00:00Hem güncel, dünyadaki güncel tıp literatürü hem de buna paralel olarak TÜİK verileri de bize göstermektedir ki dünyada ve Türkiye'de
00:09en yaygın ölüm nedeni kalp ve damar hastalıkları.
00:12Yinebilir kalp hastalıklarının, kalp hastalıklar risk faktörlerinin hala tam kontrol altında olmadığı ve bunun çok ciddi bir boyutta olduğunu göstermektedir.
00:22Sigara, hareketsizlik, sağlıksız beslenme, tansiyon, kolesterol, diabet ve stres.
00:32Bu dediğimiz parametreler, bu dediğimiz risk faktörleri aslında kontrol edilebilir ve hepsiyle de çok ciddi ilaç veya ameliyatla gerekmeyecek şekilde
00:45insanın kendi çabasıyla önlenebilecek.
00:48Ve bunlar kontrol altına alınırsa da kalp damar hastalıkları çok ciddi manada da azalabilecek bir durumdur.
00:56Genel olarak bir artış trendi var.
00:59Bunun bir nedeni toplumdaki hareketsizlik.
01:03Çünkü dijital bağımlılık, çocuklarda da çok yaygın bir artık neredeyse bu da bir bağımlılık haline geldi.
01:10Telefon bağımlılığı, internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı.
01:13İnsanlar sedanter olarak evlerinde sürekli neredeyse 8 saate varan bir oturma süresi var.
01:19Hareket hiç yok.
01:20Sağlık Bakanlığımızın da çok büyük çaba ve gayretlerine rağmen sigara kullanımı ve elektronik sigara da özellikle gençlerde çok yaygın ve
01:29bunun da çok ciddi toplum ve halk sağlığıyla beraber insan vücuduna çok ciddi zararları var.
01:37Sigara ne yapıyor?
01:38Kalp damarlarında iç yüzünü tahriş ediyor ve bununla beraber de buralarda pıhtılaşma neticesinde kalp krizi ve felçe neden oluyor.
01:48Sigaranın bir kısıtlılık hali yok.
01:51Aslında bir tane sigaranın bile kalp krizine neden olma riski var.
01:54İnsanlar bu hareketsizliğe alıştıkça külü alımına bu neden oluyor.
01:58Külü alımı da obezite ile beraber tansiyon ve haliyle kolesterol ve diabeti tetikliyor.
02:03Bunlar bir kısır döngüye yol açıyor ve yani aslında pimi çeken ilk hareketsizlik ve sigarayla başlıyor.
02:09Daha sonra buna tansiyon ekleniyor, diabet ekleniyor ve bundan hepsi de kalp damar ve felç dediğimiz bu damar hastalıkları.
02:17Damarın nereyi tutarsa yani beyni tutarsa felç, böbrekleri tutarsa böbrek yetmezliği.
02:22Daha çok da işte kalbi de tutuyor, kalp krizi.
02:24Bizim periferik arter hastalığı dediğimiz, yürürken böyle bacakların kalçanın ağrıması dediğimiz birçok tabloya yol açabiliyor.
02:32Önemli olan sigarayı bırakmak, günlük hiç yoksa 30 dakika yürüme.
02:37Yani haftada 150 dakika orta egzersiz diye öneriliyor ama hiçbir şey yapamıyorsak 30 dakika yürümeliyiz.
02:43Böyle 40 yaşından sonra doktor kontrollerinde tansiyonumuza, kolesterolümüze ölçtürürsek,
02:49bunları da kontrol altına alırsak, hem hareketle hem sigaraya bırakılmasıyla,
02:54hem de bu obeziteyle de mücadeleyle kat damar hastalıklarını büyük bir oranda ağrısız, ameliyatsız, anjiyosuz, ilaçsız önlenebiliriz.
03:05Genç yaşlarda görülmesinin dediğim nedenlerinden en önemlisi sigara bağımlılığı,
03:13bazı yabancı yani böyle tehlikeli maddelerin kullanılması, uyuşturucu gibi maddelerin kullanılması,
03:19elektronik sigaralar ve hareketsizlik.
03:25Pandemiden sonra işte özellikle insanlarda bu aşılar çok mu buna yol açtığıyla alakalı birçok tartışma yaşandı.
03:34Aslında aşıların birebir kalp krizinin yol açtığıyla alakalı birçok randevimize çalışmalar olmadığını gösterdi.
03:40Hatta koruyucu etkileri bile var ama pandeminin aslında kendinin getirdiği bir sosyal izolasyon,
03:47sürekli artık sosyal ilişkilerin bozulması, hareketsizlik, internete bağımlılık.
03:53Bu artık çocuklarımızda bir bildiğiniz aynı bir uyuşturucu gibi telefon bağımlılığı oluştu.
03:58Örneğin şah damarı tıkanıklığında insanlar bayılabilir.
04:01Bazen uyuşma olabilir.
04:03Ani bazı bayılma veya işte şah damarının tutulduğu bölgeye göre hareketsizlik, hareket kaybı, uyuşma gibi olabilir.
04:11Bacak damarları tutunursa hasta yürürken yani 100 metre yürüyor, 100 metre sonra durma ihtiyacı durur.
04:17Biz buna bazen mağaza vitrin hastalığı diyoruz.
04:21Vitrinleri izleye izleye gider.
04:24Eğer kalp bile alakalıysa hasta yürürken göğüs ağrısı dediğimiz çok ciddi nefes tarlığı, göğüs ağrısı, baskı tarzında,
04:31anjina dediğimiz tablo oluşabilir.
04:33Bazen bunlar hiç belirti de vermeyebilir.
04:35İlk belirtisi kalp kriziyle hasta acile başvurabilir.
04:39Bazen biyabetik hastalarda bu işler daha çok sessiz ilerler.
04:42Hiçbir belirti vermez.
04:45Kalplama hastalıklar sinsidir.
04:47Bir günde de oluşma.
04:49Özellikle 40 yaşından sonra dediğim gibi tansiyonları, tansiyonu her iki koldan ölçtürme.
04:56Düzgün kalibre edilmiş aletlerle.
04:59Eğer tansiyon belirtileri mesela bir baş ağrısı veya bir sersemlik hissi varsa tabi doktora başvurmalı.
05:06İleri tetkikleri yapılması.
05:07Mutlaka bir kan, kolesterol, şeker seviyelerinin bilinmesi.
05:12Günümüzde lipoprolitin küçük A denilen bir lipid parametresi de var.
05:16Onun da mesela ömürde bir kere bakılması öneriliyor.
