- 10 saat önce
İyi Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, "İyilik İçin Adalet: Türk Hukuk Çalıştayı"nın kapanışında 1215'te İngiltere Kralı John ile baronları arasında imzalanan Magna Carta Belgesi'nden Cumhuriyet'e uzanan bir hukuk devleti vurgusu yaptı. "Hukuk devleti, bir neslin başarısı değildir; kuşaktan kuşağa aktarılan bir sorumluluktur" diyen Dervişoğlu, çalıştayda hazırladıkları ve kamuoyuna sunulacak "Türk Hukuku Vizyon Belgesi"nin yalnızca akademik bir metin olarak kalmayacağını, İyi Parti tarafından Meclis'te yasa teklifleri, bütçe önerileri ve denetim yollarıyla savunulacağını söyledi. Dervişoğlu, konuşmasında "Saltanat değil, Cumhuriyet istiyoruz" ifadelerini kullanarak yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı, seçim güvenliği, özgür basın ve temel haklar konusunda reform çağrısı yaptı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:11Saygıdeğer katılımcılar, kıymetli misafirler, muhterem hanımefendiler ve beyefendiler,
00:18hepinizi en içten duygularımla, sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.
00:24Çalıştayımızın ikinci oturuma, ikinci gününe hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz efendim.
00:31Bu salona dün sabah geldiğimizde her birimiz zihinlerimizde farklı farklı sorular taşıyorduk.
00:44Ama yüksek sesle dile getireceğimiz türden sorulardı.
00:50Kimilerimiz sorularını yüksek sesle dile getirdi, kimileri de sessizce kendine sakladı.
00:58Ama hepimiz aynı soruyu soruyorduk.
01:01Türkiye'nin hukukla imtihanında gerçekten bir şeylerin değişebilmesi mümkün mü?
01:07Bu iki gün boyunca bu salonda Türkiye'nin hukuk insanları bir araya geldi.
01:13Tartıştılar, itiraz ettiler, bazen uzlaştılar, bazen uzlaşamadılar.
01:19Ama asla vazgeçmediler.
01:22Bu küçük bir şey değildir.
01:25Tersine bu Türk hukuk tarihinde ender yaşanan anlardandır.
01:31Kimi zaman tarih büyük savaşlarda döner, kimi zaman da büyük devrimlerde.
01:38Ama çoğu zaman tarih böyle salonlarda döner.
01:43Sabırla oturan, dikkatle dinleyen, özgürce konuşan, sonra kaleme sarılan insanların odasında değişir tarih.
01:53Biz de bugün böyle bir salonda bulunuyoruz.
01:56Bu çalıştayın neticesinde oluşan ve önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşacağımız
02:02Türk hukuku vizyon belgesi tarihte yerini alacaktır.
02:07Ben şimdi bu iki günün içinde bir yolculuk yapmak istiyorum.
02:12Çünkü vizyon belgesi soyut ilkeler listesi değildir.
02:18Bu belgenin her maddesi, bu salonlarda yaşanan tartışmanın, bu insanların tecrübesinin
02:25ve bu milletin acıyla kazanılmış derslerinin özüdür.
02:31Bu çalıştayda Türkiye'nin devlet yapısına ilişkin temel tercihler masaya yatırıldı.
02:39Üniter devlet yapısı tartışmasız bir uzlaşma zemini olarak teyit edildi.
02:52Türkiye'nin coğrafi, tarihi ve toplumsal gerçekliği, üniter devlet anlayışını
02:59yalnızca bir tercih değil, bir zorunluluk olarak ortaya koymaktadır.
03:05Ancak bu uzlaşının hemen ardından şu tespit de yapıldı.
03:10Üniter yapıyı korumak, güçlü bir parlamenter denge mekanizmasıyla mümkündür.
03:17Yoksa üniter devletin içi boşalır, merkezi otorite keyfileşir ve o keyfiliği engelleyecek
03:26kurumsal güvenceler ortadan kalkar.
03:29Katılımcılar şu üç temel hattı çizdi.
03:33Yürütmenin yasamaya karşı gerçek anlamda sorumlu olması,
03:38Cumhurbaşkanlığının tarafsız ve partisiz bir kurum olması,
03:44meclisin onay makamı değil, gerçek anlamda yasa yapan ve denetleyen bir kurum olması.
03:51Bu üç unsur bir arada olmadığında sistemin adı ne olursa olsun hukuk devleti zarar görür.
03:59Denge ve denetim mekanizmalarının işlevini yitirdiği yerde,
04:05Montescu'nun dediği gibi, iki buçuk asır önce söylediği ve benim de dün hatırlattığım gibi,
04:13o uyarılar yeniden canlanır.
04:15İktidar, bozulma eğilimindedir ve onu durduracak olan yalnızca başka bir iktidardır.
04:23Biz bu çalıştayda o dengeyi kurumsal güvencelerle yeniden tesis etmenin yolunu tartıştık.
04:31Çalıştayımızda hukuk devleti kavramının teorik çerçevesiyle uygulama arasındaki mesafe ele alındı.
04:39Bu mesafe kimilerini belki de hayal kırıklığına uğratmıştır.
04:45Ama yüzleşmeden iyileşme olmaz sevgili katılımcılar.
04:50Hakkını talep etmek, bir bireyin salt kendine karşı değil, topluma karşı da görevidir.
04:58Bu cümle, hukuk devleti revizyonu tartışmasının merkezinde yer alır.
05:04Hukuk devleti, vatandaşın hakkını talep edebildiği,
05:08bu talebin meşru ve işler mekanizmalar aracılığıyla karşılandığı düzendir.
05:14Bu talep susturulduğunda ya da karşılıksız kaldığında, hukuk devleti yalnızca isimden ibaret kalır.
05:24Oturumda öne çıkan somut bulgular, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyumun sistematik bir mekanizmadan yoksun olması,
05:33anayasal hak güvencelerinin ikinci mevzuatla fiilen daraltılması ve en önemlisi hukuk devleti söyleminin bazen hukukun araçsallaştırılmasını meşrulaştırmak için kullanılmasıdır.
05:50Malum hukuk oturumu, belki de çalıştayımızın en somut ve en teknik tartışmalarının yaşandığı bölüm olmuştur.
05:59Burada soyut ilkeler değil, sayılar ve gerçekler konuştu.
06:05Türkiye'nin kamu ihale mevzuatına ilişkin tespitler son derece çarpıcıydı.
06:11Kamu ihale kanunun yürürlüğe girişinden bu yana eklenen istisna hükümlerinin sayısı ve kapsamı,
06:19yasanın ruhunu fiilen tersine çevirmiştir.
06:23Şeffaflığı esas alan bir kanun, şeffaflığı devre dışı bırakan istisnalar dizisine dönüştürülmüştür.
06:31Sayıştay'ın denetim yetkisinin fiili sınırları bu oturumda ayrıca ele alınmıştır.
06:38Bazı kamu kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri üzerindeki sayıştay denetiminin daraltılmış olması,
06:46hesap verebilirlik mekanizmasını işlevsizleştiren temel bir sorundur.
06:51Kamu parasının nereye gittiğini bağımsız biçimde denetleyen bir kurumun olmadığı yerde yolsuzluk için zemin hazırlanmış olur.
07:02Yolsuzluk yalnızca bireylerin ahlaki zafiyetinden değil, kurumsal zafiyetten beslenir.
07:11Kurumlar güçlendiğinde yolsuzluk için alan daralır.
07:15Türkiye'nin bu alandaki reform gündemi hem bir siyasi tercih hem de ekonomik zorunluluk olarak önümüzde durmaktadır.
07:25Bu çalıştayın belki de en yürek yakan oturumu toplumsal cinsiyet eşitsizliği oturumuydu.
07:33Rakamlar açıklandı.
07:35Ancak her rakamın arkasında bir yüz, bir isim, bir yitirilmiş hayat olduğu unutulmamalıdır.
07:43Türkiye'de kadın cinayetlerinin sehri, cezasızlık algısının önleyici tedbirler üzerindeki yıkıcı etkisi ve koruyucu tedbir kararlarının uygulama pratiği bu oturumda duygusal
07:59değil ama bilimsel bir titizlikle masaya yatırıldı.
08:03Sonuç şudur, mevzuat kısmen var ama uygulama korkunç ölçüde yetersiz.
08:11Değerli katılımcılar, bir devlet en savunmasız vatandaşını koruyamıyorsa hukuk devleti iddiasında bulunamaz.
08:21Kadına yönelik şiddetle mücadele bir siyasi tercih değil, hukuk devleti olmanın asgari koşuludur.
08:30Hangi siyasi görüşten olursa olsun, bir kadının şiddete uğramaması gerektiği konusunda herkes hemfikirdir.
08:39O zaman bu hemfikir oluşu, hukuki ve kurumsal güvenceye dönüştürmek ortak sorumluluğumuzdur.
08:48Çalıştığı da Türkiye'nin çocuk adalet sisteminin hem mevzuat hem de uygulama boyutuyla kapsamlı bir değerlendirmesi de yapıldı.
08:58Çocuk mahkemelerinin sayısal yetersizliği, uzman personel eksikliği ve rehabilite edici adalet yaklaşımının hala yeterince içselleştirilmemiş olması temel bulgular arasında yer
09:13aldı.
09:14Çocuk adalet sisteminin reformu yalnızca bir insani zorunluluk değil, aynı zamanda uzun vadeli bir güvenlik ve sosyal politika meselesidir.
09:25Suça sürüklenen bir çocuğu rehabilite eden bir sistem, on yıl sonra o çocuğun yeniden suç işlemesini büyük ölçüde engeller.
09:35Aksi yönde çocuğun cezai bir sürecin içinde erken yaşta damgalanmasına vesile olan bir sistem, uzun vadede hem toplumsal maliyeti arttırır,
09:49hem de bir hayatı karartır.
09:52Çalıştığımızda katılımcılar, Türk hukuk dünyasının belki de en derin yarasını mercek altına aldı.
10:00Tutukluluk sürelerinin makul olmayan uzunluğu ve masumiyet karinesinin fiilen zedelenmesi.
10:08Masumiyet karinesi, modern hukukun temel taşlarından biridir.
10:14Suçluluğu ispat edilene kadar herkes masumdur.
10:18Bu soyut bir ilke değil, somut bir güvencedir.
10:22Ama birinin suçluluğu mahkemece kanıtlanmadan önce yıllarca tutuklu kalması o kişiyi fiilen cezalandırmak anlamına gelir.
10:34Ve bu fiili cezalandırma çoğu zaman iş kaybı, aile parçalanması, toplumsal damgalanma ve sağlığın bozulması gibi resmi cezadan daha ağır
10:48sonuçları da beraberinde getirir.
10:50Savunma hakkına ilişkin kaygılar da bu oturumda güçlü bir biçimde dile getirildi.
10:57Avukatların özgürce müvekkilini savunabilmesi yalnızca bireysel bir hak değil, adil yargılanma güvencesinin tamamlayıcı unsurudur.
11:09Savunmanın işlevsizleştirildiği bir yargılama ne kadar usule uygun görünürse görünsün, özünde asla adil değildir.
11:19Bir diğer başlığımız basın özgürlüğü ve dezenformasyon meselesiydi.
11:25Bu oturumda dünyada yaşanan dönüşümün arka planıyla birlikte ele alınması gereken konular tartışıldı.
11:33Dijital çağın getirdiği bilgi kirliliği, geleneksel medyanın güven kriziyle birleşince kamuoyunun doğruyla kurduğu bağ son derece kırılgan bir hal almaktadır.
11:46Türkiye'nin basın özgürlüğü tablosuna ilişkin değerlendirmeler, uluslararası endekslerdeki konumla örtüşen bulgular ortaya çıktı ve bu bulgular tamamıyla akademisyenler ve
12:00katılımcılar tarafından tartışıldı.
12:03Otosansür mekanizmalarının güçlenmesi, medya mülkiyetinin tek elde yoğunlaşması ve gazetecilik faaliyetleri nedeniyle yargılanan habercilerin durumu.
12:15Bu çalıştayımızda bu nakısalar tüm yönleriyle ele alındı.
12:23Dezenformasyonla mücadele adına getirilen düzenlemelerin basın özgürlüğünü kısıtlamaya dönüştüğü yerde çare hastalıktan beter hale gelir.
12:34Gerçek dezenformasyonla mücadele, haberciliği suç haline getirerek değil, hür bir basınla, medya okuryazarlığı eğitimiyle ve bağımsız doğrulama mekanizmalarıyla edilir.
12:50Bu çalıştayın belki de en iştenlikli ve en cesur tartışmasına ev sahipliği yapan oturumda ise yargı mensuplarının kendi mesleklerinin sorunlarını
13:02masaya yatırmalarıydı.
13:03Çünkü bunu yapmak bir yüzleşme cesareti gerektirmektedir ve bu cesaret bu salonda gösterildi.
13:13Hakim ve savcıların atanma ve terfi süreçlerindeki şeffaflık eksikliği, avukatların savunuculuk görevleri nedeniyle maruz kaldıkları baskılar ve yargıya duyulan toplumsal
13:27güvenin erimesi bu oturumun temel ekseni oldu.
13:31Güven bir gecede inşa edilemez ama güven doğru adımlarla yeniden kazanılabilir.
13:39Tarihte yargı bağımsızlığını pekiştirmiş ülkelerin deneyimleri bize şunu göstermektedir.
13:46Süreç reformu yani atama ve terfi mekanizmalarının şeffaflaştırılması, mesleki eğitime yatırım ve yargı etiği kültürünün güçlendirilmesi.
13:59Birlikte uygulandığında yargının itibar inşası pek tabidir ki mümkündür sevgili katılımcılar.
14:09Bu çalıştayın belki de en heyecan verici ve en zorlu gündem maddesinin ele alındığı, hukukun henüz tam olarak kavrayamadığı bir
14:18hızla ilerleyen yapay zeka, büyük veri ve dijital dönüşüm oturumuydu.
14:24Bu oturumda öne çıkan temel mevzu şudur.
14:28Teknoloji hukukun gerisinde kaldığında boşluklar oluşur ve bu boşluklar istismar edilir.
14:36Teknoloji hukukun önüne geçtiğinde ise inovasyon engellenir.
14:43Denge noktasını bulmak, klasik hukuk yorumunun çok ötesinde bir esneklik ve öngörü gerektirmektedir.
14:51Algoritmik karar almanın yargıya entegrasyonu, kişisel verilerin korunması, yapay zeka kaynaklı ayrımcılık ve dijital kimlik hakkı bu oturumda somut politika
15:06önerilerine dönüştürülmeye çalışıldı.
15:09Nihayetinde Türk demokrasisinin kalbi olan seçim sistemi ve demokratik meşruiyet de çalıştayımızda ele alındı.
15:18Seçim güvenliği yalnızca sandık başında oy kullanma ve sayım sürecini kapsamaz.
15:25Seçim güvenliği kampanya döneminde bilgiye eşit erişimi, medyada adil temsili, devlet olanaklarının tarafsız kullanımını, seçmen kütüklerinin doğruluğunu ve yüksek seçim
15:41kurulunun bağımsızlığını kapsayan çok yönlü bir kavramdır.
15:45Bu unsurların biri zayıfladığında sonucun meşruiyeti tartışılır.
15:51Bu noktada ilk olarak yüksek seçim kurulunun oluşumu ele alınmak zorundadır.
15:58Tek adamın seçtiği tek adamcıkların belirlediği üyelerle oluşan bir yapı seçim güvenliğinin sağlanması noktasında daha kurulun oluşum aşamasında şüpheler doğurmaktadır.
16:13Rekabetin sonucu mahkeme salonlarında değil, milletin önüne konulan sandıkta belirlenmelidir.
16:21Bu ilke demokrasinin asgari koşuludur.
16:24Mahkemelerin siyasi rekabeti belirlediği, siyasi partilerin yargı kanalıyla tasviye edildiği ya da seçim sonuçlarının hukuki manipülasyona açık olduğu bir sistemde
16:38sandığa olan güven ortadan kalkar.
16:41Ve sandığa güven kalmadığında demokrasiye de olan güven doğal olarak aşınır.
16:48Bu çalıştayda on oturumda üretilen bilgi ve öneri birikimini bir araya getirirken, tarihin bize söylediklerini de hatırda tutmak gerekiyor.
17:00Çünkü hukuk reformu soyut bir teknik mesele değil, tarihsel deneyimin içinden sızilen derin bir toplumsal öğrenme sürecidir.
17:12Toplumsal uzlaşma sadece mahkeme kararlarıyla değil, toplumun kendisiyle yüzleşmesiyle mümkün olabilir.
17:20Türkiye'nin tarihsel yaralarının hukuki olarak nasıl ele alınacağı sorusu, bu çalıştaydan üretilecek vizyon belgesinin uzun vadeli boyutunu oluşturmaktadır.
17:352015 sonrasında Polonya'da yaşanan anayasal kriz, Avrupa'nın en çarpıcı ve en ürpertici demokratik geri çekilme örneklerinden biri olarak tarihe
17:48geçti.
17:48Anayasa Mahkemesi'nin işlevsizleştirilmesi, yargı atamalarının hükümetin kontrolüne alınması ve yargı bağımsızlığını güvence altına alan normların aşındırılması bunların hepsi birkaç
18:06yıl içinde gerçekleşti.
18:08Polonya deneyiminin bize öğrettiği ders şudur.
18:11Kurumsal bozulma çoğu zaman ani bir darbe değil, kademeli bir erozyon biçiminde gerçekleşir.
18:19Her aşamada bu kadarını yapmak meşru mudur denilir.
18:24Ama birikimli etki pek tabidir ki çok yıkıcıdır.
18:35Bu nedenle hukuk devletini korumak için erken uyarı mekanizmaları, anayasal güvenceler ve sivil toplumun aktif denetimi ve gözetimi zorunludur.
18:53Polonya 2023 seçimleriyle bu sürecin tersine çevrilmesine de zemin hazırladı.
19:08Bu olumlu bir ders de vermektedir.
19:14Kurumsal geri çekilme uyguladı.
19:18Anayasa Mahkemesi bu dönemde gerçek anlamda denetleyici bir işlev gördü.
19:25Üniversiteler özelliğini korudu.
19:28Basın görece bağımsız çalıştı.
19:31Bu dönem idealize edilmemelidir ama içinden öğrenilecek, içinden çıkarılabilecek çok somut dersler vardır.
19:41Kurumsal dengenin işlediği dönemlerde Türkiye'nin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişme hızı,
19:48kısıtlı özgürlüklerin olduğu dönemlerle kıyaslandığında belirgin biçimde daha yüksektir.
19:55Özgürlük ve kalkınma zıt değil, birbirini besleyen kavramlardır.
20:01Az sonra kamuoyuyla paylaşacağımız Türk hukuku vizyon belgesinin ön değişi olan rapor,
20:09bu çalıştayın ilk somut meyvesidir.
20:13Ama bu belgenin değeri yalnızca içeriyle değil, nasıl kullanılacağıyla ölçülecektir.
20:21Her büyük belgede üç kritik sınav vardır.
20:25Birinci sınav meşruiyettir.
20:28Bu belge bir siyasi partinin kararı değildir.
20:33Türkiye'nin hukuk dünyasının bütün paydaşlarının iki günlük yoğun çalışmasının ürünüdür.
20:40Bu oturumlarda hukukun her alanından katılımcılar yer almıştır.
20:46Baro başkanları konuştu, akademisyenleri itiraz etti, gazeteciler sorguladı, sivil toplum temsilcileri önerdi.
20:55İşte bu zenginlik belgenin meşruiyetini sağlar ve meşruiyet uygulamanın ön koşuludur.
21:04İkinci sınav sürdürülebilirliktir.
21:07Türkiye'de pek çok iyi niyet belgesi yazıldı ama pek azı uygulandı.
21:13Bu belgenin kaderi eğer farklı olacaksa iki şart gerekmektedir.
21:20Birincisi belgeyi sahiplenecek güçlü bir savunuculuk ağı olarak bu salondan çıkan her isim kendi alanında bu belgenin takipçisi ve uygulayıcısı
21:33olmalıdır.
21:33İkincisi somut bir izleme mekanizması olarak belgenin önerilerinin hayata geçirilip geçirilmediğini değerlendiren, kamuoyunu haberdar eden bir yapı kurulmalıdır.
21:47Üçüncü sınavımız siyasi etkidir.
21:50Bu belge yalnızca akademik bir referans metni olarak rafta beklemeyecek, Türkiye'nin yaklaşan siyasi döneminde anayasa tartışmaları, seçim hukuku reformu
22:03ve yargı bağımsızlığı meselelerinde referans noktası olacaktır.
22:08Ben İYİ Parti Genel Başkanı olarak bunun siyasi sorumluluğunu üstleniyorum.
22:15İYİ Parti bu belgenin önerilerini kamuoyuna karşı savunmaya devam edecek, parlamentoda sesini yükseltecek ve hükümet programlarını bu kriterler çerçevesinde değerlendirecektir.
22:36Vizyon belgesinin tam metni önümüzdeki günlerde kamuoyuyla ayrıca paylaşılacaktır.
22:45Ama o belgeyi anlamamız için belgeyi doğuran ruhu anlamak şarttır.
22:52Bu ruh on alanda elliden fazla katılımcı tarafından ifade edilmiştir.
22:57Ama hepsinin özünde aynı yürek atıyordu.
23:02O yürek şunu söylüyordu.
23:03Türkiye hukuku kişilerin değil, ilkelerin belirlediği bir ülke olabilir, olmalıdır.
23:11Bu bir ütopya değildir.
23:13Bu bir tercihtir.
23:15Ve bu tercihi yaşama aktarmak için gereken bilim, bu ilim, sabır, sebat ve inat bu salonda ziyadesiyle mevcuttur değerli davet
23:28arkadaşlar.
23:35Denge ve denetim mekanizmalarının tam ve kamil olarak işlediği bir parlamenter sistemin kurulması,
23:42üniter yapı içinde kuvvetler ayrılığının gerçek anlamda tesis edilmesi ve temel hakların daha güçlü anayasal güvencelerle korunması her şeyin temelidir.
23:54Temel sağlam değilse, üstüne ne inşa edilirse edilsin, o bina sallanır.
24:01Hakimlerin ve savcıların atanmı ve terfi süreçlerinin şeffaflığı,
24:07hakimler ve savcılar kurulunun siyasi etkiden arındırılması,
24:11mesleki liyakatin kariyer güvencesine dönüştürülmesi olmazsa olmazdır.
24:18Çünkü bağımsız yargı, yalnızca yargı mensuplarının çıkarı değil, vatandaşın güvencesidir.
24:27Tutukluluğun istisna olması, masumiyet karinesinin fiilen korunması,
24:34savunma hakkının güçlendirilmesi ve hukuki yardıma erişimin yaygınlaştırılması gereklidir.
24:40Bu alandaki her somut adım doğrudan insan yaşamını etkiler.
24:47Para nereye gidiyor sorusunun cevabını bilmek her yurttaşın hakkıdır.
24:52Bu yüzden ihale mevzuatı şeffaflaştırılmalı,
24:57sayıştay denetim yetkisi güçlendirilmeli ve
25:03kamu mali yönetimindeki hesap verebilirlik pekiştirilmelidir.
25:07Koruyucu tedbir kararlarının etkin uygulanması,
25:12caydırıcı yaptırım politikalarının güçlendirilmesi
25:15ve yargı içindeki cinsiyet duyarlı yaklaşımın yerleştirilmesi.
25:20Bunlar hayat memat meselesidir.
25:23Bir çocuğun hayatına yatırım, toplumun geleceğine yapılmış yatırımdır.
25:29O yüzden çocuk mahkemelerinin güçlendirilmesi gerekmektedir.
25:33Onarıcı adalet yaklaşımının yaygınlaştırılması,
25:37ve çocuğun yüksek yararı ilkesinin yargı pratiğine yansıtılması icap etmektedir.
25:45Özgür basın olmadan hesap verebilir devlet olmaz.
25:49O halde gazetecilik faaliyetleri nedeniyle yargılanmanın derhal önüne geçilmeli,
25:55medya mülkiyetinde çoğulculuk güçlendirilmeli
25:59ve dezenformasyonla mücadelede özgürlükçü yaklaşım benimsenmelidir.
26:05Yargı mensuplarının mesleki eğitimine yatırım,
26:09yargı etik kurulunun güçlendirilmesi ve yargıya güven endeksinin bağımsız olarak izlenmesi sağlanmalıdır.
26:17İtibar yıllarca inşa edilir ama takdir edersiniz ki günler ve anlar içinde yıkılır.
26:25Korumak inşa etmekten daha zordur.
26:28Kişisel verilerin korunması etkin güvenceye kavuşturulmalı,
26:33yapay zeka uygulamalarına yönelik ulusal hukuki çerçeve oluşturulmalı
26:38ve algoritmalar şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine bağlanmalıdır.
26:45Dijital çağda hukuk geriden gelmemelidir.
26:48Yüksek Seçim Kurulu'nun kurumsal bağımsızlığı pekiştirilmeli,
26:52kampanya finansmanının şeffaflığı güçlendirilmeli
26:56ve seçim süreçlerinde devlet imkanlarının tarafsız kullanımı güvence altına alınmalıdır.
27:04Çünkü sandığa güven, ifade ettiğim gibi demokrasiye güvendir.
27:10İyi Parti'nin ev sahipliği yaptığı bu çalıştay boyunca
27:13davet edilen misafirlerin bazıları şunu sordular.
27:18Bu belge parti propagandasına mı dönüşecek?
27:23Bu soruyu sormak elbette ki haklarıdır.
27:26Ve bu soruya dürüst bir cevap vermek de benim görevimdir.
27:32İyi Parti bu belgenin mülkiyetini talep etmemektedir.
27:38Bu belge bu salonun ortak aklının ürünüdür.
27:43Ama İyi Parti bu belgenin önerilerini hayata geçirmek için
27:49siyasi mücadeleyi sürdürme taahhüdü vermektedir.
27:53Bu taahhüt şu anlama gelir.
27:59Bu taahhüt şu anlama gelir.
28:02Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde seçim hukuku reformundan yargı bağımsızlığına,
28:10mali şeffaflıktan dijital haklara kadar bu belgedeki her öneri,
28:16İYİ Parti milletvekilleri tarafından yasa teklifleri,
28:22bütçe önerileri ve denetim soruları aracılığıyla ila nihaya savunulacaktır.
28:29Herkes bunu bilsin ve buna inansın.
28:34Ayrıca bu da taahhüt gizli değil.
28:38Bu salonun tanıklığında verilmektedir.
28:41Biz hakikatin yolundan ayrılmadık, ayrılmayacağız.
28:48Biz düşkünlerden olmadık, olmayacağız.
28:52Ben zulme sessiz kalamam, demokrasiye de darbe yaptırmam sözleri şahsıma aittir.
29:00Bu sözler bana aittir.
29:02Bu sözleri sadece siyasi kriz anlarında değil,
29:07her gün bu belgenin her maddesini savunurken de ifade edeceğim.
29:14Değerli dava arkadaşlarım ve sevgili katılımcılar.
29:18Bugün burada yaptığımız çalışmanın sadece yaşadığımız günü kapsadığını düşünmüyorum.
29:2610 yıl, 20 yıl, belki 50 yıl sonra bu belgeyi okuyan insanlara çalışmalarımızın yol göstereceğine inanıyorum.
29:38Hukuk devleti bir neslin başarısı değildir.
29:41O, kuşaktan kuşağa aktarılan bir sorumluluktur.
29:45Magna Karta'yı 1215'te imzalayanlar,
29:50bugün İngiliz hukuk düzeninin temellerini attıklarını bilmiyorlardı.
29:56Federalist Papers'ı 1788'de yazan Madison ve Hamilton,
30:04iki buçuk asır sonra anayasacılığın temel referansı olacaklarını hayal bile etmiyorlardı.
30:14Atatürk'ün 1923'te kurduğu cumhuriyet,
30:18o günden bu yana pek çok badire atlattı ama temeliyle dimdik ayaktadır.
30:26Gelecek nesiller bu çalışmanın tohumlarını yarının kutlu ağaçlarına ve ormanlarına dönüştürebilirler.
30:34Bunu mümkün kılacak olan siyasi konjonktür değil,
30:39kişisel kararlılık ve toplumsal vicdan olacaktır.
30:44Saltanat değil, cumhuriyet istiyoruz.
30:48Bu cümle, tarihsel bir sloganı çok aşan bir cümledir.
30:53Cumhuriyet yalnızca yönetim biçiminin adı değildir.
30:57Cumhuriyet, vatandaşın, hakim ve savcıların, avukatların, akademisyenlerin, gazetecilerin hukuk önünde eşit olduğu,
31:09kimsenin yargısız, keyfi ve hesapsız biçimde cezalandırılmadığı,
31:16sandığın, kalemin ve söylemin özgür olduğu bir düzenin adıdır.
31:22Bu düzeni inşa etmek için bugün bu salondakiler tarihin üzerlerine yüklediği sorumluluğun icatlarını yerine getirmişlerdir.
31:35Değerli yüksek mahkemelerin onursal üyelerine, hakim ve savcılarımıza,
31:41bu çalıştaya katılarak yargının sesini bu platforma taşıdıkları için derin saygı ve teşekkürlerimi sunuyorum.
31:51Türkiye Barolar Birliği Başkanı'na ve baro başkanlarımıza,
31:57Türk avukatlığının vicdanını bu salona taşıdıkları için teşekkür ediyorum.
32:03Değerli akademisyenlere, bilginin ışığını bu çalışmaya kattıkları için minnet duygumu ifade ediyorum.
32:11Milletvekillerimize, komisyon üyelerimize, siyasi görüşten bağımsız olarak ortak bir platformda buluşmayı kabul ettikleri için teşekkür ediyorum.
32:23Bu demokrasinin olgunluğunun işaretidir.
32:27Sivil toplum temsilcilerine ve basınımıza bu çalışmayı kamuoyuna aktarma sorumluluğu üstlendikleri için şimdiden teşekkür ediyorum.
32:38Ve hepsinin ötesinde, bu iki gün boyunca bizleri sabırla dinleyen, tartışan, itiraz eden ve nihayetinde ortak bir metne katkı sunan
32:51herkese,
32:52Türkiye ve Türk milleti adına teşekkür ediyorum.
32:57Sözlerime son verirken, bu çalıştayın gerçekleşmesine katkı sunan herkese,
33:04bu muazzam fikri şöleni organize eden Sayın Hakan Şeref Olgun'un şahsında,
33:11hukuk ve seçim işleri başkanlığımıza ve çalıştayda emek veren tüm iyiler ailesine,
33:19bu ailenin bir parçası olmasından ötürü daima iftihar ettiğim, kurumsal çerçevemize önemli katkılar sunan değerli dava arkadaşımız ve kıymetli hocamız,
33:33Prof. Dr. Sayın Gökçe Zabunoğlu'na ve onun şahsında bu tarihi vizyonun mutfağında ter döken herkese teşekkür ediyorum.
33:46Bu iki günün meyvesi olan Türk hukuku vizyon belgesini önümüzdeki günlerde kamuoyuyla kapsamlı olarak paylaşacağız.
33:57Bugün ise vizyon belgesinin çalıştay raporunu sizlerle paylaşmaktan büyük onur duyduğumu belirterek,
34:06Türk hukuk çalıştayımızı kapatıyorum.
34:09Destekleriniz, katkılarınız ve katılımlarınız için tekrar teşekkür ediyorum.
34:17Türkiye'nin yarınları, hukuku, adaleti ve millet iradesini temel değer kabul eden iyilerin ve cesurların elindedir.
34:29Adalet güneşinin memleketimizin üzerine eşit, hür ve adil doğacağı o güzel günleri birlikte kuracak ve milletçe yaşayacağız.
34:42Tüm çabamız, bütün mücadelemiz bunun içindir.
34:47Yani çabamız, emeğimiz, mücadelemiz, terimiz ve tüm çalışmalarımız Türk milleti içindir.
34:56Hepinizi enişten duygularımla, sevgi ve saygılarımla selamlıyor, sevgiler ve saygılar sunuyorum.
35:04Çok sağ olun, var olun, Allah'a emanet olun.
Yorumlar