00:02İstanbul ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılıkları Özgür Özel ve bazı CHP'li milletvekilleri hakkında yürütülen soruşturma dosyalarında yetkisizlik kararı vererek dosyaları
00:11fezleke hazırlanması talebiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderdi.
00:16CHP'de mutlak butlan tartışmaları devam ederken rüşvet ve yoğuzsuzluk iddialarını içeren dokunulmazlık dosyalarının ne olacağı da merak ediliyor.
00:25Peki dokunulmazlıklarla ilgili süreç nasıl işliyor?
00:28Milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması süreci anayasanın 83. maddesi ve TBMM iş tüzüğünün 131-134. maddeleriyle sıkı kurallara bağlanmış durumda.
00:38Milletvekilleri anayasanın 83. maddesine göre meclis çalışmalarındaki oy söz ve düşüncelerinden dolayı yasama sorumsuzluğu ile mutlak şekilde korunuyor.
00:46Bu maddenin iki istisnasında bulunuyor. Ağır cezayı gerektiren suçüstü haliyle anayasanın 14. maddesindeki devletin bütünlüğünü bozmayı amaçlayan faaliyetler gibi durumlarda
00:56dokunulmazlık otomatik kalkıyor.
00:58Ancak 14. maddeyle ilgili durum için milletvekilinin soruşturmasının seçilmesinden önce başlamış olması gerekiyor.
01:071920'de açılan mecliste 2022'ye kadar standart usulle yani bireysel olarak 43 milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırıldı.
01:15Dokunulmazlığın kaldırılması süreci Cumhuriyet savcılıklarının hazırladığı fezleke ile başlıyor.
01:19Bu fezleke önce Adalet Bakanlığı'na ardından bakanlık üzerinden meclis başkanlığına ulaşıyor.
01:25Meclis başkanlığı dosyayı milletvekillerine duyurup anayasa ve adalet komisyonlarından oluşan karma komisyonuna havale ediyor.
01:32Nisan sonu verilerine göre karma komisyonda 145 milletvekiline ait toplam 1052 dokunulmazlık dosyası bulunuyor.
01:39Parlamentonun ve milletvekillerinin itibarı...
01:42Fezlekeyi önce bu komisyon inceliyor ve isterse milletvekilini savunma için davet edebiliyor.
01:48Bu incelemenin ardından karma komisyon milletvekili için rapor hazırlayarak ya da dokunulmazlığın kaldırılması ya da kovuşturmanın milletvekilli sıfatı sona erene
01:55kadar ertelenmesini talep ediyor.
01:57Dokunulmazlığın kaldırılması talep edilmişse ilgili rapor genel kurula geliyor.
02:02Oylamaysa basit salt çoğunlukla yapılıyor.
02:04Yani oturuma katılan milletvekillerinin yarısından bir fazlasının oyu dokunulmazlığın kaldırılması için yeterli oluyor.
02:13TBMM'de oylanan ve alınan karar Adalet Bakanlığı'na iletiliyor ve yargı süreci başlıyor.
02:18Dokunulmazlığın kaldırılması milletvekilliğini doğrudan sona erdirmiyor.
02:22Yalnızca yargılama sürecinin önünü açıyor.
02:25Bir milletvekilinin dokunulmazlığı kalksa bile milletvekili sıfatı devam ediyor.
02:29Yani maaş almaya, meclise katılmaya hakkı var.
02:32Ama ceza yargıda kesinleşirse milletvekilliğinin üyeliği o zaman düşüyor.
Yorumlar