00:00Göksu selamlar Kırgızistan'dan Halil Kahraman'la beraber bir kez daha Türkistan coğrafyasındayız.
00:06Kardeşlerimizin yanındayız. Her gelişimizde ayrı bir mutluluk duyuyoruz burada olmaktan dolayı.
00:12Bu kez önemli bir organizasyonu takip etmek için geldik Kırgızistan'a ve çok güzel bir belgesel de hazırlıyoruz tabii.
00:20Şu an başkent Bişkek'e yaklaşık 3 saat uzaklıkta.
00:24Kırgızistan denildiğinde akla ilk gelen noktalardan biri olan Isıkgöl'deyiz.
00:29Isıkgöl'ün çevresinde bu organizasyon düzenleniyor.
00:32Karşımızda Tanrı Dağları, arkamızda Isıkgöl.
00:35Isıkgöl Forumu düzenleniyor.
00:38Ve tabii dünyanın pek çok ülkesinden misafir buraya geldi.
00:42Düşünürler, yazarlar, siyasetçiler, devlet adamları burada.
00:46Türkiye'den de önemli bir isim bu forumda burada bulundu ve önemli bir konuşma da yaptı.
00:52Prof. Dr. Kürşat Zorlu hocamız bizimle beraber.
00:56AK Parti Genel Başkan Yardımcısı, Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı hocamız içeride önemli bir konuşma yaptı.
01:03Şimdi bu forumun amacı ne?
01:05Nasıl bir mesaj yükseldi?
01:07Ve tabii ki Türk dünyası üzerinde önemli çalışmalar da yapılıyor.
01:11Hepsini konuşacağız.
01:12Hocam merhaba yayınımıza hoş geldiniz.
01:14Merhabalar siz de hoş geldiniz.
01:16Hocam şimdi Isıkgöl Forumu aslında 40 yıl önce başlıyor bu forum.
01:21Bu forumun amacı ne? İçeride Kırgızca yaptınız konuşmanızı.
01:26Kazakçanızın iyi olduğunu biliyorum ama Kırgızcanız da var.
01:30Değil mi?
01:30Merhabalar hocam.
01:31Benziyor zaten ikisi hem Kırgızca hem Kazakça.
01:35Mümkün mertebede aslında ortak çalışmalarımızda, faaliyetlerimizde özellikle kendi dillerimizle birbirimize hitap etmemiz konusunda benim bir böyle hassasiyetim, önceliğim var.
01:47Ben de kendi adıma bunu deneyip hayata geçirmeye gayret ediyorum.
01:51Tabii Isıkgöl Forumu denilince akla Cengiz Aytmatov gelir.
01:57Çünkü 1987 yılında ilk kez Aytmatov'un öncülüğünde 18 entelektüel.
02:03O dönemin koşullarında bir araya geldiler.
02:06Amaçları bölgedeki çatışma hali, kaoslara karşı, insanlık için neler yapılabilir?
02:13Ve bu anlamda Türk dünyası, gönül coğrafyası nasıl bir konum alabilir?
02:17Bunları konuştular ta o yıllarda.
02:20Ve şimdi 40 yıl sonra burada Isıkgöl, Kutsalgöl demek burası.
02:28Şimdi bir turizm merkezi haline getiriliyor Kırgız hükümeti tarafından.
02:33Ve bugün Kırgızistan'ın Cumhurbaşkanı himayesinde bizzat katılımıyla gerçekleşti.
02:38Pek çok ülkeden konuşmacılar vardı.
02:41Biz de açılış oturumunda ifade ettik görüşlerimizi ülkemiz adına.
02:45Tabii ki konu başlığı ve temas olarak bizi çok yakından ilgilendiriyor.
02:50Çünkü biz dünyada insanlığın yaşaması, ayakta kalması ve vicdanının geleceğe taşınabilmesi için hasarsız bir biçimde duruş gösteren yegane ülkelerden bir
03:03tanesiyiz.
03:04Bakın Birleşmiş Milliyetler'de Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu o dünya beşten büyüktür ifadesi.
03:10Esasında Isıkgöl'de hayata geçirilen bu formun ruhundan yansıyan bir ifade.
03:15Ve bu ifade hiç kimsenin şüphesi olmasın Manas'tan, Dede Korkut'tan da izler bulan kendinde bir ifade biçimi.
03:22Biz şimdi bu yaklaşımı Türkiye olarak farklı coğrafyalardaki ilişkilerimizle de hayata geçiriyoruz.
03:28Ve Türkiye ara buluculuk mekanizmasında artık aranan bir ülke oldu.
03:33İşte bu görüşlerimizi ortaya koyduk.
03:35Ve Birleşmiş Milliyetler Güvenlik Konseyi'ne Kırgız'dan seçildi biliyorsunuz.
03:39Bu da bizim için gurur verici ve orada Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla Türkiye bütün imkanlarıyla, kuruluşlarıyla, diasporasıyla, büyük elçilikleriyle bu konuda
03:51çalışma yürüttü.
03:52Kardeş Kırgız Devleti'nin yanında oldu.
03:54Bu önemli anı ve gelişmeyi de tebriklerimizle konuşmamızı iletme fırsatı bulduk.
04:01Kırgızistan Cumhurbaşkanı'yla da temaslarınız oldu burada.
04:05İçerisi çok kalabalıktı.
04:07İran'dan Almanya'ya kadar pek çok ülkeden misafir vardı.
04:10Önemli isimler buradaydı.
04:12Ana tema geleceğe birlikte.
04:15Böylesi bir dünya düzeninde ve savaşların olduğu bir dönemde nasıl bir mesaj yükseldi peki Kürşat Bey?
04:22Öncelikle tabii Sayın Cumhurbaşkanı'nın kabulü de önemliydi.
04:26Nazik kabulleri için teşekkür ediyorum.
04:28Ve orada biz ülkelerimiz arasındaki ilişkileri nasıl daha ileriye götürebileceğimizi konuştuk.
04:35Bilhassa Cumhurbaşkanlarımızın 5 milyar dolarlık dış ticaret hedefini artık hızla ilerleyebileceğimizi de gördük ve istişare ettik.
04:44Ve yaklaşan iki zirve var.
04:46Birisi Bişkek'te olacak.
04:48O Şanga İşbirliği Örgütü'nün zirvesi.
04:50Ve aynı zamanda eş zamanlı göçebe oyunları.
04:52Kırgızistan büyük bir aslında organizasyona hazırlanıyor.
04:56Pek muhtemel ki planlanan şekilde Sayın Cumhurbaşkanımızın da katılımları öngörülüyor şu an.
05:03Biz de Türk Devletleri Teşkilatı'nın 13. Devlet Başkanları zirvesine Türkiye olarak hazırlanıyoruz.
05:09Kırgızistan'da orada Cumhurbaşkanlığı ile temsil edilecek.
05:13Ve bu forum esasında Türk dünyasının bir ortak platform alanı olarak da kabul edilebilir.
05:20Kazakistan'dan, Özbekistan'dan farklı ülkelerden gelen ilim adamları, entelektüeller görüşlerini ifade ettiler.
05:27Ve hepsinin ortak görüşü bu değerler sisteminin yani geleceğe insani değerlerle ilerleyebilmenin bizi buluşturan ortak fayda olduğu konusundaydı.
05:38Şimdi bunu yüksek seviyede her platformda hayata geçirme, birlikte savunma zamanı diyorum.
05:45İnsani değerler en başta ele alındı bugün pek çok ülke tarafından.
05:48Kürçat Bey bir yandan da tabii Türk dünyası üzerine çalışmalarınız var.
05:53Türkiye'nin önemli katkıları var.
05:55Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nin bu yıl Türkiye'de olacağını söylediniz.
05:59Bir yandan dün de çok gündeme geldi.
06:01Ortak alfabe Türk devletleri arasında.
06:03Türk dilleri arasında yazı birliğini kolaylaştırmak amacıyla 34 harfli ortak bir alfabe taslağı üzerine çalışıldı.
06:11Anlaşıldı.
06:13Önümüzdeki günlerde yani bunu somut bir şekilde görecek miyiz ortak alfabe konusunda?
06:19Şöyle bir gelişme de olduğunda, Türk canlı yayında söylemeye Cumhurbaşkanı ile görüşmemiz sırasında.
06:25Ben Sayın Cumhurbaşkanımızın 15 Aralık tarihinde kamuoyumuza ilan ettiği Türk Dünyası vizyon belgesini kendisine kitabı takdim ettim.
06:34Ve onun Kırgızca versiyonunu takdim ettim.
06:37Bir de ortak alfabeyle yazılmış olduğunu düşünün, onu takdim ettim kendisine.
06:42Ve bu ortak alfabe konusundaki çalışmalar da orada konusu açıldı.
06:47Tabii Kırgızistan'da orta ve uzun vadede bu konuya olumlu yaklaşıyor.
06:53Tabii her ülkenin belli bir zamana ihtiyacı var.
06:56Alfabe dönüşümü kolay bir şey değil.
06:59Nesilleri düşünmek zorundasınız.
07:01Mevcut eğitim sisteminde eğitim görmüş insanların aldığı eğitime göre de belli bir hassasiyetle dengede bunu yürütmemiz gerekiyor.
07:09Ama çok şükür artık bu konuları konuşabiliyoruz.
07:12Dördüncü kez ortak alfabe komisyonumuz Kazakistan'da bir araya geldi.
07:17Bizim Türk Dil Kurumumuz, Atatürk Dil Tarih Yüksek Kurumumuz, Türk Akademisi oradaydı.
07:22Ve Kırgızca, Kazakça üzerinde tavsiye niteliğinde alfabelerin sunumları yapıldı.
07:31Temel olarak da 34 harfli kabul edilen ilk bildirideki alfabeyi esas alıyoruz.
07:37Ve bu ortaklığı inşallah somut neticelere dönüştürmeye başladıkça,
07:42bireyler bunu kullanmaya başladıkça aslında günlük yaşamımızda da göreceğiz.
07:47Ben de hep onu konuşmalarımda uygulamaya çalışıyorum.
07:49Kırgızca ile başlayıp, Türkçe ile devam edip, Kazakçayla sonlandırılan bir profil,
07:55böyle bir karma aslında ortak iletişim dilini de hayata geçirmeye çalışıyoruz.
07:58Kazakistanlı bir arkadaş dedi ki, Kürşat Hoca'nın Kazakçası çok iyi, su gibi dedi.
08:05Yani başka hangi tüpdülünü biliyorsunuz?
08:08Yani Özbekçe'de tabii değerlendirmede bulunabiliyoruz, konuşuyoruz.
08:13Aslında ortak yanlarımız çok fazla dillerimizin.
08:17Bunu sadece kullanmak, en önemlisi kullanmaya gayret etmek gerekiyor.
08:22Bunu yaptığımız zaman birbirimize çok daha fazla yakınlaştığımızı net bir şekilde söyleyebilirim.
08:27Bu arada hocam, ortak alfabe çok önemli, çalışmalar devam ediyor dediniz.
08:31Bir yandan da Türkçe çok yaygınlaşıyor.
08:35Bunun da hani en büyük aslında biz nedenini Türk dizileriyle görüyoruz.
08:41Yani sokakta dolaşırken, dün biz de belgesel için çekimler yaparken,
08:45sordum işte insanlar Türkiye Türkçesini çok böyle rahat bir şekilde konuşuyor.
08:49Nasıl bu kadar iyi konuşuyorsun diye sordum da, dizileri izliyorum.
08:53Türk dizileri sayesinde öğrendim diyen çok insan var.
08:56Bu konu dikkatinizi çekti mi?
08:58Kesinlikle. Hatta bilmiyorum dizi ismi kullanabiliyor muyuz?
09:02Eşref Rüya diye bir dizi var.
09:04Evet, evet. Kanal D'nin dizisi.
09:05Sonra burada benim annem de izliyor.
09:07Güller ve günahlar mesela onu burada izleyen gençler gördüm.
09:11Bunlar tabii gurur verici şeyler.
09:13Çünkü arkasında büyük bir emek var.
09:16Ve Türk dizilerinin markalaşması yolculuğunda pek çok kuruma elbette büyük sorumluluk düşüyor.
09:23Emekleri var. Bu anlamda CNN Türk ailesinin grubunun da ortaya koyduğu çalışmalar gerçekten meyvelerini veriyor.
09:32Kaliteli diziler üretiyoruz ve en önemlisi Türkçeyi sevdiriyoruz.
09:37Tabii. Yani ben çok insan arkadaşımız tanıyorum sadece diziler yoluyla izledikleri platformlardan onlarla Türkçe öğrenmeye devam ediyorlar.
09:47Dilimiz ortak geleceğimiz.
09:49Hep birlikte sarıldığımızda bunu hayata geçirebiliriz.
09:52Şununla bu konuyu tamamlayayım.
09:54Cumhurbaşkanımızın gerçekten bu konuda yüksek bir iradesi ve kararlılığı söz konusu.
09:59Azerbaycan'daki Gebele zirvesi öncesinde verdiği talimatlarla biz ilk kez ortak alfabeyle yazılmış, çevrilmiş Cengiz Aytmatov'un hayatını anlatan eseri.
10:10Ve onu o zirvede Cumhurbaşkanımız diğer devlet başkanlarına takdim etti.
10:15Yani biz Türkiye olarak bu çalışmaların yanında ve arkasında olacağız.
10:19Çünkü bakın Hazar'dan Zengezur'a oradan kalkınma yoluna kadar uzanan o büyük coğrafyada Türkiye'nin merkezinde yer aldığı büyük bir
10:30enerji, lojistik ve ulaştırma seferberliği hatlar yeniden güncelleniyor.
10:34Ve bunlar güncellenirken bizim ilişkilerimizin yüksek seviyede ilerlemesi, dilimizin, kültürümüzün, tarihimizin derinliklerini hissederek daha fazla yakınlaşmamız çok ama çok kıymetli
10:46olacaktır.
10:47Bir de Kürşat Hocam alışmışız.
10:50Aynı zamanda hocalık yanınızı olduğu için böyle hep konuşurken.
10:53Hocam bir de şimdi bu hani Türk devletleriyle ilişkilerimiz hani siyasi anlamda, bürokratik anlamda çok sıkı, çok yoğun ilişkiler var,
11:05temaslar var.
11:05Hani sizlerin de çok projeleri, programları oluyor.
11:08Bir yanda halkların kaynaşması da çok önemli.
11:11Mesela ben hani daha önce de böyle belgeseller yaptığım için bunu söyleyeceğim.
11:16Bu bölgenin, Türkistan coğrafyasındaki insanların Türkiye'ye, Türk dizilerine çok yoğun bir ilgisi var.
11:23Ama sanki bilmiyorum, bu benim gözlemim.
11:26Türkiye'nin bu coğrafyaya biraz daha mı ilgisi az gibi?
11:30Yani mesela turizm anlamında vize yok, gelinebilir.
11:32İşte arkamız ısık gölü ve muazzam bir turizm cenneti.
11:37Bu konuda mesela Türkiye'de bizi izleyen vatandaşlara nasıl bir mesajınız olur?
11:42Çok mutlu oluyorlar çünkü bizi gördükleri zaman Türkiye'den geldiğimizi gördüklerinde.
11:46Nasıl bir çağrınız olur?
11:48Yani haklısınız.
11:50Bizim daha fazla anlatmamız, daha fazla çalışmamız lazım.
11:53Ben sizlere öncelikle çok teşekkür ediyorum.
11:55CNN Türkiye çünkü Türk dünyası ile ilgili çalışmaları bizim veya başka kuruluşlarımızın olabildiğince destek verip alan açmaya çalışılıyor.
12:06Vatandaşlarımızın çünkü bilgisi ne kadar geniş olursa bu kadar hızlı sonuçlar üretebiliriz.
12:12Mesela biz bu tür çalışmaları daha da somutlaştırmak için görüşmeler de üretiyoruz.
12:18Geçenlerde Milli Eğitim Bakanımız da Sayın Tekin ile bir araya geldiğimizde acaba okullarımızda Türk dünyası ile ilgili ayrı bir seçmeli
12:27ders koyabilir miyiz?
12:29Ve bu seçmeli dersleri bu alanda yetişmiş Türkoloji mezunu hocalarımız verebilir mi diye bu tür gayretler içerisindeyiz şu an.
12:37Bir gül Orta Asya ifadesi yerine artık Türkistan mesela kullanılacak.
12:41Ben de alıştım buna.
12:43Belgeselde anonslarımı çekerken hep Türkistan coğrafyası diyorum.
12:46Tabii ben çok eski birikimlere sahip olduğum için bu konuda bunları bir zamanlar hayal etmek gerçekten zordu.
12:54Şimdi gerçekleşiyor ama önümüzde uzak bir yol var.
12:57Bunu özellikle ifade etmek istiyorum.
12:59Orta ve uzun vadede yapacağımız şeyler olduğunu da unutmayalım.
13:02Bugün hayata geçirdiğimiz, başardığımız şeyler gelecek için bize yol gösterebilir.
13:07Zaman zaman türbülanslar yaşanabilir, hızımızda yavaşlamalar olabilir ama önemli olan o yolculuğu devam ettirmek, ileriye taşımak.
13:16Çünkü az önce söylediğim gibi küresel dünyanın yeni denge hatlarında bağlantısallık dediğimiz bizi zorunlu olarak bir araya getirecek o yollar,
13:26işte sizin bahsettiğiniz o kültür köprüleriyle kurulursa çok daha sağlam bir şekilde ileriye doğru ilerleyecektir.
13:33Naçizane bir tavsiyem olsun.
13:35Halil belki gösterebiliriz biraz.
13:38Çok hareket etmeden internette sıkıntı oluyor çünkü.
13:41Mesela insanlar tabii yazın artık hani ve turizm de başladı.
13:46Çok iyi bir alternatif burası.
13:48Evet ıslık.
13:49Yani ıslık gölü.
13:50Burada oteller şu an inşa ediliyor.
13:53Yani tercih etmek isteyenler için çok güzel bir adres olacağını söyleyebilirim.
13:58İnşallah biz uçak biletlerinin de bu anlamda vatandaşlarımızın daha çabuk ulaşabilmesi bakımından başta Türk Hava Yolları olmak üzere.
14:07Buradaki kuruluşlarla gereken raporları verdik, görüşüyoruz.
14:11O konuda da inşallah adımlar atılırsa vatandaşlarımız tabii çok daha hızlı ve güvenli bir şekilde buralara gelebilirler.
14:17Daha uygun fiyata galiba değil mi?
14:19Aynen o şekilde.
14:20Çok teşekkür ediyoruz efendim.
14:21Prof. Dr. Kürşat Zorlu yayın konuğumuzdu.
14:26Tabii Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı.
14:29Dolayısıyla hocamız da sürekli Türk Devletleri'ni ziyaret ediyor.
14:33İlişkiler çok yoğun tabii ama halkların da daha kaynaşması gerekiyor kuşkusuz.
14:39Özellikle Türk Devletleri'ndeki kardeşlerimiz Türkiye'den gelen ziyaretçileri kardeşlerini görünce çok mutlu oluyor.
14:46Biz de böyle bir mesajla yayınımızı sonlandıralım.
14:49Kırgızistan'dan, Türk yurdundan, Türkistan coğrafyasından kardeşlerimizin yanından sözü size bırakalım.
14:56Gökse.
Yorumlar