00:00Şile'deyiz şu anda. Yanımızda Siena Antik Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen var.
00:05Bu yıl aynı zamanda Süper El Nilo yılı olduğunu da söylüyor hocamız.
00:10Peki Türkiye nasıl etkilenecek?
00:13Afetler olacak, doğal afetler dediniz. Meteorolojik karakterli doğal afetler olacak demiştiniz.
00:18Yine yangınlar, seller, fırtınalar. Neler söylersin?
00:23Bu son söylediğin doğal afetten hepsi biraz daha fazla olacak bu sene.
00:27Yani Süper El Nilo dediğimiz 1997'de bir defa Süper El Nilo olmuştu.
00:32Ondan da daha kuvvetli bir Süper El Nilo geliyor.
00:35El Nilo geliyor ama El Nilo'nun da Süper'i geliyor.
00:37Ama El Nilo daha başlamadı şu anda.
00:40El Nilo Temmuz ayından itibaren başlayacak ve önümüzdeki sonbaharı da içine alacak.
00:44Dolayısıyla özellikle sonbahar aylarında ve kışa doğru yaklaşan aylarda
00:50senin dediğin o taşkınlar, aşırı yağışlar, seller bunlar ön plana çıkacak.
00:57Ama yazın ikinci ayından itibaren yani Temmuz, Ağustos hatta Eylül ayında da aşırı sıcaklar.
01:03Sıcak hava dalgaları peş peşe gelecek.
01:06Ve hani şimdiye kadar olanlardan tabii biraz daha tehlikeli bir dalga olacak bunlar.
01:13İnsan sağlığı açısından ön plana çıkacak.
01:16Ama sen dedemden söyledin ya, en önemlisi orman yangınları.
01:19Aşırı sıcaklarda orman yangın...
01:22Aşırı sıcaklar hocam 40 dereceye kadar çıkacak mı?
01:25Marmara bölgesi de dahil olmak üzere sanırım.
01:27Büyük bir ihtimalle 40 dereceyi geçeceğiz gibi geliyor.
01:30İstanbul'un rekoru 40.3 derecedir ki 2010 yılında olmuştu galiba.
01:35Ama bu sene onu da geçecek gibi gözüküyor Süper El Nilo'dan dolayı.
01:39Süper El Nilo Doğu Pasifik'teki deniz yüzey sıcaklığının ısınmasından kaynaklanan bir makro çektim meteorolojik olay.
01:47Ama bu makro çektim meteorolojik olay dünyanın her tarafında etkisi oluyor.
01:52Etkisine de söylediğimiz gibi meteorolojik karakterli doğal afetlerin artışını, frekansının artışını, geliş yollarını değiştiriyor.
02:02Bunun yanında işte kuraklığı da beraberinde getiriyor.
02:06Hani diyeceksin hem seller olacak hem aşırı yağışlar olacak kuraklık nedir?
02:12Esasında sel ve aşırı yağış bir kuraklık demektir.
02:15Çünkü aşırı yağışlarda, şiddetli yağışlarda, yüzeysel akışlarda akıp gidiyor sular toplayamıyorsunuz.
02:22Çok bir işe yaramıyor yani barajlarda toplanmıyor.
02:25Kesinlikle bir işe yaramıyor.
02:27O nedenden söylüyoruz ya hani bu sene barajlarımız doldu.
02:31İstanbul barajları %70-73'lere kadar çıktı.
02:36Tabii yağışla birlikte çıktı.
02:38Aynı zamanda Ege bölgesindeki ve Marmara bölgesinde diğer büyük şehirlerimizin de barajlar hemen hemen dolma seviyesine erişti.
02:46Ama buna pek güvenmeyelim.
02:48Önümüzdeki bu sene kışın yağışlarda bir azalma bekleniyor.
02:54Bu süper Eylino'dan dolayı.
02:55Dolayısıyla bu süper Eylino biraz dünyada bazı bölgelerde biraz vatandaşlarının canını sıkacak gibi hangi bölgeler diye soracak olursan bir defa
03:06özellikle Akdeniz Çukuru'ndaki ülkeler yani Güney Avrupa'daki ülkeler.
03:11Ta İtalya'dan İtalya, İspanya, Yunanistan, Türkiye'de bunun içerisine girecek ki buralarda orman yangınları her sene büyük risk teşkil ediyor.
03:20Bunun yanında Güney Asya'daki muson yağışları ve buradaki aşırı yağışlar da buralarda biraz can sıkacak gibi görünüyor.
03:31Gürülmemiş doğal afetler dediğimiz doğal olayları dediğimiz Eylino'nun etkisiyle mi olacak?
03:39Şimdi her sene bir doğal afet oluyor biliyorsun sen de.
03:42Yani bir kuraklık oluyor veya aşırı yağın oluyor.
03:45İşte dün hortumlar meydana geldi.
03:47Kara hortumlar meydana geldi ki kara hortumları her zaman görülen bir meteorolojik olay değildir.
03:55Hele hele bizim ellemlerimizde.
03:57Bizim ellerimizde daha çok işte İskenderun civarında filan deniz hortumları meydana gelir ama kara hortumları meydana geldi.
04:04Bunların frekansları da artacak.
04:07Frekanslar derken sayılar da artacak.
04:09Kara hortumu hani onu da hemen kısaca bahsedelim istersen.
04:13Dünkü Çorum'da, Tokat'ta işte Denizli'de civarında meydana gelen kara hortumlarının nedeni yer seviyesi çok sıcaktı.
04:22Geçtiğimiz hafta biliyorsun baya bir yaz havası şey yaptık gördük.
04:26Ve Anadolu'daki bu toprağın aşırı ısınmasından kaynaklanan bir olaydır.
04:32Aşırı ısınınca ne oluyor?
04:34Eğer üzerine soğuk bir hava gelirse ki dün biraz üşüdük biliyorsun Marmara'da da İstanbul'da üşüdük.
04:40Ama Anadolu'da da sıcaklıklar hemen hemen bir 7-8 derece düştü.
04:45İşte bu düşüş yukarıdaki soğuk havayı aşağıya indiriyor.
04:48Aşağıdaki sıcak havayı da yukarıya çıkartma istiyor.
04:52Çıkmak istiyor, birisi hafif.
04:54Buradan kaynaklanan bir düşeği hareket bu hortumları meydana getirdi.
04:59Yani sel ve hortumlarda da artış görülecek o zaman değil mi?
05:01Kesinlikle biraz daha fazla görülecek bu sene.
05:04Ama bundan sonra Türkiye'de bu hortumlar gördüm.
05:07Evet görülebilir.
05:08Deniz hortumları biraz daha fazla olacak.
05:10Deniz hortumlarında denizin vermiş olduğu nem bu şeyin kaynağı oluyor.
05:17Daha doğrusu onun nedeninden oluyor.
05:19Ama karadaki hortumlarda ise sıcaklık daha ön plana çıkıyor.
05:24Yeryüzündeki sıcaklık.
05:25Dolayısıyla bunları artık iklim değişikliği, küresel ısınmalı meydana getirmiş olduğu bu takım şeylerde,
05:32meteorolojik karakterli doğal afetlerle Türkiye'de maalesef artışlar görülecek.
05:36Peki çok teşekkür ediyoruz.
05:38Prof. Dr. Orhan Şen bizlerle birlikteydi.
05:41Şile'den aktardık.
05:42Bu yıl meteorolojik karakterli doğal afetler daha sık görülecek.
05:46Süper El Nilo'nun da etkisiyle diyelim ve sözü stüdyo bırakalım.
Yorumlar