- 5 saat önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli izleyiciler, İsrail-Amerika Anlaşması'nı ve bunun olası sonuçlarını dünya merak ediyor, Türkiye'yi de etkiliyor, dünyayı da etkiliyor.
00:09Neler olabilir? Önemli bir isimle gazeteci Ramazan Bursa ile konuşacağız. Ramazan Bey yayınımıza hoş geldiniz.
00:17Hoş bulduk, teşekkür ediyorum.
00:19Çok sağ olun. Evet Ramazan Bey, 19 Haziran diyorlar, Avrupa Birliği, Avrupa ülkeleri, özellikle 4 Avrupa ülkesi ve Amerika bu
00:29konuda İran'ı destekleyen ve yaptırımlarla kısıtlayan açıklamaları da söz konusu.
00:35Bu anlaşma gerçekleşirse gerçekten gerçekleşebilir mi? Öncelikle bunu sorayım ben size.
00:43Tabi ki bu anlaşma metni üzerinde, metni tam olarak bilemezsek de, yani resmi olarak açıklanmadı.
00:53Medyaya sızan bazı bilgiler üzerinden, metin üzerinde konuşuyoruz.
00:57Fakat şurası net ki hem ara bulucu ülke Pakistan, hem Amerika, hem İran tarafı bir metinde anlaştıklarla açıkladılar.
01:07Ayrıca Pakistan Başbakanı ve ilaveten de İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ki bu Barış Anlaşması'nda ana belirleyici aktörlerden bir
01:18tanesidir bu konsey.
01:20O da 19'unda anlaşmanın imzalanacağını duyurdu.
01:24Dolayısıyla bir anlaşma, bir metin üzerinde anlaşma sağlandığını söyleyebiliriz.
01:31Evet, yani bu anlaşma metin üzerinde başladı.
01:3519 Haziran'da gerçekleştiğinde bunun farklı yansımaları olacak mıdır?
01:41Çünkü çok ciddi bir süredir İran'ın varlıklarının bir çoğuna hatta tamamına neredeyse el konulmuştu.
01:49Özellikle petrol yönetimi, boğaz yönetimi konsorsiyumlarla bağlı bir açıklama da gördük.
01:57Bu uygulanabilirliği sizce ne kadar?
02:03Bu paraların, yani blok edilmiş İran paralarının serbest bırakılması bir.
02:09İkincisi de Hürmüz Boğazı'nın yönetimi meselesi en muallak iki başlığı teşkil ediyor.
02:17Burada İran'dan gelen haberler ile Amerika'dan gelen haberler, yani medya üzerinden söylüyorum, resmi açıklamaları kastetmiyorum.
02:25Haberler arasında ciddi farklılıklar olduğunu görüyoruz.
02:29Dolayısıyla Amerika tarafı, Amerikan medyasına ismi açıklanmayan üst düzey yetkililerin vermiş olduğu bilgiler,
02:39anlaşmanın ne başında ne de 60 günlük müzakere sürecinde İran'ın blok edilmiş hiçbir parasının İran'a iade edilmeyeceği ifade
02:51ediliyor.
02:51Ama İran tarafına baktığımız zaman, bugün birkaç saat evvel Fars Haber Ajansı'da Hürmüz Boğazı üzerinden bir haber yayınladı.
03:01O da ismi açıklanmayan üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırarak haberi yayınladı.
03:07O da ABD'nin Hürmüz'ün kontrolünün, Hürmüz'den geçişlerin, Uman ile İran'ın koordinesinde, yönetiminde gerçekleşmesi maddesini kabul ettiğini,
03:24sadece eski haliyle serbest geçişin ilk 30 günü kapsadığını iddia ediyor.
03:33Dolayısıyla bu iki maddede ciddi bir belirsizlik var.
03:37Zannedersem de resmi olarak bu metin açıklanmadan, tam olarak metinde bu başlıkların nasıl yer aldığını öğrenmemiz çok mümkün olmayacak.
03:49Bir iki tarafta kendi kamuoyunu da düşünmek suretiyle ona göre haberler yapıyor ve açıklamalar yapıyor.
03:58Dolayısıyla burada bir başka bir çözüm gündeme gelmişti para, blok edilmiş paralarla alakalı.
04:05O da nakit olarak direktmen İran'a aktarılması değil,
04:13Körfez'de bir fon oluşturulmak suretiyle paranın buraya aktarılması,
04:19buradaki paranın ise temel ihtiyaçları için İran'ın kullanımına sunulması şeklinde bir formül konuşuluyordu.
04:30Dolayısıyla bu hürmüzün yönetilmesi ve ilaveten de blok edilmiş paraların serbest bırakılması meselesi,
04:40bu anlaşma metninin en karmaşık iki başlığı,
04:45daha doğrusu nasıl yer aldığını bilemediğimiz iki başlığı olarak karşımızda duruyor.
04:51Şimdi bu iki başlık birçok maddeyi de etkiliyor ki daha öncesinde nükleer kılıfıyla yapılan bütün saldırılar olsun,
05:03gerek müzakere süreçleri olsun,
05:05Trump bitti, bitiyor, bitecek, bitti, bitiyor gibi artık yalancı çoban misali hep açıklamalarını sürdürdü.
05:13Fakat bu sürece baktığınızda kazanan sizce Amerika mı oldu petrol açısından,
05:19yani müzakereleri hep İsrail tarafından devrildiğini biliyoruz.
05:22O masalar hep İsrail tarafından devrildi.
05:25Ama burada petrol noktasına baktığınızda Amerika mı büyük kazandı yoksa Rusya ve Çin mi kazandı?
05:35O anlaşmayla alakalı bir cümleyle bir konuya vurgu yapmak istiyorum.
05:41Ondan sonra sorunuza geçeyim Ziya Bey müsaadenizle.
05:44Bir de bu anlaşma sanki nükleer anlaşma gibi algılanıyor.
05:52Bu doğru değil.
05:53Bu anlaşma savaşın beraberinde getirdiği süreci toparlayan,
06:03savaşı bitiren,
06:04Hürmüz Boğazı'nı savaşla beraber kapanan ve Amerika tarafından da ablukaya alınan Hürmüz Boğazı'nın açılması meselesi
06:15ve benzeri meseleleri kapsayan,
06:18tamamen savaşla alakalı, savaşın bitirilmesiyle alakalı ve bununla ilişkili konularla alakalı bir mütabakat anlaşmadır.
06:29Nükleer müzakere ise Cuma günü anlaşma imzalandıktan sonra başlayacak başka bir süreçtir.
06:38Pakistan'da Galibaf ile Wenz toplandığı zaman aslında tek parça halinde bir görüşme yürüttüler.
06:47Yani orada Pakistan İslamabad'da nükleer mesele,
06:51zenginleştirilmiş uranyum meselesi de tartışılmış idi.
06:56Ama daha sonraki süreçte İran iki dosyanın birbirinden ayrılması gerektiğini,
07:06savaştan sonra ayrılması gerektiğini söyledi.
07:09Ve dolayısıyla şu andaki mütabakat bu şekilde ortaya çıktı.
07:15Ve sonraki 60 gün içerisinde de nükleer dosya konuşulacak.
07:21Bu savaşın kazananı kim?
07:23İran.
07:24Çok yönlü efendim ve söyleyeyim.
07:28Dünya açısından aslında İran değil mi?
07:30Yani o kadar oldu bitti getirilmeye çalışılması,
07:35bununla beraber İran hakkında herkesin bir yorumda bulunması,
07:39ama sonuçta İranlıların aidiyeti de bir gerçek değil mi?
07:43Yani dünyaya bir mesaj olmadı mı bu?
07:45Elbette bu savaşın, savaşın başlamasında Amerika ve İsrail'in savaşı neden başlattıklarını izah ederken
07:58ortaya koydukları, ulaşmayı arzuladıklarını ifade ettikleri hedefler açısından baktığımız zaman
08:06İran bu savaşın mutlak galibidir.
08:09Çünkü savaşın ilk başında mutlak olarak rejimin devrilmesi üzerinden savaşı başlattılar.
08:16Ve gelinen noktada İran'da rejim değişmedi.
08:20İran'da efendim söyleyeyim, savaş devam ettiği takdirde kendisini savunma ve kendisine yapılan saldırılara karşı misilleme yapabilme kabiliyetini
08:34devam ettiği sürece savaşın bu adımları atabilme kabiliyetinin olduğunu gördük.
08:43Evet, ciddi zayiatlar var.
08:45İşte liderleri hayatını kaybetti.
08:4847-48 yılda devrimin yetiştirmiş olduğu önemli sivil ve askeri isimleri kaybetti.
08:58Askeri bölgelere yapılan, sivil bölgelere, ekonomik bölgelere yapılan saldırılar münasebetiyle bir.
09:05İkincisi, İran milli parasının dolar karşısında değer kaybetmesi bakımından iki,
09:13petrolünü satamaması, hürmüzün kapalı olmasından dolayı, enflasyonun yüksek olmasından dolayı ciddi bir ekonomik kaybı olmasına rağmen
09:24Birleşme oldu.
09:25Ki 350-400 milyar dolarlık bir zarardan bahsediliyor tüm bu başlıkları değerlendirdiği zaman.
09:31İran, tüm bu kayıplara rağmen bu savaşı mutlak galibi olduğunu söyleyebiliriz.
09:39Kesinlikle.
09:40Şimdi bu galiplik durumunda haksızlığa uğrayan ve ülkesine saldırılan İranlı mutabakat noktasına gidiliyor.
09:49Ve dediğiniz gibi savaşı sona erdirme, bazı şartları düzenleme, nükleer daha farklı bir alanda konuşulacak deniliyor ama
09:57bir de İran'ın içerisine bakmamız gerekiyor.
10:00İran'ın içerisine baktığımızda farklı sesleri de görüyoruz.
10:04Mesela Payidari Cephesi, kim bunlar?
10:09Tabii ki bu çok uzun bir konu.
10:12Bakınız çok bu soruyu soracağınızı bilmiyordum ama yanımda bir kitap var.
10:17Onu göstereyim ben size.
10:19Görünüyor herhalde.
10:21Hücretiye Cemiyeti diye bir ismi İran Hücretiye Cemiyeti.
10:291950'lerden günümüze ideoloji ve pratik.
10:32Bu kitapta 1950'lerde İran'da Behailiğe karşı mücadele için kurulan Encümeni, Hayriye'yi, Hücretiye'yi, Mehdeviye diye bir teşkilat var.
10:49Bunun kısa ismi Hücretiye.
10:51Kitap tamamen bunu anlatıyor.
10:55Bu hücretiye 1970'lerde İran'da Behailiğe bittikten sonra ideolojisini güncelledi.
11:06İran'da şahlık döneminde Behailiğe mücadele yaptığından dolayı bu teşkilata da bir takım imtiyazlar verildi.
11:15Bunun ülkede okulları vardı, ekonomik kuruluşları vardı vs.
11:20Bunların okullarından mezun olanlar devlette iş bulma imkanını daha kolay elde ediyordu.
11:27Bu devletin Behailiğe ile mücadelek çerçevesinde Hücretiye cemiyetine vermiş olduğu bir destek olarak kabul ediyordu.
11:381970'lerde Behailiğe bittikten sonra bunlar ideolojide güncelleme yaptılar.
11:44Ve aynen Armagedoncular gibi Mehdi'nin gelişini kolaylaştırmak ve onun gelişini hadislerde anlatılan şekliyle o zemini hazırlamak gibi çok sapkın
12:03bir ideolojiye sahip oldular.
12:05Bu kitap da çok enteresandır ki Ayetullah Misbah Yezdi 2021'de hayatını kaybetti.
12:142021'de hayatını kaybetmeden evvel bu paydari cephesinin ruhani lideri olarak görülüyor idi.
12:29Ve bu adam 1964'de tanıdığımız birçok önemli isimle zamanı uzatmamak için o isimlere girmiyorum bir medrese kurdu.
12:43Hakkani medresesi ve devrimden sonra ise ben devlet görevi almayacağım ve insan yetiştireceğim dedi.
12:52Ve bugün İran'da çok kritik koltuklarda bugün ve geçtiğimiz yıllarda ve önceki dönemlerde çok kritik koltuklarda bu medreseden yetişen, bu
13:05tezgahtan geçen, bu rahlete tedris gören isimlerin oturduğunu görüyoruz.
13:11Dolayısıyla bu kitapta işte o Misbah Yezdi'nin hüccetiye cemiyetinde bulunduğuna dair bilgiler var.
13:21Dolayısıyla Misbah Yezdi 2021'de vefat etti.
13:24Şimdi onun yerine Mirbakır'ı, Ayetullah Mirbakır'ı geldi.
13:29Bu paydari cephesi tamamen Hazreti Mehdi odaklı bir ideolojiye sahip ve fevkalade radikaller ve bunların mecliste milletvekilleri var.
13:43Devletin önemli koltuklarında bunlar gibi düşünen ve bunlarla ilişkili isimler var.
13:49Ve bunlar her dönem İran'da sıkıntı oluşturmuş, kriz yaratmış bir ekip.
14:00Ve bugün Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nde dini lider olarak yani devrim lideri olarak Hamane'in temsilcisi olan Said Celili,
14:11bu paydari cephesinin en önemli isimlerinden bir tanesi.
14:15Ve yine son dönemde çok duyulan milletvekili Nebeviyan İran'da halkı hükümete karşı fışkırtma noktasında önemli görevler alan bir diğer birisi.
14:33Bunların içerisinde sabiti gibi genç nesilden gelen ve milletvekili seçtirilen isimler de var.
14:38Ve çok enteresandır ki bunlar en son anlaşma karşıtlığı yaparken elbette çok büyük dayak yiyeceklerini düşünerek rehberi ait olan Müşteba
14:53Hamane'yi bir tarafa koyarak
14:56Galibaf'ı ve hükümeti, Erakçı'yı, Pezeşkian'ı Müşteba Hamane'in çizdiği kırmızı çizgilere dikkat etmeden müzakere sürecini yürütmekle suçluyorlar.
15:09Halbuki bugün İran'da, Ziya Bey, dün de öyleydi ama son bir yılda hem Haziran Savaşı'nda hem şimdiki savaş ve
15:19sonrasında İran'da Amerika'yla müzakere etmek gibi çok önemli bir meselede
15:27ne Galibaf, ne Pezeşkian, ne Erakçı devrim muhafızlarına danışmadan, Ayetullah Müşteba Hamane'in onayını almadan
15:37değil bir maddeyi değiştirmek, bir virgülü değiştirmek yetkisinde bile değiller.
15:43Böyle bir güce sahip değiller.
15:45Dolayısıyla Paydar Cephesi son 10 gündür de içeride Amerika ve İsrail'in başaramadığı halk ayaklanmasını değişik bir şekilde yapmaya çalışıyor.
15:59Hükümete enflasyon üzerinden yüklenerek.
16:01Bu durum neye hizmet ediyor?
16:04İçeride ben bundan birkaç hafta evvel İran'daydım.
16:09Ondan birkaç ay evvel de İran'a gidip gelmiştim.
16:14Ben zaten orada yaşayan da bir gazeteciyim.
16:18Evet.
16:19Artık İran içerisinde yavaş yavaş nefret objesi haline geliyorlar.
16:26Çok değişik kesimler tarafından bilhassa Galibaf destekleyen kesimler tarafından İsrail'le iş birliği yapmakla suçlanıyor.
16:42Bir kesim ise bu Paydar Cephesi'nin yaptığı işlerin İsrail'e fayda sağladığını söyleyenler var ve çok ağır ithamlarda bulunuluyor.
16:53Paydar Cephesi'nin bir ara Behailerle mücadele için kurulduğunu söylediğiniz noktada Behailerce yanlış biliyorsam lütfen düzeltin.
17:04İsrail destekçisi olarak biliyorduk biz ve hala mesela o karışıklıkların içerisinde Behailerle yine bağlantıları olduğu söyleniyordu.
17:14Eskiden kalan bir akım olarak o zaman Paydarileri de bunların içerisine katabilme şansımız var mı veya çok daha gizli ve
17:24çok daha tehlikeli bir noktaya mı taşıdılar kendilerine?
17:26Tabii Behaili merkezi İsrail aslında bunu doğru tespit etmekte fayda var.
17:36Ben tabii Paydar Cephesi'nin hüccetiye cemiyetinin bir devamı olduğunu yani böyle müteselsiz bir devamlılık olduğunu söylemiyorum.
17:45Şunu söylüyorum hüccetiye cemiyetinin ideolojisiyle Paydar Cephesi'nin ideolojisinin büyük oranda uyuştuğunu iç içe geçtiğini ifade ediyorum.
17:57Dolayısıyla bugün İran'da Paydar Cephesi'nin ortaya koymuş olduğu muhalefet tarzının İran'ın hele ki şu süreçte faydasına olmadığını toplumsal
18:13bütünlüğünü kırmaya katkı sağladığını söyleyebilirim.
18:18Şunu da söyleyeyim sizin yayınınızda bu konuyla alakalı son olarak İran Devleti'nin Paydar Cephesi'nin ne çok daha fazla
18:28uzun süre tahammül edebileceği kanaatinde değilim açıkçası.
18:33Bu diğer nükleer süreç başlayıp o süreçte tamamlandıktan sonra biraz daha bu karmaşa bitip taşlar yerli yerine oturduktan sonra ben
18:44İran Devleti'nin Paydar Cephesi'ni bir hizaya çekme girişimi içerisinde olacağı kanaatindeyim.
18:51Şimdi kritik bir nokta daha bu aşamadayken bile payidari gibi farklı boyutlar mahse ameniye hatırladığımızda da ortalığı iyice karıştıran farklı
19:02yapıları da görmüştük İran'da.
19:05Şimdi tam anlaşma mutabakat noktasına taşınacağı boyutta bu anlaşma Amerika ya da Avrupa Birliği'nin İran içerisinde etkisini arttırmasına sebebiyet
19:18verir mi?
19:18Birinci sorun bu. Her şey güllük gülistanlık noktaya taşınırsa yapıda İran'ın yönetim yapısında bu anlaşma farklı etkiler oluşturur mu?
19:29Ve bununla beraber baktığımızda da İran bu anlaşmadan sonra farklı bir noktaya evrilir mi?
19:37Yani savaşla yapamadıklarını anlaşmayla mı yapmaya çalışacaklar sizce?
19:45Sondan başlayayım biliyorsunuz İran uzun süredir stratejik sabır politikası yürütüyordu.
19:54Yani İsrail İran içerisinde sayısız saldırılar sayısız operasyonlar ve sabotajlar gerçekleştirdi.
20:05Son 30 yılda bunu saymaya kalksak epey vaktimizi alır.
20:11Mesela nükleer bilim adamları içerideki onlarla ilişkili aparatlar kullanılmak suretiyle terör saldırısı yapılarak öldürüldü.
20:26Onun haricinde Bender Abbas'taki kritik şehit Recai Limanı'nın bir sabotajla şiddetli bir şekilde patlatılması.
20:37En son Kasım Süleyman'ın Amerika tarafından Irak'ta hedef alınması.
20:43İsrail'in Suriye topraklarında birçok önemli komutanını hedef alarak öldürmesi gibi sayacağımız onlarca hadise var.
20:52Yine İran nükleer biliminin babası olarak bilinen Fahrizade'nin çok sofistike bir saldırı sonrası Tahran'da öldürülmesi meselesi var gibi.
21:05Daha çok sayarız aslında bildiğiniz gibi.
21:07Dolayısıyla bunlara İran hiç karşılık vermedi.
21:12Evet.
21:12Stratejik sabır olarak.
21:14Şimdi gelinen noktada İran'ın bu stratejik sabır politikasını daha fazla sürdürmenin artık İran'a zarar verdiğini.
21:27Çünkü düşman biz ne yaparsak yapalım.
21:31İran bunu sineye çekiyor şeklinde algılandığını.
21:35Hatta nispeten düşmanı cesaretlendirdiğini de kavramış durumda.
21:41Dolayısıyla ta savaş başlamadan evvel Suriye'deki Büyükelçilik saldırısından sonra İran İsrail'e misilleme yaptı.
21:49Ve bu stratejik sabır politikası dönemini kapatmış oldu bu şekliyle.
21:55Ve son savaşlarla beraber de Amerika ve İsrail İran'ı Lübnanlaştırmaya gayret ediyordu.
22:05Bu ne demek şu demek yani Amerika ve İsrail'in istediği zaman istediği yeri vurabilecek bir ülke haline getirmek.
22:16Bugün Lübnan İsrail için nedir?
22:18İstediği noktayı başkent Beyrut dahil istediği noktayı istediği şekilde hesapsızca vurabiliyor.
22:28İran'ı da bu noktaya taşımak istedi.
22:31Bu Lübnan kategorisine sokmak istedi ve İran'ın önünde bir seçenek vardı.
22:39Ya savaşa devam etmek zorunda veyahut da bir anlaşma yapmak zorunda.
22:47Ama her halükarda barış ile savaş arasında sıkışmış bir İran vardı.
22:54Buradan çıkmak, çıkması gerekiyordu.
22:58Yani ne barış imzalamış ne de aktif bir şekilde savaşıyor.
23:03Savaşsa bile savaşın mutlak olarak yani eski savaşlar açısından galibi ve mağlubu olmayan savaşlar ortaya çıkıyor.
23:13Şimdi eskisi gibi değil eskiden bir yere bir ülke bir ülke ile savaştığı zaman o ülkenin topraklarını kendi topraklarına katar
23:23ve o devletin varlığına son verince birisi mağlup birisi mutlak galip ve mutlak mağlubiyetler vardı.
23:30Şimdi modern savaşlarda mutlak galip ve mutlak mağlubiyetler yok.
23:35Dolayısıyla bu ise İran'ı İran ile barış arasında sıkıştırıyordu ve bu durumdan çıkması gerekiyordu ve bir anlaşmaya yöneldi.
23:44Aslında anlaşmanın metni keşke açıklanmış olsaydı bunun üzerinden kim ne kadar galip, kim ne kadar mağlup, kim ne kadar taviz
23:52verdiğini çok daha net görebilirdik.
23:54Ama her halükarda İran'ın anlaşmadan bağımsız olarak söylüyorum ki bu savaştan galip olarak çıktığını söyleyebiliriz.
24:05Fakat anlaşmada anlaşmanın maddeleri suistimal edilmek ile İran içerisindeki bu paydar cephesi ve taraftarlarının yapmış olduğu hareketlilik toplumu tam tersine
24:26sevk-i idare etmek,
24:28yani o birlik görüntüsünden halkın bir bölümünü koparmak ki şu anda biliyorsunuz yüz küsür gündür 28 Şubat'tan beri İran'da İran
24:39yönetimini destekleyen gösteriler oluyordu.
24:42Son bir haftadır başka bir gösteri başladı.
24:45O da anlaşma istemiyoruz diyerek hükümet karşıtı gösteriler başladı.
24:51Dolayısıyla bu toplumsal birlik ve bütünlüğü zedeleyen hareketler.
24:56Ama bunlar burada da kendilerini savunuyorlar.
25:00Kendilerine sordukları zaman siz toplumsal bütünlüğü zedeliyorsunuz.
25:05Savunması şu oluyor.
25:06Biz hükümet tarafından Müşteba Hamane'in kırmızı çizgilerinin çiğnenmesine engel olmak için bu gösterileri yapıyoruz.
25:18Dolayısıyla biz toplumsal bütünlüğü destekliyoruz.
25:21Tam aksine efendim söyleyeyim sizin söylediğiniz tam aksine biz devletin bütünlüğünü güvenliğini çıkarını savunan eylemler yapıyoruz diye de tuhaf bir
25:31şekilde kendilerini savunuyorlar.
25:34Peki şimdi Ramazan Bey tekrar çok ciddi anlamda bu anlaşma imzalandı.
25:42Bu anlaşma çünkü artık İsrail ve Amerika'dan şunu çok net görüyoruz.
25:47Söylediklerinin tersini yapma gibi bir huyları var.
25:51Özellikleri var.
25:53Özellikle nükleer kapı açıldığında, nükleer maddeler konuşulmaya başlandığında tekrar cephe oluşur mu?
26:00Yani İran'ın ili hala tetikte bunu biliyoruz da hala tekrar bir cephe oluşur mu?
26:06Tekrar bir savaş başlar mı?
26:09Burada tabii iki kritik nokta var.
26:11Birincisi İran artık son bir yılda tam müzakerelerde belli bir mesafe alındıktan sonra teknik heyetler görüşmeye başlayacağı noktaya gelmişken müzakereler
26:26kendisine saldırıldı iki defa.
26:28Dolayısıyla artık İran kendi imza atmış olduğu belgenin bile ne kadar uzun süre devam edeceği konusunda şüpheli bir şekilde tüm
26:42olaylara yaklaşıyor haklı olarak.
26:44Bu birincisi.
26:45İkincisi müzakereler başladığı zaman burada tıkanılacak iki nokta var.
26:51Bunlardan bir tanesi İran kendi ihtiyacını yani nükleer silah için değil tıp alanında, tarım alanında, enerjide, değişik alanlarda kullanmak için
27:06nükleer enerji elde etmesi lazım.
27:11Ve bunun oranı Amerika sıfır zenginleştirme diyor.
27:17İran hayır ben tüm ülkelere uluslararası hukukun verdiği hakkı kullanmak istiyorum ve bu hakkımı gasp ettirmeyeceğim diye ısrarı var.
27:32Birinci tıkanılacak nokta bu.
27:34Burada da değişik formüller öne atılıyor.
27:37O da şu Amerika tarafı 20 yıl sıfır zenginleştirme ondan sonra bir belirlenecek bir oranda zenginleştirme.
27:47İran ise 20 yılın uzun bir süre olduğunu 9 yıl gibi bir sürenin teklif ettiği ifadeleri var.
27:55Birincisi bu.
27:56İkincisi de elbette mevcut nükleer tesislerin sökülmesi meselesi de epey tartışılacak mesele.
28:03Bir de zenginleştirme şu anda İran'ın elinde var olan 400 küsur kilogramlık %60 civarında zenginleştirilmiş uranyum meselesi var.
28:12Amerika burada bana vereceksin Amerika'ya götüreceğim bu uranyumu diye ısrarı vardı.
28:19Ama gelen noktada yapılan açıklamalarda bu ısrarından vazgeçtiğini görüyoruz.
28:25Yani İran içerisinde bu uranyumun seyreltilme faaliyetinin yapılacağını görüyoruz.
28:33Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın gözetiminde.
28:37Burada tek bir mesele kalıyor.
28:39Aslında çok anlaşmakta zorlanacakları.
28:44İran'ın ne kadar oranda?
28:49Obama dönemindeki anlaşma da %3.6 idi.
28:53Hangi oranda uranyum zenginleştirecek?
28:58Baştan beri mi?
28:59Anlaşma imzalandıktan sonra bunu yapabilecek mi?
29:02Yoksa kaç yıl sıfır zenginleştirme ve sonrasında başlayacak?
29:07Bu konularda epey bir müzakere süreci 60 günde biteceği kanaatinde değilim.
29:15Belki bir uzatmada yapabilirler.
29:17Ama burada en büyük tehlike İsrail.
29:19İsrail ısrarla bu anlaşma İran'la Amerika arasındadır.
29:24Bizi bağlamaz.
29:25Biz egemen bir devletiz.
29:27Dolayısıyla Lübnan'ı da bağlamaz.
29:29Biz Lübnan'daki çıkarlarımızı savunacağız diyor.
29:33Burada tabii ki İran, Hizbullah'ı İsrail'e karşı saldırmama noktasında elbette kontrol edebilir.
29:42Ama Amerika'nın İsrail'i Lübnan'a saldırmaması konusunda dizginleyebileceği kanaatinde değilim.
29:49Dolayısıyla burada İsrail üzerinden Amerika'nın taahhütlerini yerine getirememesi meselesi
29:54veyahut da getirmemesi meselesi bazı çatışmaların başlamasına yol açabilir.
30:00Böyle bir ihtimal elbette var.
30:01Yani cevabı belli olan bir soru dediğiniz gibi Amerika'nın İsrail'e karşı desteğini kesmesi
30:07beklenebilecek bir durum değil.
30:09Peki, olduğu gene anlaşma devam etti.
30:13Rusya ve Çin bu durumda farklı bir etki gösterir mi?
30:19Farklı bir tepki gösterir mi?
30:21Son olarak bunu söyleyeyim.
30:22Tabii şu anda efendim ve söyleyelim tüm dünya bu anlaşma imzalanmadı ama anlaşma yapıldığına dair haberlerden sonra
30:31tüm dünya müsbet etkilendi.
30:33Menfi etkilenilen tek ülke Rusya.
30:36Rusya efendim ve söyleyelim borsası düştü.
30:39Efendim ve söyleyelim Rus milli parası dolar karşısında değer kaybetti.
30:44Rusya'nın en büyük efendim ve söyle petrol ihracatçı şirketinin hisse senetlerinde düşüş yaşandı.
30:51Ve bu normaldir.
30:52Çünkü bir boşluk alan oluşmuştu.
30:54Orada inisiyatif alarak daha fazla petrol satışı gerçekleştiriyordu.
30:59Bundan kaynaklı olarak düşüşler yaşadı.
31:01Ben efendim ve söyleyelim elbette Rusya ve Çin'in önümüzdeki dönemde bu anlaşmanın yapılması konusunda
31:11müsbet katkıları olacağı kaynaetindeyim.
31:14Lakin son bir yılda da gördüğümüz gibi bu anlaşmaların çökmesi yeniden çatışmanın başlaması halinde
31:24Rusya ve Çin'in mevcut pozisyonunu değiştirerek farklı bir pozisyon alacağı kaynaetinde de değilim.
31:31Daha çok bu süreçte İran'a diplomatik destek verecekleri kaynaetindeyim.
31:35Gazze'ye etkiler mi son olarak onu da sorayım ondan sonra teşekkür ederim efendim.
31:40Gazze ve Lübnan'a bu barışın bir etkisi olur mu?
31:45Yani İsrail varken biraz zor gibi gözüküyor ama Amerika bu noktada kazancını her zaman ön planda tuttuğu için soruyorum.
31:52Belki bir umuttur diye.
31:54Gazze ve Filistin'e özellikle de Lübnan'a etkisi olur mu bunun?
31:59Bu anlaşmanın etkisi olacağı kaynaetinde değilim.
32:02Çünkü Lübnan biliyorsunuz bu anlaşmanın bir maddesi anlaşmada bir madde olarak yer alıyor.
32:11Ama Gazze ve Filistin meselesi anlaşmanın hiçbir bölümünde yok.
32:16Dolayısıyla Gazze ile alakalı çok daha farklı bir süreç yürüyor biliyorsunuz.
32:21Barış Konseyi gibi misair.
32:23Çok büyük şahşahıyla Barış Konseyi'ni kuruldu.
32:27Törenler düzenlendi, ciddi ciddi konuşmalar yapıldı filan.
32:31Ama gelinen noktada barış sürecini biz aylardır konuşmuyoruz.
32:36Ve bu anlaşma sürecinde İsrail hiçbir taahhüdünü yerine getirmiyor.
32:42Belirlenen miktarda gıda Gazze'ye girmiyor.
32:46Hemen hemen her gün saldırılar var ve şehitler var.
32:50Bayramda dahi saldırı oldu ve orada Gazze'liler şehit edildi.
32:54Dolayısıyla bu anlaşmayla Gazze'nin bir ilişkisinin olmadığını,
32:59müsbet veya menfi bir katkısının olacağı kanaatinde değilim.
33:02Evet zalimler zalimliklerine devam edecek gibi gözüküyor.
33:05Umarız her plan üzerindeki plan devreye girer yakın zamanda.
33:09Çok teşekkür ediyoruz efendim katılımınız ve katkılarınız için.
33:13Çok sağ olun.
33:13Ben teşekkür ediyorum.
33:15Sağ olasınız Ziya Bey.
33:16Hayırlı yayınlar.
33:17Çok teşekkürler sağ olun.
Yorumlar