- 14 dakika önce
Yaklaşık 40 gün boyunca Körfez’i adeta esir alan füzeler, Amerikan savaş uçaklarını düşürdüğü ve “deniz anasını” andırdığı ifade edilen İHA filoları… ABD ile İsrail’in İran’a karşı açtığı savaşta, defalarca bilim insanları ve eğitim kurumları da hedef alınan Tahran’ın, misillemelerde kullandığı askeri teknoloji de dikkat çekmişti. 18 Haziran’da Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakat zaptı sonrası Türkiye’yi ziyaret eden İran Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanı Hüseyin Simayi Sarraf, sadece CNN TÜRK’e konuştu. Ekibimizden Büşra Arslantaş’ın sorularını yanıtlayan İranlı Bakan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ve Türk halkına teşekkür etti. “Savaştan yana değiliz, barıştan yanayız; 60 günlük müzakere sürecinde stratejimiz iyi niyet ve ahde vefa olacak; ancak Amerikan yönetimine güvenmiyoruz” dedi. Alper Öztürk'ün görüntülediği özel röportaj…
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İstanbul'dan merhabalar.
00:30Kereler devam ederken başlayan ve 40 gün süren savaşta binlerce can kaybı veren kritik tesisleri, yine eğitim kurumları, araştırma merkezleri
00:39saldırıya uğrayan İran'ın bundan sonraki stratejisi ne olacak hepsini ve daha fazlasını İran'ın Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanı
00:47Hüseyin İsmail Sarraf'la konuşacağız.
00:50Sayın Bakan Türkiye'ye hoş geldiniz ve bize zaman ayırdığınız için teşekkürler.
00:54Sayın Bakan biliyorum aslında siz İran'ın süze bir yönetici olduğunuz için, yetkili olduğunuz için size bir dizi soru hazırladım
01:02aslında Amerika Birleşik Devletleri ile bu varılan mütabakata ilişkin ama siz sadece doğrudan benim alanımla ilgili olanlara yanıt vermeyi tercih
01:09ediyorum dediğiniz için bir dizi sorumu elemek durumunda kaldım.
01:13Dolayısıyla daha genel bir perspektiften sormak istiyorum.
01:16Geçen hafta tüm dünyanın gözü İsviçre'deki yine müzakerelerdeydi, ilk turş müzakerelerindeydi.
01:23Herkesin merak ettiği şimdi özellikle Tahran yönetiminin ve İran halkının Amerikan yönetimine nedenli güven hissettiği ya da hissetmediği, nedenli temkinli
01:33olduğu yönünde nedir görüşünüz?
01:36Çünkü iki kez savaş açan, nükleer anlaşmadan çekilen bir yönetimden söz ediyoruz. Son durum nedir?
01:43Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Başlangıçta ben de Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve halkının İran'a, ABD ve İsrail
01:52'in karşısındaki savaştan dolayı yaptıkları destekten dolayı çok teşekkür ederim.
01:57Bizim ilişkilerimiz sadece ekonomi ve politik değil. Bizim geçmişimiz dini, kültürel, siyasi ve çok ortak faydalara sahip ve bu ilişkiler
02:08her zaman üst seviyede olmuştur.
02:10Yakında da İran ve Türkiye arasındaki 9. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısı yapılacaktır.
02:17Ve umarız ki Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan da bu toplantıya teşrif edip katılacaktır.
02:22Ve özellikle ben burada hem Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'a ve hem de Türk halkına çok teşekkür ederim.
02:30Bu süreçte İran halkını desteklediler. İran halkı savaş istemez. Savaş taraftarı değil ama çok iyi savaşmayı da bilir.
02:39Ve biliyorsunuz ki İran'ın geçmişine baktığımızda İran-Irak savaşı oldu, 12 gün İsrail'in İran'a karşı savaşı oldu
02:47ve son Ramazan savaşı oldu.
02:50ABD ve İsrail İran'a karşı. İran her zaman barış yanlısı olmuştur ve her zaman dünyayla ve komşularıyla huzur ve
02:58barış içerisinde yaşamayı seçmiştir.
03:00Biz her türlü barış önerisini destekliyoruz. Siz girip İran halkına da sorabilirsiniz. İran halkı hepsi barışı seçer.
03:08Tabii ki kalıcı bir barıştan yana İran halkı. Buna rağmen İran halkı ABD'nin bu süreç içerisinde dediklerine ne kadar
03:17sadık kalacağına şüpheyle bakıyor açıkçası.
03:19Ve bu konuda Amerika'ya herhangi bir güvenleri yoktur.
03:26Özellikle önümüzdeki bu 60 günlük süreç için Tahran'ın stratejisi ne olacak?
03:30Çünkü açılışta da belirttiğim üzere ABD ile İran arasında bu kez yeni bir sayfa açılacak mı diye merak ediliyor.
03:36En kritik eşlik sizce hangi başlık olacak?
03:41İran'ın stratejisi bu süreç içerisinde iyi niyet ve aynı zamanda da ahde vefadır.
03:47Ve karşı tarafında bu hisse sahip olması gerekiyor.
03:55Sayın Bakan, Amerikan hazinesi İran petrol ve petrol ürünlerine yönelik yaptırımları 21 Ağustos'a kadar kaldırdığını açıkladı.
04:02İran bu kaynaklarla sadece ABD'den gıda satın alabilecek iddiası doğru mu?
04:09Ve ABD yaptırımlarla sizce bunca yıl amacına ulaşabildi mi?
04:15İran'a karşı yapılan ambargoları eğer biz derinlemesine ele alırsak şunu söylemem gerekir ki ABD 250 yıllık tarihine baktığınızda dünyada
04:25çeşitli nedenlerle yaklaşık 250 savaşı ya dolaylı ya dolayısız idare etmiştir.
04:31Ve her zamanda bunu bir insan hakları maskesinin arkasında yapmıştır.
04:35Baktığınızda insan haklarını bir araç olarak kullanmıştır.
04:39Ve onun dışında da ambargolara yönelmiştir.
04:42Ambargolar insanların temel ihtiyaçlarına ve altyapılara ulaşmasını engelliyor.
04:47Amerika bu araçtan da kendi amaçlarına ulaşmak için faydalanmıştır ve kullanmıştır.
04:52Ve tarih de göstermiştir ki Amerika hiçbir zaman kendi hedeflerine ulaşamamıştır.
04:58Biliyorsunuz bu ambargodan sonra en büyük ve en sıkı ve şiddetli ambargo İran aleyhine Amerika tarafından uygulandı.
05:06Ki dünyada da herhangi buna benzer bir uygulama şu ana kadar görülmemiştir ama hiçbir zaman hedeflerine ulaşamamışlardır.
05:15Çünkü bizim şehit dini liderimizin teorisi bu şekildeydi ki biz dirençli ekonomiyi uyguluyoruz İran'da.
05:21Ve bu bir gerçektir ve bu gerçek karşılığında tabii ki bu ambargolar her zaman yenilgiye mahkumdur.
05:28Yine de söylediğim gibi ambargolar insanların ve halkların temel ihtiyaçlara ulaşmasını engelliyor.
05:33Bunlar belki ekonominin gelişmesinde bazı aksaklıklar yaratabilir ama hiçbir zaman nihayet hedefe ulaşamaz.
05:42Sayın Bakan bir diğer sorumda alanınızla ilgili olduğunu düşünüyorum.
05:46Bilim ve teknoloji ile şimdi görüşmelerin nükleer boyutu elbette en kritik başlıklardan biri.
05:51Uluslararası Atom Enerjisi Aşansı'nın tesislere erişimle izin verildi mi?
05:55Verilecek mi? İlk ziyaret müfettişlerin ne zaman olması bekleniyor?
05:59Ve bununla birlikte İran nükleer programından vazgeçiyor mu yoksa program farklı bir formatta mı devam edecek?
06:06Kırmızı çizgileriniz nedir?
06:09Bizim nükleer enerji faaliyetimiz çok şeffaftır.
06:13Bunların hepsi Uluslararası Atom Enerjisi Aşansı kontrolünde yapılıyor.
06:17Biliyorsunuz İran nükleer silahların yayılmasını önleme antlaşması üyesidir.
06:21Ve hiçbir zaman bizim herhangi bir bunun dışında bir faaliyetimiz olmamıştır.
06:26Herhangi gizli saklı bir faaliyetimiz de yoktur.
06:29Çünkü biliyorsunuz bu konuyla ilgili bizim dini inançlarımız gereği herhangi bir toplumsal silahı kullanmak yasaktır, haramdır.
06:37Özellikle nükleer gibi bir silahı kullanmak.
06:39Biz ABD gibi değiliz.
06:41ABD'nin Nagasaki ve Hiroshima'da kullandığı atom bombasını zaten herkes biliyor.
06:46Uluslararası Atom Enerjisi Aşansı'nın İran'daki yapacağı faaliyetler tamamen Amerikan tarafının davranışlarına bağlı bir seçim olacaktır.
06:55Ama ben sadece burada bir üst düzey yetkili veya bakan değil, belki sadece İran vatandaşı olarak şunu söylemek istiyorum ki,
07:03İran halkı Uluslararası Atom Enerjisi Aşansı'nın başkanı Grossi Bey'den pek de haz etmiyor.
07:10Çünkü kendisini tarafsız olarak İran halkına yansıtamamıştır.
07:16Sayın Bakan, bu savaşın bir kazananı olduğunu düşünüyor musunuz?
07:21Ve Trump yönetimi sizce bu savaşla birlikte bahsettiği amaçlarına ulaştı mı? Ne dersiniz?
07:29Bunun cevabı çok açıktır.
07:31Çünkü siz bir değerlendirme yaparsanız, eğer Uluslararası Aleyna'da ve İran halkı nezdinde şunu göreceksiniz ki,
07:38Trump hiçbir şekilde hiçbir amacına ulaşmamıştır.
07:41Biliyorsunuz İran Savaşı'nın başında Trump'ın amacı İran rejiminin değişikliğiydi.
07:46Ki bu olmadı.
07:48Çok hızlı bir şekilde söylemini değiştirdi ve İran'ı parçalamaya yöneldi.
07:52O da olmadı.
07:53Bu sefer başladılar bizim nükleer tesislerimizi bombalamaya ve biliyorsunuz bu işi daha önce de yapmışlardı.
08:00Ve kendi iddialarına göre bizim tüm nükleer tesislerimizi ortadan kaldırdılar ama siz eğer bir kamuoyu yoklaması yaparsınız,
08:08şunu göreceksiniz ki, ABD İran'a karşı yanlış bir hesap yaptı ve bu yanlış hesabın içine girdi.
08:14Bunlar zannettiler ki savaşın ilk gününde dini liderimizi şehit ederlerse hedeflerine ulaşacaklar.
08:19Halbuki onların uygulaması bizim halkımızı birleştirdi.
08:24Ve aynı zamanda da İran kamuoyu her türlü kendi içindeki ihtilafları kenara koyup hepsi tek bayrak altında birleşti.
08:31Ve kendi bağımsızlığını ve hakimiyetini korudu.
08:34Baktığınız zaman Amerika defalarca bu gibi işlere kalkıştı, başka yerlerde de ama hedefine ulaşamadı.
08:44Sayın Bakan ilk soruya yanıtınızda Türkiye'ye değindiniz ama özellikle sormak istiyorum.
08:49Türkiye'nin bu mütabakata varan süreçteki desteğine dair neler söylemek istersiniz?
08:56Türkiye İran için çok iyi bir komşudur ve Türkiye'de savaş istemiyor.
09:01Türkiye her zaman barıştan yanadır.
09:03Hem uluslararası arenada aynı zamanda da komşularıyla her zaman barış ve huzur peşindedir.
09:09Her zaman Türkiye ilk bu olay başladığında çaba göstermiştir.
09:12İran ve karşı taraf arasında ara buluculuk yapmak için mutlulukla belirtmeliyim ki İran'ın komşuları da savaşı istemiyorlar.
09:20Onlar da çaba gösterdiler ve nihayetinde bu diplomasi çabası sonuç verdi.
09:24Ve bu ülkeler Pakistan, Uman, Katar ve Türkiye gerçekten kendi faaliyetleri doğrultusunda bu diplomasiyi bir sonuca vardırdılar.
09:33Ben Sayın Cumhurbaşkanımızın temsilcisi olarak da bu konuda Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a ve Türk halkına
09:42bu süreçte İran halkının yanında oldukları için çok teşekkür etmek istiyorum.
09:49Sayın Bakan Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Sayın Pezeşkiyan'la telefon görüşmesinde özellikle bu süreçte sabotaj riskine dikkat çekti.
09:58Ne kadar endişelisiniz bu konuda İsrail'in ve destekçilerinin bu süreci sabot edebileceğine dair.
10:03Ve bununla birlikte bu savaş İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri'nin arasını sizce gerçekten açtı mı?
10:09Amerika Birleşik Devletleri artık İsrail'i durdurmak için somut bir adım atar mı söylemin ötesinde?
10:17Biliyorsunuz ki İsrail'in isteği her zaman bölgede bir savaş ve gerginlik yaratmaktır.
10:22İsrail savaşsız kalırsa kendi içerisinde büyük bir problemler yaşar.
10:27Bence İsrail hiçbir zaman barış yanlısı değildir ve İran Amerika arasındaki aynı zamanda bölgede de kurulan bir barışın taraftarı değildir.
10:36Ama ikaz etmem gerekiyor, belki bir şekilde ki buna dikkatli olmamız lazım, İsrail tabii ki bu sürece baltalamak isteyecektir.
10:44Kesinlikle onun tuzağına düşmememiz lazım.
10:46Çünkü Amerikalılar İsrail'i savunmak için savaşa katıldılar.
10:54Sayın Bakan, özellikle şimdi baktığımızda bu 40 gün süren savaşta, Minap'ta bir ilkokul vuruldu, yüzden fazla çocuk hayatını kaybetti.
11:03Üniversiteler hedef alındı, araştırma merkezleri hedef alındı İran'da.
11:07İranlı bilim insanları son yıllarda peş peşe suikastlere uğradı sadece bu savaşta da değil öncesinde de.
11:13Dolayısıyla bu kayıplar İran'ın bilimsel ve teknolojik kapasitesini ne ölçüde etkiledi?
11:19Yeni nesil bilim insanlarının yetiştirmesi için özel programlar düzenleyecek misiniz?
11:24Stratejiniz ne olacak?
11:27İran'a karşı savaşın ilk gününde ülkemizin en üst düzey şahsiyetini Ayetullah Hamane'yi şehit ettiler.
11:34Aynı zamanda da masum çocukları bir ilkokulda hedef aldılar.
11:38Bence Amerika ve İsrail için insan hakları hiçbir anlam taşımıyor.
11:42Biliyorsunuz savaşlarda her zaman bir konu var.
11:44O da meşru olsun veya olmasın savaşlarda hukuk normlarını uygulamak çok önemlidir.
11:50Onlar her zaman uluslararası insan haklarından bahsediyorlar ama hiçbir zaman bunu uygulamıyorlar.
11:56Savaşlarda sivillere saldırmamak lazım.
11:59Aynı zamanda da hastanelere, üniversitelere ve bilim merkezlerine saldırmamak gerekiyor.
12:04Ama ne yazık ki bu savaşta onlar bunu bile bile yaptılar.
12:08İran'ın bilim gücünü bu şekilde test etmeye kalktılar.
12:12Ama bir sonuca varamadılar.
12:14Yaklaşık 44 üniversite, 295 değişik nokta üniversitelerde hedef alındı.
12:19Ve Ramazan Savaşı'nda yaklaşık 15 öğretim görevlisi, 200 öğrenci şehit oldu.
12:25İran bilim açısından tabii çok köklü bir tarihe sahiptir.
12:296. yüzyıldan beri ilk üniversite Cundi Şapur Akademisi İran'da açılmıştır.
12:34Ve hala o şekilde devam ediyor ve kendi faaliyetini sürdürüyor.
12:40Aytullah Hamani'nin öldürülmesi sonrası İran rejimi ve direniş ekseninin geleceğine dair ne söylersiniz?
12:47Amerika yanıldı ve yanlış hesap yaptı.
12:50Onlar zannettiler ki eğer dini liderimizi şehit ederlerse bu rejim çökecektir.
12:55Ama biliyorsunuz İran'daki yönetim modeli çok sıkı ve birliğe dayalı bir yönetimdir.
13:00Bu yüzden herhangi bir değişiklik olmadı.
13:02Tabii ki dini liderimizin yeri kolay kolay doldurulamaz ama halk hemen hızlı bir şekilde kendi tercihini yaptı ve yeni dini
13:10liderini seçti.
13:11Ve ülkede hiçbir sorun yaşamadan kendi yönetimsel açıdan kendi yoluna devam ediyor.
13:18Sayın Bakan bu savaşta kullandığınız askeri teknolojide çok dikkat çekti, tartışıldı.
13:24Özellikle son gelişmelerden bir de İran'ın ABD'ye ait F-15'i nasıl düşürdü?
13:30Şimdi o uçağın pilotunun şöyle bir ifadesi var.
13:33Deniz anasını andıran bir İHA filosu havada asılıydı diyor.
13:38Nasıl bir teknoloji kullanıyor İran?
13:40Askeri eserleri açıklayabilir miyiz?
13:44Peki de alıncıları.
13:44Bu savaş sırasında özellikle ABD ve İsrail'in yapay zekayı da çok aktif kullandığına dair hatta büyük şirketlerle iş birliğine
13:52yaptığına dair de bir takım iddialar var.
13:55Bu konuda elinizdeki bilgilerdedir.
13:57Ve zamanımız dolduğu için sorumu hemen birleştirmek istiyorum.
14:00Türkiye ile ilişkiler.
14:01Eğer yaptırımlar kalkarsa İran üzerindeki hangi alanlarda potansiyelinin yüksek olduğunu görüyorsunuz Türkiye ile iş birliklerinde?
14:11Biliyorsunuz bu yapay zeka ile ilgili çokça değişik düşünceler var.
14:15Yapay zeka bazen ahlaki normlarının dışında çünkü şuuru yok.
14:19Aynı zamanda da adaleti ve insaflı olmayan bir olgudur.
14:23Ve bu konu çok önemli.
14:24Ben inanıyorum ki yapay zeka insanlığın yeteneğini daha da zayıflatacaktır.
14:29Amerika ve İsrail bunu kullandılar.
14:31İran aleyhine ama İran her zaman yapay zekayı insanlık insanlığa hizmet arenasında kullanacaktır.
14:37Özellikle bunu söyleyebilirim ki İran yapay zeka konusunda ülkeler arasında çok iyi bir seviyede yaklaşık 40 yılı aşkındır ki biz
14:46yapay zeka ile faaliyetimiz var.
14:48Değişik yayınlarımız, değişik merkezlerimiz var.
14:51Bugün de İstanbul'da eğitim teknolojileri zirvesi ve biz buna katıldık.
14:56Bizim yapay zeka ile ilgili Türkiye ile çok iyi ilişkilerimiz var.
14:59Şu an benimle heyette bulunan yardımcılarım İstanbul'daki teknoparkları ziyaret ediyorlar.
15:05Türk meslektaşlarıyla nasıl işbirliği yapabileceklerinin peşindeler.
15:09İran İslam Cumhuriyeti'ne bağlı bilim merkezleri çok önemli bir yatırım için özellikle hem Türk kardeşlerimiz hem diğer ülke yatırımcıları
15:17için çok önemli bir alandır yatırım için.
15:20Ve özellikle buna dikkat etmek lazım.
15:22Çünkü İran'da 3,5 milyon öğrenci var yaklaşık.
15:25Onlarca dünya çapında itibarı olan üniversitesi var.
15:29Yaklaşık 70 bin araştırma merkezi var İran'da.
15:32Ve bunlar çok önemli bir alan yatırım için.
15:35Özellikle elektromekanikte, yapay zekada, genetikte, tarımda, tıptaki bu konular yatırım için hem Türk kardeşlerimiz için hem diğer ülkeler için çok
15:45önemli bir fırsattır.
15:46Sayın Bakan, böylesine yoğun ve hassas bir dönemde CNN Türk'ü tercih ettiğiniz ve bize zaman ayırdığınız için çok teşekkürler.
15:55Efendim İran Bilim Araştırma ve Teknoloji Bakanı ile İstanbul'da röportajımızı gerçekleştirdik.
16:01Böylesine hassas bir dönemde elbette bir dizi rezerv olabiliyor.
16:04Süreyle, sorularla hatta kullandığımız dille ilgili bile 3 dilde gerçekleştirdik röportajımızı.
16:10Anlayışınız için çok teşekkür ederiz. Hoşçakalın.
16:17İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar