- 7 saat önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Karaya gidiyoruz. Mahomet Can Bulut, İran-ABD savaşını uzman konuğuyla değerlendirecek.
00:06Mahomet söz sizde. Buyurun.
00:11İyi yayınlar diliyorum. Resul Demir, ABD-İsrail-İran savaşında bugün itibariyle 71. günü geride bıraktık.
00:20Peki bölgede son durum nedir? Hürmüz Boğazı'nın akıbeti ne olacak?
00:24Ateşkes tam anlamıyla sağlanacak mı? Ve bu hafta içerisinde ABD Başkanı Donald Trump Çin'e kritik bir ziyarette bulunacak ki
00:33bu ziyaret 2017 yılından itibaren bir ilk olarak bizim masaya yatırılacak.
00:41Masaya yatıracağız diyelim. Bir yandan da Rusya-Ukrayna savaşında 3 günlük bir ateşkes ilan edildi.
00:48Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin savaşın sona ereceğini umuyorum ifadelerini kullandı.
00:55Dün de Rusya'da 9 Mayıs Zafer Günü kutlamaları gerçekleştirildi.
01:00Bu kutlamalar özelinde herhangi bir tankın savaş mühimmatının sahada olmaması dikkat çekti.
01:09Tüm bu konuları dış politika uzmanı Umur Tugay Yücel bizler için yorumlayacak.
01:14Yayınımıza hoş geldiniz.
01:16Hoş bulduk Muhammed Bey. İyi yayınlar diliyorum.
01:18Teşekkür ediyorum. Evet Orta Doğu'da ABD-İsrail-İran savaşında gelinen son nokta nedir?
01:26Gerçekten Orta Doğu hala kaynıyor.
01:30Gördüğümüz kadarıyla da ABD ve İran arasında müzakere yapmaya çalışıyorlar ama müzakereler için bir müzakere yapılan bir süreç var.
01:39Daha hala müzakere yeri belli değil. Maddeler birbirlerine gidip geliyor ama iki tarafta kırmızı çizgilerden vazgeçmediğini görüyoruz.
01:47Özellikle İran'ın hürmüzden vazgeçmeyeceği ve hürmüz konusunda bütün İran yönetiminden ortak bir ses çıkıyor.
01:55İster ılınlar, ister şahinler, ister güvercinler ne dersek diyelim hürmüz eskiye dönülmeyecek diyor.
02:02Yani bir uluslararası su yolunun bugün milli bir su yola dönüştüğünü görüyoruz.
02:07Ama İran bunu diyor ki UNMAN'la birlikte ve bölge ülkeleriyle birlikte yapmak istiyorum diyor.
02:12Bir yeni geçiş rejimi istiyorum diyor.
02:14Tabi bunun yanında savaş tazminatı istiyor.
02:16ABD bu tazminatı verecek mi?
02:18Orta Doğu üstlerinden Amerika'nın ayrılmasını istiyor.
02:22Bu gerçekleşecek mi?
02:23İmkansız neredeyse.
02:25İsrail'in saldırılarına karşı bir uluslararası garanti istiyor.
02:29Bu garantiyi kim verecek?
02:31Bu garanti nasıl olacak?
02:32Çünkü iki kere müzakere masasında vurulan bir devletten bahsediyoruz.
02:36O yüzden bir daha aynı senaryoyu yaşamamak için İran bu konuda net.
02:41Ama ABD tarafına dönüyoruz.
02:44Amerikan istekleri uranyum zenginleştirmeden vazgeç.
02:48Zenginleştirilmiş 450 kilo civarı uranyumu teslim et diyor.
02:53Ardından balistik füzelerini yapma, azalt, sınırla diyor.
02:57İşte rejim konusunda yıkmayı hedefliyordu.
03:00Bu sefer bizimle uyumlu bir rejim istiyorum diyor.
03:03Oldukça istekler yoğun.
03:05Hürmüz konusunda net para almayacaksın diyor.
03:08Şimdi bir tarafın ki İran bugün bazı şartları kabul etse bile ABD İran'ın şartlarını kabul etmese yine tıkanacak.
03:17Maalesef şu an bir barış anlaşması değil ama dondurulmuş bir çatışmaya dönebilir bu şey.
03:23Yani başlıklar iki tarafta hafif tavizler verip çünkü bu sürdürülebilir maliyet yok.
03:30Özellikle ABD için İran tarafı belki 50 yıldır ambargolarla uğraşıyor.
03:36Halkın yaşam seviyesi belli, İran'ın durum belli ama ABD'de durum öyle değil.
03:41Ve Kasım ayında seçimler geliyor, ara seçimler.
03:44Trump için büyük bir soruna dönüşmeye başladı ki şu an kesin yargı şu.
03:49Kongre'yi kesinlikle kaybedecek deniyor.
03:51Kesinlikle kaybedecek.
03:53Evet böyle bir süreç varken siz bu savaşın daha nasıl devam ettireceksiniz ki bir de daha itibar kaybı var.
03:59Bir de Hürmüz'de bir çatışma olması demek bir Amerikan uçak gemisine gerek yok.
04:04Destroy ya da işte korvetinin bir İran bombasıyla batmasının videosunu dünyaya yansıttığınızda çok farklı bir durum ortaya çıkacak.
04:15İran'ın belki 100 gemisini batırabilirsiniz etkisi olmaz ama ABD'nin bir gemisini batırmak büyük bir soruna yol açar.
04:22Rusya da bunu çok iyi kullanıyor zaten.
04:25Şu an Rusya burada şunu söylüyor.
04:27Gördüğünüz gibi sadece bana özel bir şey değil bu savaşlarda artık zorlanmak.
04:31İşte ABD'nin süper güç olmasına rağmen bırakın İran'ı işgal etmeyi ya da istediği hedeflere ulaşmayı Hürmüz'ü bile
04:40açamıyor diyor.
04:40Böyle bir durum var Orta Doğu'da tabii enerji krizi, gıda krizi, gübre krizi hatta su krizine giden bir süreç var.
04:50Körfez bir an önce anlaşma ya da İran'ın işinin bitirilmesini istiyor ama yani bu son süreçte Körfez'deki dengeler de
04:57alt üstü oldu.
04:58Birleşik Arap Emirlikleri bu konuda net.
05:00İran'ı bombalasın ABD ve İsrail istiyor.
05:03İran'ı zayıflatalım istiyor ve bir daha bu şeyi yaşamayalım.
05:06Ama Suudi Arabistan, Katar ve diğer ülkeler bu konuda artık ayrı düşünüyorlar.
05:11İran'ın varlığını kabul edip ortak noktada bir şekilde bir barış anlaşmasıyla bunu bitirmek istiyorlar.
05:17Ama şu var talepler maksimalist, taraflar sert.
05:22Çok keskin talepler var her iki taraf ve taraflardan da aslında.
05:26Aynen öyle ve pozisyonlarını koruyorlar.
05:28Yani iki tarafta bir şeylerden ne derler vazgeçmiş, azaltmış, yumuşatmış hala değil.
05:36Biz konuşuyoruz ama tabi Trump devamlı bir şeyler açıklıyor.
05:40Bu kabul edildi, bu yapıldı diye ama İran tarafından öyle bir şey yok.
05:44Evet 71 günde iki kez yanlış hatırlamıyorsam İran'ı sileriz dedi.
05:49Dünyanın üzerinden, haritadan sileriz dedi.
05:51Ama baktığımızda gelinen noktada bu konuyla ilgili herhangi bir eyleme geçti veya geçmedi diyebilir miyiz?
05:59Şu var yani İran'ı haritadan, ilk önce rejimi devirmekti hedef.
06:05Sonra medeniyeti yok edecekti İran medeniyetini.
06:08Haritadan silmeye kadar gitti ama görüyoruz ki daha hürümüzü bile açamayan bir Amerikan liderliği ya da Amerikan gücü var.
06:15Bir de tabi ki İsrail faktörünü unutmamak lazım.
06:18Bu savaş zaten İsrail yüzünden çıktı.
06:20Bununla birlikte İsrail'in istekleri oldu mu?
06:23Yani stratejik hedeflerine ulaşıldı mı?
06:25Bakıyoruz, uranyum zenginleştirme devam ediyor.
06:29Balistik füzeler devam ediyor.
06:30Vekil güçler hala destekleniyor İran tarafından vazgeçilmediği söyleniyor.
06:34Hatta ateşkes sürecinde Lübnan'daki Hizbullah saldırıları kabul edilemez dedi.
06:39Çünkü ateşkese biz böyle razı olduk dediler.
06:41Böyle keskinlikte giderken bu barış anlaşmasına 15 günde, 20 günde, 30 günde ulaşılmasını ben çok zor görüyorum.
06:49Her başlığın, Sayın Dışişleri Bakanımız bunu vurgulamıştı özellikle.
06:53Ben de devamlı her programda vurgulayayım.
06:55Başlık başlık belki bu 30 gün, belki 40 gün tartışılması gereken ve üzerinde sonuç alınması gereken bir şey.
07:02Ama Amerikan tarafı şeyi de bırakmıyor.
07:05Sahada devamlı baskı üretmeye çalışıyor.
07:08İşte yaptırımları çoğaltıyor.
07:10En son Çinli şirketlere de yaptırım uyguladılar.
07:13Konuşuruz birazdan.
07:14Onun dışında geçen gün işte denizde bir karşılıklı, sınırlı bir savaş gerçekleşti.
07:19Çatışma çıktı.
07:20Sevkiyatlar devam ediyor.
07:21Yani şunu da diyemiyoruz.
07:23ABD bu saatten sonra saldırmaz.
07:25Bunu kesin barış istiyor diyemiyoruz.
07:27Çünkü inanılmaz bir askeri sevkiyat devam ediyor.
07:31Yakıtlar, işte uçak yakıtları devam ediyor.
07:34Mühimat getiriyorlar ve ta Asya'dan, Japonya'dan, Güney Kore'den, farklı ülkelerden deniz piyadeleri geliyor.
07:41Hava savunma sistemleri geliyor.
07:43Bunca verilen ekonomik kayıplar, maliyetler ya da Çin'e karşı oluşan Asya kalkanında bile açılan gedikler İran için.
07:53Ve bu konuda kesinlikle eğer anlaşma olmazsa İran'a yeniden saldırıları izleyebiliriz.
08:00Kara harekatı peki hala gündemde mi?
08:02Şu an gündemde gözükmüyor.
08:05Ama kara harekatı da imkansız.
08:08Yani burası bir Irak değil.
08:10Irak'ın dört katı bir ülkeden bahsediyoruz.
08:11Venezuela hiç değil.
08:13Hiç değil.
08:13Kesinlikle bunu her açıdan gördük.
08:1790 milyonluk bir ülkeden bahsediyoruz.
08:20Yani en az ABD'nin 500 binde 1 milyon askere ihtiyacı var öyle bir kara harekatına.
08:26Ama şu olabilir daha önceden asker kurtarma operasyonunda bazı farklı operasyonlar da yapıldığı söylendi nokta atışı.
08:34Bu tarz nokta atışı adalara asker indirme, adaları ele geçirme ya da işte nükleer merkezleri, tesisleri ele geçirme gibi, mühimmatları
08:45yok etme gibi füze rampalarının ya da füze stoklarının olduğu yerlere nokta atışı ABD'nin operasyonları olabilir.
08:53Buna ben hala seçenek olarak masada olduğunu görüyorum ama şu an iki tarafta maliyetlerin sürdürülebilir olduğunu düşünmüyor.
09:00O yüzden de savaşın artması, yükselmesi demek ABD'nin daha fazla itibar kaybı, Trump'ın elinin daha da sıkışması, Çin
09:09'e giderken elinde hiçbir koz bulunmaması eğer savaş iyice yükselirse.
09:13Bu nedenlerden dolayı iki tarafta bir şekilde anlaşmaya çalışıyor.
09:18İran'da da ekonomik baskı artıyor, işsizlik yükseliyor, iç huzursuzluk artabilir.
09:23Zaten ana amaç da şu ABD'nin göstermediği.
09:27Bu şeyin devam etmesi, blokajın, ablukanın ve böylece İran'ın gelirlerinin azalması, iç huzursuzluğun artması.
09:35Bir şekilde devamlı Trump diyor ya, içeride İran hükümeti işte parçalara ayrıldı, aralarında bir şey yok.
09:42Şu var, her savaşta bu tarz şeyler olabilir.
09:45Bugün ABD'de bile görüyoruz ki komutanlar görevden alınıyor, komutanlar istifa ediliyor.
09:51ABD'de bile 40 günde, 40 günde bu sonuçlar oluyorsa, İran'da şahinlerin ya da ılımların olması gayet normal.
09:59Bizim Kurtuluş Savaşımızda bile İstanbul hükümeti, Ankara hükümeti vardı.
10:03Bu aslında doğal bir süreç.
10:05Önemli olan burada bunun nasıl yönetileceği ve İran şu an bu iş iyi götürüyor.
10:11Gerçekten en son işte bu diplomatik Pakistan, UMA, Rusya ve Çin gezileri de bir diplomatik güç kazanma ve vitrin göstermeydi
10:21İran için.
10:22Özellikle bu Hürmüz konusunda Rusya'nın desteğini almak istiyor ve UMA'nı da ikna etmek istiyor.
10:27Buradan ikimiz de artık ücret alalım.
10:28Hatta dijital kablolardan, alttan geçen, deniz altından geçen bu internet kablolarından bile gelir elde etmeye çalışan, bunlar hakkında kontrol elde
10:38etmeye çalışan bir İran planı var.
10:40Ve bunlar gerçekleşirse gerçekten İran savaştan galip değil ama kazançlarla çıkacağı kesin.
10:47Peki şunu sormak istiyorum bir yandan da Putin'in bir açıklaması vardı dün veya iki gün önce olabilir.
10:53Dedi ki İran'ın uranyumunu alabiliriz.
10:56Böyle bir durum olması mümkün mü? İran uranyumu zenginleştirmiş, uranyumu Rusya'ya teslim eder mi?
11:04Ki ederse Çin'den ve Amerika safından, İsrail safından buna nasıl bir tepki gelir?
11:10Şöyle önceden etmişti bu 2015-2010 yıllarında bu anlaşmalar gerçekleşti özellikle Türkiye ve Brezilya sayesinde.
11:18Zamanında bu oldu ve hatta bugünden daha iyi bir anlaşma çıkardı Brezilya ve Türkiye.
11:24Ama maalesef Obama dönemiyle birlikte yeniden İran'a karşı politikalar sertleşti ve 2018'de Trump'la birlikte bu anlaşmayı iptal ettiler.
11:33Ve şu an böyle bir durum var.
11:35Evet Rusya bunu yapabilir.
11:37Rusya'nın bu teknolojiye, bu potansiyele sahip var.
11:40Hiç sıkıntı yok.
11:41Çin buna tamam diyebilir.
11:43Çünkü ne olursa olsun dünyada küresel enflasyon artıyor.
11:46Ekonomi, enerji krizi birçok krizden bahsedebiliriz.
11:49Tedarik krizinden.
11:52ABD'de bunu kabul edebilir ama dediğim gibi tek konu bu değil.
11:56Ve bir de İran'ın istekleri var.
11:58Evet bunu gerçekleştirdi diyelim.
12:00Rusya'ya yollayacaklar ki İsrail'in de işine gelir.
12:03Çünkü İsrail'de bir milyondan fazla Rus vatandaşı var.
12:06Yani Rus Yahudisi var.
12:07Araları gerçekten iyi Rusya ve İsrail'in de.
12:10Bu konuda hepsinin ortak noktası bu olabilir.
12:13Bu konuya da yumuşak bakabilirler.
12:15Çünkü önceden oldu.
12:16Ancak talepler bununla sınırlı olmadığı için
12:20evet bu halledilse bile bu sefer İran diyecek ki ben bunu yapıyorum.
12:24Ama karşında bana ne vereceksin?
12:25Yaptırımlar mı hafifletecek?
12:27İşte üzerindeki baskı mı kaldırılacak?
12:30Yani bunlarda ne olacak?
12:31Ya dondurulmuş varlıklarını İran'ın geri verecekler mi?
12:34İran şu an ana damarı ekonomi ve bunu düzeltmek için de ilk başta yaptırımların kaldırılmasını istiyor.
12:41Ha şunu gördük ki yeniden belki İsrail saldırabilir, ABD saldırabilir ama
12:46İran buna artık cevap verebilir.
12:48Ve İsrail dokunulmaz değil, ABD dokunulmaz değil.
12:51Bunu gördü artık.
12:52O yüzden İran da bu konuda inisiyatif alabilir ve uzlaşabilir.
12:57Ama İran balistik füzelerinden vazgeçmez.
12:59Çünkü bugün ABD ve İsrail için en büyük sorunum ben nükleer değil.
13:05Balistik füze stoku ve balistik füze geliştirilme teknolojisi asıl sorun.
13:10Çünkü bu zararı neyle verdi?
13:11Düşünün İsrail nükleer bombaya sahip, nükleer bir İsrail var.
13:14Siz İsrail'in kalbini bombalayabiliyorsunuz.
13:17Hani nükleer caydırıcılıktı?
13:19Caydıramadık.
13:19Ve çok ucuz maliyetlerle üretiliyor bu balistik füzeler.
13:23Bunları imha içinde İsrail milyon dolarlar harçadı.
13:26Kesinlikle öyle.
13:28Buradaki sonuç ne oluyor?
13:30Yani orta yola nasıl gelecekler?
13:32Büyük bir soru işareti.
13:35Ama tabii ki umudumuzu koruyoruz.
13:37Barış olsun kesinlikle bu konu tartışmasız.
13:40Ama bu sürecin oldukça zorlu ve uzun olması gerekiyor.
13:45Yani kısa sürede yani her akşam birbirlerine madde gönderip bu maddeleri sadece tamam buna iyidir, bu kötüdür diyeyle bu anlaşmanın
13:55çıkacağını ben düşünmüyorum.
13:57İşte Amerikan Başkan Yardımcısı geldi Pakistan'a.
14:0024 saat geçmeden geri döndü.
14:0224 saatte bu barış anlaşmasını siz nasıl çıkaracağınızı düşünüyorsunuz.
14:06Akla mantığa aykırı.
14:07O yüzden şu anki süreçte de makul ve mantıklı değil.
14:11Trump'ın açıklamaları zaten hiç mantıklı değil.
14:13Yalan, tutarsızlık her şey diz boyu.
14:15O yüzden biz İran tarafının açıklamalarını dikkat aralarak genelde yorumluyoruz.
14:21Ve buradan da sonucun bu sürece giden yolun zor olduğunu söyleyebiliriz.
14:26Peki Pakistan'da başkentte müzakere görüşmeleri gerçekleştirilmişti.
14:32Bu müzakere görüşmeleri için Türkiye'de etkin bir rol oynamıştı.
14:36Yeni bir olası müzakere görüşmelerinin Türkiye'de olabilmesi ihtimal mi?
14:41Türkiye'nin rolü ilkinde olduğu gibi etkin olur mu?
14:44Tabii ki olur.
14:45Türkiye bu referanslara sahip bir ülke.
14:48İşte Rusya, Ukrayna'dan tutun da Afrika'ya kadar birçok şeyde bu ara buluculuk diplomasisini çok iyi başaran
14:54ve sonuçlarını alan bir ülkeden bahsediyoruz.
14:57Artık bölgemizde istikrarlaştırıcı ve ara bulucu konumunda olan bir aktörden bahsediyoruz.
15:04Ankara bu inisiyatifi gerçekleştirebilir.
15:07Ancak İsrail faktörü olduğu için burada İsrail görüşmelerin burada olmasını istemeyebilir.
15:15ABD'ye bu konuda her konuda baskı yaptığı gibi burada da baskı yapabilir.
15:19Çünkü zaten Türkiye sayesinde ilk başta İstanbul konuşulmuştu.
15:23Tabii İran da kendi gerekçelerine göre ummana yönlenmişti.
15:27O yüzden taraflar orta noktayı nerede buluşacağı için yeni bir yer olabilir ama
15:32bence Pakistan'da devam edebilirler.
15:35Çünkü yeni bir yer, yeni güvenlik aygıtları, yeni tasarlanması gereken planlar derken
15:42bunlar yeni sıfırdan başlaması gereken işler.
15:44O yüzden de bunu tarafların bence pek isteyeceğini düşünmüyorum.
15:49Olursa bu İslamabad üzerinden olur.
15:52Olması da çok iyi.
15:53Zaten Türk dışişleri ve Pakistan dışişleri bu konuda zaten oldukça yakın çalışıyorlar.
15:59Bu sürece yani Pakistan'daki barış görüşmeleri masasına götüren de zaten
16:04Türkiye'nin süreci de ne olursa olsun.
16:06Orada İran ve ABD'nin değişik hamleleriyle bu iş umman da gerçekleşti.
16:11Daha sonradan da Pakistan'a gitti.
16:14Ama Türkiye olabilir mi?
16:15Tabii olabilir.
16:16Ama öncelik şu an İslamabad'da bu işi bir türlü sonlandırmak.
16:20Türk dışişleri ve Türk istihbaratı da bu konuda oldukça yoğun çalışıyor.
16:24Taraflara nasıl bir şey olabilir diye Pakistan tarafıyla verilecek, sunulacak bir ateşkes süreci için
16:30bir maddelerin ortak noktada nasıl buluşturulması gerektiğine dair bu konuda yardımcı oluyorlar diye biliyoruz.
16:38Şunu da sormak istiyorum.
16:41İran kaynaklarından bir açıklama geldi.
16:43Ordu sözcüsü.
16:44Bu savaşta Çin'in bize desteği unutulmayacaktır dedi.
16:49Hemen ardındansa bu hafta içerisinde ABD Başkanı Donald Trump Çin'e bir ziyaret gerçekleştirecek ki
16:56Biden döneminde böyle bir ziyaret olmamıştı.
16:59En son ziyareti yine Donald Trump 2017 yılında Çin'e gerçekleştirilmişti.
17:05Burada İran'a verilmek istenen bir mesaj var mı?
17:08Bu görüşmeden ne bekliyorsunuz?
17:11Muhammed Bey aslında şöyle bugün İran'ın bu direnci ve dayanıklılığı ABD'ye karşı
17:20kesinlikle Çin'den ve Rusya'dan bağımsız düşünülemez.
17:24Evet İran'ın savaş stratejisi taktikleri kendine ait.
17:28Geliştirdiği yerli ve milli teknolojileri var, yok değil.
17:32Ama bu dirence giderken, bunu inşa ederken şöyle bir durum var.
17:37Rusya savaşından önce dünyada en çok yaptırıma uğrayan ülke İran'dı.
17:42O süreçte Çin inanılmaz petrol aldı ve böylece devamlı İran ekonomisini besleyen bir Çin vardı.
17:50İran buradan aldığı parayı hem toplumsal ekonomiyi, refahı yükseltmeye çalışıyor hem de savunma harcamalarını harcadı.
17:59Bunun yanında Çin'le birçok askeri işbirliği, ortaklıklar inşa ettiler.
18:04Bu süreç uzun bir süreçti.
18:07Yani son 20 yıldır gelişen, dinamikleşendi.
18:10Ama bunun yanında bir de Rusya etkisi var.
18:12Kesinlikle Rus uydu sistemlerini kullanan, haberleşme teknolojisini kullanan, füze teknolojisini kullanan,
18:18onunla ticaretini arttıran, insansız hava araçlarını birlikte üreten bir Rusya var.
18:23İkisi bu konuda İran'ın ABD'ye dayanıklılığını arttırdı.
18:28Ve evet uydu verileri, bugün İran Amerikan uydu sistemi GPS'i kullanamaz.
18:33Çin ya da Rus uydu sistemlerini kullanıyor.
18:36Ona da gerek yok.
18:37Zaten Çinlilerin, ne derler, ticari uyduları açık bir şekilde açık istihbarat veriyor.
18:44Yani bunu sosyal medyada yayınlayabiliyor.
18:46Aslında dünyanın geçirdiği dönüşümü görüyoruz.
18:48Bundan 20 yıl önce böyle bir şey yoktu.
18:50Amerikan uyduları sadece bunları yayınlardı.
18:53Şimdi artık bu tekel onun elinden çıktığını görüyoruz.
18:57O yüzden Çin bugün Rusya ile birlikte İran'a karşı yanında bulunmuş, desteğini vermiş.
19:06Ama tabii ki bazı eleştiriler de vardı.
19:08Niye İran'a, Rusya ve Çin yanında durmuyor diye de.
19:12Aralarında bir ittifak ilişkisi yok.
19:14Yani bir ABD-İsrail ilişkisi yok.
19:16Stratejik ortaklıklar var.
19:18Çin ve Rusya arasında bile bir öyle çelik çekirdek yok.
19:23Yani biri savaşta girerse diğerleri savaşta girerdi.
19:25İşte gördük Rusya ve Ukrayna savaşında.
19:27Kesinlikle ama kamuoyunda da şöyle bir algı var.
19:29Özellikle Rusya, Çin, Kuzey Kore ve İran.
19:33Bir dörtlü ittifak şeklinde.
19:35Kime karşı? ABD, İsrail'e karşı.
19:37Çok yanlış bir algı.
19:38Batılıların algısı bu.
19:40Çünkü işte dört otoriter ülkeyi bir araya getirme.
19:43Batı karşıtı diyorlar.
19:45Batı karşıtı değiller.
19:46Yani bunu açık söyleyeyim.
19:47Kuzey Kore'yi belki ayrı koyabiliriz ama.
19:49İran Avrupa ile işbirliği yapıyor.
19:51Çin'in en büyük ticaret ortakları ABD ve Avrupa.
19:55Rusya savaştan önce en büyük ticaret ortaklarından tutun da.
19:58İşte birçok alanda Avrupa ile ve ABD ile işbirliği vardı.
20:02Hala öyle bir karşıtlıkları yok.
20:04Yani adamlar batı kitaplarını yasaklamıyorlar.
20:07Öyle bir durumları yok.
20:08Yani batı karşı değil ama şu var.
20:10Batı hegemonyasına karşılar.
20:12Tabii ki batı tek taraflığına karşı.
20:14Ona biz de karşıyız.
20:15Küresel güneyin tüm ülkeleri karşı.
20:18O yüzden de bugün yapılması gerekeni yapıyorlar.
20:21Zaten şunu da biliyorlar.
20:23İran bunun altından çıkabilir.
20:25Yani İran'ı işgal etmek, İran'a karadan girmek diye bir şey söz konusu olmayacağı için.
20:30Bunu Rus ve Çin haklı bildiği için öyle bir dertleri yok.
20:34Yani İsrail ile İran'ın sınırı olsa belki bu daha farklı konular yaşayabiliriz.
20:38ABD ile İran'ın sınırı olsa yaşayabiliriz.
20:42Ya da dev bir askeri yapı konulur, girilir.
20:45Öyle bir şey olsa ama bugün siz hangi saldırıyla İran'ı ile geçireceksiniz?
20:50Venezuela değil.
20:51Biraz önce sizin de belirttiğiniz gibi.
20:52Zaten Venezuela'daki bu özgüven patlaması Amerika'nın ve İsrail'in, Netanyahu'nun istek, şantaj ve yalan istihbaratıyla bugün ABD bu
21:05savaşa girdi.
21:06Ve şu var, Rusya ve Çin daha fazla alan açıldı.
21:10Amerika itibar kaybı kazanıyor.
21:12Amerika en gelişmiş silah stoklarını işte 20 bin dolarlık drone'lara karşı harcıyor.
21:19İş yerine geliyor.
21:20Amerikan'ın silahlı gücünü izliyorlar şimdi Rus uyduları, Çin uyduları.
21:24Hatta bizler bölgede bakıyoruz Amerikan varlığının nasıl hareket ettiğini.
21:28F-35 vuruldu.
21:29İlk defa inanılmaz bir şey oldu.
21:31Vurulmaz denen uçak.
21:32O yüzden bunların hepsi deneyim ve herkes bunu hanesine yazıyor.
21:36Ajandasına bunu not alıyor.
21:38Yarın çünkü Çin'le hesaplaşma var.
21:41Yarın Rusya'yla hesaplaşma var.
21:43Kuzey Kore ile var.
21:44Ve buradan tabii ertelenen bir Çin ziyareti var.
21:48Niye ertelenmişti?
21:49Çünkü savaşta durumlar kötü gidiyordu.
21:52ABD'nin eli kötüydü.
21:54Şimdi de değişen bir şey yok aslında.
21:56Sadece savaşta bir ateşkes süreci yaşanıyor gibi.
21:59O yüzden kötü haberler gelmiyor ya da Amerikan tabutları gelmediği için şu an daha iyi bir şekilde Trump gidiyor.
22:07Tabii sadece konu İran değil.
22:09Öncelikle ticaret ve tarifeler var.
22:11Biliyorsunuz birbirlerine uyguladıkları gümrük tarifeleri var.
22:14Ana konu onlar olacak.
22:15Yani zaten Trump'ın ana amacı Amerikan şirketlerini geri Amerika'ya taşımak Çin'den.
22:21İşte Çin'e olan bağımlılığı azaltmak ticaretteki.
22:24Çin'in teknolojik olarak gelişmesini engellemek ana amaçları bunlar.
22:28Çin'de bu konuda aslında son Trump geldiğinden beri şeyini genişletti.
22:34Ticaretini Güneydoğu Asya'ya yönlendirdi, Kölfezi'ye yönlendirdi, Afrika'ya farkında başına gelecekleri.
22:39Bence Çin'in şu an gelişimi hem teknoloji, ekonomi anlamında nüfusta da bunu desteklediği için artık önüne geçilemeyecek bir durumda.
22:48Kesinlikle öyle katılıyorum.
22:50Yani ABD için zaten o süreç geçti.
22:52Yani engellenemez bu durumda.
22:54Çin'in yükselişi durdurulamaz bir seviyede.
22:57Ama giderken elinde koz olacak mı?
23:00Olmayacak.
23:01Ben kesinlikle olacağını düşünmüyorum.
23:03Önceden olsaydı belki Hürmüz'ü ele geçirse, bir anlaşma çıkarsa diyecekti.
23:07Bak işte Hürmüz Orta Doğu enerjisi benim elimde.
23:11Ona göre sen de bana bunu ver, ben de sana bunu veririm diyebilecekti.
23:14Ama şu an diyecek durumu yok.
23:16Ama şunu diyor, İran senin de işine gelmiyor diyor Hürmüz'ün kapatılması.
23:20Boş ver diyor.
23:21Ama bakıyoruz gerçekten öyle mi?
23:23Tamam küresel enflasyonu arttırıyor.
23:25Maliyetleri arttırıyor.
23:27Ama şu var, Çin zaten dünyayı kendine bağımlı etme durumunu yaptı, başardı diyebiliriz.
23:35İnsanlar Çin'den Malta'da arkına devam ediyor.
23:37Evet maliyetler arsada herkes Çin'in kapısını çalıyor.
23:40Bütün Avrupalı liderler bu süreçte, savaş sürecinde Çin'in kapısını çaldı.
23:45Görüyoruz ki Çin, hatta şöyle bir durum var.
23:49Son 3-5 yıldır Çin lideri Xi Jinping gezilerini, yurt dışı gezilerini o kadar azaltmış ki.
23:54Ama tam tersi yabancı heyetlerin ve liderlerin gelmesi inanılmaz artmış.
24:00Bu da bir cazibe ve Çin'i güvenilir bir ortak görmelerinden kaynaklanıyor.
24:04Bu süreç devam ederse böyle Trump'ın tutarsızlıkları, belirsizlikleri, müttefiklerine karşı davranışları ve İran'daki durum çözülmezse görülüyor ki Çin'in
24:16eli hem algı olarak hem de olgu olarak zaten güçlü.
24:20Ben Çin'in de bir şey vereceğini bu süreçte düşünmüyorum Trump'a karşı.
24:24Ama İran konusunda tabii ki çözümü destekleyen bir ülke, barış diplomasiden yana Çin.
24:30Bunu da yaparlar mı?
24:33ABD'nin bir bataklığa saplanması tabii ki Rusya'nın Çin'in işine gelir.
24:37Ama İran'ın da çok fazla zayıflatılması ya da çökertilmesi tabii ki Çin ve Rusya'nın işine kesinlikle gelmez.
24:47O yüzden şu anki süreçte biliyorlar ki Çin ve Rusya, İran bu süreci daha götürebilir.
24:52Sonuçta Rusya destekliyor, Hazar Denizi üzerinden petrol, her açıdan gıda.
24:57Öbür taraftan Pakistan üzerinden Çin destekliyor.
25:00Bunu sadece silah olarak görmeyelim.
25:02Gıda birçok alanda hala ticaret dönüyor.
25:05Tamam denizi ablukaya aldı ama etrafında İran'ın Türkiye var, Azerbaycan, Orta Asya ülkeleri, Pakistan, Afganistan üzerinden ticaretler devam ediyor.
25:16Çin'in ne gönderip getirdiğini bilmiyoruz.
25:18İran bu şekilde birçok kanattan desteklenirken ABD tarafına baktığımızda istediği desteği Avrupa'dan göremedi.
25:26Hatta bunun üzerine NATO ile tehdit etti.
25:29Kağıttan kaplan dedi.
25:31Bu konuda NATO'nun en azından bir barış sağlanmazsa dağılacağını düşünüyor musunuz?
25:40Düşünmüyorum.
25:41İspanya sadece desteği veren Pedro Sanchez'di.
25:44ABD'ye destek vermedi, İran'ı destekledi.
25:47Onun dışında Almanya'yı hatırlıyorum.
25:49Özellikle MERS aracılığıyla büyük destek sağlandı ABD'ye ama dediğim gibi tüm Avrupa'dan istediği desteği alamadı.
25:57Alamadı.
25:58Neredeyse hiçbir müttefikinden alamadı.
26:01Asya'da, Avrupa'da, NATO'da hiç fark etmez.
26:04Zaten kızgınlığı bu yüzden, açıklamaları bu kadar sert işte.
26:08Almanya'dan 5 bin askeri bu yüzden çekiyor.
26:09Hatta MERS'in açıklaması o kadar zoruna gitti ki İran karşısında küçük düştüler diye.
26:15Sırf ona inat o askerleri oradan çekiyor.
26:18Ama böyle politika olur mu?
26:20Siz ABD başkanısınız.
26:21Hani bir şey inatlaşarak yapılmaması gerek.
26:24Ama Trump normal bir karakter ya da gerçek bir lider olmadığı için maalesef.
26:30Aynı Avrupa'daki liderlerin de lider olmadığı gibi.
26:32Yani 21. yüzyılı okuyamayan, tarihsel bilgileri eksik ya da yanlış ya da hiç yok diyebileceğimiz liderler.
26:39Sadece liderler değil, ekipleri de böyle.
26:42Geçen Fransız Dışişleri Bakanı nasıl o, İran'ı nerede diyor gösteremiyor.
26:46Yani Avrupa'da da böyle.
26:47Amerika'ya gidiyorsunuz, Rubio'da böyle.
26:50Garip garip alnına haş çizip böyle dini fanatik, İran'a dini fanatik diyorlar.
26:55Kendileri dini fanatik aslında yaptıklarını biliyoruz.
26:58O yüzden Avrupa'da ve ABD'de bir kere lider sıkıntısı ve kadro sıkıntısı var.
27:04İlginç bir şekilde.
27:06Kesinlikle İran'ı tanımıyorlar, bölgeyi tanımıyorlar, bizi tanımıyorlar.
27:10Bölgenin ana unsurları Arapları, Türkleri, Farsları, Kürtleri hiçbirini tanıyamıyorlar, tanımıyorlar.
27:17Bunu iddialı bir şekilde söylüyorum.
27:19O yüzden de ne derler, stratejileri varsa tabii, bir stratejileri varsa başarılı olmuyor.
27:25Ama şu var, Körfez'de son bu özgürlük projesi kapsamında işte hava sahalarını kapattı, destek vermeyeceğini söyledi.
27:36O da bayağı bir şok oldu herkes için.
27:39Birleşik Arap Emirlikleri dışında neredeyse Orta Doğu'daki müttefikleri de artık ABD'ye güven konusunda kesinlikle şüpheli.
27:47Ve bu savaş biter bitmez, Suudi Arabistan'ı, Katar'ı, Bahreyn'i, Kuveyt'i çok farklı stratejiler açısından göreceğiz.
27:58Yani bir bakmışsınız hepsi Türkiye'nin kapısını çalacak her konuda.
28:02Gıda, askeri, savunma, ticaret, su, aklınıza ne geliyorsa.
28:07Çünkü şunu gördün, 21 İngiliz yılda tek bir yere bağımlılık, stratejik körlüktür.
28:13O yüzden bugün bunu yaşıyorlar, Avrupa Birliği de bunu yaşıyor.
28:17Savunma sanayi, doğalgaz.
28:19Aynen öyle her konuda işte Avrupa Birliği bizi Rusya ile Çin ile aynı kefeye koyuyor.
28:24Yani siz zihinsel kodlarınızı daha aşamamış liderlersiniz.
28:30Bizi düşman olarak gördüğünüz ülkelerle birlikte görüyorsunuz.
28:34Ki Türkiye, Balkanlar da Balkan ülkelerinin Avrupa Birliği üyesi olmasını destekleyen bir ülke.
28:40Yıllardır böyle bir stratejisi ve desteği vardı.
28:43Buna rağmen siz, Ukrayna'da savaş var, yolsuzluklar var, neler dönüyor.
28:49Siz ona diyorsunuz ki Avrupa Birliği'ni alalım, böyle böyle şöyle şöyle.
28:5250 yıldır Türkiye sizin bütün kriterlerinizi yapmış, bütün istediklerinizi süzgeçinden geçirip tamam demiş.
28:59Buna rağmen siz hala bize Rusya ile Çin ile aynı şekilde diyorsanız, evet kağıttan kaplan.
29:07O yüzden de zaten bugün Sayın Cumhurbaşkanımızın dünya inadığı mesajla olduğu gibi bizim onlara ihtiyacımız yok artık daha çok.
29:14Onların bize ihtiyacı var.
29:16Ama şu noktayı da belirteyim.
29:18Ticaret konusunda Türkiye %40, %50 arasında Avrupa Birliği ile yapıyor ticaretini.
29:24Bunu acil şekilde çeşitlendirmemiz lazım.
29:27Çünkü bu şöyle, bir yönden güzel bir oran, ne güzel ticaretinde ama tehlikeli bir oran.
29:34Tehlikeli bir yandan Hindistan, Avrupa pazarına açıldı.
29:38Kesinlikle öyle.
29:39Ve siz bir gün Avrupa Birliği ile ters düşerseniz ki sizi Rusya ile Çin ile aynı hedefe oturtuyorlar, rakip olarak
29:45düşerseniz.
29:46Bu ticareti bir anda kestiklerini, size yatırımı, sermaye getirmeyi kestiklerinde ne olacak?
29:52Bu ekonomiyi sarsabilecek bir şey.
29:55O yüzden biz bir an önce Latin Amerika, Afrika, Asya, Körfez, Çin, Hindistan, Rusya, Brezilya bu ülkelerle olan ticaretlerimizi arttırıp
30:05Avrupa'ya olan ticari seviyemizi düşürmemiz lazım.
30:10Uygun seviyelere.
30:11Hiçbir konuda bağımlılık, tek bir yere bağlılık artık bu yüzyılın götüreceği bir şey değil.
30:17Her konuda görüyoruz bunu.
30:19O yüzden Türkiye'de de Ankara merkezli bir dış politika inşa ediyor.
30:23İşte Rusya-Ukrayna savaşındaki konumumuz belli, İran-ABD savaşındaki konumumuz belli, diğer bölgedeki yaşanan Suriye'de, Irak'taki pozisyonumuz belli.
30:33Çok dengeli bir şekilde Atatürk'e emberinin içerisinde savaşa girmeden belirleyici rol üstleniyoruz ve politikamıza, dış politikamıza devam ediyoruz.
30:43Son 7 hatta 6 dakikamız.
30:45Kısaca şey sormak istiyorum konuyla alakalı.
30:48Sonra Rusya-Ukrayna savaşına girebiliriz.
30:51İran daha önce 2026 Dünya Kupası'na katılmayacağını açıklamıştı.
30:55Haziran ayında ABD-Meksika kanadı ortaklığında düzenlenecek Dünya Kupası fakat dün yapılan açıklamada katılacaklarını açıkladılar.
31:04Bu da bir mesaj mıdır?
31:06Katılmalı mı İran yoksa yanlış bir karar mı?
31:09Nasıl yorumunuz?
31:10Bence kesinlikle katılmalı.
31:11Zaten en büyük tartışma konusu bu Trump dedi.
31:14İran'ı çıkartalım, İtalya'yı alalım.
31:16İtalya'dan açıklama geldi.
31:17Kesinlikle böyle bir şey olamaz diye.
31:19Zaten her türlü kurallara, kaidelere ve mantığa aykırı bir şey.
31:23Bence İran orada kendini temsil etmeli.
31:25Amerika'nın göbeğinde, Kuzey Amerika'nın göbeğinde.
31:29Biz buradayız mı?
31:30Kesinlikle biz buradayız demeli.
31:32Alnının teriyle galip ya da kaybeden olmalı.
31:37Ve bu şeyi de düzgün bir şekilde bu sınavı vermeliyiz.
31:41Güvenlik sorunu olabilir mi?
31:42Onu ABD düşünecek.
31:43Onu Amerika düşünecek.
31:44Teşkeste bile İran'ı vuran bir ABD'den bahsediyoruz.
31:48Bunu başarmak önemli.
31:49Bakalım Batı'nın işte o demokrasi, insan hakları, kurallara dayalı temel düzen, işte normlar, değerleri.
31:57Bakalım orada bunu nasıl hayata geçirecekler?
32:00Bu test olacak.
32:01Yani insanların can güvenliğini koruyabilecekler mi?
32:04Ya da farklı şekilde nasıl davranacaklar Amerikalılar?
32:07Bu önemli bir kritik konu olacak.
32:09Bence orada bulunmaları her açıdan hem İran halkına güç olur.
32:14Hem bu savaşta İran'ın yanında olanlara güç olur.
32:17Ve İran'da buradan belki galibiyetlerle ayrılır.
32:21Ve dünyaya da farklı bir mesaj verilir.
32:23Hemen şöyle dipnot vereyim.
32:24Daha önce de Dünya Kupası'nda, Amerika'daki Dünya Kupası'nda İran ABD'yi yenmişti.
32:29Bakalım umarız güzel bir Dünya Kupası barış içerisinde geçer diyelim.
32:33Son dört dakikamız Umur Hocam.
32:36Rusya, Ukrayna cephesinde son durum nedir?
32:40Putin'den de açıklama geldi.
32:41Umarız savaş sona erecek denildi.
32:45Nasıl değerlendiriyorsunuz?
32:46Aslında şöyle Muhammed Bey.
32:50İki taraf da aslında bunu istiyor.
32:52Ama sahada bir şeyler değişti.
32:55Yani son 1-2 yıldır Rus ordusu sahada inisiyatifi ele geçirdi.
33:00İlerliyorlar.
33:01Evet öyle yüksek bir ilerleme hızı yok.
33:04Yavaş yavaş ilerleniyor.
33:05Ama gördüğümüz kadarıyla Ukrayna'nın yeni bir taarruzu konuşulmuyor.
33:11Etkisi konuşulmuyor.
33:12İşte 9 Mayıs'ı zafer bayramları vardı.
33:16Artık bu tarz şeyleri tehdit eder duruma geldi Ukrayna.
33:21Aslında önceden böyle bir şeyleri yoktu.
33:23Ama bugün işte Rusya bilerek prova bile yapmadı.
33:26Tanklarını getirmedi.
33:27Çünkü prova yapılırken bile zafer günü geçitinden konuşmuyor.
33:30Prova yapılırken bile tankları, uçakları o dronlarla vursalar Rusya için büyük bir itibar kaybıydı.
33:37Rusya da bunu gördü.
33:38Bu da Rus, Rus devletinin zayıflığı değil mi aslında?
33:41Şöyle zayıflığı değil.
33:42Aslında şu var.
33:43Kızıl Meydan'da Moskova'nın içerisinde nasıl koyamazsınız?
33:46Savaş geldi artık Moskova'ya kadar.
33:47Bugün nasıl Amerika Birleşik Devletleri bir dronu durduramıyorsa, İsrail diyoruz vurulamaz, durulmaz, durduramıyor diyorsa.
33:57Ayrısı Rusya için de geçerli.
33:58Bugün onlar için de bu geçerli.
34:00Ve buna öne alıyorlar.
34:01Bir de şu da olabilir.
34:02Rusya bir taarruza hazırlanıyor olabilir.
34:05O yüzden birliklerini, özellikle askeri sevkiyatı buraya yapmak istemiyordur.
34:12Çünkü yeniden yaz geldi ve bir Rus tarafından bir taarruz bekleniyor, bir ilerleme bekleniyor.
34:18Belki bunu da bozmak istemediler ama şu da bir gerçek.
34:22Rusya bu konuda istediği gibi ilerleyemiyor.
34:25İstediğini elde edemedi.
34:27O yüzden barış anlaşması evet istiyor Putin'de ama şunu da diyor.
34:31Yani sağdaki gerçekliğe göre ben daha üstünüm.
34:34Ona göre ben işte buraları da istiyorum.
34:36Şuralarda ama Zelenski de diyor ki ben hiçbir şey vermeyeceğim.
34:39Tabii NATO desteği ya da Batılıların desteği de devam ediyor.
34:42Yani bir orta yol bulanmıyor.
34:44Avrupa da şunu istiyor zaten.
34:46Ya Putin buradan güçlü çıkmamalı.
34:48Yani ana hedef bu.
34:50Ama bakıyoruz ki hani izolasyon diyorlar ya Putin'e.
34:53Putin'in bir izolasyon falan yaşadığı yok.
34:54Hele bu ABD İran Savaşı ile birlikte yıllardır petrol almayan ülkeler, ABD'nin müttefikleri yeniden Rusya'ya para kazandırıyor.
35:04Rusya Mart ayında günde 150 milyon dolar kazandı petrolden günde ve hala yaptırımlar hafifletildi.
35:13Devam ediyor bu şey İran Savaşı'ndan dolayı.
35:15Ve Rusya'nın gelirinin 5-10 milyar dolara ulaşacağı söylüyor.
35:20E bu da nedir?
35:20Savaş sermayesini doldurma, ekonomik refahını devam ettirme şansı veriyor.
35:25Ve savaşı da devam ettirebilecek.
35:27E bu yüzden de bu savaşın sonlanması gayet zor gözüküyor.
35:31İran Savaşı'nda en çok yani kazanç sağlayan ülkelerden biri Rusya olduğu için
35:37buradaki süreç Zelenski tarafının ancak şartları bir şekilde ortada buluşmasıyla yapabilir.
35:44Son bir dakikamız hocam toparlayabilirsek.
35:46Türkiye'nin bu işi İstanbul'u itirafı var işte biraz önce Putin'in söylediği.
35:52Gerçekten öyle orada da ne yazık ki batılı müttefiklerimiz bunu engelledi.
35:56Türkiye bu işi bitiriyordu daha bu kadar can kaybı ölümler olmadan.
36:00İki ulusun, kardeş ulusun birbirini öldürdüğü dramatik bir senaryo görüyoruz.
36:06Türkiye bunu engellemeye çalışacaktı ama batılı müttefiklerimiz ne yazık ki savaşı devam ettirdi.
36:12Ve bugün bu sonuçlar hala devam ediyor.
36:15Peki değerli görüşleriniz ve yorumlarınız için teşekkür ediyoruz.
36:18Teşekkür ederim.
36:19Ankara Akit TV stüdyolarında dış politika uzmanı Umur Tugay Yücel
36:24hem Orta Doğu'da süren ABD-İsrail-İran savaşını
36:27hem de Rusya-Ukrayna savaşına gelinen son noktayı bizler için yorumladı.
36:33Tekrar görüşmek dileğiyle, hoşçakalın.
Yorumlar