Yeraltı, 2012 yapımı, Zeki Demirkubuz sinemasının karanlık, içe dönük ve psikolojik yönünü güçlü biçimde yansıtan etkileyici bir Türk dram filmidir. Fyodor Dostoyevski’nin “Yeraltından Notlar” eserinden serbest biçimde esinlenen film; yalnızlık, aşağılanma, öfke, kıskançlık, gurur, toplumsal uyumsuzluk ve insanın kendi karanlığıyla yüzleşmesi gibi ağır temaları merkezine alır.
Filmin merkezinde Muharrem adlı yalnız, öfkeli ve iç dünyası çatışmalarla dolu bir adam vardır. Muharrem, dışarıdan bakıldığında sıradan bir hayat süren, devlet kurumunda çalışan, içine kapanık bir memur gibi görünür. Ancak onun asıl dünyası dışarıda değil, zihninin içinde kurduğu karanlık ve huzursuz alandadır. İnsanlarla kurduğu ilişki çoğu zaman kırılgan, saldırgan, alaycı ve savunmacıdır.
Yeraltı, klasik anlamda olay örgüsünden çok karakterin iç dünyasına odaklanan bir filmdir. Muharrem’in geçmişten gelen kırgınlıkları, eski arkadaşlarına duyduğu öfke, kendisini küçümsenmiş hissetmesi ve hayata karşı geliştirdiği sert savunma mekanizması, hikâyenin temel gerilimini oluşturur. Film boyunca izleyici, Muharrem’in insanlarla değil, aslında kendi içindeki öfke, utanç ve yalnızlıkla mücadele ettiğini görür.
Hikâyenin önemli kırılma noktalarından biri, Muharrem’in eski arkadaşlarının düzenlediği bir yemeğe dahil olma isteğidir. Bu yemek, dışarıdan bakıldığında basit bir buluşma gibi görünse de Muharrem için geçmişle hesaplaşma, aşağılanma duygusunu yeniden yaşama ve kendini ispatlama alanına dönüşür. Masadaki konuşmalar, bakışlar, imalar ve sessizlikler onun içindeki öfkeyi daha da büyütür.
Filmde yemek sahnesi, sosyal ilişkilerin ne kadar kırılgan ve acımasız olabileceğini gösteren güçlü bir alan hâline gelir. Muharrem, eski arkadaşlarının başarılarını, tavırlarını ve kendisine karşı takındıkları mesafeli tutumu birer saldırı gibi algılar. Onun için asıl mesele yalnızca dışlanmak değildir; kendi değersizliğini başkalarının yüzünde görmekten duyduğu derin rahatsızlıktır.
Yorumlar