00:00Hoş geldiniz diyelim Zeynep Ökten.
00:02Günaydın Simge Hanım değerli konuklar.
00:05Çok teşekkürler vakit ayırdığınız için hocam.
00:08Bu mutlak mutlan kararı sonrası Borsa İstanbul devre kesti ve günü bekleneceği üzere düşüşle tamamladı.
00:17Şimdi herkesin gözü bugün Borsa İstanbul'da, Dolarda ve bugün acaba Borsa İstanbul tatil edilebilir mi?
00:27Çünkü önümüzde bir de resmi bayram var, kurban bayramı var.
00:31Dolayısıyla piyasaların nispeten bu süreci küçük bir şokla atlatması için ne tür tedbirler alınabilir?
00:39Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 8.30'daki toplantısının başladığını da anımsatalım.
00:45Buyurun.
00:46Evet, bugün tabii gene Borsa İstanbul düşüşle başlayacak ve gün boyu satışların geleceğini düşünerek
00:55belki de bugünü tamamıyla tatil ilan edebilirler.
01:00Çünkü hakikaten hisse sahipleri gelecek bir hafta, on gün boyunca ta öbür haftaya kadar piyasanın nasıl etkileneceğinden korkarak acil satışlarda
01:12bulunabilirler.
01:13Onun için Borsa'ya bir kapanma gelebilir.
01:15Ama bunun ötesine bugün yapılan toplantıda bence çok büyük bir ihtimalle halkın dövize karşı olan talebini engelleyecek vaziyette bir takım
01:25önlemler alınacağını düşünüyorum.
01:27Çünkü biliyorsunuz ki biz içteki karışıklığa ve belirsizliğe ve siyasi belirsizliğe dışarıda gelişen olaylara nispeten çok daha hızlı reaksiyon veriyoruz.
01:42Yani bunu daha önce işte Sayın Ekrem İmamoğlu'nun gözaltına alınması kararında da gözlenmemiştik.
01:51Çok hızlı vaziyette Merkez Bankası olağanüstü toplanıp faizleri arttırmıştı.
01:57Çünkü dövize doğru yönlenme şu anda ekonomi yönetiminin en son isteyeceği şey.
02:03Ve biliyorsunuz dün de çok kısa süre içinde yaklaşık 6 milyar dolara yakın bir döviz piyasaya sürüldü.
02:11Rezervler tamam şu anda iyi diyoruz ama hangi rezerv bu kadar çatantıya dayanır orası da önemli.
02:20Onun için özellikle dövizin yükselmesinden tedirgin olan ekonomi yönetimi bu alanda kararlar alacağını düşünüyorum.
02:29Merkez Bankası şu anda toplanıp hemen bir faiz arttırımına gider mi?
02:33Bence şu anda değil.
02:34Yani ilk önce o da bir bekle gör uygulayacaktır.
02:39Zaten arada uzun bir bayram tatili var.
02:42Dolayısıyla bayramdan sonra belki bir aksiyon alabilir.
02:46Halkın dövize gidişatını gözlemlediği süre içinde.
02:50Ama hakikaten piyasalar ciddi bir reaksiyon verdi.
02:55Zaten Simge Hanım son 3-4 gündür piyasaların böyle bir satış trendinde olduğunu çok hızlı olmasa da gözlemliyorduk.
03:04Çünkü bir beklenti vardı.
03:06Yani bu bayram öncesinde özellikle bugün için bekleniyordu bu kararın açıklanması.
03:12Tam bayram öncesi bunu açıklarlar ve bayramda hani bir hareketlilik piyasaların yatışmasını beklerlerdi.
03:19Dün ani gelen bu haberle birlikte piyasalarda sert bir satış gözlemledik.
03:26Peki bir yandan da Merkez Bankası'nın rezervleri bizim 18 Mart'tan 19 Mart'tan bu yana 2025'den bu yana dikkat ettiklerimiz
03:37arasında.
03:37Çünkü bu yaşanan siyasi ve hukuki gelişmelerin bir maliyeti de var.
03:43Bir ekonomik bedeli de var.
03:45Ve dün CHP lideri Özgür Özel de aslında o rezervlerdeki hızlı değişimi paylaştı.
03:52Peki önümüzdeki süreçte neler olmasını beklersiniz?
03:56Ne tür tedbirler alınabilir?
03:58Ayrıca bu işin maliyeti nereye varabilir hocam?
04:02Maliyeti yüksek tabii yani şimdi zaten biz son derece kırılgan vaziyette bir savaş ortamına, petrol fiyatlarının yükselmesine, bunların hepsine yüksek
04:13enflasyonla, yüksek faizle yakalanmıştık.
04:16Üstüne üstlük bir de iç siyasetli ki bu çalkalanma biraz evvel de söylediğim gibi bizim piyasalar iç piyasadaki çalkalanmaya daha
04:24çok reaksiyon gösteriyor.
04:25Yani o dibimizde bir İran-Amerika-İsrail savaşı olduğu ve bizim piyasalar o kadar da yüksek bir tepki göstermemişti ve
04:35biz bunu konuşuyorduk.
04:36Yani neden bu savaş varken piyasa bu kadar tepki göstermiyor?
04:40Çünkü bizim piyasalarımız içerideki gelişmelere dair olarak çok daha hızlı reaksiyon veriyor.
04:45Neden?
04:46Çünkü burada dövize doğru gidişat sırasında Merkez Bankası sürekli olarak dövizi piyasaya sürüyor ve rezervlerini eritiyor.
04:55Bu sadece geçen seneden beri olan bir şey değil.
04:58Hatırlayalım 128 milyar dolar nereye gitti diye soruyorduk bir dönemde de.
05:04Yani sürekli içerideki çalkantılar karşısında bir rezerv yakma politikası.
05:10Şimdi bu rezervler hepimizin rezervi Simge Hanım yani biz bu süreç içinde toparladığımız bu rezervlerin eritilmesi esasında hepimizin cebine yansıyacak
05:21bir olgu olarak düşünelim.
05:23Onun için burada piyasaya etkileri yüksek olacak bence.
05:27Yani dövizde yukarı doğru gidişat olur mu?
05:31E bir parça olur tabii.
05:33Yani bunun da enflasyona yansıması olur.
05:35Zaten biliyorsunuz enflasyon raporunda bir şekilde revize etmiştik.
05:418 puan revize etmişti Fatih Karağan ve biz hep bunu sorguluyorduk.
05:46Yani bu 8 puan revizenin altında yatan etki hepsi 8 puan savaştan dolayı mı?
05:53Yoksa iç dinamiklerden dolayı mı?
05:56Büyük bir kısmı diye.
05:58Belki de bu günleri de hesaplayarak o 8 puanı eklediler.
06:05Fakat zaten biz Mart ayından itibaren iktisatçıları olarak çoğu iktisatçı olarak şunu söylüyorduk ki yıl sonu enflasyonu 31'in altında
06:15kapatmaz.
06:16Yani TÜİK rakamlarıyla söylüyorum bunu.
06:19TÜİK rakamlarıyla 31'in altında kapatmaz diye.
06:22Şu anda her an de bu etkilerle birlikte bunun biraz daha yükseleceğini düşünebiliriz.
06:28Hepimize yansıyacak bir etki tabii bu simga.
06:31Noktalamadan eklemek istediğiniz var mı hocam?
06:35Yani hakikaten hepimize geçmiş olsun hem siyasi açıdan hem ekonomi açısından daha da yoksullaşmanın artacağı özellikle ücretli kesim olarak enflasyon
06:48yükseldikçe çünkü yoksullaşma artıyor.
06:50Diğer taraftan da belirsizliğin artacağı güvenin biraz daha darbe aldığı bir dönemden geçiyoruz.
06:59Gene de herkese iyi bayramlar diliyorum.
07:02Umarım çok daha iyi bayramlar geçiririz hep beraber.
07:05Bu arada siz geçmiş olsun derken Murat Ağaral geçmiş oldu mu acaba dedi.
07:11Sanırım olmadı.
07:13Bir süre daha bu depremin artçılarını hissedeceğiz.
07:16Çok kısa şunu sormak isterim.
07:18Kısa dönemde bir seçim ekonomisine dönülebilir mi?
07:22Ama kısa yanıt lütfen hocam.
07:23Yani zaten bu seçim ekonomisi dediğimiz anda bu enflasyonu daha da arttıracak bir durumdan bahsediyoruz Simge Hanım.
07:33Yani siyasi, siyaset bilimciler seçim ekonomisinin yaklaştığını yorumlayabilirler.
07:39Ama ben bir ekonomist olarak eğer bunu da yaşarsak gerçekten bizi çok daha zorlu günlerin beklediğini söyleyebilirim.
07:47Peki çok çok teşekkür ediyorum Prof. Dr. Zeynep Ökten vakit ayırdığınız için.
Yorumlar