00:00Evet Burçak Şile'deyiz şu anda.
00:02Senin de söylediğin gibi yanımızda Siena Antik Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen var.
00:07Bu yıl aynı zamanda süper enilo yılı olduğunu da söylüyor hocamız.
00:12Peki Türkiye nasıl etkilenecek?
00:15Afetler olacak, doğal afetler dediniz.
00:17Meteorolojik karakterli doğal afetler olacak demiştiniz.
00:20Yine yangınlar, seller, fırtınalar.
00:23Neler söylersin?
00:24Bu son söylediğin doğal afetten hepsi biraz daha fazla olacak bu sene.
00:29Yani süper enilo dediğimiz 1997'de bir defa süper enilo olmuştu.
00:34Ondan da daha kuvvetli bir süper enilo geliyor.
00:37Enilo geliyor ama enilo'nun da süperi geliyor.
00:39Ama enilo daha başlamadı şu anda.
00:41Enilo Temmuz ayından itibaren başlayacak ve önümüzdeki sonbaharı da içine alacak.
00:46Dolayısıyla özellikle sonbahar aylarında ve kışa doğru yaklaşan aylarda
00:52senin dediğin o taşkınlar, aşırı yağışlar, seller bunlar ön plana çıkacak.
00:59Ama yazın ikinci ayından itibaren yani Temmuz, Ağustos hatta Eylül ayında da aşırı sıcaklar.
01:05Sıcak hava dalgaları peş peşe gelecek.
01:08Ve hani şimdiye kadar olanlardan tabii biraz daha tehlikeli bir dalga olacak bunlar.
01:15İnsan sağlığı açısından ön plana çıkacak.
01:18Ama sen de demeden söyledin ya, en önemlisi orman yangınları.
01:21Aşırı sıcaklarda orman yangınları.
01:24Aşırı sıcaklar hocam 40 dereceye kadar çıkacak mı?
01:27Marmara bölgesi de dahil olmak üzere sanırım.
01:29Büyük bir ihtimalle 40 dereceyi geçeceğiz gibi geliyor.
01:32İstanbul'un rekoru 40.3 derecedir ki 2010 yılında olmuştu galiba.
01:37Ama bu sene onu da geçecek gibi gözüküyor süper elinodan dolayı.
01:41Süper elinodan Doğu Pasifik'teki deniz yüzey sıcaklığının ısınmasından kaynaklanan bir makro ölçekli meteorolojik olay.
01:49Ama bu makro ölçekli meteorolojik olay dünyanın her tarafında etkisi oluyor.
01:54Etkisi ne?
01:55Söylediğimiz gibi meteorolojik karakterli doğal afetlerin artışını, frekansının artışını, geliş yollarını değiştiriyor.
02:04Bunun yanında işte kuraklığı da beraberinde getiriyor.
02:08Hani diyeceksin hem seller olacak hem aşırı yağışlar olacak kuraklık nedir?
02:14Esasında sel ve aşırı yağış bir kuraklık demektir.
02:17Çünkü aşırı yağışlarda, şiddetli yarışlarda, yüzeysi akışlarda akıp gidiyor sular toplayamıyorsunuz.
02:24Çok bir işe yaramıyor yani barajlarda toplanmıyor.
02:27Kesinlikle bir işe yaramıyor.
02:29O nedenden söylüyoruz ya hani bu sene barajlarımız doldu.
02:33İstanbul barajları %70-73'lere kadar çıktı.
02:38Tabii yağışla birlikte çıktı.
02:40Aynı zamanda Ege bölgesindeki ve Marmara bölgesinde diğer büyük şehirlerimizin de barajlar hemen hemen dolma seviyesine erişti.
02:48Ama buna pek güvenmeyelim.
02:50Önümüzdeki bu sene kışın yağışlarda bir azalma bekleniyor.
02:56Bu süper Eylino'dan dolayı.
02:57Dolayısıyla bu süper Eylino biraz dünyada bazı bölgelerde biraz vatandaşlarının canını sıkacak gibi hangi bölgeler diye soracak olursan bir defa
03:08özellikle Akdeniz Çukuru'ndaki ülkeler yani Güney Avrupa'daki ülkeler.
03:13Ta İtalya'dan İtalya, İspanya, Yunanistan, Türkiye de bunun içerisine girecek ki buralarda orman yangınları her sene büyük risk teşkil ediyor.
03:22Bunun yanında Güney Asya'daki muson yağışları ve buradaki aşırı yağışlar da buralarda biraz can sıkacak gibi görünüyor.
03:33Görülmemiş doğal afetler dediğimiz doğal olayları dediğimiz Eylino'nun etkisiyle mi olacak?
03:41Şimdi her sene bir doğal afet oluyor biliyorsun sen de.
03:44Yani bir kuraklık oluyor veya aşırı yağın oluyor.
03:47İşte dün hortumlar meydana geldi, kara hortumlar meydana geldi ki kara hortumları her zaman görülen bir şey meteorolojik olay değildir.
03:57Hele hele bizim ellemlerimizde, bizim ellerimizde daha çok işte İskenderun civarında filan deniz hortumları meydana gelir ama kara hortumları meydana
04:05geldi.
04:06Bunların frekansları da artacak, frekanslar derken sayılar da artacak.
04:11Kara hortumu hani onu da hemen kısaca bahsedelim istersen.
04:15Dünkü Çorum'da, Tokat'ta işte Denizli'de civarında meydana gelen kara hortumlarının nedeni yer seviyesi çok sıcaktı.
04:23Geçtiğimiz hafta biliyorsun bayağı bir yaz havası şey yaptık, gördük ve Anadolu'daki bu toprağın aşırı ısınmasından kaynaklanan bir olaydır.
04:34Aşırı ısınınca ne oluyor?
04:36Eğer üzerine soğuk bir hava gelirse ki dün biraz üşüdük biliyorsun Marmara'da da İstanbul'da üşüdük ama Anadolu'da da sıcaklıklar hemen
04:44hemen bir 7-8 derece düştü.
04:46İşte bu düşüş yukarıdaki soğuk havayı aşağıya indiriyor, aşağıdaki sıcak havayı da yukarıya çıkartma istiyor, çıkmak istiyor birisi hafif.
04:56Buradan kaynaklanan bir düşe hareket bu hortumları meydana getirdi.
05:01Yani sel ve hortumlarda da artış görülecek o zaman değil mi?
05:03Kesinlikle biraz daha fazla görülecek bu sene.
05:06Ama bundan sonra Türkiye'de bu hortumlar gördüm, evet görülebilir.
05:10Deniz hortumları biraz daha fazla olacak.
05:12Deniz hortumlarında denizin vermiş olduğu nem bu şeyin kaynağı oluyor.
05:19Daha doğrusu onun nedeninden oluyor.
05:21Ama karadaki hortumlarda ise sıcaklık daha ön plana çıkıyor, yeryüzündeki sıcaklık.
05:27Dolayısıyla bunları artık iklim değişikliği, küresel ısınmalı meydana getirmiş olduğu bu takım şeylerde, meteorolojik karakterli doğal afetlerde Türkiye'de maalesef artışlar
05:38görülecek.
05:38Peki çok teşekkür ediyoruz.
05:40Prof. Dr. Orhan Şen bizlerle birlikteydi.
05:42Şile'den aktardık.
05:44Bu yıl meteorolojik karakterli doğal afetler daha sık görülecek.
05:48Süper elinonun da etkisiyle diyelim ve sözü stüdyo bırakalım.
Yorumlar