00:00Sinasa ilalim sa intensive intervention sa bahay pag-asa ang mga minor de edad na nakakagawa ng krimen.
00:07Posible po silang magtagal dito hanggat hindi nakikitaan ng pagsisisi.
00:11Saksi si JP Suryat.
00:17Kapwa minor de edad ang mga namaril sa isang high school sa Tacloban City,
00:21kaya pareho silang ilalagay sa bahay pag-asa facility,
00:24pero ang labing limang taong gulang lang ang sasampahan ng reklamong kriminal.
00:28Ang labing apat taong gulang na namaril pananaguti sa pamamagitan ng intensive intervention.
00:35Alinsunod sa Juvenile Justice and Welfare Act o Republic Act 9344.
00:40Gagawin niyan sa IJIS-SC o Intensive Juvenile Intervention Support Center ng isang bahay pag-asa facility,
00:48tulad ng isang ito sa Quezon City, pero may ganito rin sa bawat riyon.
00:53Narito po tayo ngayon sa isang bahay pag-asa facility sa Quezon City
00:57at narito nga po ngayon ang mga minor de edad na nasangkot sa iba't ibang uri ng krimen.
01:02At bahagi po ng kanilang tinatawag na structured activity ay ang pagdalo sa mga klase,
01:06gaya ng life skills lectures na nagaganap sa akin dikura na pinungungunahan ng isang psychologist.
01:12Dito rin po, kailangan sabay-sabay ang kanilang pag-ising,
01:14pag-tulog, pero din pong oras ng pagkain.
01:17At isa po sa mga pinakamahalaga ro po na kailangan nilang gawin
01:20ay ang individual counseling sa mga batang narito.
01:23Kapilang sa inabutan ko rito,
01:25ang K-12 classes ng ilang children in conflict in law
01:28o mga batang may nalabag na batas na pareho sa itinuturo sa ibang paaralan.
01:34Di ba ba ba sa isang taon ang itatagan ng mga inilalagay sa ganito
01:37at pwedeng magtagal pa hanggang hindi napapatunayan ng remorse o pagsisisi
01:42at pagkaunawan ng minor de edad na mali ang kanyang ginawa?
01:46Mga social worker ang paunang magkarekomenda niyan,
01:49pero korte ang huling mag-aaproba.
01:52Kahit ilang taon ang abutin ay hindi palalabasin ang bata hanggang hindi ito nagbabago.
01:57Ang 15 taong gulang na namaril naman,
02:00sasalang sa assessment o pagsusuri kung meron ba siyang discernment
02:03o wastong pagunawa sa krimeng kanyang nagawa
02:06kung meron kasi, lilitisin siya ng korte tulad ng ibang kriminal.
02:11So kailan masasabi na may discernment?
02:13Depende po dun sa magiging result
02:15kasi per tool, meron po siyang specific assessment
02:20and meron pong computation po dun sa result ng tools.
02:26Isusumiti ang resulta sa korte,
02:28pero ito pa rin ang magdidesisyon kung may discernment.
02:31Kung tingin ng korte ay wala,
02:33parehong intervention din lang ang pagdadaanan niya
02:35sa ibang minor de edad sa bahay pag-asa.
02:38Based on the law,
02:40ang treatment po natin sa kanya ay
02:42yung same as the treatment,
02:45those CICL below 15 years old
02:48but above 12 years old
02:49na nakapag-commit ng serious crime.
02:52Okay, so mawawala yung criminal liability?
02:55Basically, yes.
02:57Pero kung tingin ng korte ay meron,
02:59iuutos itong dalhin siya sa isang Regional Rehabilitation Center for Youth
03:04o RRCY o kaparehong pasilidad na accredited ng LGU o DSWD.
03:10Doon siya mananatili habang nililitis sa korte
03:13kasabay ng intervention plan susuriin kung nagkaroon ng pagbabago ang batang sospek.
03:18Kung 21 years old na, ay aalamin muli kung nagbabago ba siya.
03:22If ever, wala talagang reformation on the part of the child,
03:27so it will be submitted,
03:28the progress will be submitted to the court
03:30and the court will decide on the case.
03:33Si Josh, hindi niya tunay na pangalan.
03:36Patunay na maaaring panagutin ang isang minor de edad para sa isang krimen.
03:41Dililitis siya para sa kasong rape na ginawa niya
03:44noong 17 taong gulang lang siya,
03:4720 taong gulang na siya ngayon
03:49at may plano na kung sakaling irekomendang ibalik siya sa komunidad
03:53habang tuloy ang paglilitis.
03:56Inayagan siya ng bahay pag-asa na aming makausap.
03:59Plano po is papagpatuloy po yung pag-aaral.
04:03First year college na po, going to second year college na po.
04:06Si Justin naman convicted na para sa kasong murder
04:09na ginawa niya noong 17 taong gulang lang din siya.
04:13Dito muna siya mananatili habang suspendido ang kanyang sintensya.
04:17Pag edad 21 na ay saka malalaman
04:20kung i-re-reintegrate siya o pakisirbihin ang sintensya
04:24batay sa rekomendasyon ng mga social worker
04:26at pinal na desisyon ng Korte.
04:29Pagpasok ko pa lang po dito,
04:31sinabi ko na po sa sarili ko na
04:34aayusin ko na yung buhay ko.
04:36Pagbabayaran ko, pag mimilayan ko,
04:38pagsisisiyan ko po lahat ng mga pagkakamali kong ginawa.
04:41JP Soriano, ang inyong saksi.
Comments