- 5 gün önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Filistinimizde son durum bu şekilde.
00:03Bölgemizde gerçekleşen son olayları ve yansımalarını şimdi güvenlik analisti Dr. Hurşit Dingil ile konuşacağız.
00:11Hurşit Bey hoş geldiniz yayınımıza.
00:13Hoş bulduk, iyi yayınlar dilerim. Sağ olun.
00:15Teşekkür ediyorum. Ben de sizlere iyi yayınlar diliyorum.
00:18Haberimizin çıktısıyla arzu ederseniz devam edelim.
00:21Kudüs, Kudüs'te Kudüs müftüsü, İkime Sabri televizyonumuza özel açıklamalarda bulundu.
00:27Siyonistlerin bu baskısını, bu yıldırma politikalarını reddettiklerini söylediler.
00:33Bu vesileyle birlikte geçmişte ülkemizde de yaşanmış olan ezan yasağı, ezanın Türkçeleştirilmesini bu noktada Filistin'de yasak olarak, Siyonistlerin yasağı olarak
00:44karşımıza çıkıyor.
00:45Bu noktada ne yazık ki Siyonistler, Evangelistler Müslümanların, Müslüman ümmetinin uyuyuşundan güç alarak bu emellerini çok rahat bir şekilde,
00:55kendilerinden emin bir şekilde gerçekleştirebiliyorlar.
00:58Hem bu ezan yasağı, hem Batı şeriyadaki, Kudüs'teki bu yıldırma politikaları,
01:04yıllardır süren aslında Siyonist mezalimini ve Gazze'miz özelindeki gidişatı nasıl görüyor ve değerlendiriyorsunuz diye sorarak başlamak istiyorum.
01:15Baktığımız zaman aslında İsrail bölgede işgala başladığından bu yana kademeli olarak işgali derinleştiriyor ve bununla birlikte ilhak ve ihlalleri de
01:27arttırıyor.
01:28O yüzden aslında İsrail'in bölgedeki bu davranışları çok şaşırtıcı değil.
01:32Yani gün geçmiyor ki İsrail yeni bir agresif bir davranış göstermesin, yeni bir işgal ortaya çıkartmasın, yeni bir ihlal yapmasın.
01:44Yani İsrail bunu bir süreklilik haline getirmiş.
01:47Tabii burada İsrail'in aslında temelde kuruluş mantığı, kuruluş stratejisi de bu motivasyonlar üzerinde şekilleniyor.
01:57Yani kendilerinin olmayan bir toprağa geliyorlar ve bu toprakta bir şekilde kendilerine hak sahibi ilan etmeye çalışıyorlar.
02:05Ve üzerine burada yaşayan insanları, sadece insanları değil, buradaki yaşayan insanların besledikleri hayvanları bile silmeye ve onları bu coğrafyadan tamamıyla
02:18kaldırmaya çalışıyorlar.
02:20Yani biz sadece bir şehir işgali görmüyoruz.
02:23Aynı zamanda insanları, o insanların hayvanlarını, oradaki bitkileri, ağaçları bile hedef alan bir farklı bir agresif ve yani gayri insani
02:36bir tablo var.
02:38Dediğim gibi bunlar İsrail için yani İsrail örneğinde çok şaşırtıcı örnekler değil.
02:44Ama tabii bunun bir sınırı var.
02:46Yani bunun sınırı var ki bölgesel şartlarda bize aslında bunun bir sınırı olduğunu gösteriyor.
02:52Nitekim bugün Trump'ın bazı açıklamalara baktığımız zaman Netanyahu'ya, Netanyahu'nun savaşa ihtiyacı var.
03:00O yüzden seçimlerde kazanabilmesi için savaşa ihtiyacı var.
03:06Benim de seçimlerde seçilmem için bu savaşın sona ermesine ihtiyacım var şeklinde.
03:10Artık Amerika'nın bile Netanyahu'yla net bir ayrım ortaya koyduğunu görüyoruz.
03:15Dediğim gibi bunlar bir sınır sunuyor nihayetinde.
03:18Bölgesel şartlar da aslında yeni sınırlar ortaya çıkartıyor.
03:23Yani İsrail bu belirli olmayan haritasını nereye kadar sürdürebilecek?
03:28Yani İsrail'in tanımlanmış bir sınırı yok.
03:31Yani temelde bu bölgeye geldiğinden bu yana en büyük problemlerden birisi bu.
03:36Yani bir şekilde tanımlanmış bir sınır yok ve sürekli yayılmacılık devam ettiriliyor.
03:45Bunlar her seferinde farklı katliamlar, farklı soykırımlar ortaya çıkartıyor.
03:52O yüzden yani bölge de buna artık tabandan ve doğal karşılıklar veriyor.
03:59Dediğim gibi yani bu artık Amerika nezdinde de bu sınırların ortaya çıktığı bir dönem içerisindeyiz.
04:05Ben İsrail'in bundan sonraki süreçte bir şekilde dengeleneceğini düşünüyorum.
04:11Yani mesela işte bu en son 28 Şubat'ta başlayan İran'daki çatışmalarla birlikte
04:17onun öncesinde mesela İsrail, Katar'ın başkenti Doha'ya bile saldırmıştı.
04:23Ki Doha istikrarlı bir başkent.
04:25Yani diğerleri gibi Irak, Suriye'deki gibi başarısız bir devlet örneği değil Katar.
04:31Şimdi hem Doha'ya saldırıp hem Tahran'a saldırmak yani bölgedeki görece istikrarlı başkentlere de saldırmak
04:38bir başarısız devlete, bunlar başarısız bir devlet değil.
04:42Bunlara da saldırmak ister istemez bölgede diğer aktörleri de endişelendiriyor.
04:47Körfez ülkelerini endişelendiriyor.
04:49Mesela işte 28 Şubat'ın çıktısına bakalım.
04:52Öncesinde Körfez güvenliydi, istikrarlıydı.
04:56Bak şu şartlarda Körfez'in bile kırılgan olduğu yeni şartlar ortaya çıkmış oldu.
05:00Yeni bir bağlam gelişmiş oldu.
05:03Bu kimin menfaatine?
05:04Bu bölge aktörlerinin menfaatine değil.
05:07Bölgeyi sahiplenen hiçbir aktörün menfaatine değil.
05:10Evet bölge aktörlerinin, bölgedeki aktörlerin kendi içlerinde problemleri olabilir,
05:16itilafları olabilir.
05:18Ama İsrail'in neden olduğu bu problem, bu maliyet bunlardan daha yüksek ve daha ağır maliyetler oluşturuyor.
05:26Mesela son süreçte artık statikoyu değiştirmeye zorlayan revizyonist bir aktör var.
05:32Yani evet İsrail Orta Doğu'ya geldiğinden bu işgallerle başladı.
05:36İşte ilhakları arttırdı.
05:38Yayılmacılığı, agresif davranışları arttırdı.
05:43Ama artık statikoyu da değiştirmeye çalışıyor.
05:45Bir revizyonist aktör olmuş durumda.
05:48Nihayetinde bu tablo bölge için çok sürdürülebilir bir aslında süreç değil.
05:54O yüzden bir şekilde dengeleneceği, yani İsrail'in revizyonist tutumlarının,
05:59agresif eğilimlerinin dengeleneceği yeni bir tablo çıkacağını düşünüyorum.
06:04Tabii bunu zamanla göreceğiz Tolga Bey.
06:08Peki Gazze'nin özeline baktığımız zaman Hamas'tan açıklamalar geliyor.
06:13Bu anlaşmaya Gazze'deki sözde ateşkeste taraf olan ülkelere, Müslüman ülkelere bilhassa çağrıda bulunuyor Hamas.
06:21Ve harekete geçin diyor.
06:22Tarihin onurlu tarafında yer alın diyor.
06:25Ve bu Siyonistlerin baskılarını dindirecek hareketlerde bulunun diyor.
06:30Sadece sözde kağıtta kalmasın bu yaptığımız şeyler, bu katliam, bu soykırım artık gerçek manada son bulsun ve yardımlar girebilsin Gazze
06:40'ye.
06:41Sınır kapıları, o refah sınır kapısı vs. bunlar açılsın ve Gazzeliler feraha ersin diyor Hamas yetkilileri.
06:49Bu konuda peki bu sözde ateşkes daha nereye kadar Gazze'mizde devam edebilir?
06:55Evet, ismi ateşkes olsa da İsrail bir şekilde muğlaklıklar ve belirsizliklerden istifade ederek kendi lehine oldu bittiler oluşturmaya çalışıyor.
07:05Ve bu oldu bittiler de yine işgali arttırmış oluyor Tolga Bey.
07:09Yani hem işgali hem ilhakı arttırmış oluyor.
07:12Ve nihayetinde ateşkesi ihlal eden davranışlar ortaya çıkıyor.
07:16Ve bu örnekler artık sayılamayacak derecede ihlalden bahsedebiliriz.
07:21Ama buna rağmen bugün bir şekilde bölge ülkelerinin ortaya çıkarttığı yeni bir düzden var.
07:28Türkiye'de bu sürecin içerisinde, Gazze özelinde.
07:33Yani bir şekilde Şarmayşeh Barış Zirvesi sonrası Gazze'de artık insani yardımlar, istenilen sayılar olmasa da artık bu yardımların da ulaştığı
07:42bir bağlam konjöktür gelişti.
07:45Tabii İsrail bunu suistimal ediyor.
07:47Anlaşmanın net olmayan taraflarını suistimal ediyor.
07:50Uğlaklıkları ve belirsizlikleri bir fırsata çeviriyor.
07:53Ama günün sonunda Hamas bir aktör olarak aslında Şarmayşeh Zirvesi'nde Hamas'ın bu yıllardır süre gelen mücadelesinin sonucunda tanınan
08:04bir aktör olarak karşımıza çıktığını görüyoruz.
08:06Yani önceden farklı bir muamele görürken masada artık tanınan bir aktör konumuna gelmiş oluyor.
08:12Tabii anlaşma gereğince işte Hamas'ın silahsızlandırılması vesaire bu tür maddeler var ama yani bunlar şu an için çok mümkün
08:21değil.
08:21Yani İsrail saldırılarını durdurmadığı müddetçe Hamas nasıl silahsızlansın?
08:25Zaten böyle bir denklem çok mümkün değil.
08:28Çok da olacak gibi değil.
08:32Bir de mesela silahların savunmacı silahlar, savunma maksatlı silahlar ve saldırgan maksatlı silahlar var.
08:38Hamas'ın silahları saldırgan silahlar değil ki.
08:41Yani öncelikle kendi topraklarını korumaya çalışan oranın kendi halkından bahsediyoruz.
08:47Hamas dediğimiz ayrı bu toplumdan ayrı bir organizasyon değil.
08:52Bu toplumun ta kendisi.
08:54Filistinlilerin ta kendisi.
08:55Öncelikle bunu aslında anlama yani netleştirmek gerekiyor.
09:00Anlaşmada sanki böyle bir tablo varmış gibi oluşturuyor ama değil.
09:04Neticede anlaşmada Hamas'ın tanınması demek Filistin halkının tanınması demektir.
09:10Yani bu da çok net.
09:11Bunu da bu şekilde söylemek mümkün.
09:14Yani bu süreçte daha farklı yani bu işte bu barış zirvesi sonrası işte burada bir barış kurulu oluşturduğu.
09:23Bu barış kurulu beraberinde teknokrat bir yönetim oluşturduğu.
09:27İşte bu Gazze'nin barış ve istikrarın sağlanması yeniden inşasına yönelik bazı misyonlar geliştiriliyor.
09:36Ama bunlar da zaman istiyor.
09:38Yani şu an öyle bir süreç içerisindeyiz.
09:42İsrail her fırsatta bu oluşan yeni durumu da değiştirmeye çalışacaktır.
09:46Çalışıyor.
09:47Ama şunu söylemek gerekiyor Tolga Bey.
09:50Önceki duruma kıyasla yani bugün bir şekilde Gazze'ye yine insani yardımlarının ulaştığı bir tablo var.
09:56Belki haftada o istenilen insani yardım tır sayısına ulaşmıyor ama önceden bundan hiçbir ulaşmıyordu.
10:03Bu da bölge ülkelerinin çabasının bir sonucu Tolga Bey.
10:07Türkiye'nin bizzat bence çabasının bir sonucu.
10:11Böyle bir sonucun oluşması aslında Türkiye'nin yıllardan bu yana istikrarlı olarak bu konudaki tutumuyla gelişti.
10:20Yani biz bölge ülkeleri diyoruz ama aslında bu bölge ülkelerini harekete geçiren ülke aktör Türkiye.
10:27Yani Türkiye her zeminde platformda.
10:31Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan bunu her zemin ve platformda sürekli gündeme getirdi.
10:36Hiç yılmadan hiçbir şekilde baskılara boyun eğmeden bunu gündeme getirdi.
10:42Uluslararası arenada kimse konuşmazken bunu yine Türkiye gündeme getirdi.
10:46Nihayetinde bu barış zirvesi de yine Türkiye'nin bu gündemi ayakta tutma ve bu gündem oluşturma aslında kapasitesinden ötürü karşımıza
10:55çıkıyor.
10:55Bunu da belirtmek gerekiyor.
10:58Yani şu an için Hamas'ın farklı tepkileri de olabilir İsrail'in bu fırsatçı davranışlarına karşı.
11:05Ama yeni gelişmelere bakacak olursak mesela buradayız Türkiye'nin de temel savlarından birisi iki devletli çözüm meselesi.
11:13Bu oluşan yeni düzende bir şekilde aslında o iki devletli çözüme yönelik bir zemin de geliştiriliyor.
11:19Mesela yakın zamanda Filistinlerin vergileri İsrail'e gönderiliyordu.
11:25Amerika tarafı bu vergilerin Filistinlerin kendine verilmesine artık baskılamaya başladı.
11:30Bu çok önemli bir gelişme Tolga Bey.
11:32Yani bir devlet kuracaksanız Filistin devletinden bahsedeceksiniz.
11:36Öncelikle onun bir bütçesi olması lazım.
11:38Ekonomik bir temeli olması lazım.
11:40Burada ikinci bir konu Filistin'in bilhassa Doğu Akdeniz'deki gaz, kendi gaz haklarından yararlanması meselesi olur.
11:50Çünkü o da bir ekonomik kaynak.
11:52Yani bir devlet kurulması için öncelikle ekonomik temel, ekonomik bütçe meselesi çözülmeli.
11:59O yüzden bu iki gelişmeyi önemli buluyorum.
12:01Yani hem bu vergilerin, İsrail'in haksız yere aldığı bu vergilerin Filistin halkına artık gelecek olması bu önemli bir gelişme
12:10olur diye düşünüyorum.
12:11Yani zaten devletleşme demek vergi ve alma, vergi almayı da getirir.
12:17Bu eğilimleri, bu gelişmeleri de dikkate alırsak önceki döneme kıyasla biraz daha burada olumlu gelişmelerden bahsedebiliriz.
12:26Ama tabii yine soykırım, İsrail yine soykırımlarına devam etmeye çalışıyor.
12:31Çizgileri, kendi belirlenen ateşkes kapsamında belirlenen bu çizgileri de aşmaya çalışıyor.
12:39Ama eskisi gibi, yani eski şartları oluşturamıyor.
12:45Böyle de bir yeni durumdan bahsedebiliriz Tolga Bey.
12:48Eğer ki Filistinlilerin vergileri gibi denizlerdeki o enerjilerin de sahipliği Filistinlilere, Gazzelilere verilirse,
12:57eğer Türkiye Cumhuriyeti Devleti Libya ile yaptığı gibi bir anlaşma imzalayabilir mi Filistin'e,
13:05münasır ekonomik bölge gibi vesaire gibi bir anlaşma imzalayabilir mi?
13:09Tolga Bey bunlar çok teknik konular.
13:12Daha fazla teknik detaylara vakıf olmak gerekiyor.
13:16Ama neden olmasın?
13:18Yani eğer Türkiye'nin de menfaatleri ve diğer ülkelerin de yani bir şekilde o dengeler gözetilirse,
13:26tabii ki de Filistin'in hakları öncelenmek suretiyle bunlar neden olmasın?
13:32Dediğim gibi bunlar çok teknik konular.
13:34Daha vakıf olmak gerekiyor.
13:36Bir şeyleri söylemek farklı yanlışlıklara sebep olabilir.
13:40Ama burada bir devlet olacaksa onun da kendi denizi olur ve bu denizdeki enerji kaynakları da onun olması gerekir.
13:49Neden başka bir ülkenin olsun?
13:51Yani eğer iki devletli çözümden bahsediyorsak Tolga Bey,
13:53öncelikle bu bütçe meselesinin tesis edilmesi lazım.
13:57Zaten teknokrat hükümetin de şu aşamada bu vergi meselesiyle birlikte bu bütçe meselelerine odaklandığını söyleyebiliriz.
14:06Yani gündelik hizmetleri hayata geçirebilmeniz için öncelikle bir bütçeye ihtiyacınız var.
14:12İşte Filistin'in yeniden imarından bahsediyoruz.
14:15Bunlar nasıl olacak?
14:16Yani bu başka ülkenin verdiği kredilerle bir yere kadar bunu sürdürülebilir bir döngü içerisine getirmeniz gerekiyor.
14:25Bu şartlarda özellikle bu ekonomik anlamdaki ilerlemelerin oldukça kıymetli ve önemli olduğunu düşünüyorum.
14:32Eğer biz iki devletli bir çözümden bahsediyorsak bu temel şartlar, bu temel isterlerin yerine gelmesi gerekiyor.
14:40Bu gelişmeler de aslında bu anlamda olumlu şeklinde yorumlanabilir.
14:45Eğer ki burada Türkiye'nin arzu ettiği gibi Filistinlilerin, Gazze'lilerin lehine bir gidişat olmazsa bu sözde ateşkes gidişatında,
14:58Türkiye bu anlaşmadan ateşkesten imzasını çekebilir mi?
15:03Türkiye aslında burada, yani burada tam bir garantör ülke diyemeyiz.
15:09Yani nasıl söyleyeyim, burada garantör ülke olmak demek sorumluluk da almak demektir.
15:15Daha farklı sorumluluklar gerektirir.
15:18Ve mesela farklı gelişmeler ortaya çıkabileceği için burada direkt garantör ülke olmadığını söyleyebiliriz.
15:29Ama yani Türkiye bu şartlarda yine Filistin'i önceleyecek davranışlar içerisinde bulunur diye düşünüyorum.
15:38Eğer ateşkes bozulursa, Türkiye yine insani yardım konularında, bu teknik zeminin geliştirilmesi konusunda,
15:46barışın korunması ve istikrarın korunması konusunda yine öncü roller oynar diye düşünüyorum.
15:53Bunu körfez ülkeleriyle birlikte yapabilir, Amerika ile birlikte yapabilir.
15:57Nitekim bölgede yeni bir bölgesel güvenlik mimarisi oluşturuluyor Tolga Bey.
16:03Bu İran çatışmasından önce de aslında bir süreçti.
16:06Hatta o zamanki tartışmalar, İran bu bölgesel güvenlik mimarisinin neresinde olacaktı?
16:12Nitekim savaş ortaya çıktı, çatışma ortaya çıktı.
16:15Hala bu soru var.
16:16Yani bu oluşan bölgesel güvenlik mimarisinde İran bu sürece dahil olacak mı?
16:21Entegre edilecek mi?
16:23Ya da bu bölgesel güvenlik mimarisi nasıl şekillenecek?
16:27Şu an aslında bölge tam olarak bu konular üzerine diyebiliriz.
16:32Yani hem körfez ülkeleri için bu geçerli, hem Türkiye için geçerli,
16:37hem de diğer Orta Doğu'daki diğer ülkeler için geçerli diyebiliriz.
16:42Tabii burada güvenlik mimarisinden kastımız nedir?
16:45Önceden mesela İsrail'in teşvikleriyle birlikte bir düşman oluşturulmuştu İran.
16:51Özelinde işte İran ve vekil güçleri üzerinde özelinde bir direniş işte İran'ın direniş tırnak içinde direniş ekseni vekil güçlerinin
16:59hepsinin tek bir cephede birleştirildiği ama yapay olarak diyelim biz buna birleştirildiği bir düşman oluşturulmuştu.
17:07Ve bu düşman üzerinden bir güvenlik mimarisi oluşturulmaya çalışıldı.
17:11Bu belli bir döneme kadar.
17:13Biz bunu tarihsel olarak periyodlandırırsak,
17:162019 Aramco saldırılarından belki de 7 Ekim'e kadar böyle bir periyodlandırmaya başvurabiliriz.
17:23Ama 7 Ekim'de bir dönüm noktası oldu Tolga Bey.
17:267 Ekim'de artık İsrail agresif saldırılarını o kadar arttırdı ki,
17:31bölge ülkeleri artık temel endişenin İsrail olduğu konusunda bir mutabakata varmaya başladılar.
17:37Çünkü Statiko'yu değiştirmeye çalışıyor, revizyonist adımlar atıyor.
17:43Statiko'nun değişmesi demek bölge ülkelerinin hayati çıkarlarını etkilemek demek.
17:47Nihayetinde bölge ülkeleri de ortaya çıkan bir tehdidi dengelemek için ister istemez bir ittifak eğilimleri içerisine giriyorlar.
17:56Tabii bunun öncesinde işte Gazze'deki Ateşkes gibi, Şermelşeh, Barış Zirvesi gibi öncelikle bunu pratikte fiili adımlarla tesis ediyorlar diyebiliriz.
18:05Hemen ardından işte zaten Katar'da Doha'da 9 Eylül'deki o geçtiğimiz yıl 9 Eylül'deki Doha saldırısıyla birlikte artık Körfez ülkeleri ve
18:15diğer ülkelerde bir ittifaklaşma içerisine girdiler.
18:20İşte bu ittifaklaşma da aslında bölgedeki bu güvenlik mimarisinin nasıl olacağı konusunda bir alternatif cevaplardan birisi.
18:28Buna bazıları İslamik NATO diyorlar, İslami NATO diyen biraz da batılı kaynaklar İslami NATO olarak adlandırmaya başladı.
18:35Tartışmalar bu şekilde ağırlık kazanıyor.
18:38İsrail kaynakları çok fazla İslami NATO şeklinde adlandırıyor.
18:42Hatta Sunni ekseni diye yeni bir yapay bir eksen oluşturuyorlar.
18:47Yani kendilerince yine düşmanlaştıracak bir bağlam geliştiriyorlar.
18:52Ama şunu da belirtmek gerekiyor.
18:57Yani Sunni ekseni tartışması altı dolu olmayan bir tartışma.
19:02Çünkü bu oluşan eksen ya da ne dersek diyelim ittifaklaşma hepsi devletlerin bizzat rol aldığı bir düzdemde gerçekleşiyor.
19:12Yani vekil güç ayrı bir şey.
19:13Devlet dışı bir seviye ayrı bir şey.
19:16Devletlerin bizzat ittifak olduğu bir yapı ayrı bir şey.
19:19Dolayısıyla bunu böyle illegal bir formata sokmak mümkün değil.
19:24Yani zaten devletler bizzat rol oynuyor.
19:27İşte madem öyle değilse o zaman neden İslami NATO diyorsunuz?
19:31Yani bunu da sormak gerekiyor.
19:33Bu şekilde de farklı karşı argümanlar geliştirilebilir.
19:36Ama dediğim gibi bir bölgesel güvenlik mimarisi ortaya çıkıyor.
19:40Bu bölgenin aslında geleceğiyle ilgili bir konu.
19:45Yani bundan sonra bölgede istikrar, refah ve ekonomi mi öncelenecek?
19:50Yoksa çatışma, kaos ve istikrarsızlık mı öncelenecek?
19:53Şimdi eğer İsrail'in teşvikiyle ve İsrail merkezli bir bölgesel güvenlik mimarisine giderse bölge yeni süreçte çatışma, kaos ve istikrarsızlık
20:04maalesef yeniden tüm gündemde baskın olacak.
20:08Ama diğer taraftan istikrar, refah ve ekonomi öncelenirse bölge bir dengeye varmış olacak.
20:16İçerideki tehditler de bir şekilde dengelenmiş olacak.
20:20Aktörler arası etkileşim artmış olacak.
20:22Entegrasyon artmış olacak.
20:24Ve bölgede aslında yeniden bir imar, ekonomik anlamda bir imar ve bir refah süreç göreceğiz.
20:30Yani iki ihtimalden, bu şekilde iki senaryodan bahsedebiliriz.
20:34Şu anki mevcut eğilimler ikinci ihtimali ön plana çıkartıyor.
20:41Yani ekonomik istikrar ve refahın öncelendiği, entegrasyonun temele alındığı ve tehditlerin de,
20:49yani tüm düzeni bozacak tehditlerin de bu bölge içi ittifaklarla dengelendiği bir sistem,
20:56iyiliği bir çıktı geliştiriyor.
20:58O yüzden yani ümit varım açıkçası.
21:02Yani gelişmeler buna işaret ediyor.
21:04Aksi bir gelişme olmadığı müddetçe,
21:06aksi bir gelişme ya da radikal bir değişim olmadığı müddetçe,
21:13sanki bu sefer bölge biraz yüzü gülecek gibi görünüyor Tolga Bey.
21:17Burada İslami NATO dedik ya, batının tabiriyle birlikte.
21:22Bunun için de Türkiye, Katar, Suudi Arabistan, Pakistan'ın olabileceği konuşuluyor.
21:29Veya bu konuşulan dört ülkenin oluşturmak istediği şey,
21:33batının tabiriyle İslami NATO mudur?
21:35Ve buna İran Savaşı'nın etkisi nedir?
21:38Mesela Suudi Arabistan'ın daha ılımlı, daha sıcakkanlı olması bu birliğe, Türkiye'ye,
21:44İran Savaşı hasebiyle midir?
21:47Evet İran'daki çatışma bunda önemli aslında katalizör faktörlerden birisi.
21:53Çünkü İran çatışması artık İsrail'in sınırı tanımadığını ortaya koyuyor.
21:57Yani hiçbir egemen devleti tanımıyor, hiçbir sınırı tanımıyor.
22:01Her devletin hava sahasını kendi serbestlisi şeklinde suistimal edeceğini düşünüyor.
22:08Yani kendi serbestlisi halinde suistimal edeceğini düşünüyor.
22:11Ama böyle bir düzlem yok. Yani her ülkenin sınırları var, egemenliği var ve belirli iradeleri var.
22:18Dolayısıyla orada gerçekleşen gelişmeler bölge ülkelerin nezdinde yarın bir gün kendileri için de geçerli olacağı sonucunu ortaya çıkartıyor.
22:27Ve bu bir ortak güvenlik endişesi netleştiriyor.
22:31Ve nihayetinde bu ittifaklaşma eğilimlerini görüyoruz.
22:34Ama tabii şunu da belirtmek gerekiyor.
22:37Yani İran'la Suudi Arabistan arasında da problemler var.
22:40Ama bakıyor ki bu problemleri derinleştirmek mantıklı değil.
22:46Yani yaşamsal çıkarlar için de mantıklı değil.
22:49Dolayısıyla İran'ın da bir şekilde bu sürece dahil olduğu bir format üzerine kafa yoruyorlar.
22:55İşte Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan'da aslında böyle bir yani bu İran'daki çatışma olmadan önce Tahran'ı önemli bir ziyaret
23:03gerçekleştirmişti.
23:04Ve o ziyarette tam olarak böyle bir teklif benim okumalarıma göre böyle bir teklif ortaya çıkıyor.
23:10Yani gel sen de bu bölgesel güvenlik mimarisi içerisinde yer al ya da bölgesel entegrasyon içerisinde yer al.
23:16Temelli dışlanma şeklinde.
23:19Türkiye tabii bunu Türkiye teşvik ediyordu.
23:21Hemen ardından zaten çatışma çıktı, savaş çıktı.
23:25Şimdi yine aynı kritik soru.
23:27Yani bundan sonra bölgesel güvenlik mimarisi nasıl olacak?
23:31Yani bu bölgede gördüğümüz tüm gelişmeler, Hürümüz Boğazı'nın tıkanması,
23:35Babil Möndep Boğazı'nda gerçekleşen defakto geçişe kapatmalar
23:39ya da diğer bu uluslararası bağlantısallık projeksiyonları bunların hepsi bu soruyla ilgili.
23:49Yani bölgede nasıl bir mimari göreceğiz?
23:52Dediğim gibi kaos, istikrarsızlık ve şiddet mi yoksa istikrar, ekonomi ve refah mı?
24:01Aslında bu iki başlı ihtimal üzerinde eğilimler karşımıza çıkıyor diyebilirim.
24:09Başta da söylediğim gibi şu an eğilimler, ekonomi, istikrar ve refah üzerine gidiyor.
24:15Türkiye'de bu noktada teşvik edici aktörlerden birisi.
24:18Yakın zamanda işte Hicaz Demiryolu'nun canlandırılması gibi önemli bir proje var.
24:24Kalkınma yolunun bizzat bir taraftan da geliştirilmesi.
24:29Bu bağlantısallığı güçlendiren, bu bölgedeki mimaride bu entegrasyonu geliştirecek olan projeler.
24:36Yani evet biz entegrasyonu sağlayalım, bölge ülkeleri arasında barış ve istikrar tesis edilsin, hiçbir şekilde düzen bozulmasın deniliyor.
24:46Ama bunun teknik olarak şartlarını yerine getirmeniz gerekiyor.
24:49Onlar da işte bu projeler Tolga Bey.
24:51İşte kalkınma yolu bu anlamda önemli projelerden birisi.
24:55Son zamanlarda Hicaz Demiryolu'nun gündeme getirilmesi çok önemli projelerden birisi.
25:02Evet şu an bir problem var.
25:03İşte Hürmüz Boğaz'ı tıkanık, kapalı ama o da bir şekilde bir dengeye ulaşır diye düşünüyorum.
25:11Tabii farklı fiili durumlar da gelişebilir.
25:13Bunlar zamanla netleşecektir diye düşünüyorum Tolga Bey.
25:17Peki burada bir de karşımıza Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Ürdün gibi ülkeler çıkmakta.
25:25Bunlardan en barizli Birleşik Arap Emirlikleri'nin İsrail'e olan desteğini İbrahim Anlaşmaları ile vs. ile çok açık şekilde ortaya
25:34koyduğunu görmekteyiz.
25:36Ve diğer ülkeler de burada Abu Dhabi gibi önümüze çıkmakta.
25:40Peki bu savaş İran Savaşı ile birlikte aklı başına gelen amiyane tabirle Suudi Arabistan gibi başka ülkeleri de görecek miyiz?
25:49Biz bu Türkiye ile birlikte iş tutma, Türkiye ile birlikte olma eğilimine girebilecek başka bölge ülkeleri görecek miyiz?
25:58Tolga Bey şöyle bir aslında tablo var.
26:01Şimdi bu İran çatışmasıyla birlikte iki tane muzdarip ülkeden bahsedebiliriz.
26:07En çok belki de muzdarip ülkelerden birisi Mısır.
26:09Çünkü Süveyş kanalı artık kullanılmaz hale geldi ve buradan bir şekilde gelir elde edemiyor.
26:15Enerji konusunda da başka ülkelere bağımlı olduğu için problemler yaşıyor.
26:19Şimdi bir defa Mısır'ın bu endişeleri yaşaması oldukça önemli.
26:23Yani bu ortak endişeleri yaşaması açısından mesela Mısır'dan bahsedebiliriz.
26:27Diğer taraftan Suudi Arabistan.
26:29Suudi Arabistan'ın enerji kaynakları var ve ülkenin gelirleri bu enerji kaynaklarıyla temellendirilmiş.
26:36Ama bu saldırılarla birlikte yani İsrail'in neden olduğu istikrarsızlıklarla birlikte bu enerji kaynaklarını kullanamayacak bir tablo gelişebilir.
26:44Bu başka bir endişe geliştiriyor.
26:47Başka bir problem geliştiriyor.
26:48Diğer taraftan Pakistan var.
26:51Pakistan'ın nükleer kapasitesi var.
26:54Ve Pakistan nükleer kapasitesine sahip olması bir defa hedef olacağı anlamına geliyor.
27:00Çünkü İsrail'in böyle bir doktrini var.
27:02Bölgede kimle nükleer kapasite varsa önlenmesi gerekiyor diye.
27:06Bunun ismi Begin doktrini olarak da geçiyor.
27:09Onların kendi literatüründe.
27:11Buna dair çeşitli tarihsel olarak pratikler karşımıza çıkmış.
27:15Suriye'de bir nükleer tesisi vurmuş.
27:19Irak'ta Osirak nükleer tesisini vurmuş.
27:22Çeşitli şekillerde bu önleme doktrinlerini, kendince önleme doktrinlerini gerçekleştirmiş.
27:28O yüzden aslında Pakistan çok fazla endişelenen aktörlerden birisi.
27:33Neden?
27:34Çünkü Pakistan'ı endişelendiren bir diğer katman ise İsrail ile Hindistan'ın çok ileri gelişmiş ilişkileri var.
27:42Yani aslında burada da bir İslam karşıtlığı meselesi gündeme geliyor.
27:47Şimdi orada da endişe var.
27:49Bir de bu şekilde bir endişe var.
27:51Pakistan ile Suudi Arabistan'ın geleneksel ve köklü ilişkileri var.
27:55Mesela buna baktığımız zaman Pakistan ile Suudi Arabistan'ın bu köklü ilişkileri de Pakistan'ın bu bölgesel mimarında yer almasının
28:03nedeni oluyor diyebiliriz.
28:05Zaten o yüzden buradan İslamik NATO etiketini bir şekilde veriyorlar.
28:10Kendilerince şeyler yapıyorlar diyebiliriz.
28:13Hem yani verilebilir dediğim gibi yani bölgede düzen olduktan sonra ismi çok önemli değil.
28:18Yani bölgede temel de düzen ve istikrar sağlanması lazım.
28:22Bu eğer diplomasi yoluyla anlaşılmıyorsa güç yoluyla anlaşılacak.
28:27Dolayısıyla bir tehdit varsa ve bu tehdidi tek başına bir aktör güç yetemiyorsa o zaman diğer aktörler bir araya geliyor.
28:34Kendi kapasitelerini, eksikliklerini gideriyor ve bu tehdit dengeliyor.
28:38Aslında bu çok temel bir refleks Tolga Bey.
28:40Yani işte aktörlerin evet kendi içinde problemleri var, itirafları var, belki siyasi anlaşmazlıkları var.
28:48Ama bakıyorlar ki bunları sürdürmek kimseye bir kazanç getirmeyecek.
28:53Yani bunu devam ettirmek çok farklı sorunlara yol açacak.
28:59Diğer taraftan kendi yaşamsal çıkarlarını etkileyen bir aktör var.
29:04İşte revizyonist.
29:06Şimdi bunu dengelemek daha öncelikli bir hale geliyor.
29:08Bu saydığımız tüm aktörlerin bu yönde bir öncelik içerisinde olması tabii süreçte nihayetinde İsrail'de endişelendiren bir ittifaklaşma geliştiriyor diyebiliriz.
29:20O yüzden zaten bu tartışmaları başlatıyorlar.
29:22O yüzden sünni ekseni diye kendilerince yeni etiketler, stigmalar, damgalamalara başvuruyorlar.
29:30Yani o sünni ekseni hiç masum bir ifade değil Tolga Bey.
29:34Yani nasıl şii ekseni dediler ona farklı başına bir sürü şeyler geldiyse aynı şeyi sünni ekseni üzerine de planlıyorlar.
29:42Bunu önceden beri temellendiriyorlar bu arada.
29:44Yani 2025-2024 husilere yönelik yapılan saldırılarda bunu hep gündeme getirdi kendi içlerinde.
29:51Yani biz nasıl işte bizim düşmanımız sadece şiiler değil sünniler de dediler ta o zamanlarda.
29:58Aslında biz evet evet şu an biz onun sonuçlarını görüyoruz.
30:02Çok şaşırtıcı gelişmeler değil.
30:04Ama dediğim gibi bu argümanın altı boş.
30:06Yani burada bir eksem, burada bir vekil sistem yok.
30:10Bu söylediğimiz şayet bir eksem varsa bunların hepsi devlet.
30:14Ve gayet legal, gayet uluslararası sistemin paydaşları.
30:20Yani entegre paydaşları.
30:21Bunları böyle marjinalleştirip böyle farklı bir etiket vurmakla olmuyor bu işler.
30:27Yani işte karşı argümanlar o yüzden yani bu anlamda önem kazanıyor Tolga Bey.
30:33Peki önceden aslında bir nevi bir nebze de olsa Amerika'nın sözünü dinleyen veya Amerika'nın onun sözünü dinlediği bir
30:42İsrail vardı.
30:43Şimdi ise Trump'ın açık açık kamuoyu önünde deklara etmesine söylemesine hatta şunu şöyle yapmayın demesine rağmen
30:52dur durak bilmeyen yerinde durmayan bir İsrail'den bir katilden Netanyahu'dan bahsediyoruz.
30:58Burada Amerika ile İran'ın neredeyse anlaşmaya vardığı bir noktada bu sefer İsrail İran'a saldırılara başladı.
31:06İran karşılık verdi sonrasında devrim muhafızları operasyonlarımızı sonlandırdık dedi.
31:10Trump'ın dediğine bir şekilde gelmeye başladılar ancak Trump'ın sözünü dinlemeyen bir İsrail var bu noktada.
31:19Bu katil Netanyahu Gazze'de olduğu gibi Lübnan'da olduğu gibi şimdi vaktimiz kalırsa soracağım.
31:25Arnavutluk'ta olduğu gibi karıştırdığı üzere İran ve Amerika arasındaki anlaşmayı da baltalayacak mıdır?
31:33Yani Hürmüz İran refaha feraha erebilecek midir?
31:38Bu savaş bitecek midir?
31:39Yoksa Ukrayna Rusya savaşında olduğu gibi tabii o savaş da bu savaş birbirinden farklı ama
31:43onun gibi dondurulmuş bir çatışmaya dönüp yıllarca aslında bu savaş üstü kapalı da olsa alttan alta da olsa devam mı
31:51edecektir?
31:52Evet burada aslında literatürde müzminleştirilmiş çatışmalar deniliyor.
31:57Yani müzminleştirilmiş çatışmaya da dönüşebilir.
32:00Daha düşük profilde sürekli bölge gündemini ara ara istendiği zaman değiştirecek.
32:07Belki de dikkat dağınıklığına neden olacak şekilde de kullanılabilir.
32:12Bu ihtimalden bahsedebiliriz.
32:14Bu konuda haklısınız.
32:16Ama bu bir ihtimal çünkü bunun da maliyetleri var artık bu gri bölgede müzminleştirilmiş çatışmaları sürdürmenin de bazı maliyetleri var.
32:26Neden?
32:27Çünkü Amerika artık bir yani bu bölgeyi otomatik bir pilota bırakmak istiyor.
32:34Yani yeni bir sorunla karşılaşmak istemiyor.
32:37Yani bunu nereden söylüyoruz?
32:38Bunu en son çıkan Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi'nden hareketle söylüyoruz.
32:42En son Ocak ayında çıkan Ulusal Savunma Strateji Belgesi'nden hareketle söylüyoruz.
32:47Bu iki belgeyi detaylı bir şekilde okuduğumuz zaman şunu net bir şekilde görüyoruz Tolga Bey.
32:52Amerika artık bu bölgede büyük bir sorun istemiyor.
32:57Çünkü güç yetemiyor.
32:58Yani güç yetiremiyor.
33:00Gücünü ve enerjisini daha öncelikli konulara ayırması gerektiği konusunda bir irade geliştirdi.
33:07Neresi? Çin.
33:08Yani artık Çin'e yönelik tüm enerjisini ve aslında gücünü ayırması gerektiği netleşmiş.
33:17O yüzden de strateji belgelerinde, güvenlik strateji belgelerinde Batı Yarımküre'yi önceleyeceğini belirtti.
33:26Aslında İran'daki çatışma bundan sapma olarak görülse de yine Batı Yarımküre ile ilgili bir şey.
33:32Yani burada Amerika şunu gösteriyor. Artık ben burada sizin güvenlik endişelerinizi gidermeyeceğim.
33:39Yani gideremiyorum. İstesem de gideremiyorum. O yüzden geri çekilmek durumundayım.
33:43Yani biz hep şunu şu şekilde okuduk.
33:45Yani Amerika evet Batı Yarımküre'ye çekilecek bir neden İran çatışmasını başlatıyor.
33:50Ama buradan 60-70 yıllık bir mukim dönem var.
33:55Bu mukim dönemi tek seferde hemen çekilmek kolay değil.
33:58Bu tür fiili şartlar geliştirmeniz gerekiyor.
34:02Yani bak artık benim gücüm yetmiyor. Bak hürmüzü de açamıyorum.
34:05İşte buradaki enerji arzı benim için artık o kadar önemli değil.
34:08Yani bunu alıştırıyor diyebiliriz yani Tolga Bey.
34:12Çünkü neden? İşte Venezuela'da enerji kaynaklarını ele geçirdi.
34:18Şimdi Küba'dakileri geçirecek.
34:19Küba'da tabii orada bazı araştırmalar ya da teknik şartları da geliştirmeleri gerekiyormuş.
34:26Tabii ona dair farklı teknik isterler var.
34:32Ama onu da geliştirirse şayet o açığı da kapatırsa Amerika petrol ihracatını tekerleştirmiş olacak.
34:39Hatta en son Trump Çin'deki ziyaretinde Şii'ye gelin petrolünüzü bizden alın.
34:44İşte bizden alırsanız hürmüz gibi böylece o politik sorunlarla karşılaşmadan herhangi bir şekilde bir problem yaşamadan çok güvenilir bir şekilde
34:54enerji tedavisi gerçekleştirirsiniz şeklinde bir teklif sundu.
34:58Mesela bu çok şaşırtıcı bir teklif.
35:00Şimdi bu teklifi sunduğu zaman ortaya şöyle bir tablo çıkıyor.
35:04Yani hürmüz aslında o kadar da önemli olmaması gerekiyor.
35:08Çünkü işte bizim daha önceliklerimiz var.
35:11Batı Yörümküre'ye dönmeliyiz.
35:13Yani burada bir tür alıştırma süreci var.
35:15Bir tür fiili durum geliştirme süreci var.
35:17Bunun sonucunda İran mesela Boğaz'da yeni bir Boğaz rejimi, geçiş rejimi oluşturursa hiç şaşırtıcı olmaz.
35:23Yani çünkü fiili durum geliştiriyor.
35:25Oldu bittiler geliştiriliyor.
35:27Ve bir alıştırma süreci var.
35:29Peki bu alıştırma süreci neye çıkıyor?
35:32Yani hürmüze bağımlı bir enerji arzı ve tedari sisteminden daha çok farklı alternatiflere yönelen bir sistem geliştirme karşımıza çıkıyor.
35:44O yüzden hürmüzdeki süreç uzayabilir, altı ay uzayabilir.
35:48Yani daha da uzayabilir, müzminleşebilir.
35:51O kadar artık önemli değil Tolga Bey.
35:54Ama tabii Trump'a sunulan şey bu.
35:58Yani bunu da unutmamak gerekiyor.
35:59Bu anlattıklarım aslında Trump'a sunulmuş bir aslında bir tablo.
36:05Tabii bunu ne kadar gerçekte başarabilecekler bu da ayrı bir soru işareti.
36:09Yani bu alternatiflere geçiş, hürmüze bağımlı olmayan bir enerji tedariği sistemine geçiş, enerji arzı hattına geçiş ne kadar başarılabilir?
36:20Bunu da zamanla göreceğiz.
36:22Ama böyle bir şey olursa, Çin diyelim gidip petrolü Amerika'dan almaya başlarsa,
36:27o zaman zaten dünyada farklı bir bağlam gelişecek.
36:31Yani büyük güçler arası bir konsorsiyum oluşmuş olabilir.
36:35Üç büyük gücün bir konsorsiyumu, orta güçler ve küçük güçlerin de buna bağlı olarak yeniden hizalanmalara girdiği farklı bir coğolitik
36:45süreçte karşımıza çıkabilir.
36:46Yani tamamıyla bir alışma süreci var ama bu ne kadar başarılı olabilir, gerçekten hayata geçebilir mi?
36:54Bunları zamanla göreceğiz Tolga Bey.
36:56Tüm bu olanların baş aktörü olan Trump'a bakacak olursak, Kasım'da olacak seçimlerden dolayı,
37:03bu seçimlerde İran'daki savaştan ve Amerika'nın içindeki ekonomik düşüşten mi daha çok korkuyordur?
37:10Yoksa Epstein dosyaları sonucunda tutuklanma, azledirme riskinden mi daha çok korkuyordur sizce?
37:18Yani aslında Epstein dosyaları Amerikan müesses nizamının tamamıyla kendini temize çıkartma meselesi diyebiliriz.
37:26Biz hep Trump üzerinden okuyoruz ama o biraz İsrail'in şantajlarına karşı.
37:32Sen bana şantaj yapmak istiyorsun ama bak dosyaları ben kendim çıkartıyorum demek gibi bir şey okunabilir.
37:39Neden? Çünkü artık İsrail'le o eski bağlılığı koparmak istiyor.
37:43Nitekim yakın zamanda Netanyahu ile Trump arasındaki bir görüşme de buna işaret ediyor.
37:49Yani 10 yıl içerisinde İsrail'in Amerikan ekonomik yardımlarını bırakmayı planladığına dair yeni bir süreç var.
37:59Tabii bundan sonra eğer böyle bir şey olursa İsrail o zaman hangi kaynaklara yönülecek?
38:04İşte o yüzden mesela Doğu Akdeniz'deki mücadele daha önem kazanabilir.
38:09Çünkü Amerika yardım etmezse İsrail kaynağını nereden alacak?
38:13Doğu Akdeniz birinci ya da işte bu ulaştırma projeleri, enerji projelerini bir şekilde kendi merkezinde tutmaya çalışacaktır.
38:23Yani rekabet burada gelişir, burada artar diye düşünüyorum açıkçası.
38:29Yani Trump meselesinde yani o dosyalar dediğim gibi Amerikan müesses nizamının tamamıyla kendini temize çıkartma ve artık İsrail'le karşı
38:40bir
38:40benim artık bu konuda bir problemim yok deme şeklinde ben okuyorum.
38:45Tabii farklı şeylere de İsrail lobileri başvurabilir, nihayetinde silah tüccarları vesaire farklı grift ilişkiler var.
38:54Onların da etkileri olabilir ama artık Amerika'nın yani mesela J.D. Vance gibi figürlerin de Amerikan halkında karşılık bulduğu
39:04bir süreç var.
39:04Yani tamamıyla İsrail'in bu oluşturmuş olduğu maliyetleri taşımak istemiyor bu Amerikalı taraf.
39:13Yani J.D. Vance'in temsil ettiği ya da onun gibi farklı cumhuriyetçiler, Amerika'daki biraz da genç nesil artık bu
39:24yani İsrail'in neden olduğu bu maliyetlerin sorumluluğunu taşımak istemiyorlar.
39:28Bunu anketler de gösteriyor, veriler de gösteriyor.
39:31O yüzden bu keskin ayrışmaları göre görürüz diye düşünüyorum.
39:35İşte Amerika'da burada şunu yapmaya çalışıyor.
39:37Bir bölgesel güvenlik mimarisi oluşturalım, İsrail'de kendince bir hal içerisinde bırakalım.
39:43Hem onun başına bir şey gelmesin hem onu bir şekilde o da bir problem oluşturmasın.
39:49Yani bunu dengelemeye çalışıyorlar ama tabii bölgenin şartları nasıl olacak?
39:54Yani bunu ne kadar kabul edecek?
39:56Yani Netanyahu hükümetinin olduğu bir süreçte bunlar mümkün olmaz Tolga Bey.
40:00Yani Netanyahu çünkü savaştan beslenen bir hükümet programına sahip.
40:06Ne kadar savaş o kadar siyasi oy devşirme, siyasi kazanç devşirme.
40:11Yani onların formülü şu an için böyle.
40:14Bunu artık Trump bile söylemeye başladı.
40:15Yani Trump'ın kendisi bile bunu açıkça söylemeye başladı.
40:18O yüzden Netanyahu hükümetinin dışında farklı seçenekler İsrail siyasetinde gelişebilir.
40:26Böylelikle Amerika bölge politikalarında da bir rahatlama oluşturabilir diye düşünüyorum.
40:31Ama yine İsrail yani liderler isimler değişse de bu davranışlarla vazgeçmez.
40:37Nihayetinde işgalci bir ülke.
40:39Gelenler de işgalci zihniyette.
40:41Aynı şeyleri gerçekleştirirler.
40:45Ama daha azı yani Netanyahu hükümetinde olduğu gibi olmaz diye düşünüyorum.
40:50Tabii ama sosyal bilimler çok hızlı değişiyor.
40:53Keskin bir ifadede bulunmak çok doğru olmaz Tolga Bey.
40:56Burada seçimlerde Trump'ın desteği kaybedecek, çoğunluğu kaybedeceğini düşünüyor musunuz?
41:03Yani bazı veriler hatta Fox News'in Trump'ın kendi kanalının desteklediği kanalın anketlerine göre
41:10Trump bu İran çatışmasında çok ciddi sorunlar yaşadı.
41:14Onları telafi etmeye çalışıyor son zamanlarda.
41:19Yani eğer İran meselesini çözerse, İsrail'i dengelerse, İsrail'i bir şekilde dengelerse, yeni bir problem çıkmazsa
41:29en önemlisi işte bu enerjiyle ilgili problemleri çözüp bu artan petrol yani Amerika'da da artan fiyatları azaltırsa farklı gelişmeler olabilir.
41:40Yani ama bunu bu kadar kısa sürede nasıl yapacak işte o da büyük bir soru.
41:44Bence İran çatışmasına bu yönde bir destek sunması Trump için siyasi kariyeri adına farklı olumsuz sonuçlara neden olacak diye düşünüyorum.
41:56Ama şartlar değişebilir.
41:58Evet son 1-2 dakikamızda şunu da merak ediyorum soruyorum.
42:01Konu dışı ama Ermenistan'da seçimler gerçekleştirdi.
42:04Nikol Paşinyen yeniden başbakan olarak bu noktada seçildi.
42:10Bu seçimlerin sonucunda Ermenistan'a baktığımız zaman Türkiye ile normalleşen bir Ermenistan vardı Paşinyen liderliğinde.
42:18Bu devam edecektir elbette ki.
42:20O bölgede Türkiye'nin ağırlığının artacağını, Türkiye'nin önünde bir engelin kalmadığını düşünüyor musunuz?
42:27Paşinyen'la neler olacak?
42:29Bir-iki cümleyle özetlerseniz sevinirim.
42:31Yani Paşinyen Karabağ Savaşı, Karabağ Zaferi sonrası entegrasyonun doğru bir seçenek olduğu kanaatinde.
42:36O yüzden de entegrasyonu arttıracak yani izole bir Ermenistan, izole edilmiş bir Ermenistan'dan ziyade bölgeye daha entegre, bölgede problem üretmeyen
42:48bir Ermenistan modeline geçiş.
42:50Bence Paşinyen bunu temsil ediyor son zamanlarda.
42:53Tabii buna karşı içeriden, Ermenistan içinden de tepkiler var.
42:57Ama tam bir Ermenistan uzmanı değilim Tolga Bey.
43:01Takdir edersiniz ki o yüzden bununla ilgili çok da sağlıklı yorum yapamam.
43:05Ama genel hatlarıyla bunları söyleyebilirim.
43:09Yani bu noktada Paşinyen'in kazanması diğer adaylar zaten çok düşük almıştı oy olarak.
43:15Çok bir iddiaları yoktu.
43:17Paşinyen'in bu zaferi ülkemizin lehine diyebiliriz değil mi?
43:22Yani Paşinyen hükümeti aslında Türkiye'nin de aşina olduğu bir hükümet.
43:27İşte Paşinyen aşina bir lider.
43:30Türkiye'ye farklı ziyaretlerde bulundu.
43:33O yüzden bilinen bir figür.
43:37Yani yeni biri değil, hiç bilinmeyen birisi değil.
43:40Hiç bilinmeyen birisinin farklı sorunları olabilirdi.
43:44En azından seçim dinamikleriyle ilgili tam vakıf değilim.
43:48Ama bunları söyleyebilirim.
43:49Peki. Ben teşekkür ediyorum kıymetli yorumlarınız için.
43:52Hayırlı geceler diliyorum.
43:53Ben teşekkür ederim Tolga Bey.
43:55Hayırlı geceler.
43:56Çok teşekkür ederim.
Yorumlar