00:00İran'da başkent Tahran'da dini lider Hamane'ye veda törenleri başladı.
00:04Pek çok isim, pek çok devlet yetkilisi de şu dakikalarda Tahran'da.
00:09Efendim merhabalar.
00:10Merhabalar.
00:11Değerli arkadaşlar, bugün sabah Türkiye'den dostluk grubu başkanımız,
00:18yine meclisimizi temsil eden divandan bir arkadaşımızla, milletvekili arkadaşımızla birlikte Tahran'dayız.
00:25Sayın Cumhurbaşkanımızı temsil eden, hükümetimizi temsil eden,
00:30acı, İran halkının acısını paylaşmak için buradayız.
00:34İran'ın dini lideri merhum Ali Hamane'in bugün cenaze töreni yapılacak.
00:40Biz de bu vesileyle buradayız.
00:43Ben öncelikle bu acıyı paylaştığımızı tekrar ifade etmek istiyorum.
00:49İran ve Türkiye bu coğrafyanın kadim ülkeleri.
00:53Ortak bir medeniyetimiz, geçmişimiz var.
00:57Kardeş ve komşu ülkeleriz.
00:59Dolayısıyla İran halkının acısı bizim acımızdır.
01:03Sevinci bizim sevincimizdir.
01:05Bu yaklaşım için de İran'dayız.
01:09Bu sabah geldiğimizde ilk olarak Sayın Cumhurbaşkanı Pezeşkian'la bir görüşmemiz oldu.
01:16Son derece olumlu, verimli bir görüşme gerçekleştirdik.
01:20Kendisine de taziyelerimizi ifade ettik.
01:25Dini lider dışında tabii savaşın ilk dönemlerinde bir okul bombalandı biliyorsunuz.
01:32Kız çocukları maalesef şehit edildi.
01:36Diğer taraftan birçok kaybı olduğu İran'ın hepsi için başsağlığı mesajlarımızı bir kez daha iletmiş olduk.
01:44Diğer taraftan yine Türkiye ile İran ilişkileri konusunda verimli bir toplantı yaptık.
01:51Biliyorsunuz bir mutabakat zaptı imzalandı İran ve ABD arasında.
01:58Biz de Türkiye olarak bundan büyük memnuniyet duyduk.
02:02Savaşın başlamaması için öncelikle çok büyük gayret etti Türkiye Cumhuriyeti.
02:07Sayın Cumhurbaşkanımız liderler düzeyinde, Sayın Dışişleri Bakanımız çok yoğun bir diplomasi trafiği oluştu.
02:16Ve savaşı engellemek, sorunları masada, müzakereyle çözme yönünde bir gayretimiz oldu.
02:23Ama maalesef savaş başladı.
02:26Başladıktan sonra da bir an önce sona ermesi için yine Türkiye Cumhuriyeti olarak her türlü diplomatik imkanımızı seferber ettik.
02:36Kardeş Pakistan ve Katar'ın bu konudaki çabalarına da elimizden gelen en yüksek desteği verdik.
02:44Türkiye Cumhuriyeti olarak biz bölgemizde savaş istemiyoruz, istikrar olsun istiyoruz.
02:50Bu bölgedeki tüm toplumların istikrar içinde, refah içinde, huzur içinde yaşamasını istiyoruz.
02:57Bu çerçevede şu anda devam eden sürecin de başarıya ulaşması için gayret ediyoruz.
03:03Bir mutabakat zaptı var.
03:05Bunun kalıcı barışa dönüşmesi çok önemli.
03:09Bu yönde de gayretlerimizi sürdürüyoruz.
03:12Zaman zaman maalesef bu süreçlerin provoka edildiğini, özellikle İsrail tarafından provoka edildiğini de görüyoruz.
03:21Lübnan'da yaşananları görüyoruz.
03:22Dolayısıyla bu provokasyonları da boşa çıkararak mutlaka bölgemizde kalıcı bir barış oluşturmamız gerekiyor.
03:32Bu yönde gayretlerimizi sürdürüyoruz.
03:35Türkiye ve İran dost kardeş iki ülke olmanın yanı sıra önemli iki ticari ekonomik partner.
03:45Bizim YDSK dediğimiz yüksek düzeyli stratejik konseyimiz var.
03:49En son rahmetli reisi Türkiye'ye gelmişti.
03:55Geniş bir heyetle külliyede toplantılar yapılmıştı.
03:57İnşallah ortamın daha normal hale gelmesiyle bu mekanizmalar da çalışmaya devam edecek.
04:06Bunun için de mutlaka iki ülke olarak daha yoğun gayret sarf etmemiz gerekiyor.
04:12Ulaştırmadan enerjiye, ticarete, sınır kapılarının daha etkili bir şekilde çalışmasına varıncaya kadar birçok başlıkta yapacağımız önemli işler var.
04:23Bu iki ülkenin de faydasına olacak işler.
04:27İran şu anda yaralarını sarmak durumunda.
04:31Savaşın tahribatını ortadan kaldırmak durumunda.
04:35Ve İran halkının ekonomik refahını arttırma gündeminin ben önümüzdeki dönem daha merkezi bir noktaya geleceğine inanıyorum.
04:46Bu çerçevede Türkiye ile ilişkiler, ekonomik ilişkiler de yine gündemimizde olan hususlar arasındaydı bugün yaptığımız toplantımızda.
04:55Yeni işbirlikleri mi söz konusu olacak efendim?
04:58Elbette geçmişte biz 30 milyar dolar bir ticaret hedefi koymuştuk Türkiye ve İran olarak.
05:04Çeşitli sebeplerle işte yaşanan bu jeopolitik gerilimler, yaptırımlar gibi sebeplerle maalesef tam olarak bu potansiyeli harekete geçiremedik karşılıklı olarak.
05:16Şimdi yaptırımların hafifletilmesi, kaldırılması gündemi de söz konusu biliyorsunuz.
05:24Bundan da büyük bir memnuniyet duyacağımızı ben buradan ifade etmek istiyorum.
05:28Çünkü bu yaptırımlar esas olarak İran halkını cezalandırıyor.
05:33İran halkının refahını aşağıya çekiyor ve tüm bölgedeki ekonomik faaliyete zarar veriyor.
05:40Dolayısıyla bu yaptırımların gevşemesi ve sonuçta kalkması hepimizin arzu ettiği bir durum.
05:47Böyle bir ortamda da Türkiye ve İran ilişkileri, ekonomik ilişkileri çok daha hızlı bir şekilde gelişme imkanına kavuşmuş olacaktır.
05:57Bugün Sayın Mesut Pezeşkihan'la görüşürken Mesut Pezeşkihan dedi ki biz Sayın Cumhurbaşkanı'nı bekliyoruz.
06:03Acaba Sayın Cumhurbaşkanımız ne zaman İran'a teşrif edecekler?
06:07Şimdi dediğiniz gibi Sayın Pezeşkihan birkaç defa söyledi doğrusu Sayın Cumhurbaşkanımızın İran'a beklediklerini.
06:17İnşallah koşulların elverişli hale geldiği bir ortamda bu ziyarette gerçekleşir.
06:23Az önce söylediğim gibi son olarak İran'dan Türkiye'ye ziyaret olmuştu Sayın Reisi zamanında.
06:29Şimdi sıra bizim ziyaretimizde.
06:32İnşallah şartlar olgunlaştığında Sayın Cumhurbaşkanımız inanıyorum ki çok güçlü, geniş bir heyetle ziyaret edecektir.
06:42Bu yüksek düzeyli stratejik işbirliği konseyi çalışmaları kapsamında birçok başlıkta İran-Türkiye ilişkileri değerlendirilecektir.
06:52Burada dediğim gibi potansiyel çok yüksek.
06:56Bu potansiyeli mutlaka harekete geçirmemiz gerekiyor.
07:00Her iki ülkenin de lehine olacak şekilde.
07:02Efendim bir soru da ben sorayım.
07:05Basra Körfezi'nde o bölgede yeni doğalgaz yatakları ve petrol yatakları var.
07:11İranlı şirketlerden ya da yöneticilerden sık sık Türklerle birlikte orada Türkiye ile birlikte orada ortak yatırımlar yapabiliriz gibi mesajlar geliyor.
07:20Bu konu Türkiye'nin masasında mı?
07:21Enerji başlığı elbette en önemli başlıklardan bir tanesi.
07:26Biliyorsunuz biz İran'dan doğalgaz ithal eden bir ülkeyiz.
07:30Boru hattımız var.
07:32Ayrıca bir dönem Türkmen doğalgazı da İran üzerinden Türkiye'ye aktarıldı.
07:38Ama yaptırımlar nedeniyle şu anda askıya alınmış durumda.
07:42Dolayısıyla gerek doğalgaz gerek diğer başlıklarda enerji işbirliği İran'la aramızda en önemli başlıklardan bir tanesi.
07:51Biz tabii ki İran'la bu konuda da çalışmak isteriz.
07:55Önümüzdeki günlerde yeni işbirliklerini duyacağız anladığımız kadarıyla.
07:59Çalışmalar olacağını söylediniz.
08:01Efendim sizin gelişiniz de burada epey yankı buldu.
08:04Pezeşkihan'la Sayın Cumhurbaşkanı ile birebir görüştünüz.
08:08Görüşmedin de son derece olumlu geçtiğini anlıyoruz.
08:11Şimdi bir süre daha Tahran'dasınız bugün İmam Hümeyni'ye musallasında bir tören düzenlenecek.
08:19Oraya katılacaksınız daha sonra ayrılacaksınız.
08:22Efendim bir yandan da evet gerilim de hala devam ediyor.
08:25ABD-İsrail-İran savaşında gelinen son durumla ilgili efendim neler söylersiniz?
08:31Nasıl mesajlarınız olur?
08:32Ve Türkiye'den bir beklenti var mı?
08:34Pezeşkihan'la yaptığınız görüşmede.
08:36Şimdi az önce de söyledim bir mutabakat zaptı var.
08:41Artık o yoğun bir çatışma ortamında değiliz.
08:44O günler geride kaldı.
08:46Ama zaman zaman hep birlikte görüyoruz.
08:48Bir takım hadiseler gerçekleşiyor karşılıklı.
08:52Bunların da bir an önce son bulması.
08:54Özellikle tabii bölgede de Lübnan başta olmak üzere
09:00bazı bölgelerdeki çatışmaların sona ermesi de bu işin bir parçası biliyorsunuz.
09:05Bu mutabakatın.
09:06Dolayısıyla oralarda da istikrarın sağlanması kalıcı barış açısından çok çok kıymetli.
09:12Biz hep şunun altını çiziyoruz.
09:14İsrail'in güvenliğim için yapıyorum dediği hadiseler güvenlikle ilgili değil.
09:21Bir yayılmacı politika.
09:23Ve bu bütün bölgenin istikrarını tehlikeye atıyor.
09:27Yine bu savaşta şunu gördük.
09:30Bu savaş sadece insani maliyetler üretmekle kalmadı.
09:33Aynı zamanda büyük çevresel ve ekonomik maliyetler üretti.
09:38Hürmüz başta olmak üzere.
09:40Dolayısıyla bir an önce savaş öncesi normal şartlara dönülmesi.
09:45Hem küresel ekonomi açısından hem bölgesel ekonomi açısından hem de ikili ilişkiler bakımından çok önemli.
09:52Bir diğer taraftan şunun da altını çizmemiz lazım.
09:55Türkiye ve İran bölgede çok kadim iki devlet.
09:59Devlet geleneği güçlü iki ülke.
10:02Dolayısıyla bu iki ülkenin her alanda siyasi alanda, kültürel alanda, ekonomik alanda daha yakın iş birliği yapması
10:10tüm bölgenin refahını ve istikrarına katkıda bulunacak bir husus.
10:15Çünkü şunu da biliyoruz, bu bölge üzerinde oyun oynayan dış güçler mezhep farklılıkları, etnik farklılıklar üzerinden çatışmalar oluşturup
10:25bu bölgenin kaynaklarını sömürme gayreti içindeler.
10:30Buna karşı bizim yapmamız gereken bu farklılıklara saygı duyarak ortak noktalarımızı ön plana çıkarmak,
10:38ilişkilerimizi geliştirmek, güçlendirmek ve bu tuzaklara, bu çatışmalara düşmeden bölge halklarının, milletlerinin, devletlerinin refahını yükseltmek.
10:49Bunun da en önemli şartlarından biri huzur ve güven ortamı.
10:54Güvenliğin olmadığı yerde kalkınma olmuyor.
10:57Ekonomik kalkınma güvenli ortamda gerçekleşiyor.
11:01Dolayısıyla güvenlik her şeyin başı şu anda kırılgan bir dönemde olduğumuzu söyleyebiliriz.
11:07Biz provokasyonlara açık bir dönemde olduğumuzu, sabotajlara açık bir dönemde olduğumuzu söyleyebiliriz.
11:14Bunlara karşı da hepimizin çok uyanık olması gerekiyor.
11:17Çok çok teşekkür ederim.
11:18Ben teşekkür ediyorum. Sizlere de kolay gelsin diyorum.
11:21Dediğiniz gibi birazdan cenaze merasimine katılacağız.
11:26Ardından da ülkemize geri döneceğiz inşallah.
11:29Çok teşekkür ediyoruz.
11:30Yolunuz açık olsun efendim.
11:32Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Tahran'da.
11:35Temaslar devam ediyor.
11:38Büyükelçiliğimizi de ziyaret etti Sayın Cevdet Yılmaz.
11:42Buradaki Türk heyetle de bir araya geldi.
11:45Şimdi İmam Hümeyni musallasına doğru heyetiyle beraber yola çıkacak Cevdet Yılmaz.
11:52Tabii bir yandan da Tahran genelinde de ve İran genelinde de son durumu aktaralım.
11:59Çünkü bugün aslında üst düzey katılımın olduğu bir gün.
12:04Pek çok ülkenin üst düzey ismi bugün Tahran'da.
12:09Yarın da esas büyük tören başlayacak.
12:12Cumartesi günü İmam Hümeyni musallasında ilk tören başlayacak.
12:18Pazar günü cenaze namazı.
12:21Pazartesi günü Tahran sokaklarında cenaze korteji olacak.
12:25Ertesi gün Kum kentine cenaze götürülecek.
12:29Ve daha sonra Ira cenaze taşınacak Necef ve Kerbela'ya.
12:35Perşembe günü de Meşet'te olacak.
12:38Defnedilecek Hamane'in cenazesi.
12:41Şu an Yasin Kamaloğlu'yla beraber biz de Tahran'da hem Cumhurbaşkanı yardımcımız Cevdet Yılmaz'ın programını takip ediyoruz.
12:50Açıklamalarını ekrana getirdik.
12:52Bir yandan İran'daki durumu ekrana taşıyoruz.
12:56Tabi yoğun güvenlik önlemleri var.
12:58Cenaze törenine ilişkin tabi pek çok hazırlığı görüyoruz.
13:02Yarından itibaren çok katılımlı, milyonlarca kişinin katılacağı cenaze töreni olacak diyelim.
13:09Sözü size bırakalım.
Yorumlar