- 10 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli izleyenler, Cumhurbaşkanı Erdoğan son derece kritik görüşmelere sahne olan Kazakistan temaslarını tamamlayarak yurda döndü.
00:06Aslında sadece sonuçları değil, asıl yankı uyandıracak mesajlar dönüş yolunda.
00:12O uçakta verildi. Bizler de uçaktaydık Hakan Çelik'le birlikte.
00:17Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a dış politikadan, ekonomiye, iç siyasetten, küresel krizlere kadar masadaki en merak edilen soruları yönelttik.
00:26Hakan merhabalar.
00:28Merhaba.
00:28Az önce Gerçisi Yenen Türk izleyenlerinin karşısındaydın.
00:31Sayın Murat Yancı Beyefendi ile birlikte.
00:34Şimdi tabii çok kritik mesajların çıktığı önemli bir zirveydi.
00:37İki ayaklı bir zirveydi.
00:39Üç günlük bir Kazakistan ziyareti.
00:41Öncelikle Aslan'a'daydık, başkentteydik.
00:43Yüksek düzeyli stratejik işbirliği konseyi toplantısı ve ardından Türkistan'a geçti Sayın Cumhurbaşkanı.
00:50Burada da Türk Devletleri Teşkilatı Gayri Resmi Zirvesi'ne katılmak üzere.
00:53Tabii önemli mesajların çıktığı, önemli konuların konuşulduğu bir zirve oldu.
00:5912 belgeye imza atıldı.
01:02Aslında şunu sorarak başlayayım sana.
01:04Bir öyle bir kısa değerlendirme yapalım.
01:06Hem zirvenin değerlendirmesini.
01:08Nasıl bir zirveydi sence?
01:09Çünkü Türk dünyasının bir arada olup özellikle böyle içinde bulunduğumuz stratejik ve krizlerin ortasında böyle bir toplantının bu dönemde gerçekleşmesi
01:20önemliydi.
01:21Neydi böyle en önemli satır başarı?
01:23Sayın Cumhurbaşkanı ne mesajlar verdi?
01:25Başlayalım dilersem.
01:26Sevgili Fulya bir kere bizim hem yakın coğrafyamızda hem de aslında küresel düzeyde baktığımızda birçok noktada savaşlar devam ediyor.
01:35Çatışmalar var, anlaşmazlıklar var ve bazı anlaşmazlıkların da ilave savaşlara neden olması gibi bir risk var.
01:42Mesela biz yarın Çin ile Tayvan arasında ne olacağını tam kestiremiyoruz ki.
01:46Trump'ın da bir ziyareti vardı ABD Başkanı'nın.
01:49Böyle bir ortamda liderler arasındaki diyaloğun, anlayışın ve iletişimin açık kanallarla devam ettirilmesi,
01:57işbirliği kanallarının açık olması ve bir olası krize müdahale mekanizmalarının canlı bir şekilde çalıştırılması çok önemli.
02:04O bakımdan Türkiye hem kendi bulunduğu coğrafyasında hem de daha uzak noktalarda istikrara ve barışa katkı vermeye çalışan,
02:13aktif rol oynamaya gayret eden bir ülke ve yoğun bir diplomatik çaba içinde insani kalkınma noktasında da ciddi katkılar ve
02:22yardımlar da sağlıyor.
02:23Birazdan onlardan da bahsederiz.
02:25Şimdi tabii Türk Devletleri Teşkilatı dediğimizde aslında kendi aralarında bir dil birliği olan, kültür birliği olan ve tarihsel yakınlık olan
02:33ülkelerden bahsediyoruz.
02:35Bu bir teşkilat ve son dönemde de daha somut adımların atılmasıyla çok daha ciddi bir yapıya dönüştü.
02:42Türkiye içinde Kazakistan var, Türkiye var, Azerbaycan var, Özbekistan var, Kırgızistan var.
02:48Bir de bunlar tam üyeler, bir de gözlemci ülkeler var.
02:51Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Türkmenistan, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı o iyisiydi.
02:57Dolayısıyla dünyanın da aslında son dönemde daha dikkatle takip ettiği bir yapıya dönüştü.
03:02Dünya ekonomisi içinde de aşağı yukarı bu ülkelerin toplam gayri safi milli hasılaları 2,5 trilyon dolara ulaştı.
03:10Dünya ekonomisinin %2'sine karşılık gelir.
03:12Hiç az bir oran değildir.
03:14Sayın Cumhurbaşkanı'nın ziyaret ettiği Kazakistan da Asya'nın en büyük ekonomisine sahip.
03:20Orta Asya'nın en büyük ekonomisine sahip.
03:22Tabii ki Çin ve Rusya gibi çok önemli ülkeler var burada.
03:25Japonya var ama Orta Asya coğrafyasından bahsediyorum.
03:29Dünyanın 9. büyük coğrafyası yüz ölçümü olarak.
03:3225 milyonluk bir nüfusu var.
03:34Türkiye ile de özel bağları var.
03:36Ekonomik bağları çok canlı.
03:39İki ülke arasında yaklaşık 10 milyar dolarlık bir ticaret var.
03:42Hedef 15 milyar dolara çıkarmak diye koydu Cumhurbaşkanı Erdoğan.
03:475 bin daha fazla fulya Türk şirketi orada faaliyet gösteriyor.
03:50İnşaat, enerji ve diğer alanlarda.
03:53Ve de yaklaşık 30 milyar dolarlık bir yatırımı var Türk şirketlerinin.
03:57Bu çok ciddi bir rakam.
03:59Çok uzun yıllardır böyle bir canlı bir şey var.
04:01Dinamik var.
04:02Şimdi bu çizgiyi daha öteye taşımak için yapılan bir ziyaret.
04:07Özellikle Astana tarafında, başkentte.
04:09Türkistan tarafında da ki Türkistan, Ahmet Yesevi'nin de yaşadığı bir yer.
04:15Türkistan kültüründe, medeniyetinde önemli figürlerden, önemli insanlardan bir tanesi.
04:20Ve kendisini de İslam-Türk medeniyetinin böyle bir manevi başkenti olarak konumlandıran şehirlerden biri.
04:28Bu anlamda zaten zirvenin Türkistan'da düzenlenmesinin sembolik bir anlamı da vardı.
04:32Sayın Cumhurbaşkanı da aslında Türk 100 yılı tanımlamasını yaptı bu ziyaret kapsamında.
04:38Türk dünyası ile ilişkilere her zaman biliyorsunuz ki önem veren bir iktidar olduk.
04:42Türk Devletleri Teşkilatı ile bunu taşlandırmanın gururunu yaşıyoruz dedi.
04:46Aile meclisimiz olarak gördüğümüz teşkilatımız bünyesinde her türlü iş birliğini ele alıyor.
04:52Bütün fırsatları değerlendirmeye çalışıyoruz dedi.
04:55Hep birlikte ilerleme ve hep birlikte kalkamaya inanıyoruz mesajını verdi.
05:00Tüm platformlarda da Türk dünyasının bölgemizin huzur, istikrar ve güvenliği için daha etkin rol alabileceğini söylüyoruz.
05:07Şimdi geçmişte Türkçe konuşan ülkeler dendiğinde bu daha çok böyle bir manevi, bir kültürel, sempatik bir şey gibi algılanıyordu.
05:16Ama böyle ete kemiğe bürünmüyordu ve siyasi anlamda çok da karşılığı olmuyordu.
05:20Ama artık jeopolitik manada da karşılığı olan bir realiteye dönüştü.
05:25Real politikte bir karşılığı var.
05:27Geçmişte bunu iki ülke özellikle Birleşik Krallık kendi dil coğrafyasında ama emperyal bir geçmişe atıfta bulunarak ne yapıyordu?
05:35Commonwealth denen bir şey var.
05:38Yani bu Birleşik Krallık kralının şemsiyesi altında toplanan ülkeler ekonomik anlamda da bir iş birliğine gidiyorlar.
05:45Fransa'nın da bir frankofon coğrafyası var.
05:48Afrika ve dünyanın başka bazı yerleri işte Kanada, İsviçre falan gibi.
05:53Fakat Fransa'nın emperyal geçmişi biraz daha sert ve sorunlu olduğu için son dönemde istediklerini pek elde edemiyorlar benim gördüğüm
06:00kadarıyla.
06:01Ama Türkiye şimdi Türkçe'nin tarih ve kültür birliğinin getirdiği bir avantajla bu coğrafyada da başka coğrafyalarda olduğu gibi aktif
06:10bir diplomasi ortaya koyuyor.
06:12Ben bakanların programlarına bakıyorum ve bazılarına iştirak ediyorum.
06:15Bu coğrafyaya çok gidip geliniyor.
06:17Bizim kamu kurumlarımız, kamu ile ilişkili kurumlarımızın, üniversitelerimizin, TİKA'nın ve diğer bir takım yardım kuruluşlarımızın, sivil toplum kuruluşlarımızın çok
06:28aktif çalışmaları var.
06:29Dolayısıyla Cumhurbaşkanı'nın bu seyahatine çıktığında önünde böyle hazır bir zemin vardı ve Cumhurbaşkanı'nın diplomatik tabii uzun yıllara dayanan
06:38tecrübesi ve yakın ilişkileri sayesinde de orada ben gözlemledim Aliyevle, Sayın Aliyevle ve diğer devlet başkanlarıyla böyle gayet güzel bir
06:46diyalogla nerede bulunuyoruz ve bu ilişkileri daha öteye nasıl taşıyabiliriz?
06:51Şimdi enerji en kritik başlık. İstersen başlıklarımıza bakalım mı? Enerji var, ne var? Güvenlik var, savunma var ki Türkiye savunma
07:00alanında çok önemli ve daha çok Türk ürününü satmak istiyoruz.
07:04Bu işbirliklerinin daha da kuvvetleneceği bir dönemin içine giriyoruz bölgesel krizlerle beraber de. Şimdi bu yılda Türk Devletleri Teşkilatı'nın
07:13ev sahipliği yapacak aynı zamanda Türkiye.
07:15Doğru, Ekim ayında Türkiye'nin ev sahipliği yapacak çok zirve var bu sene.
07:20Bu sene zirveler yılı.
07:21Bu sene zirveler yılı NATO zirvesi olacak, Ankara'da yapılacak ve ikinci defa Türkiye NATO zirvesine ev sahipliği yapıyor olacak.
07:29Onu da uçakta Sayın Cumhurbaşkanı'na yönelttiğimiz sorular arasındaydı birazdan değerlendiririz.
07:34Şimdi o zaman hızlı bir şekilde başlayalım mı? Çünkü hakikaten herkesin merak ettiği önemli başlıkları Sayın Cumhurbaşkanı'na sorduk, kendisi
07:42de yanıtladı.
07:43Biraz bu bilgileri, bu zirve neden orada yapıldı, Türkiye'nin yörelimi nedir o anlamda paylaşmış olduk.
07:50Şimdi Sayın Cumhurbaşkanı'nın açıklamalarına geçelim.
07:52Evet, açıklamalarına geçelim.
07:54Şimdi tabii ki öncelik olarak Amerika-İran savaşına dair Sayın Cumhurbaşkanı'nın değerlendirmelerini merak ettik.
08:03Bu kriz neden çözülemiyor diye soruldu Sayın Cumhurbaşkanı'na.
08:08Şimdi bu krizi doğrudan ana etkenlerden biri her fırsatta vurguladığım gibi İsrail'in bitmek bilmeyen kışkırtmalarıdır ifadesini kullandı Sayın Cumhurbaşkanı.
08:19Bir takım hayaller ve ütopyalara kapılan İsrail bu tariflerle bölgemize kendi hevesleri uğruna ateşe atmaktan çekinmediğini defalarca göstermiştir dedi.
08:29Evet, Türkiye'de bu ve buna benzen krizlerin çözülmesi için en aktif çabayı gösteren ülkelerden biri.
08:35Hakan Fidan bir Mekik diplomasi yaptı ve yapmaya devam ediyor.
08:39Bir tanesiyle ben de katıldım.
08:40Hatta bizim CNN Türk'te yaptığımız yayın çok izlendi, takip edildi.
08:44İran'la, Türkiye'nin bütün kesimlerle diyalogda olması, Amerika'yla bir diyaloğu var, güçlü bir diyaloğu.
08:49İran'la, Tahran'la ve Körfez ülkeleriyle.
08:52Burada bir ara buluculuk niyeti de ortaya koydu Türkiye ki hala bu niyetini ortaya koymuş vaziyette.
08:59Bu bir kere bu devam ediyor ve Cumhurbaşkanı bu kaosun, bir kaos var bu bölgede.
09:03Daha çetrefilli bir hale dönüşmemesi için biz elimizden geleni yapıyoruz, gayret gösteriyoruz.
09:10Bu bölgenin, bu dikkat çekici bir ifade, bu bölgenin sorunlarının bölge ülkeleri tarafından çözülebileceğini düşünüyoruz.
09:16Yani ben şunu yorumluyorum ikinci cümle olarak, dışarıdan müdahale olduğunda problemleri büyütüyor.
09:22Çünkü Türkiye benzer bir sorunu hatırlarsam PKK-YPG sorunuyla mücadele konusunda da ortaya koydu.
09:28Ne diyordu Türkiye?
09:29Biz bu ülke, bu bölgenin ülkeleri olarak Suriye, Irak, İran, Türkiye biz kendi meselelerimizi halledelim.
09:35Aynı şeyi Kafkaslar'da da Türkiye ortaya koymuştu.
09:38Dolayısıyla eğer bölgede kalıcı bir istikrar isteniyorsa herkes kısa vadeli hesaplarını bir kenara bırakmalıdır ifadesi var.
09:46Son olarak bir konu.
09:47Şimdi az önce de değindik açalım.
09:49NATO Liderler Zirvesi bu sene 7-8 Semmuz tarihlerinde başkent Ankara'da düzenlenecek.
09:56Ankara ev sahipliği yapacak.
09:57Aslında Türkiye olarak NATO'nun geleceğine dair perspektifimiz soruldu Sayın Cumhurbaşkanı'na uçakta.
10:04Kendisi de dedi ki aslında Hakan o bölümü oldukça çarpıcıydı.
10:09Bugünkü dünya NATO'nun kurulduğu günlerdeki o eski dünyanın devamı değil yeni bir dünya kuruldu ve bu yeni dünyada NATO
10:17'nun konumu çok daha farklı.
10:20İşte tehditler karmaşıklaştı, riskler çeşitlendi, küresel sistem aşındı.
10:25Kısaca dünya çok değişti dedi Sayın Cumhurbaşkanı.
10:28NATO içerisinde adaletli, yük paylaşımı, samimi işbirliği ve ortak güvenlik anlayışı ittifakın geleceği için çok çok önemli dedi.
10:35Biz de tabii Türkiye olarak daha kararlı ve tehditlere karşı daha hazırlıklı bir NATO için üzerimize düşeni yapmaya hazırız dedi.
10:43Dünyanın değiştiğini, dönüştüğünü, risklerin farklılaştığı vurgusunu yaptı aslında Sayın Cumhurbaşkanı.
10:48Bu da çok önemli bir bakış açısı hakikaten.
10:51Fulya çok önemli.
10:52Türkiye bir kere NATO'nun Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra en güçlü ve en büyük ordusuna sahip.
10:57Bir kere bunu ortaya koymak lazım.
10:58İkinci defa ev sahipliği yapıyor.
11:00Ve de bana kalırsın NATO'nun kurulduğu günden bu yöne karşı karşıya kaldığı en büyük kriz ortamında bu süre yapılacak.
11:07O bakımdan Ankara'daki NATO zirvesi yakın tarihimizdeki bütün NATO zirvelerinden daha önemli, daha dikkat çekici.
11:14Hele bir de Trump da katılırsa ki şu an itibariyle benim izlenimim katılabileceği yönünde.
11:21O zaman tabii bu zirve profil olarak da daha yükseliyor.
11:24Doğal olarak dünya basını daha çok takip edecektir.
11:27Ama işin ilginç tarafı NATO'yu kuran ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri,
11:32NATO'nun artık işlevsiz hale geldiğini, hatta NATO'nun dağılması, çözülmesi gerektiğini söylüyor.
11:38Bu daha önce bizim pek karşılaşmadığımız, duymadığımız bir şeydi.
11:41Yani Avrupa ülkeleri genellikle böyle NATO'yla ilgili eleştiriler getirirler.
11:45Hatırla Hakan biz 2019 senesinde Londra'da seninle NATO liderler zirvesini takip etmiştik.
11:51Yine Sayın Cumhurbaşkanı'nın ziyaretini.
11:52Orada da Fransa Cumhurbaşkanı Macron ne demişti?
11:55NATO'nun beyin ölümü gerçekleşti mesajı vermişti.
11:57Aslında ilk orada bu tartışmalar başlamıştı öyle değil mi?
12:01Çok doğru.
12:02Yani şimdi Türkiye'de NATO'ya eleştiriler getiren bir ülke.
12:05İşte ittifak içinde yeterince büyük bir dayanışmanın olmadığını hep Türkiye'ye söyler.
12:09Ve terörle mücadele konusunda yeterince destek alamadığını ifade eder Ankara.
12:13Haklıdır da.
12:14Ve Türkiye şunu da hep söylemiştir.
12:16Bu Finlandiya'ya İsveç'in NATO üyeliği dönemini hatırla.
12:20Fulya yine orada yayınlar yaptık.
12:21Türkiye'ye silah ambargosu uyguluyorlar bu ülkeler.
12:25Uyguluyorlar idi.
12:26Hala bazıları böyle örtülü ambargolar yapmaya çalışıyorlar Almanya gibi.
12:29Hal böyle olunca o zaman bu ittifakın ne anlamı kalıyor gibi bir soru ortaya atılabilir.
12:35Cumhurbaşkanı Erdoğan da dedi ki dünkü uçak dönüşünde tehditler gerçekten çok farklılaştı.
12:44Artık asimetrik bir tehdit dönemine girildi.
12:47Yani konvansiyonel savaş bir taraftan yer yer devam ederken bugün bazı ülkeler hala nükleer silahlara dönmekten söz ediyor.
12:54Böyle enteresan bir dönemdeyiz.
12:56Ve Cumhurbaşkanı'nın ifadesi NATO için de...
12:59Savaşlarda bile artık nükleer riskini konuşmaya başladık.
13:02İşte taktik, nükleer silahlar kullanılımı vesaire.
13:05Yani artık dünyadaki gerilimler böyle bir evreye geçmiş durumda.
13:09Bunun ifade edilmesi bile çok tehlikeli aslında.
13:12Baktığımızda Cumhurbaşkanı'nın ifadesi NATO için de adaletli yük paylaşımı.
13:17Yani bazı ülkeler çok katkı verirken bazıları pek vermiyor.
13:20Bir kere ona eşaret ediyor.
13:21Samimi bir iş birliği, samimi ama böyle birbirimizle o diyaloğun olduğu gibi.
13:27Ve ortak güvenlik anlayışı.
13:28Yani gerçekten bir tehdit varsa bunu birlikte savuşturmak lazım.
13:32Çünkü dikkat edersen NATO için de özellikle İsrail konusunda İran'la ilgili savaş nedeniyle bazı ülkeler çekince ortaya koydular.
13:40İspanya dedi ki mesela yani biz neden bu savaşta yer alalım diye kendi üstlerini Amerikan uçaklarının kullanmasına müsaade etmedi.
13:49Türkiye'de biraz daha burada çekinceli bir tutum ortaya koydu.
13:52Dolayısıyla Türkiye olarak ama Türkiye'de yükümlülüklerine daima bağlı bir ülke olmuştur NATO için de.
14:00Biz tehditlere karşı daha hazırlıklı bir NATO için elimizden geleni yapmaya hazırız dedi Cumhurbaşkanı.
14:06Şimdi hiçbir zaman gündemden düşmeyen Türkiye'nin gündeminde olan konulardan bir tanesi hangisi?
14:14Avrupa Birliği ile ilişkiler.
14:16Sayın Cumhurbaşkanı'na bu konuyla alakalı sen bir soru yönelttin.
14:19Ben burada sözü sana vereyim.
14:21Yani tabii çözülememiş meseleler var.
14:24Bunlarla alakalı bir soru yönelttin ve gelecek perspektifine dair de aslında sorun.
14:28Şimdi tabii Türkiye'nin belli coğrafyalarda artan bir etkisi var, bir gücü var.
14:33Bunu görüyoruz. Özellikle savunma ve güvenlik alanında bunu hep dile getiriyorlar.
14:37Fakat baktığımızda vize problemi aynen devam ediyor.
14:41Ve bizim vatandaşlarımız gerçekten çok mağdur oluyor bundan.
14:44Gümrük Birliği güncellenmemiş vaziyette.
14:46Hal böyle olunca ekonomik anlamda ticari faaliyetleri daha da büyütmenin önünde bir engel gibi görünüyor.
14:52Şimdi bunlar ortada dururken acaba yeni bir durum ortaya çıkabilir mi?
14:56Ne yapılabilir?
14:57Ve başka bazı ülkeler Türkiye'nin önünü mü kesmeye çalışıyorlar, rakip mi görüyorlar Türkiye diye sorduğumda
15:04Cumhurbaşkanı Erdoğan evet bunların hepsinin belli bir oranda rolü var gibi görünüyor.
15:09Ama bence bu Avrupa Birliği konusundaki sözleri çok önemliydi.
15:13Her türlü ikiricikli tutuma, çifte standarda ve Türkiye'nin hiç onaylayamayacağı açıklama ve değerlendirmelere rağmen
15:21Türkiye tam yöylük hedefinden vazgeçmiş değil.
15:25Türkiye gerekli üzerine düşen yükümlülükleri de yerine getirme noktasında adımlar atıyor.
15:30Biz birilerine rakip olmak veya çelme takmak için Avrupa Birliği'ne girmek istemiyoruz.
15:36Yani bence burada Cumhurbaşkanı ülke adı vermedi ama ben yani mealen bir tahmin yapayım.
15:41Fransa ve Almanya iki büyük ülke olduğu için bu ülkeler bazen Türkiye'ye katılırsa
15:47acaba bizim işimiz zorlaşır mı gibi bir tutum içine giriyorlar genellikle özellikle Fransa.
15:52Ve Yunanistan'da Türkiye buraya katılırsa elindeki önemli bir kartı kaybetme korkusu yaşıyor Kıbrıs meselesinden ötürü.
16:00Çok önemli bence bunun flaşı bu ifade şuydu Fulya biz yük olan değil yük alan bir ülkeyiz.
16:08Tıpkı NATO'da olduğu gibi Avrupa Birliği'ne de katılırsak eğer biz Avrupa Birliği kurumlarına,
16:14Avrupa'nın güvenliğine, istikrarına önemli bir katkı verebiliriz ki ben de yüzde yüz böyle düşünüyorum.
16:19Yani Türkiye Avrupa Birliği'ne tam iyi olursa ki mutlaka olmalıdır.
16:23Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye ihtiyacı var. Vazgeçilmez bir partner hakikaten.
Yorumlar