- 3 months ago
- #gmaintegratednews
- #kapusostream
Saksi is GMA Network's late-night newscast hosted by Arnold Clavio and Pia Arcangel. It airs Mondays to Fridays at 10:50 PM (PHL Time) on GMA-7. For more videos from Saksi, visit http://www.gmanews.tv/saksi.
#GMAIntegratedNews #KapusoStream
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA Integrated News Portal: http://www.gmanews.tv
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
#GMAIntegratedNews #KapusoStream
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA Integrated News Portal: http://www.gmanews.tv
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
Category
🗞
NewsTranscript
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:01.
00:01.
00:01.
00:01.
00:30.
00:31.
00:32.
00:32.
00:32.
00:33.
00:33.
00:33.
00:33.
00:34.
01:00.
01:00.
01:01.
01:01.
01:01.
01:02.
01:02.
01:03.
01:03.
01:30nei botized nila.
01:30pero ng hindi makita
01:31nagumpisa na silang magpaputok ng baril
01:34Nagkalat ang mga basyo ng balas
01:35sa school grounds at sa pasilyo ng mga silid aralan
01:38Kita rin pati ang mga wala ng lamang magazine
01:40ng baril ang ginamit sa pamamaril
01:42ng dalawang istudyante
01:44Ganito kalawak ang eskwelahan
01:46kaya ganito kalawak din ang dapat bantayan sa campus
01:48ang dalawang minor de edad na suspect
01:50dalawang gusali at walong kwarto ang pinaputukan
01:54Mananakot lang daw sana ito
01:56Kasi nung may pumotok na isang bala, parang hindi na napigilan yung 14 years old.
02:08May targeted daw di umano itong dalawa.
02:13Kasi nung nakita na negative dun sa dolo na classroom, bumalik, saka na sila nagpapotok.
02:24Nasa loob ng kanilang backpack at sling bag ang dalang baril at mga magazine na hindi na inspeksyon ng gwardya.
02:30Ang isa kasi sa mga suspect, membro mo nun ng Boy Scout at minsan ay nagbabolontaryong magbantay sa gate ng
02:36eskwelahan.
02:37Dahil nagkagulo na yung mga estudyante matapos magsimula yung pamamaril,
02:40iniwanan nila yung kanila mga gamit, yung kanila mga bag, pati mga sapatos at mga cellphone dun sa kanila mga
02:45classroom
02:46yung sila magtakbuhan palabas nitong gate.
02:48Ayon sa paunang investigasyon, nagsimula yung pamamaril ng suspect dito sa bahaging ito ng gusali sa may bandang likuran
02:56at naglakad siya patungo dito sa likod nitong gusaling ito kung saan siya namaril
03:00at saka siya pumasok dito sa unang bahagi ng gusaling ito.
03:05At dito na nagtapos yung kanyang pamamaril bago siya tumakas, bumalik ulit siya dito
03:09at tumakas dito sa likurang bahagi ng eskwelahan kung saan siya nahuli
03:14nung isang kawani ng Bureau of Fire Protection at isang sibilyan.
03:18Yung isa naman niyang kasama, nakatakas, pero kalaunan ay sumukurin.
03:22Ayon sa isang estudyante na nakapanayam ng GMA News, matapos magpaulan ng balas sa eskwelahan,
03:27pumasok pa raw ang isa sa mga namaril sa compound ng bahay nila.
03:56Sa inisyal na forensic investigation, isang beses lang pinapotok ang
04:00caliber 38 revolver na hawak ni Alias Rod.
04:03Nakarehistro ito sa isang security agency sa Cebu kung saan naging security guard ang lolo niya.
04:08Ang nakapatay at nakasugat sa mga biktima ay mula sa 9mm na maril
04:12na hawak ng mas nakababatang suspect na nakukuha niya sa Tsaheng Police.
04:17Nasa Restricted Custody na ng PNP ang Tsaheng Police na may ragong police staff sergeant
04:21at isang abugado sa mga unang pahayag ng Tsaheng Police,
04:24inamin niyang minsan na isama ang pamangkin sa firing range at naturo ang bumaril.
04:28Naiwan daw niya sa bahay ang baril.
04:31Magsasagawa ng sariling investigasyon ng National Police Commission o NAPOLCOM
04:34para sa posibleng administrative liability nito.
04:38Kabilang naman sa tinitinan ng polisya ay ang posibilidad na may nangudyok at planado
04:42ang ginawa ng mga minority edad.
04:44As early as May 1 or April na mag-lawn sila ng ganitong ano.
04:52Kaya talagang premeditated yung incident.
04:55Pero again, pananakot lang ang inisyal na gusto nilang gawin.
04:59Yan po base doon sa sagot noong interview kahapon doon sa isa sa CICL na bata.
05:07Ayon kay Education Secretary Sanyang Gara,
05:10seryoso nilang tinitingnan na di umano bahagi na isang mission ang krimen.
05:14May group chat daw sila at sinabi na may mission daw sila.
05:19So parang mukhang napagplanuan talaga.
05:21Sinisili rin ang PNP Cybercrime Group ang anggulong ito.
05:24Pananakot lang tayo ng ating mga teams dyan sa Tacloban aside sa technical assistance para sa mga CCTV
05:31at of course to also study kung may surrender o mabigay yung mga cellphones ng ating mga kapataan
05:42for our technical exploitation so that kung ano ang mga laman,
05:48baka ito ay may other factors siya pangyayari.
05:52Kabilang sa mga i-imistigahan,
05:54ang nakababahala o manong nilalaman ng mga social media accounts na mga sangkot
05:58gaya ng mga larawan ng mga personalidad na sangkot sa mga shooting sa Amerika
06:02na ang suot ng mga damit ay pareho sa suot ng isa sa mga sangkot sa shooting incident sa Tacloban.
06:08Titingnan natin kung ito ay may relationship sa mga online exploitations o kung may mga groomer
06:18para kung ano ang nag-influensya aside sa sinasabing ito ay, well, bullying.
06:26Pinag-aralan natin kasi yung tendency na nagkaroon ng nihilistic violence extremism.
06:31In-iimbestigahan din ang polisya ang posibleng influensya ng isang violenting online game.
06:37Isa dito sa nakikita namin itong tinatawag na gorebox.
06:41Parang roblox lang daw ito at medyo violent yung nasasabing gaming ako.
06:50Kaya sa mga magulang, please closely guide your children.
06:57Dahil dito, iniutos ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center o CICC
07:02ang pansamantalang pagban sa bansa ng naturang laro.
07:06Sa pagbisita ni Anggara sa pinangyarihan ng krimen,
07:09nakita niya ang tindi ng trauma ang pinagdaanan ng mga estudyante at mga kawuninang eskwelahan.
07:14Yun yung tinatawag na trauma, which is also very real.
07:16Kikiusap din tayo sa media na sana in a way huwag i-glorify
07:20kasi yung iba daw, ang sabi nila, yung ibang bata,
07:23ang validation nila sa sarili nila, parang yung likes nila sa social media.
07:28E paano sila nakakawa ng likes?
07:29Gagawa sila ng kakaiba o kakababalaghan.
07:32So medyo, ano tayo?
07:34Hindi kami eksperto dito, pero siguro ano na lahat?
07:38Medyo maingat lang siguro tayo.
07:39This is a wake-up call to parents.
07:41This is a wake-up call to the teachers.
07:44It's about time, you know, you focus on your children.
07:46We cannot, you know, if you cannot discipline and raise your children properly,
07:51don't give them to the government to discipline.
07:53That's not our job.
07:58Ilan sa ating mga nakausap na estudyante na nakasaksi sa pamamaril dito kahapon
08:03ang nagsabing nagdadalawang isip na sila kung ipagpapatuloy pa nila
08:06yung kanilang pag-aaral dito matapos yung insidente.
08:10Kaya naman sa mga susunod na araw, inaasahang dadaan sa psychosocial intervention.
08:14Hindi lang ang mga estudyante mula rito sa San Jose National High School,
08:18kundi pati yung mga pumapasok sa San Jose Central School
08:21at sa kalapit na Manlorep Elementary School
08:23bago sila magbalik-eskwela sa susunod na linggo.
08:27Mula rito sa Takloban, ako si Rafi Timang, inyong Saksi!
08:31Kasabay po ng pagdadalamhati,
08:33ay ang masidhing panawagan para sa ustisya
08:35sa pagkamatay ng tatlong estudyante
08:37sa pamamaril ng kanilang mga ka-eskwela sa Takloban City
08:40at pati pong mga magulang at guardian ng dalawang minod edad na suspect
08:45gusto mga panagot.
08:47Saksi! Si Emile Sumang!
08:52Dahil sa walang kapararakang karakasan,
08:56tatlong buhay ang maagang nawala.
08:58Tatlong pamilya ang ngayoy labis na naghihinag-peace.
09:01Pumasok lang po siya ng school para patayin lang po,
09:05ng ganun-ganun lang.
09:06Ang 15-anyos na grade 10 student na si Chris Lawrence Fabian.
09:11Hanggang sa mga huling sandali,
09:13isinabuhay ang pagiging Boy Scout.
09:16Siya, ang lalaking estudyante
09:17makikita sa viral video na lumapit sa pinto
09:20para harangan ito.
09:21Habang walang habas na namamaril
09:24ang dalawang ka-eskwela
09:25sa San Jose National High School
09:27kakapo ng umaga.
09:29Maya-maya'y tinamaan na ng bala si Chris.
09:31Sinarado niya yung pinto,
09:32hinihila naman nung ganman yung pinto.
09:38Hindi niya binitawan.
09:39Nagalit yung ganman,
09:40binaril yung pintuan,
09:42lumusod po sa kamay
09:44at sa heart, sa lungs.
09:47Sa isa pang video,
09:48makikita na siyang nakahandusay at duguan.
09:50Sabi po nila,
09:51hero siya kasi
09:53kung hindi daw po niya ginawa yun,
09:55marami pang namatay sa mga kaklaseng niya.
09:59Sabi niya,
10:00iwanan niyo na ako,
10:01iligtas niyo,
10:03umalis na kayo.
10:04Iligtas niyo na yung sarili niyo.
10:07Nasaksiyan din
10:07ang nakababatang kapatid ni Chris
10:09ang nangyari.
10:09Nasugatan pa siya
10:10habang tumatakbo palabas ng eskwela ka.
10:12Kung simulang,
10:15umalingaw nga yung mga putok ng baril,
10:16nasa kaan?
10:17Nando po sa room namin,
10:19kaming lahat.
10:20Malayo ba yung mga bubabaril sa room?
10:23Malapit lang po.
10:24Nasa kabila lang?
10:25Opo.
10:26Tapos na,
10:27bigla sila pumunta sa chiko.
10:29Namaril na sila.
10:31Binigyan din ang pamilya Fabian
10:33na hindi bully si Chris.
10:34Hindi po yun bully.
10:37Maraming balang ginamit
10:39kung bully yun.
10:40O di sana,
10:41yung nang bully sa kanya,
10:42yun na lang yung
10:46pinuntirya niya.
10:47Bakit lahat ng estudyante?
10:50Bakit lahat ng estudyante
10:52ang pinuntirya?
10:54Hindi po siya nang bubuli.
10:56Ang mabayas po yung kapukoy.
10:59Ang nais nila,
11:01mapanagot pati ang mga magulang
11:02ng dalawang minor de edad na suspect.
11:04Hindi lang po yung mga bata
11:05ang managot,
11:06pati po ang mga bagulang nila.
11:09Ganito rin ang gustong mangyari
11:10ng pamilya ng nasawing 15 anyos
11:12na grade 10 student
11:13na si Joyanne C. Separa.
11:15Gusto ko po makulong yung
11:16yung mga guardian,
11:18yung mga kabata na yun,
11:19yung mga may-ari ng baril.
11:21Hindi yung mapunta sa mga kabata
11:22kung hindi galing sa kanila yun.
11:25Si Joyanne C.
11:26ang kumuha ng viral video
11:28na nagpakita sa mga pangyayari
11:29sa loob ng kanilang silid-aralan
11:31habang nangyayari ang pamumariin.
11:33Gusto mo lang.
11:35I'm sorry.
11:36I'm sorry, Yasin.
11:38I'm sorry.
11:43I'm sorry, Yasin.
11:47Hindi na siya makapagsalita
11:49kung ang nangyayari sa kanya
11:51e hindi na siya makapagsumbong sa akin.
11:54Wala na.
11:56Ang ano ko, sir,
11:58ligtas yung anak ko
11:59kasi nandun sa paralalo.
12:01Doon pala magtatapos yung buhay niya.
12:03Puno pa naman ng pangarap
12:04si Joyanne C.
12:05na pangalawa
12:06sa tatlong magkakapatid.
12:08Grade 10 siya ngayon.
12:10Sinabi siya,
12:11sinabi niya sa akin na,
12:13Mama,
12:15manigoro ako yan.
12:16Gusto ko nun niya ma-honor.
12:18Hindi rin nakaligtas
12:19ang 14 anyos
12:20na si Ayessa Nicole Dazo
12:21na nakunan pa ng video
12:23habang buhat sa labas
12:24ng eskwela kan.
12:25Makarang tamaan ng bala.
12:27Gusto siya.
12:30Gusto siya.
12:31Makulong iya.
12:32Makulong.
12:37Hindi rin naman mamalik
12:39at buhit,
12:39sinabuhit ang kanak ko.
12:47It is important
12:49that we do a thorough investigation
12:51on what the real motive was.
12:54Let's not speculate.
12:57What about aid for the family's victim?
12:59Oh, definitely.
13:00Definitely.
13:01That's being shouldered
13:02by the local government
13:04and the other agencies.
13:06You have to debrief them.
13:08You have to work with them
13:10muna eh.
13:11Bukod sa tatlong na sawi,
13:12may dalawang puring na sugatan
13:14sa walang habas tapo o marir.
13:16Sa July 1,
13:17magkakaroon ng pagdinig
13:18ang Senate Committee
13:18on Women, Children,
13:20Family Relations
13:21and Gender Equality
13:22kaugnay nito
13:23ayon kay Senadora Riza Ontiveros.
13:26Kabilang sa sisilipin
13:27ay kung may papel
13:28ang online platforms
13:29sa pagkalat
13:30ng maralakas na ideya.
13:32Pati kung sapat ba
13:33ang ginagawa ng mga ito
13:34para hindi
13:36mapagsamantala
13:36ng mga kabataan?
13:38Malalim ang sugat
13:39na iniwan ng krimeng ito
13:39kaya ang tangilang sigaw
13:41ng mga naiwang pamilya
13:42kustisya.
13:44Asan ang kustisya dito?
13:47Tulungan niyo po kami.
13:49Tulungan niyo po kami.
13:51Ako, si Emil Sumangil,
13:53ang inyong saksi.
13:57Kasunod po ng mga insidente
13:58ng karahasan sa mga paarala,
14:00isa po sa mainit
14:01na pinag-uusapan
14:02ang pananagutan
14:03ng mga minordedad
14:04na sangkot sa krimen.
14:06Sa ilalim po
14:07ng Juvenile Justice and Welfare Act,
14:09kapag edad 15
14:10o mas bata
14:11nung isa gawa ang krimen,
14:13wala po silang pananagutang kriminal.
14:15Ibig sabihin,
14:16hindi sila pwedeng kasuhan.
14:17Pero,
14:18sasailalim sila
14:19sa intervention program.
14:20Sa Section 20
14:21ng Batas,
14:22pwede silang sumailalim
14:24sa Community-Based
14:25Intervention Program
14:26o di kaya
14:27idalgin sa bahay pag-asa
14:28o sa mga NGO
14:29na minomonitor
14:30ng DSWD.
14:32Ang mga edad 12
14:33hanggang 15
14:34na nasangkot
14:35sa karumal-dumal na krimen
14:37gaya ng murder,
14:38kailangan ipasok
14:39sa bahay pag-asa.
14:40At ang mga lagpas
14:41edad 15
14:42pero wala pang edad 18,
14:44wala rin pananagutang kriminal.
14:46Mali ba na lang
14:47kung mapatunayang
14:48mayroon silang
14:48discernment
14:49o kakayahang maintindihan
14:51ang tama at mali
14:52pati na ang resulta
14:53ng kanilang nagdagawa.
14:55Wala mang kriminal
14:56na pananagutan
14:57pwede pa rin
14:58pagbayarin ng danios
14:59at dito
14:59pwede pumasok
15:00ang pananagutan
15:01ng mga magulang
15:02libat kung mapapatunayan
15:04nila sa korte
15:04na sapat
15:05ang pagbabatay nila
15:06sa kanilang anak
15:07noong isagawa
15:08ang krimen.
15:09Ngayong mga edad
15:1014 at 15
15:11ang sangkot
15:12sa pamamaril
15:13sa Tacloban City
15:13na bubuhay
15:15ang usapin
15:15kung dapat mang
15:16ibaba pang edad
15:17na pwede magkaroon
15:18ng kriminal
15:18na pananagutan
15:19ang isang
15:20minor de edad.
15:22Saksi
15:22si Darlene Kahn.
15:27Panahon na ba
15:28para ibaba
15:29ang edad
15:29na pwede
15:30maharap
15:30sa kriminal
15:31na pananagutan
15:32ang isang
15:32minor de edad?
15:33Kasunod na mga
15:34insidente ng karahasan
15:35sa mga paaralan,
15:36may mga nagsasabi
15:38na oo.
15:39Gaya ni Sen. Robin Padilla
15:40na gustong amyendahan
15:42ng Juvenile Justice
15:43and Welfare Act.
15:44Sana bigyan naman
15:45yun ng panahon
15:46at pagkakataon
15:48yung aking
15:49panukala.
15:50Ni-amend na natin
15:51yung juvenile.
15:53Alam ninyo,
15:53hindi lang dito
15:54sa Pilipinas
15:55na merong ganyan
15:57na yung edad
15:59ibinapaba.
16:01Ano edad dapat?
16:02Ten.
16:02Ang PNP,
16:04supportado rin
16:05ng panukalang
16:05ibaba ang minimum
16:06age of criminal
16:07responsibility.
16:08Pero imbis na
16:09ibaba sa edad
16:10na sampu.
16:11We are thinking
16:1212 years old po.
16:13Ayon sa palasyo,
16:15bukas si Pangulong
16:16Bongbong Marcos
16:17na amyendahan
16:17ng batas
16:18kung makabubuti
16:19sa kabataan.
16:20Wala raw posisyon pa
16:21ang Pangulo
16:22kung ano dapat
16:22ang itakdang edad.
16:24Pero ayon sa palasyo,
16:25kung ang sinadiyas nila
16:26ay 12 years old,
16:28ito ay
16:29reasonable edad.
16:30Pero ang Save the Children
16:31Philippines,
16:32tutol na ibaba
16:33ang minimum
16:33age of criminal
16:34responsibility.
16:35Kailangan natin talagang
16:36pag-aralan
16:37bakit nila ginagawa ito.
16:39And putting them
16:40in jail
16:40is not the study.
16:43It's all.
16:44Hindi yun din
16:45makakatulong sa kanila.
16:47Kasi
16:47in the long run,
16:49when we refer
16:49to criminals
16:50yan in the jail,
16:51tas magkakaroon pa tayo
16:52ng mas malaking problema.
16:54Implementasyonan nila
16:55ang problema,
16:56hindi ang batas.
16:57Ganyan din ang pananaw
16:58ng DSO Boyutin.
16:59Naniniwala kami
17:00na yung existing na batas
17:01ay maganda,
17:02kailangan lang
17:03ipatupad ng maayos.
17:04Hindi na daw porket
17:05edad 15 pa baba
17:06ay pakakawalan na agad
17:07ayon kay Sen. Kiko Pangilina
17:09na isa sa may akda
17:10ng Juvenile Justice Law.
17:12Pagkahinus crime,
17:13minimum
17:13of one year
17:16ang involuntary
17:17kung tayo nyo.
17:18Ibig sabihin nun,
17:19hindi papakawala.
17:21Tatanggalin po
17:21yung kalayaan nila
17:22ng Korte.
17:22Tatanggalin ang kalayaan
17:24ng Korte,
17:26ng Mahistrado.
17:27Ang minimum
17:28ay one year.
17:29Pwedeng maging two years,
17:31pwedeng maging three years,
17:32depende
17:32sa magiging
17:36progreso
17:37ng kanyang
17:38kaso.
17:39Tama po yun.
17:40So,
17:41uulitin natin,
17:43hindi
17:43dapat
17:45pinapakawalan
17:46ang mga
17:46minority edad
17:47na nagkasala.
17:48Ano yung
17:49accountability
17:49niya dito?
17:50Pag ganito,
17:52isasubject siya
17:53sa intensive
17:55intervention.
17:56Structured yun,
17:57na talagang susundin niya
17:58yan araw-araw
17:59habang nandoon siya.
18:00Mag-a-undergo siya
18:01ng mga
18:02counseling,
18:03psychiatric
18:03evaluation
18:04kasama din doon
18:05kasi
18:05importante na
18:07maipakita niya
18:08yung
18:08ano ba yung
18:09naging efekto
18:10nung ginawa ko
18:11sa,
18:12yung ginawa niya
18:13dun sa mga tao
18:14at
18:15pangalawa,
18:18kailangan magkaroon siya
18:19ng remorse.
18:19Ayon sa Juvenile
18:21Justice and
18:21Welfare Council,
18:22sa halip na ang minimum
18:23age of criminal
18:24responsibility ang tignan,
18:25ang dapat daw pag-aralan
18:27ay kung bakit
18:27nagagawa ng mga bata
18:28ang isang krimen.
18:29Kasi ang nakita natin
18:31sa pag-siyasat,
18:32pag-aaral,
18:33it doesn't follow
18:34na pag pinababa
18:35kung hindi na siya
18:35gagawin ng mga bata.
18:37In fact,
18:37pag tinignan mo
18:38sa ibang jurisdictions,
18:39alimbawa sa US
18:40na mas strict
18:41yung loss nila doon,
18:43mataas pa rin
18:44ang incidence
18:44ng school shooting.
18:46Mag-uumpisa tayo
18:47doon sa kanyang pamilya,
18:48sa kanyang komunidad,
18:50yung exposure niya
18:51sa violence,
18:52minsan din
18:52nakaranas sila
18:53ng violence.
18:54Ako si Darlene Kay,
18:55ang inyong saksi.
18:57Pina-plan siya
18:58na raon ng Department of Education
18:59ang pagkakaroon
19:00ng mga pagsasanay
19:01sa mga gagawin
19:02sakaling magkaroon
19:03ng active shooter
19:04sa isang paaralan.
19:05Ang ilang safety expert
19:06nagbigay ng mga pwedeng gawin
19:07ng mga estudyante
19:08at guro.
19:09Saksi,
19:10si JT Saryani.
19:14Ang walang habas
19:16na pamamarin
19:16ng dalawang minote edad
19:17sa paaralan sa Takloban.
19:19Nagdulot
19:20ng matinding pangamba
19:21sa iba pang paaralan
19:22sa buong bansa.
19:23Mismo ang mga estudyante
19:25na ang nagsasabing
19:25maigilang maghigpit
19:27pa lalo
19:27sa mga paaralan.
19:29Gaya ng ginagawa ngayon
19:30sa Batasan Hills National High School
19:31sa Quezon City
19:32at sa Pasay City
19:34West High School
19:35pati na
19:35sa Davao City
19:36National High School.
19:37Sa Maydila,
19:39mga miyembro
19:39ng Special Weapons
19:40and Tactics Unit
19:41o SWAT
19:42ang nakapwesto
19:43sa harap ng
19:44Arawlyo High School.
19:45Ang Philippine National Police
19:46o PNP
19:47iniutos na
19:48ang madalas
19:49ng pagpapatrolya
19:50sa mga paaralan.
19:51Bagaman ang minadong hirap
19:52dahil halos
19:5350,000
19:53ang mga paaralan
19:54sa bansa.
19:55So what we are doing
19:56is strategic deployment po.
19:59Yung when
19:59and where
20:00we are most needed.
20:01Ito po ay
20:02lalong
20:03pinaiting natin
20:04yung pagbabantay.
20:06Isinusulong din
20:06ang Department of Education
20:08o DEPF
20:08na lahat ng paaralan
20:10ay magkaroon ng
20:10Security Guard
20:11at CCTV.
20:13At maihandari
20:14ang mga estudyante
20:15at tauhan ng paaralan
20:16sa worst case scenario.
20:18Matagal na po
20:19may mga security
20:19at safety protocols
20:20na pinaiirad
20:21sa mga paaralan
20:22sa Pilipinas.
20:23Partikular kung paano
20:24po tutugon
20:24sa oras ng isang lindol,
20:26sunog,
20:26pati na nga po
20:27bum threat.
20:28Pero wala po talaga
20:28nakaspecify
20:29kung paano tutugon
20:30sa oras ng isang
20:31active shooting.
20:33Oras na may marinig
20:35na pamamarin
20:35sa isang paaralan,
20:37sabi ng isang
20:37professional security
20:39at safety expert,
20:40dapat huwag lalabas
20:41ang mga nasa classroom
20:42kung wala rito
20:43ang salary.
20:45Dapat aniang
20:46isecure ang classroom
20:47at isara
20:47ang lahat ng pintuan.
20:49Kasunod ito,
20:50huwag mag-iingay
20:51o kumuha ng atensyon
20:53para di mapansin
20:54ang gunman
20:54sakaring
20:55madaanan
20:56ang classroom.
20:57Isilent
20:58ang mga cellphone,
20:59yumuko
20:59o sama-samang magtago
21:01at gumawa ng barikada
21:02para walang
21:03makapasok
21:04sa classroom.
21:05Tandaan,
21:06ang hindi raw dapat
21:07mangyari
21:07ay makasalubong ka
21:09ng shooter.
21:10We can just
21:10go into
21:12one corner,
21:14isang corner,
21:15kunyaring,
21:16gandun,
21:17we can
21:17form a circle.
21:20Ganyan.
21:21Kasi,
21:23tandaan natin,
21:25yung perpetrator
21:26can easily
21:27grab one
21:28to become
21:29a hostage
21:30or
21:31shoot them
21:32all.
21:33Pero definitely,
21:34hindi niya gagawin
21:35yun.
21:35Kasi nga,
21:35ang hinahanap
21:36niya,
21:36yung easy
21:37way out.
21:38Palagi,
21:39ang gusto niya,
21:40hindi siya mahuli,
21:42hindi siya makilala,
21:43at hindi siya
21:44pwedeng
21:45makulong.
21:45Ang guru
21:46ang dapat
21:47magpaalala
21:48na huwag gumawa
21:49ng anumang ingay
21:50at huwag
21:50titingin sa labas
21:51para maiwasan
21:52ang eye contact
21:53sa shooter.
21:54Kung dumaan ito,
21:56dapat siyang
21:56pagtiwalaan
21:57ng mga mag-aaral.
21:58Absolutely still
21:59until
22:00the shooting
22:01stops.
22:03Huwag kang
22:03magbusyoso,
22:05then
22:05drop down
22:07until
22:09matapos
22:10yung putokat
22:10o yung kaguluhan.
22:11Pwede mag-cover ka
22:12sa isang matigas
22:13na bagay
22:14na hindi makatagos.
22:15Katulad ng
22:16simento,
22:17hindi makatagos
22:18ng bala,
22:18doon ka magtago.
22:19Para rin
22:20sa isa pang
22:21safety consultant,
22:22sa usaping
22:23prevention pa lang,
22:24mahalagang
22:24tutukan
22:25ang entry
22:26at exit points
22:27ng isang
22:27paaralan.
22:28Ang rekomendasyon
22:29daw sana,
22:30may isang
22:30gwardya
22:31sa kada
22:31isang
22:32daang
22:32estudyante.
22:33Talawa-tatlo
22:34ang security
22:35sa entrance
22:35para po
22:37doble
22:37ang suporta
22:38at yung
22:39profiling
22:40ng ating
22:41mga estudyante.
22:42Kailangan po
22:43gagawa pa tayo
22:44ng other
22:45alternative
22:46exit
22:46aside
22:47from the
22:48existing
22:48exit.
22:49In case of
22:50emergency
22:51move
22:52at maka-evacuate
22:53tayo
22:53at kailangan po
22:55mag-designate
22:56kayo ng
22:56assembly area
22:57para
22:58mag-count
22:58natin
22:59ang mga
22:59bata
23:00o
23:00ating
23:01mga
23:01constituents
23:01kung
23:01complete
23:02tayo.
23:03Mahalaga
23:04rin
23:04daw
23:04ang
23:04partisipasyon
23:05at
23:06pakipag-ungnayan
23:07ng mga
23:07magulang
23:07na mga
23:08estudyante.
23:09Sa mga
23:10magulang
23:10inspeksyonin
23:11natin
23:12ang
23:12maggamit
23:13nila
23:13baka
23:14may
23:14bit-bit
23:14sila
23:15o may
23:15saksaks
23:16na doong
23:16deadly
23:17weapons.
23:17Kung may
23:18mga
23:18balita
23:18sa bahay
23:19hanggat
23:20marit
23:20ilagay
23:20natin
23:21sa
23:22board
23:23cabinet
23:24na hindi
23:24ma-access
23:25palagi
23:25ng anak
23:26natin.
23:26Ang mga
23:26magulang
23:27din
23:27at
23:27ma-teachers
23:28mag-communicate
23:29ang anak
23:30ko may
23:30something
23:30nakakaiba
23:31sa kanya
23:32sa araw
23:32nito.
23:32So
23:33kailangan po
23:33pwede ba
23:34pakiobserve.
23:34So again
23:35we highly
23:36recommend
23:36yung
23:37training
23:37on
23:39emergency
23:39preparedness
23:40crisis
23:41management
23:42sa ating
23:43mga
23:43school
23:44administrators
23:45teachers
23:46and the
23:47security
23:48forces
23:48security
23:49guard
23:49sa ating
23:50mga
23:51paaralan.
23:52Ako po
23:53si JP
23:54Soriano
23:54ang inyong
23:55saksi.
23:56Nabundol
23:57ng SUV
23:57ang isang
23:58magtataho
23:58sa barangay
23:59Santolan
23:59sa Pasig.
24:00Kumandusay
24:01siya
24:01sa gilid
24:02ng
24:02kasada
24:02at
24:02nagkalat din
24:03ang mga
24:03panindan
24:04niyang
24:04taho.
24:04Ayon
24:05sa mga
24:05saksi
24:06mabilis
24:06ang takbo
24:06ng SUV
24:07nang
24:07mabangganito
24:08ang pedicab
24:08na minamaneho
24:09na magtataho.
24:11Umalis daw agad
24:12ang nakabundol
24:12na SUV
24:13pero hinabod
24:13siya
24:13ng mga
24:14motorista
24:14sa kanya
24:15binalikan
24:16ang magtataho.
24:17Magkaayos
24:18sa barangay
24:18ang magkabilang
24:19panig.
24:20Binayaran din daw
24:21ng driver
24:21ang nasirang
24:22pedicab
24:22at mga
24:23natapong
24:23panindan.
24:28Idineklara
24:28ng lokal
24:29na pamahalaan
24:30ng
24:30Talacogon
24:30Agusan
24:31del Sur
24:31na
24:32Rene
24:32Clirt
24:33and
24:34ang June 8,
24:36araw po
24:36ng pagkamatay
24:37ni Baterboña
24:38at Divine Adili
24:39sa team building
24:40activity
24:40ng Ateneo Men's
24:41Basketball Team
24:42sa Aurora.
24:43Bukas po
24:44ang libing
24:45ni Baterboña
24:45at inaalam naman
24:47ng mga imbesigador
24:48kung bakit
24:49sa kabila
24:49ng malalakas
24:50na alo
24:50noong araw
24:51na yun
24:51ay itinaloy
24:52pa rin
24:53ang cleaning
24:54sa daga.
24:55Saksi
24:56si Marie Jumal.
24:58Ito ang pagkak
24:59ng mga
24:59talera
25:00ng mga
25:00resorts
25:00sa Dipakulaw
25:01Aurora
25:01po sa
25:02naganap
25:03at rehebia
25:03sa team building
25:04ng Ateneo Men's
25:05Basketball Team
25:05noong June 8.
25:07Kita na
25:07ang mga karato
25:08lang nagbibigay
25:09babala
25:09sa mga
25:10nagbabalak
25:10lumusong
25:11sa daga.
25:12Nakataas
25:13ang pulang bandila
25:14senyalis
25:15na bawal
25:15lumangoy.
25:16Pagka
25:16red flag
25:17po kasi
25:17ma'am
25:17hindi pwedeng
25:18maligo
25:19hindi pwedeng
25:19pumalaot
25:20yung mga
25:21bangka
25:21gano'n po
25:22kasi
25:22ma'am
25:23delikado
25:23ang dagat.
25:24Nakanagin na po
25:25ba yung
25:25red flag
25:26na yan
25:26bago pa
25:26mangyay
25:27yung
25:27nangyari
25:28yung
25:28June 8
25:29na insidente
25:30na
25:30pinasali
25:31niya
25:31na
25:31Paterpon.
25:32Ma'am
25:32po
25:33bago po
25:34nangyari
25:35po yun
25:35ma'am
25:35matagal
25:36na po
25:36naka
25:36red flag
25:36nagtungong
25:38nipakulaw
25:38ang mga
25:39tauha
25:39ng
25:39CIDG
25:40Forensic
25:40Group
25:41Aurora
25:41Police
25:42Police
25:42Regional
25:43Office
25:433
25:43at
25:44MDRRMO
25:45para sa
25:46reconstruction
25:46o reenactment
25:47sa pagkalunod
25:48ni Nareneva
25:49Terbonia
25:49at Divine
25:50Adili.
25:51Itinaon po
25:51ng mga
25:51investigador
25:52yung isinasaguan
25:53nilang reenactment
25:54sa mismong
25:54oras
25:55na mangyayari
25:55yung
25:56insidente
25:56ng pagkalunod
25:57para
25:57maikumpara
25:59o makita
25:59nila
26:00yung
26:00mas malaking
26:02larawan
26:03kung
26:03gaano
26:04daw
26:04talaga
26:04katindi
26:05yung mga
26:06alon
26:07kung
26:07gaano
26:07kataas
26:08yung
26:08tubig
26:09nung mga
26:10panahon
26:10na yun
26:11ang problema
26:11ayon sa mga
26:12ekspertong
26:13ating
26:13napagtanungan
26:14low tide
26:15po
26:15sa mga
26:15oras
26:16na ito
26:16hindi
26:16katulad
26:17noong
26:17June 8
26:17nung
26:18mangyayari
26:18yung
26:18insidente
26:18na
26:19papataas
26:20na
26:20talaga
26:20yung
26:20tubig
26:21at
26:22matindi
26:23na rin
26:23daw
26:23yung
26:23alon
26:23dahil
26:24high tide
26:25na
26:25nung
26:25panahon
26:26na yun
26:26The
26:27statement
26:28of our
26:28client
26:28is
26:29focused
26:29on
26:30their
26:30personal
26:31knowledge
26:31on the
26:32facts
26:33and
26:33circumstances
26:34surrounding
26:34the
26:34Ateneo
26:35booking
26:35and
26:37their
26:37activities
26:38but
26:39they have
26:39limited
26:40knowledge
26:40as to
26:41the
26:41exact
26:42nature
26:42of the
26:43activities
26:44our
26:45client
26:45only
26:45knows
26:46that
26:46it's
26:46a
26:46team
26:46building
26:47activity
26:47Dalawang
26:48mahalagang
26:49elemento
26:49rin
26:49daw
26:49ang
26:50tinitignan
26:50ngayon
26:50ng mga
26:51investigador
26:51Una
26:52kung bakit
26:52hindi
26:53na lang
26:53ginamit
26:53ang swimming
26:54pool
26:54na hanggang
26:555 feet
26:55lang
26:55ang lalip
26:56lalot
26:57SOP
26:57daw
26:57sa aquatic
26:58training
26:58na isagawa
26:59ang drills
26:59sa isang
27:00controlled
27:01environment
27:01At
27:02pangalawa
27:02bakit
27:03isinagawa
27:04ang drills
27:04sa dagat
27:04nung
27:05mag-high tide
27:05na
27:05ng alas
27:062.40
27:07ng hapon
27:08Sabi
27:08naman
27:08pagkakatiwala
27:09ang source
27:10dahil
27:10dito
27:11tumitibay
27:12rawang
27:12ebidensya
27:12nila
27:13na nilabag
27:13ng coaching
27:14staff
27:14ang
27:15Anti-Hazing
27:15Act
27:16kung saan
27:17nakasaad
27:17na maituturing
27:18na hazing
27:18ang sapilitan
27:20o tahas
27:20ang exposure
27:21to weather
27:21Nauna nang
27:22itinanggin
27:23ang kampo
27:23ng ilang
27:24coach
27:24gayon din
27:25ang panguloan
27:25ng Ateneo
27:26na nagkaroon
27:27ng hazing
27:27sa team
27:28building
27:28Kanina
27:29dumating
27:29sa NBI
27:30si dating
27:30head coach
27:31na Baldwin
27:31at kanyang
27:32mga abugado
27:33para magbigay
27:34ng salaysay
27:34Ayos sa source
27:36ng GMA News
27:36apat lang
27:37ang piniling
27:38sagutin
27:38ni Baldwin
27:39sa mga tanong
27:39ng NBI
27:41pagkatapos
27:41ay nagsumiti
27:42na siya
27:42ng sworn affidavit
27:43We come
27:44before
27:45this office
27:46and this period
27:46for full cooperation
27:47in full compliance
27:49with this idea
27:49and in order
27:51to shed light
27:51on the insumence
27:53of June 8, 2006
27:55Ayon sa NBI
27:56tapos na
27:57ang kanilang autopsy
27:58sa mga labini
27:59na Baterbonya
27:59at Adili
28:00Ibibigay na raw nila
28:02sa kanilang mga pamilya
28:03ang resulta
28:04na yung linggo target
28:05matapos
28:06ang investigasyon
28:06Mula rito
28:07sa dipakulaw
28:08Aurora
28:08Ako si Maris
28:10Umali ang inyo
28:11Saksi
28:12Binalaan ng
28:13ICC Trial Chamber 3
28:15ang prosekusyon
28:16at dipensa
28:16na huwag magkomento
28:18ng kung ano-ano
28:19kaglay ng kasong
28:20Crimes Against Humanity
28:21ni dating Pangulong
28:22Rodrigo Duterte
28:23Saksi
28:24si Mark Salazar
28:28Sa maiksing
28:30pagdinig kanina
28:31ng International Criminal Court
28:32o ICC
28:33tungkol sa
28:34Crimes Against Humanity
28:35case
28:35ni dating Pangulong
28:36Rodrigo Duterte
28:38Winarni nga
28:39ng Trial Chamber 3
28:40ang mga abogado
28:41na magkabilang panig
28:42na huwag
28:43na kukomento
28:44sa media
28:44ng kung ano-ano
28:45tungkol sa kaso
28:46The appropriate
28:47forum for counsel
28:49to raise
28:50matters
28:51is in
28:51the courtroom
28:54Trials
28:55are not
28:56conducted
28:57by the
28:58Court
28:59of Public
29:00Opinion
29:01but by
29:02this
29:03Court
29:04during the course
29:06of the
29:07proceedings
29:08Ang warning
29:09ang warning
29:09na ito
29:10ay bunsod
29:10ng mga
29:10interview
29:11na ibinigay
29:12ng dating
29:12abogado
29:13ni dating
29:13Pangulong
29:14Rodrigo
29:14Duterte
29:15na si
29:15Attorney
29:16Nicholas
29:16Kaufman
29:18Kabilang
29:18ang mga
29:18komento
29:19niya
29:19laban sa
29:20desisyon
29:20ng Appeals
29:21Court
29:21noong isang
29:22taon
29:22na nagkukumpirma
29:24ng jurisdiction
29:24sa kaso
29:25ni Duterte
29:26Sinita na siya
29:27noon
29:27ng Appeals
29:28Court
29:28Kaufman
29:29gave at least
29:30two interviews
29:31commenting
29:33on the
29:34decision
29:37Some of those
29:38comments
29:39were his
29:39personal
29:40view
29:41In the light
29:42of this
29:42previous
29:43history
29:44this trial
29:45chamber
29:45feels it
29:47incumbent
29:47to repeat
29:48the
29:49reminder
29:50or warning
29:51to all
29:53counsel
29:54in the case
29:55Pinaalalahanan
29:56din ang
29:57Korte
29:57ang media
29:58at ang mga
29:58nasa
29:59social media
29:59na maging
30:00accurate
30:01at pata
30:02sa pagre-report
30:03tungkol sa
30:03kaso
30:03Appears
30:04to have
30:05provoked
30:06suppliers
30:06of what
30:07is undoubtedly
30:08fake news
30:10What we wish
30:10to emphasize
30:11is the need
30:12for the media
30:13to report
30:14to the public
30:16accurately
30:17and fairly
30:19what is
30:20said
30:20in court
30:21Hindi dumalo
30:22sa pagdinig
30:23kanina
30:23si dating
30:24Pangulong
30:24Duterte
30:25pero
30:25sa
30:26September
30:267,
30:272026
30:28inaasahan
30:29ng
30:29trial
30:29chamber
30:303
30:30na
30:30haharap
30:31na
30:31sa
30:31kanila
30:31si
30:31Duterte
30:32maliban
30:33kung
30:33mapatutunay
30:34ang
30:34hindi
30:34kaya
30:35ng
30:35kalusugan
30:35nito
30:36Sa
30:36July 14
30:37magpapatuloy
30:38ang
30:38status
30:39conference
30:39sa
30:40kasong
30:40crimes
30:41against
30:41humanity
30:42ni
30:42Duterte
30:42Ako
30:43si
30:44Mark
30:44Salazar
30:44ang
30:45inyong
30:46saksi
30:52Biglang
30:52nagliwanag
30:53at
30:53animoy
30:54umulan
30:54ang
30:54baga
30:55nang
30:55tamaan
30:55ng
30:56silat
30:56ng
30:56isang
30:56postes
30:57sa
30:57Malabon
30:57Nangyari
30:58raw
30:58yan
30:58sa
30:59kita
30:59ng
30:59malakas
30:59na
31:00ulan
31:00noong
31:00lingo
31:00ay sa
31:01may-ari
31:01ng
31:01dashcam
31:02video
31:02Halos
31:04tamaan
31:04din
31:04daw
31:04ng
31:04silat
31:05ang
31:05kanyang
31:05kotse
31:06At
31:07dahil
31:07sa
31:07insidente
31:07na
31:08wala
31:08noon
31:08ng
31:08kuryente
31:09sa
31:09baragay
31:10niyugan
31:12Walang
31:13bariya
31:13walang
31:14problema
31:14Hindi po
31:15kulang
31:15sa
31:16options
31:16sa
31:16pagtanggap
31:17ng
31:17bayad
31:17ang
31:18isang
31:18jeep
31:18ni
31:18driver
31:19Ang
31:19kwento
31:20ng
31:20magkaibigang
31:21Rayo
31:21Mayo
31:22at
31:22Lindsay
31:221,000
31:24piso
31:24ang
31:24hawak
31:25nila
31:25ng
31:26sumakay
31:26ng
31:26jeep
31:26at
31:27walang
31:27panukli
31:28rito
31:28Pero
31:29hindi
31:29nila
31:29akalain
31:30na
31:30ang
31:30driver
31:30may
31:31e-wallet
31:32Nagpadala
31:33na lang
31:33sila
31:34ng
31:34pamasahe
31:35Kaya
31:35nasunod
31:35naman
31:36ang
31:47alam
31:47mong
31:47umakyat
31:48na si
31:48Haring
31:48Araw
31:49kapag
31:49narinig
31:50mong
31:50may
31:50tumitilaok
31:51at
31:52ito
31:52na
31:52nga
31:52ang
31:52gumising
31:53sa
31:53isang
31:53lalaki
31:54sa
31:54Calamba
31:55Laguna
32:00Pero
32:01mali
32:02dahil
32:03ang
32:03tilaok
32:03hindi
32:04pala
32:04galing
32:04sa
32:05manok
32:05kundi
32:06sa
32:06alaga
32:06niyang
32:06si
32:06Diana
32:07isang
32:08African
32:08love
32:09bird
32:09Ayon
32:10kay
32:10Care
32:10Desena
32:11Katigbak
32:11nag-iwan
32:12siya
32:12ng
32:13cellphone
32:13sa
32:13kulungan
32:14para
32:14makunan
32:14ang
32:15paghunin
32:15nito
32:16At
32:16sa
32:17pitong
32:17taon
32:17niyang
32:17pag-aalagan
32:18ng
32:18mga
32:18ibon
32:19ngayon
32:20lang
32:20siya
32:20nakarinig
32:20ng
32:21love
32:21bird
32:21na
32:22tumitilaok
32:23Doon
32:24lang
32:24doon
32:24niya
32:24na
32:24lamang
32:25kaya
32:25rin
32:25palang
32:26manggaya
32:26ng
32:26tunog
32:26ang
32:27mga
32:27African
32:27love
32:28bird
32:28Pero
32:29hindi
32:29po
32:29gaya
32:29ng
32:29parot
32:30mas
32:31kaunti
32:31at
32:31simple
32:32lamang
32:32ang
32:32kayang
32:33gayahin
32:33ng mga
32:34African
32:35love
32:38Salamat
32:39po sa
32:39inyong
32:39pagsaksi
32:40Ako
32:40po si
32:40Pia
32:41Arcangel
32:41Ito
32:42ang
32:42GMA
32:42News
32:43Walang
32:43kinikilingan
32:44Walang
32:45pinoprotektahan
32:46on
32:47at
32:47ngayon
32:47servisyo
32:49Toon
32:49Saga
32:50bukas
32:51sama-sama
32:52po tayo
32:52magiging
32:53Saksi
Comments