00:14Konya Kapalı Havuzası
00:30Tabii yağış noktasında, suya erişim noktasında çok güzel bir durum ama ne yazık ki Konya'nın bir diğer afet sorunu
00:38olan obruklar açısından da tedirgin edici bir durum olarak görüyoruz.
00:42Çünkü yağışla gelen sular toprağı doyuruyor, topraklarda bir doygunluk ağırlığı oluşturuyor.
00:50Ayrıca bu sular yavaş yavaş yer altına doğru süzülüyor.
00:53Süzülürken de burada bizim toprakları bünyesine katarak aşağıya doğru taşıma durumu söz konusu oluyor.
01:01Biz buna iç erozyon diyoruz.
01:03İşte iç erozyon vesilesiyle yer altında bir dinamik süreç başlatıyor.
01:09Yağan yağışlar, sular.
01:11Baktığımız zaman Konya'da çok yaygın bir şekilde obruklar var.
01:16Biz Konya'daki obrukları genel hatlar itibariyle iki çeşit ayırıyoruz.
01:20Bir, kalıntı obrukları dediğimiz bundan yüzyıllarca öncesinde oluşmuş ana kaya çökme obrukları.
01:26Bu obruklar tamamen yer altındaki karstik mağara sistemlerinin üstündeki tavan bile onun çökmesi sonucunda oluşan obruklar.
01:32Bu obrukların oluşumunda yer altı suyu veya suyun herhangi bir etkisi yok.
01:37Tamamen fiziksel ve kimyasal ayrışma sonucunda oluşuyor.
01:40Ama son zamanlarda günümüzde özellikle 20-30 yılda oluşan obrukların hemen hemen hepsi bizim yüzey örtü çökme obrukları diye sınıfladığımız
01:50bir obruklar ki
01:51bu obruklarında neredeyse tamamı yer altı suyunun etkisi sonucunda oluşan obruklar.
01:58Bu obrukların oluşumunda üç ana faktör var.
02:01Ve bu üç ana faktör arasında da en önemli ve belirleyici olan faktör suyun hareketi ve suyun kimyası olarak karşımıza
02:10çıkıyor.
02:11Burada da işte bu yağışlar, bu yağışlardan kaynaklanan sulama, toprağın beslenimi, süzülmesi, akışlar, dere nehirlerden akışlar.
02:22Ne yazık ki bunlar yer altına doğru süzülürken yer altı suyunda bir hareketle sebebiyet veriyor.
02:31İşte bu hareketlilik dediğimiz şeyde özellikle bizim yer altı suyunun aşağı veya yukarı yönü yani dikey yönde bir hareketlilik durumu
02:39söz konusu.
02:40Bu hareketlilik esnasında oluşturduğu boşlukları süre içerisinde büyüterek,
02:45orada bir iç erozyon oluşturarak, malzeme taşıyarak boşlukları daha da büyütüp, daha da genişletip süreç sonunda da çökmesi yani obruk
02:55oluşmasına sebebiyet verebiliyor.
02:58Şu anda baktığımız zaman bir diğer hususta burada şunu da söyleyebiliriz.
03:02Mesela bu yağışlar direkt yer altı suyuna etki eder mi?
03:06Bu yağışlar direkt yer altı suyuna etki etmesi çok mümkün değil.
03:10Şöyle teknik olarak anlatacak olursak, yer altı suları bizim birinci akifer, ikinci akifer ve üçüncü akifer dediğimiz yer altında bulunan
03:18aslında bir su deposu olarak hayal edebileceğimiz akifer dediğimizi böyle düşünebiliriz.
03:22Su deposu gibi kütlelerimiz vardır.
03:25Bu kütlelere baktığımız zaman biz Konya Kapalı Havuzası'nda ikinci hatta belki de üçüncü akiferlerden su çekiyoruz.
03:31Fakat bu yağın yağmur, bu yer altına süzülen sular birinci akiferlere erişebilir ve oralarda bir beslenim, bir dolum durumu söz
03:39konusu olabilir.
03:41İşte o birinci akiferdeki beslenim sürecindeki oradaki suyun hareketliliği biraz önce söylediğimiz şekilde malzeme taşınmasına, malzeme eritmesine ve boşluk oluşturmasına
03:52sebebiyet verebilir.
03:53Ve bunun sonucunda da bir obruk oluşum durumu ne yazık ki olabilir.
Yorumlar