00:00Deprem uzmanı Süleyman Pampal konuğumuz kendisine sormak isterim.
00:03Elbette bu son dakika gelişmesini.
00:05Süleyman hocam yayına hoş geldiniz.
00:08Hoş bulduk, iyi yayınlar.
00:09Çok teşekkür ediyorum.
00:10Malatya'da özellikle 6 Şubat depreminden sonra çok büyük bir hareketlilik var hocam.
00:15Bu 5,6 büyüklüğündeki deprem kendi içerisinde ayrı bir deprem olarak mı yorumlamalıyız?
00:23Yoksa hala süre gelen hareketliliğin bir parçası mı bu?
00:30Yani 2020'den başlatacağımız Sivrice Pötürge depremini üreten Doğu Anadolu fayının bu segmentinin hemen batısında bu bölge.
00:45Ve 6 Şubat 2023 depreminin ikinci 7-6'lık depremi üreten Çardak fayının da kuzey uç kısmı.
00:58O bakımdan devam eden aktivitenin bir yansıması olarak değerlendirmek daha doğru olur.
01:07Zaten o bölgede yani Malatya civarında, Yeşilyus'ta, Battalgazi civarında, Kale'de oralarda bu büyüklüklere yakın artçılar diyebileceğimiz aktiviteyi sürekli kaydediyoruz.
01:24Yani mevcut fay hareketliliğinin devamı diyoruz biz bu depremede.
01:28Bu 6 Şubat ikinci depremini üreten Çardak fayı biliyorsunuz işte o bölgeden şu anda deprem olan yerin bulunduğu bölgeden başlar.
01:40Güney'e doğru, güney batıya doğru bir et çizerek Nurhak, Ekinözü, Göksun, Sayın Beyliğe doğru devam eder.
01:50Ve burada 7-6'lık depremden sonra 6 buçuğa ulaşan özellikle Göksun civarında, Göksun'un batısında ve Malatya işte bu
02:00bölgede 5 buçuk, 5-5 buçuğu bulan çok sayıda artçı aktivite kaydedildi.
02:07Bunu da yani hem Sivrice Pötürge depremini üreten kırığın çevresi hem de 6 Şubat ikinci depreminin kuzey uç kısmında yer
02:20alan talih fayların kırılmasıyla ilgili bir deprem olarak değerlendirmek mümkün.
02:28Süleyman Hocam neden mesela özellikle biz bu haberleri Malatya'dan alıyoruz?
02:336 Şubat depreminde tam 11 il etkilendi aslında ama çok fazla Malatya'dan gelen bir artçı deprem haberi var.
02:41Ve 5,6 da Türkiye'ye bakıldığında hissedilen bir deprem aslında.
02:46Evet Malatya oldukça hassas bir bölge.
02:50Niye öyle? Çünkü hemen Malatya'nın yakın batısında Malatya fayı var.
02:55Bu 7-6'lık çardak fayıyla kesişen kuzeye doğru uzanan aktif bir fay Akçadağ bölgesinde.
03:04Hemen onu devamı niteliğinde Ovacık fayı var.
03:08Sunceli'den işte Erzincan yönüne doğru uzanan o da aktif bir fay.
03:12Ve şu anda Erzincan-Karlıova arasında Kuzey Anadolu fayının doğu uç kısmında tismik boşluk pozisyonunda kırılmamış 7 su fayı var.
03:24Bunlar zaten 7 ve üzeri deprem üretme potansiyeline sahip üstelik sismik boşluk kırıldı kırılacak aşamasında bulunan faylar olduğu için
03:36ve bu bölgede yani Malatya civarı da dediğim bu faylara deprem kaynaklarına yakın olduğu için
03:47Malatya hassas bir bölge ama asıl bu faaliyetin nedeni 2023-6 Şubat 2. 7-6'lık depremin zaten üreticisi olan
03:59Kardak fayının Kuzey Doğu uç kısmı olması.
04:05Oralara zaten malum depremde kırılan fayın uç kesimine
04:11İstres transferi maksimum düzeyde olur.
04:16Ve oralar kırılmaya en yatkın hassas bölgeler olarak
04:20bir sonraki depremleri üretecek bölgeler olarak önümüzde durur.
04:27Bu da öyle değerlendirilmesi gereken bir deprem.
04:31Yani bölge hassas, bölgede sismik aktivite devam ediyor.
04:36Bölgede 7'nin üzerinde deprem üretecek 7 su fayı var,
04:40Oğacık fayı var, Malatya fayı var.
04:42Bunlar öyle çok çok uzak değil.
04:45Yani 50-100 kilometreyi bile bulmayan mesafelerde
04:50ve kırılmak için enerjisini biriktirmiş faylar olduğu için
04:54maalesef oralardaki bu türden depremler bizi bir miktar kaygılandırıyor.
05:00Peki Süleyman Hocam daha ne kadar devam edecek?
05:036 Şubat'ın oluşturduğu bu aslında etki.
05:07Yani 7-8 ve 7-6'lık iki deprem sonra 20 Şubat'ta
05:14Antakya fayı da kırıldı.
05:166,5'luk üçüncü deprem.
05:186-7'ye ulaşmış 6-7 büyüklüğündeki artçılar
05:23ve 150 bini geçmiş olan artçı aktivite söz konusu.
05:276 Şubat'tan itibaren muazzam bir deprem bu.
05:31Türkiye şartlarında da, dünya şartlarında da
05:33çok büyük, çok yıkıcı iki depremin aynı günü olması
05:38ve bunların çevresinde de gene dünya ölçeğinde hatırı sayılır
05:43Kuzey Anadolu fayı gibi, Doğu Anadolu fayı gibi,
05:46Ölü Deniz fayı gibi faylar bulunuyor.
05:50Bunlar da tarihsel dönemde çok yıkıcı depremler üretmişler.
05:54Aletsel dönemde de öyle.
05:55Yani Kuzey Anadolu fayı son 150 yıl içinde
06:0020'nin üzerinde, 7'nin üzerinde deprem üretti.
06:03Şu anda işte bir orta marmara bir de 7 su kaldı.
06:07Onlar da kırılırsa Kuzey Anadolu fayının
06:10Türkiye sınırları içinde kırılmadık.
06:13Hiçbir yeri kalmayacak.
06:147 su şu anda sırada bekliyor.
06:17İstanbul etmeyecek orta marmarayla birlikte.
06:19Yani Malatya'da hocam özellikle bu artçı depremlerin devamını görmememiz için
06:26bu enerjinin tamamen boşalması mı gerekiyor?
06:30Bir anlamda doğru öyle ama bölgede yeni yeni de enerjiler boşaltacak.
06:36Dediğim gibi 250 yıldır, 300 yıldır enerji biriktirmiş
06:417'nin üzerinde deprem üretecek faylar var.
06:44Onlar da enerjiyi, büyük bir enerji boşalttıktan sonra
06:47çevrede gene artçı sayılabilecek, enerji boşaltacak.
06:55Kırıklar faaliyete geçecek.
06:57Yani Türkiye böyle bir yer.
06:59Türkiye'de yani enerji boşaldı, bu iş bitti.
07:01Tamam artık rahat edin.
07:0350 yıl, 100 yıl burada deprem olmaz denecek yer yok.
07:06Hemen yakın çevresinde çok sayıda
07:08benzer büyüklükte deprem üretecek faylar var.
07:12Yani şu anda MTA ve AFAD aktif fay haritasını yeniledi.
07:18Bugünlerde yayınlayacak.
07:20Yani 485 olan 700 küsüre çıktı.
07:23Yani bu 95'te 150'ydi.
07:272013'te 485 oldu.
07:29Şimdi 700 küsür.
07:30Ve daha da çalışmalar devam ediyor.
07:33Bunlar artacak.
07:34Türkiye'nin her 7, Örümcek Ağa gibi aktif faylar tarafından
07:37kırılmış, geçilmiş durumdadır.
07:39Ve deprem gerçeği de buradan kaynaklanmaktadır.
07:43O halde Malatya'daki bu sarsıntı da
07:47çevredeki aktif faylar üzerinde de ek baskı oluşturuyor diyorsunuz.
07:51Kısmi, kısmi.
07:52Yani bunların tetikleme etkisi abartılmamalıdır.
07:55Tetikleme diyorsanız, 6 Şubat'ta gördük.
07:58Birinci deprem, 7-8'lik deprem.
08:01İkinciyi aynı gün kırdı.
08:04Çardak fayını.
08:05Aynı fay değil ama birbiriyle bağlantısı olan Çelikan civarında kesişen iki fay bunlar.
08:11Daha önce 1513'te kırılmış Maraş'ı yıkan deprem.
08:16Ve çardak fayı o zaman 1544'te kırılmış.
08:21Yani 31 yıl sonra.
08:23O zaman tetikleyememiş.
08:24Çünkü birinci depremin büyüklüğü muhtemelen 6 Şubat'ta olandan bir miktar düşüktü.
08:31Yani bu derece büyük bir deprem olacak.
08:34Yakınında kırılmaya yüz tutmuş enerjisini biriktirmiş fay olacak.
08:39Ancak o zaman tetikleme etkisi konusu olacak.
08:42Burada yani 5-5,5'luk depremlerin tetiklemesinden söz etmek doğru değil.
08:47Süleyman Hocam bunları önceden kestirebilmek mümkün mü peki?
08:52Enerjinin hat safhaya ulaştığını anlayabiliyor muyuz mesela?
08:55Tabii çok az ölçümler yapılabilirse fay hatlarına yerleştirilen gerilme ölçülerler gerilmenin belli bir seviyeye ulaştığını belirleyebilir.
09:08Bunları daha önceki tarihsel ve paleosistemolojik çalışmalarla destekleyen yani kaç yılda bir tekrarlanma süresi tahmin edilmiş belirlenmiş fay hatlarında kırılmanın
09:22çok yakın olduğu şeklinde bir tahminde bulunulabilir.
09:26Ancak tam yerini, zamanını ve büyüklüğünü tam ve doğru olarak maalesef bugün tahmin edemiyoruz.
09:32Ancak dediğiniz doğru yani gerilmeler ölçülüyor ve maksimuma çıktığı zaman da kırılmanın yaklaştığını tahmin edebiliyoruz.
09:43Deprem özellikle Malatya'da artık hayatın bir parçası haline geldi.
09:49Zaman zaman gözünü depremle açan bir Malatya halkı var aslında.
09:53Bu noktada yeniden bir hazırlık yani yıkıcılık açısından...
10:01Haklısınız ben geçen hafta Hatay'daydım deprem konusunda konferansım vardı.
10:08Orada da dile getirdim.
10:10Yani şimdi Hatay depremi hazırlanıyor.
10:13Yani yaratarmak şeklinde bakmamamız lazım.
10:16Çünkü ölü deniz fayı aşağı doğru kırılmaya devam edecek.
10:20Ve Hatay maalesef bundan sonra da çok uzak olmayan gelecekte de benzer şekilde büyük depremler yaşayabilecektir.
10:28Aynı durum Malatya için, Elazığ için, Bingöl için.
10:32Erzincan, Erzurum ve çevredeki Tunceli illeri için de söz konusu.
10:39Niye? Konuşmanın başında belirttik sizin sorularınız üzerine.
10:44Yani Malatya fayı, Ovacık fayı, Yeditli fayı, Kuzey Anadolu fayı ile Doğu Anadolu fayının tam da kesiştiği kavşak bölgesi bu
10:54bölge.
10:55O bakımdan, burada bundan sonra depremler yedinin üzerinde, yedi buçuğu bulabilecek büyüklükte depremler maalesef ki söz konusu.
11:04O bakımdan 6 Şubat'ın ya da Sivrice Pötürge 2020 depremlerinin yaralarını Elazığ'da, Malatya'da, bölgede sarıyoruz.
11:13Ama bundan sonra gelecek büyük yıkıcı depremler için de hazırlık anlamında hasar görmemiş yapıları, tüm yapı stokunu gözden geçirip,
11:24onları da bu gelecek depremlere hazırlama mecburiyetimiz var.
11:27Aksi takdirde uzak olmayan bir gelecekte gene gözyaşlarımız akmaya başlar ve yara sarma ile bu işin pansumanla tedavi edilemeyeceğini öğrenmiş
11:40oluruz.
11:40Biz ülkemizi depreme hazırlamazsak, depreme dayanıklı yapılarda yaşamazsak, bu depremler olmaya devam edeceğine göre acıları çekmeye devam edeceğiz demektir.
11:51Evet, Türkiye bir deprem ülkesi. Bu gerçeği unutmamakta fayda var. Süleyman Hocamızın da dediği gibi.
Yorumlar