00:09Ben normalde kapıcıyım, kapıcıydım ama emekli oldum, emekli bir vatandaşım.
00:13Doğa aşığım ben, doğayı geziyorum devamlı.
00:15Davada gezerken bir pazar günü, geçen pazar yürüyüşte bu lale dikkatimi çekti.
00:20Kayıp ama şeydiklalisi olabilir diye düşündüm.
00:23Bir baktım gerçekten ona benziyor ve yetkililere haber verdim.
00:26Emekliyim ama yine çalışıyorum.
00:2710 tane apartmana bakıyorum şu anda.
00:30Kayıp Amasya'lı ailesi mi bu?
00:31Evet, Kayıp Amasya'lı ailesi.
00:33İlk kez 1892 yılında o dönemlerde Amasya'da yaşayan Muhlendorf isimli bir bahçıvan bitkinin soğanlarını İtalya'daki bir bahçecilik şirketine gönderiyor.
00:46Bitkinin ikinci toplaması 1896'dan 2026'ya kadar 130 yıllık süre içerisinde
00:52ben de dahil olmak üzere birçok yerli ve yabancı araştırmacı bu bitki bulmak için bölgeye geliyorlar fakat bu bitkinin izine
01:02rastlayamıyorlar.
01:04Bilimsel ilk örnekleri İngiltere'deki Kiv Kraliyet Botanik Bahçesi'nde koruma altındadır.
01:11Bugün önemli bir gün çünkü bu bitki aslında kayıp olduğunu sanıyorduk ve 130 yıl sonra bu bitkinin aslında Amasya'da kaybolmadığını,
01:24yaşadığını ama yaşam alanında oldukça sınırlı olduğunu görmekteyiz.
01:29Bundan sonraki süreçte bitkiyi koruma altına alıp yaşatmaya çalışacağız.
01:34Nezahat Gökült Botanik Bahçesi'nden oran müdürü Salih Sercan Kanoğlu beni aradı.
01:39Hocam dedi bana bir bitki fotoğrafı geldi.
01:42Aradığımız bitki bu olabilir mi diye.
01:45Aslında bu bana gelen ilk fotoğraf da yıllar içerisinde de Salih Bey bana sürekli gönderiyordu.
01:50Başka yerlerden de bazı fotoğraflar geliyordu.
01:52Her defa aslında bu değil, bu değil, bu değil diyorduk.
01:54Ama bu defa bu dedik.
01:56Bu heyecanla hemen çıktık ilk otobüsle, ilk uçakla çıktık buraya geldik.
02:00Yerinde belgelemek istedik.
02:02Şöyle bir durum da var, bitki Anadolu'da yok olduğu raporlanmıştı ama
02:05bu yıllar öncesinde, bir asır öncesinde gönderilen çiçek soğanları
02:11Avrupa'da bazı botanik bahçelerinde, özel koleksiyonlarda, bahçelerde bitki yaşıyordu.
02:18Aklımıza şu geldi, acaba dedik bir gurbetçi bir vatandaş
02:22yurt dışında bunun soğanını temin edip gelip buraya dikmiş olabilir mi?
02:27Yoksa doğal bir yayılım mı var?
02:29Biz bugün buraya geldik, hem bitkiyi teyit ettik.
02:32Evet, bu tulipas pengeri, yani yitik lale, hem de doğal bir yayılış.
02:37Laleler genelde erken ilkbaharcı bitkilerdir.
02:41Bu, Mayıs sonu, Haziran başında çiçek açar.
02:45Diğer lalelere göre daha geç dönemde çiçek açar.
02:49Bir de benzersiz dış görünüşü, morfolojik özellikleri vardır.
02:53Uzun boylu olması, huni şeklinde parlak kırmızı renklere sahip olması,
03:00yine çiğnin içerisinde bu polen keselerini taşıyan,
03:06anter dediğimiz başlıklarının olması ve o başlıkları taşıyan ince iplikçiklerin
03:12kırmızı renkli olmasıyla yakın türlerden kolaylıkla ayrılan bir türdür.
03:20Doğada bu kadar geziyorum, böyle bir laleyi ilk defa gördüm bak.
03:23Burada değişik bir lale, Amasya lalesine benziyor, çok güzel bir lale.
Yorumlar