşti?
07:10Şimdi Mustafa Hocam, bundan önceki saldırıların tamamı biliyorsunuz alan içerisindeydi.
07:15Yani İran'ın alan içerisindeydi.
07:16Şimdi askeri tabir olarak bir alan inkarı stratejisi izlediğini belirtmiştim.
07:21İran net bir şekilde savaş boyunca dedi ki, kendi stratejisi bağlamında.
07:25Ben alan inkarı gerçekleştiriyorum, beni vurabilirsiniz.
07:28Zaten hava savunma sistemlerimle mümkün olduğu kadar mücadele ediyorum.
07:31Fakat sizin hava saldırılarınızı tam anlamıyla, tam ölçekli olarak karşılayamam.
07:35Buna karşılık ben ne yapacağım?
07:36Kendi alanımı inkar ediyorum.
07:38Siz bana saldırırken ben de sizin bölgedeki üstlerinize saldıracağım dedi.
07:41Şimdi bu alan inkarı stratejisi her tarafta devam etti.
07:44Ama nerede devam etmeyecek bu strateji?
07:45Bu strateji mesele Hürmüz olduğu zaman devam etmeyecek.
07:48Çünkü İran Hürmüz'de kaybettiği zaman bu savaşı tamamen kaybedeceğinin farkında.
07:54Amerika Birleşik Devletleri daha keza Hürmüz'ü kaybettiği zaman savaşta yenilgiyi kabul etmek zorunda olduğunu itiraf etmek zorunda.
08:01Bunu nasıl itiraf edecekler?
08:02Tabii ki ekranlara çıkıp Trump biz bu savaşı kaybettik demeyecek.
08:05Fakat bugün kullanmasa da ki maddelerin farklı şekilde revize edildiğini göreceğiz.
08:10Şimdi Cenevri görüşmelerinde son olarak Vence'in katılmış olduğu Cenevri görüşmelerinde bir kriz yaşanmıştı.
08:16Hemen arkasından Doha'da bir görüşme daha ayarlandı hatırlarsanız.
08:21Ve o zirvenin tek bir maddesi vardı.
08:2414 madde yerine tek bir maddesi vardı Hürmüz'dü.
08:27Şimdi belli ki teknik ekipler arasındaki yapılan görüşmelerde Hürmüz'le ilgili sonuç bir türlü çıkmıyor.
08:32Çünkü az önce söylediğim gibi iki tarafta bunu artık varoluşsal olarak görüyor.
08:35Savaşın sonucunu direkt etkileyecek nokta olarak görüyor.
08:38Amerika Birleşik Devletleri de büyük ihtimalle teknik meseleler sonuca ulaşmadığı için dün gece 2-3 noktaya farklı farklı saldırı gerçekleştirdi.
08:48Ama bu defa şimdi bu şehir bölgesini biliyoruz.
08:50Amerika Birleşik Devletleri savaşın başında da bu şehir bölgesini vurmuştu.
08:54Bu şehir bölgesi denildiğinde çünkü ilk akla gelen yer İran'ın enerji santrallerinin, İran'ın tek tek aktif olan şu
09:00andaki nükleer santralinin bulunduğu alan.
09:03Tabii ki nükleer santrali vurmak hedefinde değil şu anda.
09:06İleriki dönemde Trump böyle bir çılgınlık yapar mı sanmıyorum ama ona da dikkat çekmek istedim.
09:11Ama buranın diğer bir özelliği şu, körfeze açılan savaş gemiler için lojistik merkezler burada.
09:16Hava savunma sistemlerinin önemli bir kısmı burada.
09:18Yani bu bölgede etkin olabilirse Amerika Birleşik Devletleri ya da en azından bu şehir saldırılarla büyük askeri kayıplar verdirebilirse Hürmüz
09:28üzerindeki etkisini arttırabileceği bir senaryonun ortaya çıkmasını hedefliyor.
09:31İkincisi neresi?
09:33Çabahar bölgesi.
09:34Şimdi savaşın başından bu yana Çabahar bölgesinde neredeyse hiç saldırı olduğunu görmemiştik.
09:39Çünkü biraz daha Umman Denizi kıyısında kalan bir alandı.
09:42Yani Hürmüz Boğazı'nın dışındaki bir alan.
09:44Ama özellikle dün gece bu bölgeye çok ciddi saldırılar oldu.
09:48Bunun sebebini de şöyle özetleyeyim.
09:50Şimdi İran'ın buradaki limanı körfezden çıkamayan gemilerin ya da donanma gemilerinin Hint Okyanusu'na çıkabileceği tek nokta.
09:58Yani Amerika Birleşik Devletleri yeni stratejisiyle yani Hürmüz üzerindeki etkinliğini arttırma ve bunu masaya götürme stratejisiyle
10:05tıpkı körfez ülkelerinin, Birleşik Devletleri'nin, Katar'ın ya da Suudi Arabistan'ın
10:10oradan Hürmüz dışında alternatifi olmadığı gibi
10:13İran'ın da başka alternatifinin kalmaması noktasında
10:17dediğim gibi Çabahar bölgesinde saldırılar gerçekleştiriyor.
10:20Bence bu çok kritik nokta.
10:23Ben savaşın başından bu yana Amerika'nın İran'ı uyguladığı Hürmüz ablukasından sonraki en mantıklı hamlesinin,
10:31en stratejik hamlesinin ablukanın üzerine abluka uygulaması stratejisi olduğunu söylemiştim.
10:36Dün geceki yapmış olduğu bu saldırılarda İran'ı sıkıştırmak anlamında
10:39bence bu abluka stratejisinin adından en mantıklı stratejisi gibi gözüküyor.
10:43Bu da yüksek ihtimalle sahaya yansıyacaktır.
10:46Trump bu saldırılar artabilir dedi ifadesini kullandı.
10:49Yine masaya dönüp bakacaklar.
10:51Teknik görüşmeler içerisinde eğer bu ilerleme sağlanmazsa
10:54evet tam anlamıyla bu bölgeleri tekrar çok büyük saldırılarla ateş altına alacaktır Amerika Birleşik Devletleri.
11:01Peki bu noktada bunu stratejik olarak biraz daha derinleştirip ele alırsak
11:07ABD yeni bir ateşkesin, yeni bir anlaşmanın altyapısını mı hazırlamaya çalışıyor?
11:14Yani buradaki saldırının yeni saldırı dalgasının amacı ne olabilir?
11:19Hocam dediğim gibi Hürmüz bölgesini tamamen kontrol altına alabilmek için
11:23askeri olarak bir giriş noktası bulamıyor.
11:27Yani orada yapabileceği herhangi bir saldırının
11:30ABD için çok büyük bir kaosu nedeni olabileceği
11:33hatta klasik ekranlarda çok kullanılan ikinci bir Vietnam olabileceğiyle ilgili
11:37tezleri biz buradan okuyorsak
11:39ABD yönetimi de askeri yapısı net olarak okuyor.
11:43Neden? Bakın burası 36-37 kilometre genişliğinde
11:4640 kilometreye kadar varan kısımları var.
11:49136 metre uzunluğunda, 100 kilometre uzunluğunda bir alandan bahsediyoruz.
11:54Şimdi burada mesela örnek vereyim
11:56Trump Zelenski'yle, dün Zelenski'yle yapmış olduğu görüşme sırasında
12:00NATO zirvesi kapsamında şu ifadeyi kullandı.
12:03Dedi ki biz Harkadası'na saldırdık.
12:05Harkadası'na alabiliriz.
12:06Bu konuda da yapabilecekleri hiçbir şey yok ifadesini kullandık.
12:09Fakat Harkadası, 130. kilometrelerde falan.
12:12Yani Hürmüzboğazı'ndaki giriş noktasını baz alırsak çok derinlerdeki bir adadan bahsediyoruz.
12:18Şimdi siz buraya çıkarma hareketi yaptınız ya da bombalama hareketi yaptınız.
12:21Örnek veriyorum.
12:21Buraya asker indirdikten sonra burayı koruyabilmeniz için donanma gemilerinizi oraya kadar göndermeniz gerekiyor.
12:28Nasıl göndereceksiniz?
12:28Yani 130 kilometre boyunca bu şehir, Benderabbas bölgesi sınırının tamamında İran devrim muhafızlarının çok ciddi anlamda askeri yapılar var.
12:37Yani radar sistemleri orada, hava savunma sistemleri orada.
12:40Bunu geçtim.
12:41Deniz unsurları yani o birlikte çalışan, organize çalışan botlar ve omuz üzerinden atılacak çok yakın mesafeler olacak.
12:50Çünkü seyir füzeleriyle karşı karşıya kalmak zorunda kalacak ABD donanması.
12:54Zaten bu riski göze alabilmiş olsaydı şu anda ABD herhangi bir masada İran'da oturuyor olmazdı.
13:03ABD bu riski, bu tarif etmiş olduğum senaryoyu göze alamadığı için bunun askeri olarak bölge ülkelerine destek vermediği bir noktada
13:12askeri olarak yapamayacağını bildiği için şu anda masada oturuyor.
13:16Şu anda Trump'ın her ne kadar büyük zaferler kazandık, onların donanmasını yerle bir ettik gibi her zaman galibiyet açıklamaları,
13:25bir zafer anlatısı oluşturmaya çalıştığını görsek de sahadaki gerçeklik bu değil.
13:29Evet İran çok büyük zarar gördü.
13:31İran belki asker anlamda kendisini 10-15 yıl içerisinde toparlayamayacak bir noktaya geldi.
13:36Fakat Hürmüz'le ilgili etkisi çok yüksek olan da devam ediyor ve bu yüzden de ben tamamen savaşın belki de
13:45tarihe Hürmüz Savaşı olarak geçeceği bir dönemin yakın zamanda başlayacağı kanaatindeyim.
13:51Peki Hameney'in cenaze töreni ayrıca konuşuluyordu, ayrıca bir başlık açmak lazım bu meseleye de.
13:58Şundan dolayı soruyorum Hameney toprağa verildikten sonra İran'la ABD arasında olumlu diyenler vardı, olumsuz diyenler vardı.
14:07İlişkilerin farklılaşabileceğini söyleyenler oldu.
14:11Şimdi bu noktada siz nasıl bir yorum yaparsınız?
14:13Yani cenaze töreni şu anda yapılıyor ve bitecek bu gece sonra erecek.
14:18Yarından itibaren bu ilişkilerde olumlu ya da olumsuz ne göreceğiz?
14:26Trump da şu ifadeyi kullandı, yine NATO Zirvesi kapsamında yaptığı bir konuşmada.
14:30Onlar bize cenaze süresi boyunca kendilerini öldürmememizi, aynen bu ifadeyi kullandı, kendilerini öldürmememizi istediler.
14:37Biz de bu minvalde yaklaştık ve bu şekilde hareket ettik.
14:40Fakat onlar hemen arkasından bizim üç gemimize saldırı düzenlediler dedi.
14:44Şimdi buradaki üç gemiye düzenlenen saldırı aslında o teknik görüşmelerin başarısız olduğunun net bir ispatı.
14:51Neden?
14:52Çünkü İran net bir şekilde diyor ki ben burada bir güzergah belirledim.
14:56Bu güzergah içerisinde artık Hürmüz'de benim kontrolümde olmayan ya da bana bilgi vermeyen,
15:01benim güvenlik unsurlarımın koyduğu şartlara uymayan hiçbir gemi geçemez diyor.
15:06Şimdi o gemileri gemiler eğer ticari gemiler vurulduysa ki bir tanesinin vurulduğuyla ilgili görüntüler var diğer iki gemide vurulduysa bu
15:14noktada ABD ile İran arasındaki üst düzey görüşmelerin hiçbir anlamı olmadığını tekrar etmek istiyorum.
15:21Yani Hamene ile Trump arasındaki karşılıklı atışmalar ya da Vence ile İran Dışişleri Bakanı Arakçı arasındaki olumlu açıklamalar ya da
15:31işte iki tarafın artık Şahin olarak adlandırabileceğimiz bir tarafta İran devrim muhafızları,
15:37diğer tarafta ise Hexet ve Rubio'dan oluşan grubun daha sert açıklamalar yapması bana göre sadece kendi yapılarını, kendi iç dinamiklerini
15:45konsolidör etmek hem de dünyaya biz üstünüz mesajını vermeye çalışmaktan ibaret olarak kalacaktır.
15:50Buradaki mesele teknik anlamda iki ülkenin gülmüz konusundaki masada anlaşmasıdır.
15:56Onun haricindeki diğer açıklamaların tamamı bizi sadece oyalayan ve dediğim gibi herkesin kendi tarafını konsolide etmeye çalıştığı açıklamalar olarak değerlendirilmelidir.
16:05Çünkü bu işin içerisinde artık diplomasinin, üst düzey diplomasinin kesinlikle olmadığını görüyoruz.
16:10Yani iki taraf da birbirine güvenmiyor, iki tarafın yaptığı açıklamalar iki gün içerisinde, 24 saat içerisinde değişebiliyor.
16:16Trump daha geçen haftaki yapmış olduğu açıklamada İran'ın yeni yönetimi çok akıllı, çok daha uygun şartlarda görüşebileceğimiz insanlar demişti.
16:26Aynı Trump üzerinden 48 saat geçtikten sonra bu insanlar aptal ifadesini kullandı.
16:32Hakeza benzer açıklamaları biz nereden görüyoruz? İran'dan da görüyoruz.
16:36İran'da ne oldu?
16:36Öncelikle 14 maddelik Cenevri görüşmeleri, 2. Cenevri görüşmeleri başlamadan hemen önce müştebe Hamenev'in imzaladığını söyledikleri bir açıklama yayınlandı.
16:46Orada Hamenev şu ifadeyi kullanmıştı.
16:48Demişti ki, ben aslında bu anlaşmaya çok sıcak bakmıyorum.
16:51Fakat Cumhurbaşkanımız, yani Pezeşken'den bahsediyor, Cumhurbaşkanımız bizim haklarımızın korunacağıyla ilgili şartların oluştuğunu söyledi dedi.
17:01Yani iki tarafta da aslında diplomasi dilinde hiçbir sonuca varılamayacak noktaya gelmiş durumdayız.
17:06O yüzden ben iki tarafın da birbirine bu kadar güvensiz olduğu bir ortamda üst düzey açıklamaların ne yazık ki gerçekten
17:12çok fazla dikkate alınmaması gerektiği bir dönemin başladığı kanaatindeyim.
17:16Dediğim gibi teknik görüşmelerden bir sonuç çıkarsa bu yukarıya doğru sırayet edecektir.
17:21Aksi takdirde Hürmüz Boğazı üzerindeki etkinlik mücadelesi mutlaka ve mutlaka çok büyük bir çatışmaya dönüşecektir.
17:28İlginç bir yaklaşım.
17:30Şimdi hocam bir de bu noktada hani ateşkes masası yeniden kurulamayacak mı ya da kurulması için hangi kriterlerin gerçekleşmesi gerekiyor?
17:42Buna da bir çözüm bulmamız lazım.
17:46Nedir sizce?
17:47Evet buna pek çözüm.
17:49Buradaki teknik görüşmelerin devam ettiğini söylenilen, basına neredeyse hiç yansımayan, hiçbir bilgi verilmeyen teknik görüşmeler sırasında
17:56taraflarının Hürmüz Boğazı'nın statüsüyle ilgili süreci bir şekilde olumluya bağlaması.
18:03Yani umman ben bu işin içerisinde yokum açıklamasını zaten yaptı.
18:06Yani ne Hürmüz Boğazı üzerinde bir geçiş ücreti talep ettiğini ne de herhangi bir çatışma çıktığında çatışmaya müdahale olup olacağıyla
18:14ilgili,
18:14herhangi bir adım atmayacağıyla ilgili daha doğrusu ifadeleri kullandı.
18:18Şimdi buradaki ortak olabilecek karşılıklı ülkeler olduğu için ummandı.
18:22Diğer taraftan bakıyoruz Birleşik Arba Emirlikleri bölgedeki kendini bu işin içerisinden tabiri yerinde sıyırmaya çalışıyor
18:28ve başka bir liman üzerinden hareket ediyor.
18:31Hatta OPEC yapısından da biliyorsunuz çıktı.
18:33Yani ben petrolümü kendi şartlarım altında satmaya çalışacağım.
18:36Yeni bir yapıyı, yapı içerisinde olacağım.
18:40Yeni bir yapıyı kurulmasını kendi adıma teşvik ediyorum dedi ve böyle bir adım attı.
18:45Şimdi diğer ülkelere bakıyoruz ve oradaki noktadaki Suudi Arabistan'a bakalım.
18:50Suudi Arabistan Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte hareket etmiyor.
18:53Neden? İşin içerisinde İsrail olduğu için hareket etmiyor.
18:57Tüm bu denklemin içerisinde İsrail çok fazla konuşulmuyor.
19:00Arka planda kaldı ama asıl mesele orada körfez ülkelerinin eğer Hürmüz Boğazı'nda bir statüko değişikliği olacaksa
19:07ya da en azından uluslararası alanda doğal su yollar kabul edilen bu alanın tekrar eski randımanla eski potansiyeline dönmesi sağlanacaksa
19:16mutlaka ve mutlaka bölge ülkelerinin bir şekilde aktif olarak Amerika Birleşik Devletleri ile beraber hareket etmesi lazım
19:22ya da İran'ın hareket etmesi lazım.
19:24Bu kısır döngünün içerisinde ortaya çıkabilecek tek sonuç NATO'nun sonuç bildirgesine de girdi.
19:29Ve dediler ki Hürmüz mutlaka açık kalacak.
19:32Bu çok önemli.
19:33Bu şu demek Trump yarın öbür gün bu hukuki anlamda bir karşılığı olmasa da
19:38eğer bu kriz devam ederse daha önce çağrı yapmış olduğu Avrupa Birliği'deki NATO üyesi ülkelere şu ifadeyi kullanacaktır.
19:46Daha önce gelmediniz ama bakın bu kriz büyüyor.
19:49NATO 3.0'nın sonuç bildirgesine de NATO Ankara Zirvesi'nin sonuç bildirgesine de bu ifadeyi koyduk.
19:55artık bu konuda adım atmanız gerekiyor diye baskı yapacaktır.
19:59Bunu bir baskı unsur olarak kullanacaktır.
20:01Dediğim gibi bu sürenin çok uzun olacağı kanaatinde değilim.
20:04Çünkü Kasım seçimleri var.
20:06Kasım seçimlerinden önce mutlaka Trump bu konuda bir çözüm üretme noktasına gelecektir.
20:10Dünya kupası da bitmek üzere.
20:12Önümüzde bir Dünya kupasının sonundan sonra NATO Zirvesi de bitti.
20:15Kasım seçimlerine kadar dediğim gibi bu noktada çözüm için ABD hem müttefikleri açısından baskı yapacak
20:22hem de kendi elindeki şartları sonuna kadar kullanacaktır.
20:26Peki Adem Kılıç çok teşekkür ederiz yayınımıza katıldığınız için.
20:30Sağ olun.
20:46Ankara'nın ev sahipliğindeki NATO Liderler Zirvesi hem çıkan kararlarla hem yapılan açıklamalarla
20:54hem de renkli görüntülerle efendim tarihe geçti.
20:58Şimdi bakalım biz de o görüntülere.
21:0732 devlet başkanı, yüze yakın bakan ve binlerce medya mensubu.
21:12Dünyanın gözü NATO Zirvesi için Ankara'daydı.
21:17Dünya liderleri sabah saatlerinde Beştepe'de toplandı.
21:22Cumhurbaşkanı Erdoğan konuk liderleri tek tek karşıladı.
21:25Yanında NATO Genel Sekreteri Rutte vardı.
21:31Dünyanın en uzun lideri olan Arnavutluk Başbakanı Edirama yine beyaz spor ayakkabılarıyla geldi zirveye.
21:37Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ayakkabılarına baktığı anlar dikkatlerden kaçmadı.
21:44Karşılamaların ardından gelenekselleşen aile fotoğrafı çektirildi.
21:47Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sağında Arnavutluk Başbakanı Edirama, solundaysa NATO Genel Sekreteri Rutte'ye yer aldı.
21:57Aile fotoğrafı sırasında ilginç bir olay yaşandı.
22:00İtalya Başbakanı Meloni'nin Trump geldiği sırada yüzünü diğer tarafa çevirmesi dikkatlerden kaçmadı.
22:08Güneş gözlüklerini çıkarmayan Fransa Cumhurbaşkanı Macron aile fotoğrafına da o şekilde katıldı.
22:14Gözündeki kanamadan dolayı gözlük taktığı ortaya çıktı.
22:20Aile fotoğrafının ardından zirvenin yapılacağı salona geçildi.
22:24Cumhurbaşkanı Erdoğan, salona Arnavutluk Başbakanı Edirama ile birlikte girdi.
22:30Cumhurbaşkanı salonda ilgi odağı oldu.
22:32Amerika Başkanı Donald Trump da Erdoğan'ın yanına gitti.
22:35İkilinin ayaküstü sohbete dikkat çekti.
22:38Sohbette Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın da yer aldı.
22:44Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan ittifak ortaklarına seslendi.
22:49Savunma sanayi ticaretinde Türkiye'ye uygulanan kısıtlamaların kaldırılmasını istedi.
22:53Avrupa Birliği'ne gönderme yaptı.
22:55Savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılmasıdır.
23:06İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki katliamlarını hatırlattı Erdoğan.
23:09Saldırıların durması için herkese görev düştüğünü söyledi.
23:12Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum.
23:214 saat süren zirvenin ardından Ankara sonuç bildirisi yayınlandı.
23:25Zirvenin çok başarılı geçtiği belirtildi.
23:28Müttefiklerin 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması yaptığı duyuruldu.
23:32Türkiye'nin misafirperverliğine dikkat çekildi.
23:38Zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ikili görüşmeleri de devam etti.
23:42Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Meloni ve Almanya Şansölyesi Merz de bir araya geldi.
23:52Ankara'da iki gün süren tarihi NATO zirvesinin ardından gözler bir sonraki liderler buluşmasına çevrildi.
23:58Mark Rutte, merak edilen soruya yanıt vererek 2027 NATO zirvesinin Arnavutluk'ta düzenleneceğini duyurdu.
24:12Tarihi zirve sona erdi. Dünya Türkiye'nin başarısını konuştu.
24:19Ankara'da düzenlenen tarihi NATO zirvesinin ardından ilk tepki Atina'dan geldi.
24:23Yunanistan STA gazetesi, Trump'ın Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışına yeşil ışık yapmasını manşetine taşıdı.
24:30Trump, sultana boyun eğdi, F-35'lerin kapısını açtı ifadelerini kullandı.
24:36Yunan askeri analistler, Kağan savaş uçağında kullanılacak F-110 motorlarının satışını,
24:41Atina'nın yıllardır kurduğu savunma dengesini sarsacak gelişme olarak değerlendirdi.
24:46Ege'deki askeri planların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
24:50Benzer yorumlar İsrail basınında da yer aldı.
24:53İsrail Hayom, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye'yi bölgesel güçten küresel aktöre dönüştürdüğünün altını çizdi.
25:02Times of Israel, Washington'la Ankara arasındaki yakınlaşmanın Tel Aviv'in bölgedeki etkisini azalttığını değerlendirdi.
25:09Aretz ise Türkiye'nin NATO içindeki ağırlığının her geçen gün arttığı yorumunu yaptı.
25:16Amerikan basını da zirvenin kazananlarından biri olarak Türkiye'yi gösterdi.
25:20New York Times, Ankara'nın NATO açısından vazgeçilmez hale geldiğini vurguladı.
25:25CNN International, F-35 ve Katsa başlıklarını öne çıkardı.
25:30Reuters, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna ve hızla büyüyen savunma sanayisine dikkat çekti.
25:35Polonya merkezi Defense 24, Avrupa'nın yeni güvenlik mimarisinde Türkiye'nin dışlanamayacağını belirtti.
25:44El Cezere ise Türkiye'nin Rusya, Ukrayna ve Orta Doğu krizlerinde tüm taraflarla konuşabilen tek köprü ülke olmayı sürdürdüğünü yazdı.
26:03Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvenin en çok merak edilen isimlerinden biriydi.
26:08Ağzından çıkan her söz manşet oldu diyebiliriz.
26:11Ve NATO Liderler Zirvesi sonrasında basın toplantısında da yine en kalabalık basın toplantılarından birini yapan liderlerin başında geliyordu.
26:21Peki hangi mesajları verdi?
26:23Haberimizden izleyelim.
26:36Yunanistan, görüyorsun, gözlerinden tanırız.
26:39Sağ ol Sayın Başkanım.
26:42Başkent Ankara'da iki gün boyunca süren NATO Liderler Zirvesi başarıyla sonlandı ve tüm dünyanın yakından ilgiyle takip ettiği zirve sonrasında
26:52Cumhurbaşkanı Erdoğan basına açıklamalarda bulundu.
26:56Ve bu önemli açıklamalarda peki hangi detaylar dikkat çekti?
27:01Cumhurbaşkanı Erdoğan dünyaya hangi mesajları verdi?
27:04Adil bir külfet paylaşımı suretiyle askeri kapasitelerimizin tahkim edileceği daha güçlü bir NATO'nun temellerini Ankara'da atmış buluyoruz.
27:18Çok uzun süredir aslında biz NATO'nun parçalanıp parçalanmayacağını konuşuyorduk.
27:22Özellikle ABD-İran Savaşı'nda Trump birçok kez NATO müttefiklerini bu savaşa dahil etmek istedi.
27:27Yanına çağırdı ancak NATO buna dahil olmadı.
27:29Bir de özellikle Trump'ın ikinci başkanlığından beri o savunma sanayisinde külfet paylaşımı da söz konusu olunca işte Ankara'da gerçekleştirilen
27:38zirve o kadar önemliydi ki hem külfet paylaşımı hem de tarafların müttefik olarak karşılıklı görüş birliği sağlayabildiği bir zirveden bahsediyoruz.
27:46Bakın en önemli çıktı olarak şunu söyleyebiliriz ki artık Türkiye NATO'nun sıradan bir müttefiki değil.
27:52Türkiye artık masayı kuran aynı şekilde liderleri olmasa da buluşturabilen bir öncü anlayışla bunu gerçekleşirdi.
27:58Size ne söyledi F-35 ile ilgili?
28:01Bizi izlemeye devam edin.
28:05Trump'ın evet zirvede evet vereceğiz.
28:07Sayın Cumhurbaşkanımıza söylediği gibi de 5 adet F-35 sözünü vermiş olması.
28:11Akabinde tekrardan o dediğiniz gibi çelişkili açıklamaları olsa dahi sonuç olarak Sayın Cumhurbaşkanımızla kendisinin o diyaloğunun çok iyi düzeyde olması
28:20bu sorunu tekrardan çözecektir gibime geliyor.
28:23ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'ye F-35 satışına yönelik yeşil ışık yakmasının ardından İsrail Başbakanı Netanyahu ve Yunanistan Başbakanı
28:32Miçotakis bu durumdan rahatsızlığını dile getirdi.
28:35İki lider de Türkiye'ye F-35 satılmasını istemediklerini belirtti.
28:40Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bu açıklamaların F-35 sürecini etkileyip etkilemeyeceği sorusu yöneltildi.
28:47Her iki açıklamanın da benim dünyamda yeri yok.
28:54Beştepe'deki karşılama töreninde işte bu şekilde Yeniçeriler ve Mehteran takımı da vardı.
29:00Bir diğer soru da liderlerin bu karşılama törenini nasıl bulduğuydu.
29:05Hepsi de övgüyle bahsettiler.
29:08Tokalaşırken bazıları biz Yeniçerilerinizi tanırız dediler.
29:19Tabi NATO zirvesinin bir önemli başlığı savunma sistemleri ve platformlarıydı.
29:29Bu önemli çünkü NATO liderleri de bu konuda anlaşmalar yaptığı işbirlikleri önümüzdeki süreçte çıktı olarak önümüze gelecek.
29:38Hem bu var hem de Türkiye'nin hani şu Katsa yaptırımları ve F-35 süreci var ya o süreçle ilgili
29:45de yeni bir döneme geçiliyor.
29:51Şimdi buna dair haberimizi de izleyelim.
30:03NATO tarihinde ilk kez bir savunma sanayi forumuyla başladı.
30:07Ve bu forum içerisinde Türkiye bir anlamda gövde gösterisi gerçekleştirdi.
30:14Geldiler, gördüler, hayran olup döndüler.
30:17Tarihi NATO zirvesi Ankara'da yapıldı.
30:20Zirvede yerli ve milli ürünler görücü yaşattı.
30:22Türkiye gerek İHA ve SİHA üretiminde, gerek insanlı, insansız araç üretiminde, uzun menzilli roketlerin üretiminde, hava savunma sistemleri gibi aslında
30:32büyük bir ekosistem üretmiş durumda.
30:35Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı, Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi kapsamında Türk savunma sanayisinin kabiliyetlerini uluslararası katılımcılara tanıttı.
30:43Türkiye artık sadece masada konuşan bir taraf değil, artık NATO içerisinde üreten ve anlaşmalara imza atan bir ülke konumuna ulaştı.
30:53Düzenlenen etkinlikte liderlere eşlik eden heyet, yerli ve milli platformlarla çeşitli savunma sistemlerini inceledi.
30:59Türkiye diğer NATO ülkelerine önemli bir rol model teşkil ediyor ve NATO Genel Sekreteri de bunu teyit etti ve diğer
31:07üye ülkeler açısından bir örnek olarak gösterdi.
31:11Belki yakın dönemde Türk modeli diye bir modelden de bahsediyor olabileceğiz.
31:16Etkinlik Türkiye'nin son yıllarda savunma teknolojilerinin uluslararası karar vericiler ve sektör temsilcilerine doğrudan tanıtıldığı önemli bir vitrin niteliği taşıdı.
31:25Yerli ve milli platformlar heyetlerden tam not aldı.
31:28Artık Türkiye, NATO savunma ekosistemi içerisinde bir tedarikçi olarak, artık güvenlik üreten bir ülke olarak çok önemli anlaşmaları imza attı.
31:37Hava savunma sistemlerinden tutun da uzay ve gözetleme teknolojisine kadar, yani yaklaşık 30 milyar dolarlık bir bütçeden bahsediyoruz.
31:46Öte yandan insanlı ve insansız kol uçuşu yapan araçlar zirveye damga vurdu.
31:50Türkiye bir anlamda insanlı ve insansız araçlarda kapasitesini gösterme fırsatı elde etti.
32:01Bu ambargoları kaldırıyoruz artık. Vakti geldi. Biz dostlarımıza yaptırım uygulamıyoruz.
32:07Türkiye'nin üzerindeki katsa yaptırımları kalkıyor.
32:10Peki yıllardır süren F-35 meselesindeki kör düğüm çözülecek mi?
32:14S-400'ler başka bir ülkeye mi satılacak?
32:17Hürriyet yazarı Hande Fırat bu iddiaları köşesine taşıdı.
32:20Biz 5 uçağı da sözünü aldık ve Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var.
32:31Yazıya göre Türkiye ile ABD arasındaki F-35 satışı için Washington'da yeni bir formül üzerinde çalışılıyor.
32:37Masadaki en güçlü seçenek S-400'lerin bir körfez ülkesine satılması.
32:42Bu gerçekleşirse Türkiye'nin parasını ödediği 6 adet F-35 uçağının teslimatı ara formül olarak masaya gelecek.
32:51Hande Fırat'ın aktardıklarına göre en hızlı ilerleyen dosyaysa Kaan motorları.
32:56700 milyon doları aşan anlaşmada kongrenin itiraz süresi doldu.
33:00Türkiye 40 adet Kaan için 80 motoru teslim almaya hazırlanıyor.
33:04Kaan'la ilgili onun motorları noktasında bu liderler zirvesinde bu görüşmeyi değerli dostumla tekrar bir araya geldik.
33:19Bir başka iddia gündemi de F-16'lar oldu.
33:23Ön ödemesi yapılan 40 adet yeni uçak için maliyet pazarlıklarının devam ettiği ileri sürülüyor.
33:28Katsa'nın kalkmasıyla bu paketinde hızlanması bekleniyor.
33:31arız.
Yorumlar