Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 6 saat önce
Hem küresel siyasetin hem de piyasaların gözü ABD-İran arasında imzalanması beklenen anlaşmada. Orta Doğu’da alevlenen savaşta, 15 hafta sonra yeniden barış umudu yükseldi. Peki İran-ABD arasında bir mutabakat zaptının imzalanması petrol, dolar, altın, borsa dahil piyasaları nasıl etkiler? CNN TÜRK canlı yayınında soruları yanıtlayan İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Elif Kaya, görüşlerini paylaştı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:01Şöyle Samet Bey, altında özellikle geçtiğimiz yıl boyunca biz altında sürekli yükselişler aslında zaman zaman da ciddi sert düşüşler gördük,
00:09düzeltmeler gördük.
00:10Bunlar hep savaş süreci ve global risklerin piyasada fiyatlanmasıyla alakalıydı.
00:16Bugün artık bu risklerin düşüyor olması ve risklerin daha belirli hale geliyor olması.
00:21Yani artık savaşın ne kadar süreceği ya da ne kadar büyük derin yaralar bırakacağı, etkiler bırakacağı konularını konuşmaya bıraktık.
00:29İşte normalleşme sürecine doğru gidiyoruz.
00:31O zaman normalleşme süreci ne demek?
00:33Daha belirliliğin, öngörülebilirliğin olduğu ve öngörülebilirliğin olduğu yani istikrarın ve belirliliğin olduğu dönemlerdeki hareketlenmeleri görmeye başlayacağımız anlamına geliyor.
00:44Bu ne demek?
00:44Birincisi küresel risk iştahının tekrar artacağı yani borsanın tekrar canlanmaya doğru gideceği demek.
00:50Çünkü enerji fiyatlarında düşüş üretimin artması anlamına geliyor.
00:53Üretimdeki artışlarda firmaların rahatlaması ve onların üretimlerini artırması, arzın artmasıyla beraber piyasaya yeniden bir canlılığın gelmesi anlamına geliyor.
01:03Bu tabii bir yandan iyi bir yandan kötü haber.
01:05Neden kötü haber?
01:06Çünkü enerji maliyetlerinin yükselmesiyle beraber oluşan enflasyon bu sefer de tüketici talebinin ve üretimin artmasından kaynaklı olarak tekrar yukarı yönüne
01:15hareket edebilir.
01:16Buranın işte piyasalarda şu anda biz önlemlerin alınmaya başladığını görüyoruz merkez bankaları tarafından.
01:22İkinci kısım en önemli ve yıl boyu neredeyse tartıştığımız mesele altın.
01:27Altın konusunda ne olacak?
01:29Şimdi altın konusu şöyle iki taraflı okunması gereken bir yerde duruyor.
01:33Çünkü daha öncesi gibi artık altın sadece küresel risklerden kaçış ve işte güvenli liman talebinden dolayı değil.
01:39Bir yandan da değişen dönüşen dünyada yeni arayış ve yeni kurgulanma sürecinin o geçiş sürecinde yine nereye varacağını bilmeyen merkez
01:49bankalarından tutun büyük yatırımcılara olayın nereye varacağını bilmeyen yatırımcıların yöneldiği bir faktör olarak ortada yatırım faktörü olarak.
01:58Ve burada baktığımızda yani altına şu anda düşüşler olarak öngörsek bile altına merkez bankaları alımlarının da devam edeceğini söylememiz mümkün.
02:08Çünkü dolardan çıkışlar, yuanla ve rubleyle yapılan alışverişler, işte Çin'in küresel büyük bir aktör olarak artık var olması,
02:17ABD'nin zayıflayan gücü bu savaştan sonra İran'ın tekrar piyasalara dönmesi, siz daha önceki haberde verdiniz.
02:23İran tekrar petrol piyasasına dönerse petrol fiyatlarının düşüşü var.
02:27Bu nokta çok vurgulanmıyor ama İran'ın çok ciddi bir altın rezervi de var.
02:32Yani altına sahip İran, rezerv derken var olan kıymetli madeni var.
02:36Yani çıkarılıp işlenecek bir sürü kıymetli madene de sahip altın anlamında.
02:40O yüzden İran'ın tekrar küresel piyasaya entegre olacağına yönelik bir anlaşmanın yapılması,
02:46anlaşmaya varılması, bir mutabakatın olması bu piyasaların hepsini birden etkileyecek bir yere denk düşüyor.
02:53Bu altın fiyatlarında düzeltmeler olmakla beraber düşüş, düzeltmeleri olmakla beraber
02:59yıl sonuna doğru yine aşağı yukarı beklenen oranların gerçekleşeceğini düşünüyoruz.
03:05Çünkü zaten herkes...
03:06Peki hocam yıl sonu altın beklentilerinde bir revizyon oldu mu acaba?
03:11Şöyle zaten Samet Bey bu yılın ortasında bu barış bekleniyordu.
03:16Yıl sonu revizyonu ona göre yapılmıştı.
03:18O yüzden tekrar yeniden bir revize etmekten ziyade var olanın pekişmesi yönünde bir yere gitti.
03:24Çünkü zaten açıkçası bu süreç Hürmüz Boğazlı'nın kapatılması,
03:29Babil Mendebin kapatılma tehditi bu süreci barışa yönelik zorlamaya götürmüştü.
03:34Yani en son İsrail'e de olan çekişmeleri bize net bir şekilde gösterdi artık.
03:39Trump yani İsrail'in baskısına rağmen barışa doğru gidiyor.
03:43Çünkü artık bunu ekonomik olarak da, siyasi olarak da sürdüremiyor.
03:47Burası böyle.
03:48İran tarafı zaten zafer kazandığı için sürece yayma işine geliyor.
03:51O yüzden orası da sürece yaysa bile barışa doğru zorlama kısmı,
03:57Babil Mendebin ve Hürmüz kartlarını kullanıyor.
03:59Yani öyle ya da böyle bu barış Haziran-Temmuz'da bekleniyordu ki daha önce de konuşmuştuk sizle.
04:04Haziran-Temmuz gibi bu barışın olacağını söylemiştik.
04:08Zaten bütün beklentiler de bu yöndeydi.
04:10O yüzden zaten yıl sonu tekrar revize edilmedi.
04:14Revize edilmeme ya da ufak revizyonlar oldu, minik değişmeler oldu.
04:17O revizyon olmamın sebebi zaten bu barışın buralarda bekleniyor olmasıydı.
04:22Yani ez cümle altın fiyatlarındaki değişim yine yukarı yönlü olmakla beraber kısa vadede ufak düşüşler olacak.
04:29Altın yatırımcısı ne yapmalı?
04:30Merkez bankalarının alım yapacağını aklında tutarak altının kaybetmeyeceğini,
04:34yani uzun vadede kazandıracağını bilmeli ama kısa vadeli yatırımları varsa yine temkinli olmakta fayda var.
04:41Çünkü yine yatırım tavsiyesi olmamakla beraber küçük düzeltmeler olacaktır.
04:46Eğer bu barış sürecinde yine bir müdahale Netanyahu'nun açıklaması gibi bir şeylerle karşı karşıya kalırsak önümüzdeki süreçte
04:53yine hızlı sert düşüşler, hızlı sert çıkışlar görmemiz mümkün.
04:56Ama uzun vadede bir trend var.
05:00Bu trend yükseliş yönünde gidiyor.
05:01Aslında bu söylemleriniz önemli hocam.
05:04Altını da yorumlarken sizin dediğiniz gibi özellikle bu barışa fokuslanıldığı için
05:09eğer bir barış bozulma durumu olursa yine altının düşme ihtimali var.
05:14Petro dolar sistemine geçildiği ve bu günlerde yapıldığı için savaşla başlamasıyla birlikte.
05:21Tabii bunu konuşuyoruz hocam ama bir de bir perspektif çizelim.
05:25Ne oldu, ne yaşadık istiyorum.
05:26Şimdi anlaşma an meselesi denildi.
05:30Hocam 28 Şubat'ta başlayan bu savaşın küresel ekonomiye olan etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
05:38Kim kazançlı çıktı, kim kaybetti?
05:41Türkiye'ye etkisi ne oldu?
05:45Şöyle küresel çapta bir kere en başta şeyi belirtelim.
05:49Yani küresel çapta hepimiz bu savaştan kayıp yaşadık.
05:52Hem de çok büyük kayıp yaşadık.
05:54Çünkü birincisi küresel büyüme rakamı bugün %3.3'den 2.5'e geriledi.
06:00Ve bu çok ciddi bir rakam.
06:02Yani dünya çapında %1'lik büyüme 1 puanlık kayıp yaşadık biz.
06:06%1'lik demeyelim de 1 puanlık kayıp yaşadık.
06:08Bu bütün herkesin cebine yansıyacak bir rakam birincisi.
06:11İkincisi ve daha önemlisi zaten 2019'dan o pandeminin başlamasıyla 2020-2021'de giderek artan enflasyonla bütün ülkeler baş ederken
06:21biz de dahil olmak üzere enflasyonu sürecin baskılanması, yukarı yönlü doğru baskılanması ve enflasyonun sürekli artışına yol açacak bir sürü
06:30hamle oldu.
06:31Bunların en başında enerji fiyatları geliyor.
06:33Sonrasında gıda krizi geliyor ki biliyorsunuz bu en lüks yaşam süreninden özellikle orta ve alt kesime kadar
06:41herkesi çok ciddi anlamda etkiledi.
06:43Gıda krizi dediğiniz ilk orta ve alt kesime uğruyor ve bütün halk burada küresel anlamda kötü anlamda etkilendi.
06:49Ve bu enflasyondaki artış ABD'de de oldu.
06:53Biliyorsunuz orada Powell'la beraber bir şey vardı sıkılaşma süreci yürütülmüştü.
06:58Trump bunlara çok karşı çıkıyordu.
07:00Powell'la sürekli tartışıyorlardı.
07:02Onu aşağılamıştı, hakaretler etmişti.
07:03Şimdi Walsh geldi yerine Walsh'a desteği olmasına rağmen hala faizde düşüş ya da sabit tutma olacak ve yükseltme olacak
07:11muhtemelen.
07:12Düşüş beklemiyoruz.
07:14Bu ABD'nin ve Trump'ın uzun vadeli ekonomik projeksiyonunu tamamen değiştirdi.
07:21Kaybedenlerin en başında tabii ki küresel anlamda enerji ithalatçısı gelişmekte olan üretim yapan enerjiyi de büyük oranda ithal eden bizim
07:29de dahil olduğumuz ülke grubu en büyük kayıpları yaşadı.
07:32Çünkü çok pahalıya enerji almaya başladık ve bu üretimimize yansıdı haliyle.
07:37Bu yüzden büyüme rakamlarımız da enflasyonumuz da tekrar etkilendi.
07:40Geçenlerde Mehmet Şimşek yine sizin kanalımızda bir konuşmasında şeyi ifade etmişti.
07:45İşte enflasyona artı 5 puan ekledi bu enerji maliyetlerindeki artışlar.
07:51Ciddi anlamda küresel ve ülkesel bazda enflasyonlarda fiyat artışlarında etkiye sahip olduğu söylenebilir.
07:58Tabii İran'a atlamayalım.
07:59İran en büyük kayıplardan birini yaşadı.
08:02Ekonomik anlamda siyasi anlamda kazanımları büyük olmasına rağmen ekonomik anlamda savaşın yarattığı yıkımla beraber zaten çok ciddi bir altyapıları vuruldu.
08:12İşte biliyorsunuz zaten enerji tesisleri vuruldu.
08:14O yüzden ciddi bir ekonomik kayıp yaşadı ki bu dondurulmuş varlıkların zaten döndürülmesi konusundaki ısrarcı tutumda ilk anlaşma için, ilk
08:23taslık için bu yüzden ki orayı en azından bir şekilde kompansa edebilsinler.
08:29Kazananları kimlere gelelim?
08:30Kazananları tabii ki petrol satıcıları ama bir yandan petrol satıcıları kısa vadede kazandılar.
08:35Uzun vadede aslında onların da özellikle bu Fars-Körfezi bölgesindeki ülkelerin de ciddi anlamda altyapılarında sıkıntılar var.
08:43Petrolleri tutuldu, hürümüzü geçemedi.
08:46Onlar da büyük kayıplar yaşadı diyebiliriz.
08:48ABD'deki petrol firmaları şu anda en kazançlı olan kısım gibi görünüyor.
08:53Bütün savaşı değerlendirdiğimizde.
08:55Ama küresel anlamda ne yazık ki hepimiz kaybettik Samet.
Yorumlar

Önerilen