00:00Evet, Dışişleri Komisyonu olarak iki gündür yoğun görüşmeler için Estonya'dayız, Talin'deyiz.
00:07Görüşmelerimize özellikle ikili görüşmelerle başladık.
00:10Burada zaten formatımız dörtlü görüşme.
00:13Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye arasındaki bir format bu.
00:17Dördüncüsünü yapıyoruz bu yıl.
00:19İlkini Türkiye'de yapmıştık, sonra Polonya'da yaptık, Letonya'da yaptık ve şimdi tekrar Türkiye'de yapacağız.
00:26Ama bu vesileyle de aynı şekilde gittiğimiz ülkede, toplantı yaptığımız ülkede de ikili Dışişleri Komisyonu'na toplantısını da yapıyoruz.
00:34İkili görüşmemizi Estonya Dışişleri Komisyonu ile birlikte yaptık.
00:41Meslektaşlarımızla birlikte de zaten iki ülke arasında oldukça ilişkiler gelişmiş durumda.
00:47Üst düzey boyutuna baktığımızda aslında son derece pozitif ilişkilere sahibiz ve herhangi bir sorun olmayan iki ülkeden bahsediyoruz.
00:54Hem hükümetler nezdinde, devletler nezdinde ama aynı zamanda da parlamentolar nezdinde de çok sıkı işbirlikleri var.
01:01Hemen önümüzde NATO zirvesi var.
01:03Önümüzdeki NATO zirvesine, Antoppa boyutundaki parlamenterler boyutuna da yine Estonya parlamento başkanı da katılıyor olacak.
01:12Kendisiyle de bir görüşmemiz oldu.
01:14Dolayısıyla orada da hem NATO boyutunda hem de Türkiye'ye ziyaretiyle ilgili kısa bir değerlendirme fırsatını bulduk.
01:22Aynı zamanda da bizim Estonya'daki yapacağımız görüşmelerle ilgili.
01:26Aslında Estonya'da bugün başka bir toplantı ve gündem var.
01:30O da NB8 diye ifade edilen yani Nordik ülkeleriyle, 5 Nordik ülkesi aynı zamanda 3 Baltik ülkesiyle oluşan, 2 ayrı
01:40oluşum var zaten.
01:41Bir de bunların birleşmesinden oluşan NB8.
01:44Dolayısıyla bugün NB8'in 8 ülkenin hükümet başkanları, aynı zamanda da Finlandiya Devlet Başkanı ve Zelenski bu arada.
01:54Dolayısıyla bizim görüşmelerimize de bu ayrı bir momentum katmış durumda.
01:59Tüm özellikle bölgeye baktığımızda gerek Estonya'nın, gerekse Letonya ve Litvanya dahil aslında diğer ülkeler de,
02:08Polonya, Romanya ve diğer ülkelere baktığımızda Nordik ülkeler de dahil yoğun şekilde bir Rusya-Ukrayna çatışmasından, savaşından dolayı ciddi bir
02:18endişe içerisindeler.
02:19Dolayısıyla biz Türkiye olarak burada panik havasında olmanın hiç kimseye bir faydası olmayacağını özellikle ifade ettik.
02:27Durum ne kadar ciddi olursa olsun sakin kalınması gerektiği ve sakin ortamda da çözümün sadece savaş olmadığı, olmaması gerektiği, olmayacağını
02:36her boyutlu ifade ediyoruz.
02:38Bunu Rusya'ya da ifade ediyoruz, Ukrayna'ya da ifade ediyoruz.
02:41Dolayısıyla tüm batılı müttefiklerimize de ifade ediyoruz.
02:45Burada da benzer şeyler ifade ettik aslında.
02:47NATO şemsiyesinde aynı çatı altındayız.
02:50Ama aynı zamanda biz ilişkilerin sadece NATO çerçevesinde kalmasını arzu etmiyoruz.
02:56Bunu Estonya ile ikili ilişkilerimizde de değerlendirdik.
02:59Diğer dörtlü ilişkimizde de aynı çerçevede mesajları yoğun şekilde vermeye çalıştık aslında.
03:05Orada da ifade ettiğimiz şey,
03:07eğer ki NATO şemsiyesinde,
03:09eğer sizin amacınız burada güvenlik boyutunda güçlü bir işbirliği oluşturmaksa,
03:15bu tek taraflı olmaz.
03:17Yani bu üç güçlü işbirliğinin oluşturulması ile ilgili NATO şemsiyesinde bir interoperability diye ifade edilen uluslararası boyutta,
03:26yani birlikte ekipmanlarınızın çalışabilmesi,
03:30bu ekipmandan illa ki silahları kastetmiyorum aslında,
03:34her türlü organizasyonlarınızın birlikte hareket ediyor olabilmesini sağlayacak bir birliktelikten ve dayanışmadan bahsediyoruz.
03:41Şimdi bunun olabilmesi için sadece NATO boyutunda bu ilişkinin devam etmesi mümkün değil.
03:47Diğer tarafta Avrupa Birliği boyutunda da aynı ilişkinin devam etmesine gerek var.
03:52Yani bir tarafta güvenlik boyutunda birlikte hareket edelim diyorsunuz ama Avrupa Birliği'nin güvenlikle ilgili çalışmalarına geldiğinde,
04:01yani Avrupa'nın kendi savunma sanayini veya savunma bütçesini ve hazırlıklarını oluşturduğu aşamada
04:12safe programını kastediyorum.
04:13Türkiye siz biraz dışarıda kalın demek bu uygun bir yaklaşım değil.
04:18Bunu burada anlatmaya çalıştık.
04:19Ama aynı zamanda da tabii ki olayın ekonomik boyuttaki işbirliği.
04:24Dolayısıyla Estonya ile işbirliklerimiz gelişiyor.
04:28Önceden çok yoğun olmayan ama şu anda 600 milyon doları geçen bir aramızda bir ticaret, toplam ticaret hacmimiz var.
04:37Dolayısıyla burada da yine dengeli diyebileceğim ama Türkiye'nin lehine bir ticaret.
04:43Özellikle de savunma sanayinde bu ilişkiler her geçen gün daha da gelişiyor.
04:48Bir geçen yıl özellikle iki ana firmamızdan alınan kara araçları vardı.
04:57Şimdi yine ona ilave eden yeni 300 milyon dolarlık bir anlaşma var.
05:02Yani öncekiler Otokar'dan ve Nurol'dan, şimdi de Arca'dan bir yatırım söz konusu.
05:11Dolayısıyla onunla alakalı bir an önce onun hayata geçirilmesi boyutunda da bazı girişimlerimiz oldu.
05:18Dolayısıyla dün yine akşam bir değerlendirme fırsatımız oldu.
05:22Tüm heyetle ortak bir yemekte buluştuk.
05:24Bugün sabah da yine dörtlü toplantılara geçtik.
05:27Dörtlü toplantılarda da sabah bir istihbarat briefingimiz oldu.
05:32İstihbarat briefinginde yine mevcut sahadaki Ukrayna, Rusya boyutunda sahadaki gelişmeler
05:38ve özellikle Baltk ülkeleri nezdindeki hazırlıkları dikkate alınarak verilen bir briefing vardı istihbaratta, dış istihbarat servisinde.
05:47Son derece faydalıydı.
05:49Sonrasında Dışişleri Bakanı da katıldı toplantıya.
05:52Dolayısıyla onunla da çok kapsamlı bir değerlendirme fırsatı bulduk.
05:56Hem Türkiye, Estonya boyutunda ama Türkiye ve diğer Baltk ülkeleri nezdinde nasıl bir işbirliğini sağlayabileceğimiz boyutunda.
06:05Son derece faydalıydı.
06:06Aynı şekilde de yine bir başka dün itibariyle başka bir briefing almıştık.
06:12O da siber güvenlikle ilgili tüm çalışmaları yapan ve siber tehditleri aynı şekilde tespit eden ve de çözüm önerileri sunan
06:21bir şirketti.
06:23Buranın aslında bütün milli boyuttaki tüm siber güvenlik çalışmalarını da yürüten bir şirket.
06:28Orada da son derece faydalı görüşmeler oldu ve birlikte neler yapılacağıyla alakalı da görüş alışverişinde bulunma fırsatımız oldu.
06:37Tabii Baltk ülkeler olarak özellikle Estonya'nın dijital devlet diyelim veya dijitalizasyon boyutunda yoğun çalışmaları var.
06:47Hemen hemen her konunun bizde e-devlet diye ifade ettiğimiz boyutta yürütüldüğü bir ortam siber güvenlik son derece önemli.
06:56Bizde de aynı şekilde zaten dijital Türkiye boyutunda çok yoğun çalışmalarımız var.
07:01Bizde de siber güvenlik şu anda en üst, birincil konumda ve bununla ilgili de zaten bir üst kurul izleme ve
07:09takip onun da ötesinde stratejik bir üst kurum oluşturulmuş.
07:12Burada neler yapabiliriz ona baktık.
07:15Onun da ötesinde gerek yeni değişen uluslararası sistem, yani uluslararası sistem bugünün ihtiyaçlarına cevap vermiyor.
07:23Yeni gelişen sistem nasıl olmalı ki bütün herkesin ihtiyacına cevap verebilsin.
07:29Aynı şekilde Ankara'da NATO zirvesi olacak.
07:36NATO zirvesinden beklentiler boyutu önemliydi.
07:39Orada neler olabilir?
07:42Bir başka çalışma bölümümüzde yine Ukrayna ile ilgili gelişmelerde her üç boyutta da Türkiye'nin tezlerini ve yaklaşımlarımızı parlamenter diplomasi
07:52boyutunda paylaşma fırsatı olduk.
07:55Alınan kararlar tabii ki önemli ama alınan kararlar noktasına geldiğimizde birincisi, evet birlik, beraberlik, dayanışma mutlak önemli.
08:05Birlikte devam etmeliyiz, birlikte yürümeliyiz ama en kötü barış en iyi savaştan daha iyidir.
08:13Dolayısıyla bir taraftan hazırlık önemli, her türlü risklere karşı hazırlıklı olmalıyız ama diğer taraftan da savaştan ziyade barışa yönelik çalışmalar
08:25nasıl olabilmeli?
08:26Yeni iletişim kanalları nasıl açılabilmeli?
08:29Bunun üzerine yoğun görüşmelerimiz oldu.
08:32Özellikle tabii Türkiye olarak bizim düşüncemizde NATO zirvesi Ankara'da son derece kritik bir zamanlama.
08:40Asıl Avrupa'daki sadece Baltık ülkelerini kastetmiyoruz aslında.
08:43Bütün Avrupa'da olan panik havası transatlantikte yaşanan sorunlarla alakalı.
08:48Yani sadece Rusya, Ukrayna boyutunda değil.
08:51Yani düne kadar NATO var, ABD var bizi koruyacak diyen bir Avrupa'dan bugün ben kendi işimi kendim yapmalıyım, nasıl yapabilirim?
09:04Yine NATO şemsiyesi altında olabilir ama daha çok sorumluluk almam gerekir diyen bir ABD ve bir almalısın diyen bir ABD
09:12ve almalıyım diyen bir Avrupa ve Baltık ülkeleri var.
09:18Diğer tarafta da kendi sorumluluğunu almış ve bu anlamda kendisini geliştirmiş, savunma sanayini inşa etmiş ve özellikle etrafında devam eden,
09:28uluslararası boyutta devam eden bu kargaşaya, karmaşaya, kaos ortamına hazırlıklı girmiş bir Türkiye var.
09:35Dolayısıyla burada bizim verebileceğimiz, paylaşabileceğimiz birçok tecrübemiz vardı.
09:41NATO zirvesinde de zaten bunlar yapılacak ve oradan beklenti de tekrardan güçlü bir birliktelik mesajı, birlikte çalışma mesajı bekleniyor.
09:51Ama onun ötesinde de evet %2'den %5'e çıkan harcama boyutu önemli ama %5'e çıkacak olan harcama boyutu nasıl
10:00yapılmalı ki?
10:01Hem kapasite hem de kabiliyet çok daha net olarak artırılabilsin.
10:05Bizim beklenti aslında NATO zirvesinden son derece yüksek buralarda da.
10:10Dolayısıyla biz de yine hem hükümetimizin yaptığı çalışmalar hem parlamento nezdinde yaptığımız çalışmalar boyutunda da burada onlara paylaşma fırsatı bulduk.
10:19Son derece faydalıydı, son derece verimliydi.
10:23Bu tür zaten görüşmelerimiz tüm ülkeler nezdinde devam ediyor.
10:27Baltık ülkeleriyle de yine devam edecek bu formatta.
10:30Bir sonraki toplantımız da inşallah gelecek yıl Ankara'da olacak.
Yorumlar