00:00Maalesef mevsim başında da öngördüğümüz gibi hem kış aylarında hem de bahar aylarında yağışın çok fazla özellikle bölgemize İç Anadolu
00:11bölgesinde fazla almasından dolayı bitki örtüsünün yoğun bir şekilde artacağını ve bunun da kene popülasyonunun artmasına ciddi bir etki yapacağını
00:22düşünüyorduk.
00:23Maalesef de öyle oldu. Son bir ay içerisinde sadece bizim Sivas'ımızda 35 vakamız var. Maalesef 5 insanımız hayatını kaybetti.
00:36Çok üzücü bir durum ancak bundan sonraki özellikle haziran, temmuz ve ağustos ayının ortalarına kadar da bu trendin bu şekilde
00:45gideceğini öngörüyoruz.
00:47Bundan dolayı da daha dikkatli olunması gerektiğini özellikle tüm vatandaşlarımıza öneriyoruz, sağlık veriyoruz.
00:54Şöyle özellikle bu son 20 yıldır çok ciddi tedbirlerin alındığı hem Sağlık Bakanlığı tarafından hem de Tarım Bakanlığı'ndan biliyoruz.
01:05Ancak direkt kenelerin tabiattan yok edilmesi özellikle bu hastalığa sebebiyet veren kene cinsinin bölgemizde daha fazla yaygınlaşması ve bunların enfeksiyon
01:20taşıma risklerin daha fazla artmasının maalesef önüne geçemedik.
01:26Belli periyotlar halinde vaka sayılarımızda artma ve azalma olabiliyor.
01:33Ancak şu anda artış trendindeyiz onun için de mümkün olduğu kadar dikkat etmekte fayda var.
01:39Biliyorsunuz özellikle bu keneler vahşi hayattan bizim yerleşim alanlarımıza gelen canlılar.
01:49İlk konakçıları vahşi hayvanlar, arkasından bizim evcil hayvanlarımız.
01:53Özellikle şu ana kadar hem vakalarımızın hem de ölen vatandaşlarımızın çoğunlukla geldiği yer kırsal kesimler ve hayvancılıkla uğraşılan kesimler.
02:07İnsanlarımız özellikle de hayvancılıkla ilgilenen ve uğraşan insanlarımızın eğer hayvanları otlaklardan döndüğü zaman ahırlarına mutlaka üzerlerinde hayvanların üzerlerinde bir kene
02:22kontrolü yapması,
02:24eğer varsa yoğun bir şekilde onların ilaçlanması, dikkatli bir şekilde bertaraf edilmesi hem kendi sağlıkları hem de toplumun sağlığı açısından
02:33çok önemli ve değerli olabilmektedir.
02:36Tabii sadece bununla sınırlı değil.
02:38Maalesef bu yıl Sivas'ımızın çevresindeki yakın alanlardan da vakalarımız geliyor ve gelmeye de devam etmekte.
02:48Özellikle piknik gibi etkinliklere katılan insanların da piknik yaptıkları yerde veyahut da bu tür etkinlik yaptıkları yerde bir yoğun kene
02:57popülasyonunun olup olmadığını kontrol edilmesi çok önemli.
03:01Onun için de biz özellikle şunu öneriyoruz. Bir etkinlik yapacaklarsa ilgili bölgeye açık renkli mümkünse beyaz bir örtü örtüp onun
03:13üzerinde birkaç defa zıplayarak yürüyerek bir titreşim yapması.
03:19Eğer o bölgede kene varsa o alana gelip o alanda bir kene popülasyonunun yoğun bir kene popülasyonunun olup olmadığını görüp
03:26ona yönelik tedbirlerini alabilirler.
03:29Her zaman söylüyoruz gene söylüyoruz.
03:31Kenelerin çok büyük bir kısmı %70'e yakın oranı pantolon paçalarından ve ayaklardan vücuda girmekte ve dağılmaktadır.
03:42Bu noktada da eğer sadece biz pantolon paçalarımızı çoraplarımızın içerisine aldığımızda %40-50'den daha fazla oranda korunabileceğini düşünüyoruz.
03:54Mutlaka bir etkinlikten sonra da açık havada yapılacak özellikle yoğun bitki örtüsünün olduğu yerlerde yapılan etkinliklerden sonra da insanlar eve
04:08gittikleri zaman üzerlerinde bir kene olup olmadığını da kontrol etmekte fayda var.
04:13Keneler vücuda girdikten sonra yaklaşık işte 1 saat 30 dakika civarında yapışacak yer ararlar.
04:21Eğer bu dönemde yapışmadan da bunu bertaraf edebilirsek çok daha faydalı olacaktır.
04:27Hastalık yapma riskini en azından indirmiş olacağız.
04:30Ancak buna rağmen de kene yakalamışsa veyahut da kene tutmuşsa insanımızı o zaman da mutlaka ehilelerde, acillerimizde mutlaka bu keneleri
04:42çıkartması, bir kan tahlili alınması ve bir hafta süreyle de kontrolde kalmasında fayda var.
04:49Ölüm vakalarımızın en önemli kısmı gecikmiş vakalar.
04:53Erken vakaları tedavi etmemiz çok daha rahat ve kolay.
04:57Ancak geciken vakalarda ölüm oranlarımız çok daha yüksek.
05:01Onun için de mümkün olduğu kadar bu konuda hassas olunması, özellikle toplumumuzda sözü geçen insanlarımızın çevresine bu konuda terkinleri yapmasını
05:12biz özellikle öneriyoruz.
05:13Maalesef şu anda da bizim de içerisinde olduğumuz, bizde de bu konuda yoğun olarak çalışan arkadaşlarımız var.
05:23Bizim içinde olduğumuz projeler var.
05:25Bunlar devam ediyor.
05:26Birkaç tane gerek ülkemizin de içerisinde olduğu konsorsiyumlardan, Bulgaristan'dan, Rusya'da bu tür aşılarda geliştirilince.
05:36Ancak aşılarla ilgili şu var, bir etkililik oranı ne kadar, bunu çok önemli.
05:42Maalesef bunlar çok fazla etkili çıkmadı.
05:45İkincisi de koruma süreci çok önemli.
05:47Yani biz aşıyı yapıp da bir ay sonra, iki ay sonra, üç ay sonra bunun etkisi geçiyorsa, bunu da biz
05:54koruyucu olarak kabul etmediğimiz için maalesef şimdiye kadar bu çalışmalar başarıya ulaşamadı o noktada.
06:01Ancak şu anda yaklaşık üç tane çalışma var, aşı çalışmalarısı ve bunlarda da daha hayvan denerlerinde daha yüksek oranlarda koruyuculuk
06:13ve daha uzun süre koruyuculuk tespit edildi.
06:16FAS çalışmaları başladı, birinci FAS çalışmaları hatta bir kısmını da buraya almaya da tekrar uğraşıyoruz.
06:23Çok sık görülen bir hastalık olmadığı için aşı çalışmalarının da uzun sürmesi çok doğal.
06:33Şöyle ki vatandaşlarımız işte şeyde bir yılda, iki yılda COVID-19'da aşı bulunmuşken, çıkarılmışken bu niye bu kadar uzun sürüyor
06:42diye akıllarına gelebilir.
06:45O da bir virütlük hastalık, bu da bir virütlük hastalık.
06:48Ancak her virüsün kendine özgü özellikleri var.
06:52Bir de çok yoğun bir şekilde görülen, hastalık yapan hastalıklara karşı aşı çok daha hızlı geliştirilebiliyor.
07:02Yani işte düşünün hemen hemen ülkemizde COVID geçirmeyen insan kalmadı.
07:06Böyle bir hastalıkla işte yılda yaklaşık işte bizim vaka sayımız Sivas için söylüyorum, yüz yüzümü civarında oluyor.
07:14Böyle bir hastalığa aşı geliştirme süreci de tabii ki aynı değil.
