00:00Tabii özellikle 2025 yılı itibariyle Türkiye genelinde olduğu gibi Sakarya ilinde de fındık rekortesinde önemli kayıpların yaşandığı bir yıldı.
00:11Sezon başında, yıl başında zirai dondan kaynaklı kayıpların yaşandığını gördük.
00:19Sakarya fındık rekortesinin yaklaşık %20'sini zirai don sebebiyle kaybetmişti.
00:25Sonraki ilerleyen üretim sürecinde bir taraftan kahverengi kokarca zararlısı ve diğer zararlı ve hastalıkların etkisi, diğer taraftan da kuraklığın etkisiyle
00:39yaklaşık bir %40'lık daha kayıp yaşandı.
00:43Yani ortalama 100 bin ton civarında olan Sakarya'daki fındık üretiminin 2025 yılında 40 bin tonlara düştüğünü gördük.
00:51Yine Türkiye'de yaklaşık geçmiş yıllarda ortalama 650 bin ton civarında olan fındık rekortesinin de 2025 yılında Türkiye genelinde 400 bin
01:04tonların altına düştüğü bir üretim sezonu geçirdik 2025 yılında.
01:10Üretici böyle bir sezon sonrasında işte 2026 yılı fındık sezonunun hasat dönemine doğru gidiyor.
01:18Bu 2026 yılı itibariyle de bir taraftan ülkemizin kendisinden kaynaklı sorunlar, diğer taraftan dünyada oluşan ekonomik sebepler, savaş gibi sebeplerle
01:32üretici maliyetlerinin öngörülenden daha fazla arttığı bir yıl olduğunu görüyorum.
01:38İran ve Amerika Birleşik Devletleri, İsrail savaşı sebebiyle bir anda petrol ve gübre fiyatlarının %50'nin üzerinde arttığını gördük.
01:49Diğer taraftan üreticinin bu üretim sezonunda hastalık ve zararlara karşı kullandığı ilaç fiyatlarının da gene %50'nin üzerinde arttığını görüyoruz.
02:00Bir taraftan işçilik maliyetleri artmaya devam ediyor.
02:04Ülkedeki mevcut enflasyon sebebiyle üreticinin zaten üretim yapmak için ihtiyaç duymuş olduğu her türlü üretim unsurlarında bir maliyet artışıyla karşı
02:15karşıya kalıyorduk.
02:17İşte biraz önce ifade ettiğim savaş sebebiyle de ana üretim maliyetlerimiz arasında yer alan gübre ve mazot fiyatlarının da öngörülmez
02:26bir şekilde maalesef arttığını gördük.
02:29Üreticimizin en büyük sıkıntısı artan maliyet karşısında maliyetlerin artışına eş değer ürününün fiyatının artmaması.
02:41Bu sadece fındıkta değil, üreticinin üretmiş olduğu birçok bitkisel üründe, hayvansal üretimde, meyve üretiminde maalesef bununla karşılaşıyoruz.
02:51Üretici artan maliyetleri oranında maalesef bu artan maliyet unsurlarını fiyatına aynı oranda yansıtamıyor.
03:01Böyle olunca da üretici ya karından fedakarlık yapmak zorunda kalıyor ya başa baş fiyata ya da 2025 yılında olduğu gibi
03:11birim alandaki verimliliği de azalmaya başlamışsa hastalık, iklim koşulları sebebiyle bu sefer üretici zarar etmek durumunda kalıyor.
03:20Bu bir ekonomik faaliyet, üretici bu ekonomik faaliyeti geçimini temin etmek için yapıyor.
03:26Ama maalesef 2025 yılında fındıkta da meyvede de diğer bitkisel üretimlerde de Sakarya üreticisi geçimini bile temin edebilecek bir geliri
03:36elde edemedi.
03:37Üretimin az olmasına rağmen ve bu fındık dünya fındık üretiminin yaklaşık %65'ini karşılayan bir ülke olmamıza, fındığımızın önemli bir
03:52kısmını yurt dışına ihraç etmemize rağmen, ihraç ürünü bir ürün olmasına rağmen,
03:57maalesef 2025 yılında fındık fiyatlarının bir yükselme sonrasında hızla geriye geldiğini gördük.
04:05Üretici açısından 330 liraya kadar çıkmış, bazı yerlerde 350 liraları bulmuş,
04:14Tarım Kredi Kooperatifleri'nin 380 liraya, Psikobirliği'nin 370 liraya kadar fındık aldığı bir piyasadan,
04:23piyasa fiyatlarından fındık fiyatlarının maalesef 150 liraya kadar geri çekildiğini gördük.
04:29Bu fiyatlarla üreticinin fındık üretiminden kar etmesi mümkün değil.
04:36Mutlak sürette hem bir taraftan üreticinin maliyetleri dikkate alınarak, diğer taraftan ülkedeki mevcut enflasyon dikkate alınarak,
04:45üreticinin kazanabileceği bir piyasa fiyatının, toprak mahsulleri ofisi tarafından da açıklanacak olan müdahale alım fiyatının belirlenmesi gerekiyor.
04:57Bugün itibariyle baktığımızda şartların geçen seneye göre daha olumlu olduğunu görüyoruz.
05:03Ziraidon'la karşılaşmadık.
05:06Kuraklıkla ilgili şu an geçen sene olduğu gibi kuraklığın zarar verebileceği bir kuraklık sezonu içerisinde değiliz.
05:17Yağışlar şu ana kadar uygun koşullarla gitti.
05:23Hastalıklarla ilgili, zararlarla ilgili üretici elinden geldiği kadar mücadele yapmaya çalışıyor.
05:29Tabi buradaki en büyük sıkıntılarımızdan bir tanesi, üretici 2025 üretim sezonunda para kazanamadığı için ve borçlu olduğu için,
05:37sezona da borçlu olarak girdiği için, birim alanda verimliliği sağlayacak olan bitki besin maddesi yani yeterince gübre kullanma konusunda sıkıntı
05:48yaşıyor.
05:49Üreticinin yeterince bitki besin maddesi veremediğini görüyoruz.
05:53Diğer taraftan hastalık ve zararlarla mücadele konusunda yine ekonomik kayıpları sebebiyle yeterli ekonomik geliri elde edememesi sebebiyle,
06:05finans kaynağına da erişme konusunda mevcut ülke şartlarından kaynaklı sıkıntılar sebebiyle,
06:12üreticinin gerek bitki besin maddesi kullanımı, gerekse hastalık ve zararlarla mücadele etmede yeterli materyallere kavuşamadığını, ulaşamadığını görüyoruz.
06:25Bunların hepsi maalesef verim kayıpları getirebilir, birim alandaki verimliliğimizi etkileyebilir.
06:33İnşallah mevcut koşulların daha geçen seneye göre olumlu gitmesi,
06:39üreticinin bu zorluklara rağmen hastalık zararlılarla, özellikle başta kokarcı olmak üzere etkin mücadele yapabilmesiyle,
06:48inşallah geçen seneden daha olumlu sonuçlarla verimlilik açısından, rekolte açısından karşılaşırız.
Yorumlar