00:00Orman yangını insan sebebiyle çıkar. Yani kendiliğinden çıkmıyor bunlar.
00:04Bizim dikkatsizliğimiz, bir şey olmaz abiciliğimiz bu orman yangınlarının en önemli sebebi.
00:11Ve ormanlar olmadığı zaman hayat yok. Doğru düzgün yaşam yok.
00:15O nedenle gözümüz gibi korumak zorundayız ormanları.
00:18Ancak biz bir şey olmaz diyerek davrandığımızda korkunç zararlara yol açabiliyoruz.
00:23Onun için bana kalsa yaz aylarında orman bölgelerine herkesin girişini yasaklamak gerekiyor.
00:30Çünkü biz ormanlara düzgün davranmayı beceremiyoruz.
00:33Ancak bir de ne yaparsak yapalım bu yangınlar çıkacak.
00:38Çünkü öyle bir yasak koyma ihtimalimiz yok.
00:40Onun için de esasında bütün halkın bu yangınlara karşı nasıl davranılması gerektiği,
00:46neler yapılması gerektiği konusunda bilinçlenmesi gerekiyor.
00:49Çünkü ciddi bir bu konuya yardım gelene kadar,
00:55yani itfaiye yetişene, orman genel müdürlüğü yetişene kadar
00:58insanların da ellerinden geleni yapabilmeleri
01:01ve oradaki yangın söndürmeye çalışanlara destek olmaları gerekiyor.
01:07Bunu sağlayabilmek için de herkesin ne yapacağını bilmesi lazım.
01:11Şu anda hiçbirimiz bilmiyoruz.
01:12Yani bulunduğumuz yerde bir büyük orman yangını çıktığında kim, ne yapacak, nasıl yapacak,
01:17bu konuda bilgi sahibi değiliz.
01:19Biz insanımızı özellikle orman yangınlarının büyük tehlike olduğu bölgelerde çok çok iyi eğitmemiz gerekiyor.
01:25Ve bu konuda hani gerekiyorsa gönüllü güçleri oluşturmamız gerekiyor.
01:29Nasıl mahalle afet gönüllülerini, iklim değiş, pardon, depremler için bir araya getirdiysek,
01:38benzer şekilde de yangınlar için bu afet gönüllülerini bir araya getirip müdahale gücü oluşturmamız gerekiyor.
01:45Bu sene özellikle Temmuz ayı sonundan sonra şimdiye kadar hiç görmediğiniz sıcaklıklar görme ihtimaliniz çok yüksek.
01:54Yani o 40 derecenin üstüne çıkıyor dediğinizi böyle bir hafta boyunca her gün yaşıyor olabiliriz.
02:01İzmir ve Ege bölgesinde.
02:03Yani biraz daha güneye indiğimizde neredeyse kesin.
02:06Ama İzmir'de de bunlar görülecek.
02:08Yalnız unutmayın esas tehlikeli olan şey sıcaklık değil sıcaklıkla birleşen nemdir.
02:15Yani nem yükselecek olursa bu çok daha büyük bir tehlikedir.
02:20Özellikle hem sıcaklık hem nem yüksek olduğu zaman ölümcül sonuçlara yol açabilir.
02:26Özellikle yaşlılarda unutmayalım dünyanın en gelişmiş ülkelerinden bir tanesi olan Fransa'nın başkentinde 2 haftada 17 bin kişi öldü 2003
02:38yılında.
02:39Benzer bir durum her zaman burada da olabilir.
02:42Buna hazırlıklı olmamız gerekiyor hepimizin hem sağlık sistemi olarak hem bilinç olarak.
02:48Orman yangınlarını biraz da yağışla düşünmek gerekiyor.
02:53Bu sene yağışların ama yağışların da böyle sakin sakin yağıp yeri ıslatan yağışların azalacağını düşünüyoruz.
03:04Ama ona karşılık da bardaktan boşanırcasına yağıp sel basıp 5 dakika sonra da hiçbir şey olmamış gibi sıcak havaya gideceğimiz
03:13yağmurlar olacak.
03:15Bunlar da orman yangınlarına karşı çok büyük bir fayda sağlamıyorlar.
03:19O nedenle hem bizim dikkatsizliğimiz hem bu yağış rejimindeki hafif kayma ciddi orman yangınlarına yol açacaktır bu sene.
03:29Şöyle tabi Ege'de niye yangına çıkıyor?
03:31Çünkü Akdeniz iklimi var ve Akdeniz ikliminin altında yanması kolay bir ekosistem var.
03:35Yangınla uyumla beraber yaşamış öğrenmiş bir anlamda yangını var.
03:39Çünkü dünya 400 milyon yıldır yanıyor ve yangın zaten buralarda vardı.
03:42Ekosistemler yanmayı öğrenmiş.
03:43Dolayısıyla bir doğal yangın rejim var aslında ama insanın buraya girmesi dış bir faktör olarak bu doğal yangın rejimlerini değiştirdi.
03:50Şu anda biz değişmiş bir yangın rejimi içindeyiz.
03:52Dolayısıyla yangınları geçmişi oranla insan orman etkileşimi doğa etkileşimi çok derinliğine ilerlediği için geçmişi oranla daha yoğun konuşuyoruz.
04:00Daha yoğun görüyoruz ve etkilerini daha yoğun hissediyoruz.
04:04Bunun en temel sebebi insanın doğayla olan etkileşimin çok derinine ulaşmış olması.
04:07Ege'de de bu en derin şekilde çünkü Ege'de topografya şeye bakarsak mesela Antalya'ya Mersin'e bakarsak topografya iç bölümlere
04:15doğru daha yumuşak bir şekilde ilerlediği için kentler içeriye doğru daha kolay büyüyebiliyor.
04:21Ormana daha nüfuz ediyor.
04:22Tarımsal alanlar daha derinlemesine girebiliyor.
04:25Aynı iki elin parmakları girmiş durumda.
04:26Girmiş durumda.
04:27Böyle olunca da insan kaynaklı yangınlar da çok kolay çıktığı için yüz yangın çıkıyorsa bunun doksanı insan nedeniyle çıkıyor.
04:33Daha önceden biz büyük yangınları konuşuyorduk.
04:35İzmir için de öyle.
04:36Temmuz'un sonunda konuşuyorduk.
04:37Ağustos'un başında konuşuyorduk değil mi?
04:39Ama şimdi Haziran'dan Kasım ayına kadar büyük yangın konuşuyoruz.
04:43Biz önceden yüz, iki yüz, üç yüz hektar orman yangınlarında büyük yangın derken içinde olduğumuz süreçte bin hektar üzerindeki yangınları
04:49sanki çok olağanmış gibi konuşmaya başladık.
04:52Bu çok kötü bir şey.
04:53Kabullenme açısından da çok kötü bir şey.
04:55Etkiler açısından da çok kötü bir şey.
04:56Ne oldu yangın sezonu?
04:57Temmuz, Ağustos'tan büyük yangınlar itibariyle Haziran'dan Kasım'a kadar.
05:02Yangın sayılarımız neydi?
05:03İki bin üç bin diyorduk ortalama.
05:06İki bin yirmi dört yılında dört bin beş yüz'e yaklaştı.
05:08İki bin yirmi beş yılında beş bini aştı orman içine kenarındaki yangınların sayısı, dışındaki yangınların sayısı.
05:13Hızlı bir tutuşma oluyor.
05:15Ve bu tutuşma kuru günlü, kuru tucu rüzgarların çok olduğu ve uzun günler devam ettik bir ortamda çok hızlı büyüyor.
05:22Ve böyle bir ortamda büyük orman yangınları söndürmek öyle çok kolay da değil.
05:25Yani helikopterlerin, uçakların falan işe yaraması da çok mümkün değil.
05:29Çünkü böyle bir noktada her devam ediyorsa yangın size atmosferin yardım etmesi lazım.
05:33Yani hava sıcaklığı düşecek, nem miktarı yükselecek, bağlı nem miktarı yükselecek, rüzgar duracak.
05:39Böyle bir ortamda ancak mücadele gücünüz artar ve maalesef geçmişe öğrenlik, geçmişe oranla bu da şey oldu.
05:45Daha uzun zamana yayıldı.
05:47Yani kuru gün sayıları uzun günler alıyor, rüzgarlı günler uzun günler alıyor ve çok sıcak günler uzun günler geçiyor.
05:55Ve biz bekliyoruz ki bu yaz işte 50'nin 10'un etkisiyle sıcaklıklar beklenenin üzerinde olacak.
05:59Böyle bir ortamda o zaman biz ne yapacağız?
06:02Teakuzu en yüksek seviyede tutacağız.
06:05Bireyden topluma hassasiyetlerimizi en yüksek seviyeye çıkaracağız.
06:08Ve bir yerde sonuçta 100 yangından 90 insan kaynaklı çıkıyorsa hassasiyetimizi en yükseğe alarak bir yerde tutuşma çıkmaması için tüm
06:17tedbirleri alacağız.
06:18Bu piknik ateşinden tutun da yazın ortasında inşaat yapmamaya, spiral kesmemeye, kaynak kullanmamaya kadar.
06:24Çünkü İzmir'de özellikle son 10 yıllarda ormana doğru yerleşimler çok büyüdüğü için buradaki nüfuzun yangın tecrübesi de olmadığı için
06:33çünkü kırsal bir nüfus değil yeni bir kenti nüfus olmadığı gidiyor ve yangın yönetmeyi bilmiyorlar.
06:38Yangın nasıl bir ortamda çıkar?
06:39Çıkarsa bir yangın nasıl söndürülür?
06:41Bu tecrübe olmadığı için de daha doğrusu ben şöyle onu özetliyorum.
06:45Kırı bilmeyen kentlinin kırdaki yaşam mücadelesi gibi bir durum olduğu için ve yangın gerçeğini de bilmediği için çok kolay yangın
06:52çıkabiliyor.
06:53Yaşansızdaki yangınları hatırlayın.
06:55Spiral kesmekten çıkıyor, kaynak makinesinden çıkıyor ve bunu yapan kişiler kim olduğuna bakarsak böyle bir nüfusu olduğunu görürüz.
07:02Dolayısıyla bizim bu kıra yeni yerleşmiş özellikle İzmir'de Çanakkale gibi bölgelerde Manisa, Bursa'yı da buna koyabiliriz.
07:10Bu bölgelerde kıra yeni yerleşmiş kentinin orman yangınları farkındalığını ve bu farkındalığın davranışa dönüşmesi noktasında bir dönüşme ihtiyacımız var.
07:20Trend zaten orman yangınları sayıları çok üssel bir şekilde artıyor şu an.
07:25Çok hızlı artıyor.
07:27Az olacağını söylemek çok mümkün değil.
07:30Çok olur mu bilmiyoruz ama çok olma ihtimali yüksek.
07:33Özellikle şöyle bir durum da var şimdi.
07:35Biliyorsunuz yazdan önceki dönem yağışlı ve nemli geçtiği için biyokütle de yani bitki örtüsüde büyük bir büyüme yaptı.
07:42Bu büyüme, ot su bitkileri düşünün mesela, ani bir kuraklıkla karşılaşınca yazda hızlı bir şekilde kuruyacak ve yanıcı madde miktarını
07:49arttıracak yanıcı madde miktarını.
07:51Dolayısıyla tutuşmayı ve yangın hızlı büyümesini teşvik edici bir unsur olarak göreceğiz.
07:56Bir taraftan iyi, sonrası kötü.
07:57Ekolojide yani ekolojiden bir ilişkisi anlatma açısından söylüyorum.
08:49İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar