00:03Alişer Efendi 1872 yılında Sivas İmranlı ilçesi Atlıca köyünde doğdu.
00:09Doğum tarihini 1882 olarak veren kaynaklar da vardır.
00:15Dersim Şeyh Hasenanlı aşiretine mensuptur.
00:19Babası Musa Diyarbakır cezaevinde ölünce daha çocuk yaşta öksüz kaldı.
00:24İmranlı ve Sivas'ta öğrenim gördü kendini yetiştirdi.
00:28Yeteneğiyle genç yaşta kendini gösterdi İmranlı'da Mustafa Paşa'nın katibi oldu.
00:34Bu sırada çaldığı üç telli sazla ve deyişleriyle dikkat çekti.
00:39Bir şair ve halk ozanı olarak tanındı.
00:42Birinci Dünya Savaşı'nda Kürdistan'ın özertliğini elde etmek için Osmanlı ordusuna karşı Rusya ile işbirliği yapılması girişimlerinde bulundu.
00:501916 yılında Rusların Erzincan'ı işgali sırasında, onun öncülüğünde Seyit Rıza'nın da katılımıyla, Ruslarla Kürdermeni özertliği konusunda görüşmelere katıldı.
00:59Bu gelişmelerin sonunda Rus ordusunda general unmanıyla görevli olan Ermeni Muradov'un başkanlığında, bugünkü Ovacık ilçesi yakınlarında bulunan Zeranigede Kürdermeni
01:09Şura, Sovyet, hükümeti kuruldu, o da bu hükümette görev aldı.
01:13Ancak 1917 Bolşevik komünist devrimi sonrasında, Rusya'nın bölgeden çekilmesiyle, bu Şura dağılınca tekrar İmranlı'ya döndü.
01:22Mustafa Paşa'nın ölümünden sonra iki oğlu Alişan Bey ve Haydar Bey'e danışmanlık yaptı.
01:281919 yılında İstanbul'da bulunan Kürdistan Teali Cemiyeti'ne bir mektup göndererek Koçgiri bölgesinde cemiyetin bir şubesinin açılmasını istedi.
01:38Bu öneri doğrultusunda İmranlı'da cemiyetin şubesi açıldı.
01:42Alişan ve Haydar Bey'le cemiyetin faaliyetlerini organize ettiler.
01:46O sırada Kürdistan Teali Cemiyeti Başkanı Seyyid Abdülkadir'in desteğiyle bölgeye ataması yapılan veteriner Dr. Nuri Dersimi de onları destekledi.
01:56Ankara hükümetinden Wilson prensiplerinin uygulanmasını ve seri antlaşmasının gereklerinin yerine getirilmesini istediler.
02:03Bu sırada o da Kürdistan Teali Cemiyeti'ne bir mektup yazdı.
02:08Koçgiri'deki hareketi desteklemelerini istedi.
02:11Bu sıralarda akrabası da olan Han Ağa'nın kızı Zarife Hanım'la evlendi.
02:16Aynı zamanda Kürt diliyle ilgili çalışmalar yaptılar şiirler yazdılar.
02:211920 yılı sonlarında Ankara hükümeti onlarla görüşmeler yapmak için elçiler gönderdi.
02:28Hükümetin onları oyaladığı anlaşılınca İmranlı merkezli harekat büyük bir ayaklanmaya dönüştü, başlangıçta büyük başarı da kazanıldı.
02:37Halk ayaklanmaya büyük katılım sağladı.
02:39Alişan Bey'in kaymakam vekili olarak atandığı refahiye dahil bazı yerlerde egemenlik kurdular.
02:46Aynı zamanda bir komutan olarak görev yaptı.
02:50Ancak Merkez Ordusu Komutanı Sakallı Nurettin Paşa'nın büyük askeri gücü karşısında harekat,
02:561921 yılı bahar aylarında yenilgiyle uğradı.
02:59Koçgiri yenilgisinden sonra eşi Zarife Hanım'la beraber Dersim'e geçtiler.
03:04Uzun yıllar Dersim dağlarında yaşadılar Seyit Rıza'nın yanında kaldılar.
03:10Dersim'de Kürt bilinçlenmesi için çalışmalarını sürdürdüler.
03:14Dersim'de Kürt milliyetçiliğini yaymaya çalıştı.
03:18Kürtçe Türkçe şiirleri dilden dile dolaştı.
03:21İkilinin çocukları olmadı kendilerini Kürdistan davasına adadılar.
03:26Değişleri, şiirleri dilden dile dolaştı.
03:30Kendisinin Kürtçe yazdığı bazı şiirler Elzığ Valisi tarafından Türkçe çevirtilip,
03:351933 yılında Başbakanlığa gönderilmişti.
03:38Yazıda, Seyit Rıza'nın yanında bulunan Alişrin bu şiirlerinin kitle üzerinde büyük etki yaptığı belirtiliyordu.
03:461937 yılında Dersim direnişi başladığında ellerinde silahlarıyla Seyit Rıza'nın yanındaydılar.
03:51Ancak 9 Temmuz 1937 tarihinde kirveleri Zeynel ve Seyit Rıza'nın yeni Rayber adlı ihanetçiler kendisi ve eşini bir pusuda
04:00öldürdüler.
04:02Rayber ve Zeynel, kestikleri kafaları, onlara ait belge ve eşyayı, ödüllerini almak için bölgenin askeri komutanına teslim ettiler.
04:11Zeynel ve çocukları, daha sonraki süreçte parasal konuda çıkan anlaşmazlıklar sonucunda devlet güçlerince öldürüldüler.
04:20Alişer-Zarife ilişkisi örneği az olan modern dönem eş ilişkisi, hevali-arkadaş ilişkisidir aynı zamanda.
04:26Ve o günden bugüne özellikle Koçgiri direnişi sonrasında yaşadığı hayal kırıklığını ve sitemini dile getiren Koçgiri başladı harba şiiriyle hafızalarda
04:35kaldı.
Yorumlar