00:00Değerli arkadaşlar, Haziran ayında ve İBB'nin devam eden
00:08buluşmalarındaki halk ihlalleriyle ilgili bir değerlendirme
00:14yapmak için buradayım.
00:19Türkiye'de uzun zamandır ağır insan hakları ihlalleri maalesef
00:25artarak devam ediyor. Her alanda ağır insan hakları ihlalleri
00:29var. Yaşam hakkı, işkenci yasağı, ifade özgürlüğü, örgütlenme
00:33özgürlüğü alanlarında Türkiye'nin her yerinden gelen
00:37haberler bir hükümet politikası olarak sistematik bir şekilde
00:43bu ihlallerin Türkiye'nin her yerinde gerçekleştiği yönünde.
00:47Mesela yaşam hakkı noktasında yargısız infaz. NATO zirvesi
00:54öncesinde yirmi dört Haziran'da Haymana'da ev baskında
00:57Muhammed Kavi öldürülmüş. Eee cezaevinde, Haziran ayında iki
01:02mahkum yaşamını yitirdi. Biri Ufak Sivrek cezaevinde Abdullah
01:06Yalçın, diğeri Antep Etkipi cezaevinde Mehmet Çıtlak.
01:12Cezaevlerinde işkence ve kötü muamele bakımından en az
01:16Haziran ayında yedi kişi basına yansıyan bizlere gelen bilgilere
01:21göre işkence ve kötü muameleye maruz kalmış. Gözaltında ise tam
01:29iki yüz otuz bir kişi değişik biçimlerde Haziran ayı boyunca
01:33alındıkları merkezlerde gözaltına alınırken veya gözaltı
01:38merkezlerinde işkenceye maruz kalmış. Düşünce ve ifade
01:43özgürlüğü bakımından Haziran ayında en az üç gazeteci tehdit
01:47edildi veya saldırıya uğradı. Bunlar Rota Çorum haber ııı
01:54sitesinin sahibi Akit TV muhabiri Muhammed Can Bulut ve
01:59kameraman Nuh Güneş ııı bunlar tehdit edilen gazeteciler. En az on
02:05iki gazeteci gözaltına alındı. Ve bunlardan ikisi
02:08tutuklandı Haziran ayında. Ve en az iki gazeteci de paylaşımlar
02:14nedeniyle hapistirası aldı. Bir gazeteci hakkında da soruşturma
02:20açıldı. Barış Tekioğlu hakkında da. Toplantı ve gösteri
02:25yürüyüşü bakımından en az yirmi etkinliğe yasak getirildi. Ve
02:32Haziran ayı boyunca da en az beş ilçede eylem ve etkinlikler
02:37yasaklandı. Kuşadası'nda, Beyoğlu'nda, Kadıköy'de iki
02:40aylık karar ile Ankara ve İzmir'de. Ve CHP'li belediye
02:46başkanları Haziran ayı boyunca görevden alınmaya devam edildi.
02:51Buca Belediye Başkanı, Çivri Belediye Başkanı, Adalar
02:55Belediye Başkanı, Silifke Belediye Başkanı ve dün en son
02:59Sefer İsa Belediye Başkanı da görevinden alındı. Demem
03:03odur ki yani bunlar sadece bir rakamdan ibaret değil
03:06anlattıklarımız. Bir hükümet politikası olarak Adalet ve
03:10Katılma Partisi'nin eee bir politikası olarak eee Türkiye'nin
03:15her yerinde ve her alanda ağır eee hak idareleri devam
03:19ediyor. Ve bunlardan en çarpıcı olan da işte önceki dün
03:25başlayan NATO cilvesi nedeniyle eee yapılan gözaltılar ve
03:29tutuklamalar. Birçok insan gözaltına alındı. İki yüz yirmi
03:33beş kişi gözaltına alındı. Bunlardan yüz yetmiş sekiz
03:36kişi tutuklandı. Şafak baskınları yapıldı. Kapılar
03:40kırıldı. Ters kelepçeler yapıldı. Avukata erişim
03:45kısıtlandı ve kitlesel bir biçimde gözaltına alındı. Bunlar
03:50içerisinde gazeteciler var. Öğretim üyeleri var. Tema
03:56Vakfı Ankara temsilcisi ve yöneticileri var. Iıı işte yirmi beş
04:02yaşında emekli öğretmen de var. Aslında önleyici gözaltı veya
04:08önleyici tutuklama denen bir mekanizma bizim mevzuatımızda
04:11yok. Iıı ve bu önleyici gözaltı veya önleyici tutuklama en
04:18ağır insan hakları idarelerinden bir tanesidir. Bundan
04:21on yıl kadar önce Adalet ve Kalkma Partisi böyle bir
04:24düzenleme yapma teşebbüsüne bulundu parlamentoda. Ancak ııı
04:29yani geçiremediler. Genel kurudan geçiremediler. Şimdi
04:32genel kurudan geçiremedikleri bu ııı düzenlemeyi fiilen
04:36mahkemeler eliyle bağımsız ve tarafsız olmayan tamamen Adalet ve
04:41Kalkma Partisi'nin siyasal gündemine göre hareket eden
04:44yargı vasıtasıyla ııı mevzuatta olmayan ve ağır insan
04:48hakları idareleri teşbit eden önleyici gözaltı ve önleyici
04:51tutuklamayla insanları mağdur etmeye devam ediyorlar. Iıı
04:56öğretmen eylemlerinde de yine gördük ki birçok öğretmen ııı
05:00meclisin kapısında ve bulundukları yerlerde ağır kötü
05:05muameleye ve işkenceye maruz kalarak darp edildiler ve
05:10gözaltına alındılar. Bunlar Haziran ayında gerçek
05:14gerçekleşen ağır insan hakları idareleri. Bir de on dokuz
05:19Mart'ta başlayan operasyonlarla İstanbul'da devam eden
05:22yargılamalar var. Junur Başkanı adayımız ve İstanbul Büyük
05:26Yeri Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve ııı siyasetçilerin
05:31belediye başkanlarının bürokratların yargılandığı
05:33dava. O dava sanırım bugün altmış birinci duruşma olacak.
05:37Yanlış hatırlamıyorsam veya altmış inci duruşma ııı duruşma
05:42zabıtlarına yansıyan yani içerikten bağımsız iddia edilen
05:45eylemlerden bağımsız duruşma zabıtlarına yansıyan ııı birçok
05:52hak ilanine ve hak ilanine ııı maalesef tanıklık ediyoruz. Bunlar
05:59tümü duruşma tunaklarına yansıdı bu hak ilerleri. Geniş bir
06:06raporla ııı bunları ııı sizlere ileteceğim birazdan bu raporu
06:11ileteceğim. Iıı ve ayrıntısını ve ııı kimler ne söyledi
06:17duruşmada ve hangi muameleye tabi oldu? Ayrıntısı raporda
06:21var. Onları basına ve sizlere dağıtacağım. Ancak şunu ifade
06:25edeyim. Iıı işkence ve kötü muamele yasağı. Birçok beyanda
06:31gözaltına anılırken ve gözaltı sırasında anlanların kötü
06:35muamele ve işkence maruz kaldığı çok çarpıcı bir biçimde
06:39aktarıldı. Adil yargılama hakkının neredeyse bütün
06:43unsurları bu soruşturma ve davalarına ihlal edildi. Mesela
06:48masumiyet kalimlisi, silahların içtiği ülkesi, delillere
06:53erişim hakkı, susma hakkı, hukuki dinlenme hakkı, tarafsız ve
07:00bağımsız bir mahkemede yargılanma hakkı, lekelenme
07:04hakkı, makul sürede yargılanma hakkı, savunma için
07:10yeteri zaman ve kolaylık tanınmaması, kendi aleyhine
07:14tanıklık etmeme yasağı, gerekçeli karar hakkı, avukattan
07:18yararlanma hakkı, basın ııı yararlanma hakkı gibi adil
07:24yargılamanın bütün unsurlarının bu davada değişik
07:28biçimde ve yargılanan ııı birçok şahıs bakımından
07:32ihlal edildiğini saplamış bulmaktayız. Kimler duruşmada
07:36ne söylediği bu hak başlıkları altında tümü raporumuzda var.
07:41Hani duruşmada söylenmiş, sonra geçmiş, onların
07:45söylediklerinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa
07:48Mahkemesi kararlarına yansıyan biçimiyle hangi hak
07:52ihlalleri başlığıyla ihlal edildiğini bu raporda
07:55açıkladık. Dolayısıyla yani İBB davalarında işte böyle bizim
08:01gördüğümüz ama kamuoyunun görmediği ııı birçok hak
08:07ihlalinin en ağır bir biçimde ihlal edildiğinde görmüş
08:10bulunmaktayız. Iıı yine yapısal ve sistematik hak ihlalleri
08:16var bu yargılama boyunca. Onlarla şöyle iddia makamının
08:21tehdit eee tehditkar durumu birçok kez duruşmaya yansıyan ve
08:27gözlemlenen bir biçimde idam makamında bulunan eee cumhuriyet
08:30savcısı ııı yani yargı pratiğinde olmaması gereken yargı
08:35tahammüllerinde olmaması gereken bir tehdit dilini birçok
08:39şahsa karşı kullandı. Heyetin tarafsız olmadığına dair ııı
08:46tutumuna ve kararlarına yansıyan davranış birçok gözlemci
08:50bakımından ve avukat bakımından ve bizler tarafından
08:52tespit edildi. Delil ve tanık ifadelerindeki şaibeler çok
08:58çarpıcı bir biçimde ortaya çıktı. Kurgulanmış itirafçı
09:02beyanları ve psikolojik psikolojik baskı yine hem beyanlara
09:08yansıdı hem tonaklara yansıdı. Ve bunun dışında da avukata
09:13erişim engelli, jandarmanın sanıkların arasında oturması,
09:16sanık avukatın göz temasını engellenmesi, cezaevi kampüsü
09:22içerisinde yargılamanın yapılması, basına getirilen kota ııı
09:28izleyicilik kısmının teşfi olarak boşaltılması, milletvekillerinin
09:33kampü kampüsü alınmaması, tecrüt gibi uygulamaların da sonuçta bu
09:38yargılama boyunca ııı gözlemlenen ııı bizzat yargılanan ııı
09:46belediye başkanları ve ııı bürokratlar tarafından
09:49aktarılan ve tırnaklara geçen hak ilerleri olarak teşkil edildi.
09:54Şimdi ııı yani bir taraftan bütün bunları yani hiçbir şey
10:00olmamış gibi davranacaksınız ama diğer taraftan da Türkiye'nin
10:04gözü önünde gerçekleşen bu yargılamada ııı neredeyse adil
10:08yargılamanın ııı adil yargılama kurallarının bütün
10:12boyutlarıyla ilan eden bir yargılama yapacaksınız. Bunları
10:16şimdi burada hem TMM'nin kayıtlarına geçmesi
10:19bakımından hem de ııı hafızaya kaydedilmesi bakımından ııı
10:25mecliste bir basın toplantısıyla sizlere aktardım. Bunu da
10:28ayrıca dağıtacağım. Bundan sonraki duruşmaları da
10:31izleyeceğiz. O duruşma ııı zabıta o duruşmalarda da
10:35zabıtlara yansıyan gözlemlerinin bütün hak ilerlerini
10:38rapor olarak sunacağız. Iıı bütün bunları niçin ifade
10:42ediyorum? Yani sonuçta ııı yani Türkiye'nin uluslararası
10:47yükümlülükleri var. Kendi anayasası var. Kendi kuralları
10:51var. Bu davalar bakımından bu yükümlüklere uymayan ııı
10:57Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi
10:59kararlarına yansıyan ııı tespitlere uymayan ııı bir
11:03yargılama ııı maalesef İBB ııı davasında ve diğer davalarda
11:10maalesef ağır bir şekilde devam ediyor. Iıı bunları bugün için
11:14teşbit ediyoruz. Ama yarın açısından da sonuçta bunları
11:20unutmayacağımızı bu hak ilerlerine sebebiyet veren
11:24göz yuman ııılar bakımından da ııı sonuçta ııı Türkiye Büyük
11:30Millet Meclisi'nin bu hafızasının ileride çalışacağının
11:35ilgiler bakımından bilinmesini de istiyorum. Teşekkür ederim.
Yorumlar