00:00Türkiye başta Ege ve Doğu Akdeniz olmak üzere kıyısı bulunan tüm denizler için yeni bir yasa çıkarmaya hazırlanıyor.
00:07Yasanın ayrıntıları için Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir bizimle birlikte.
00:13Özay Bey hoş geldiniz öncelikle.
00:15Merhaba Emre, iyi yayınlar.
00:17Teşekkür ederim.
00:18Şimdi Mavi Vatan Yasası, Türkiye'nin denizlerdeki gücünü nasıl değiştirecek detayları açıkçası sizden almak isteriz.
00:28Peki aslında şunu söylemekte fayda var Emre, bu yasanın en büyük faydası şu olacak.
00:34Şimdi biz 1982'de bir karı suları yasası çıkarttık ama üzerinden 44 yıl geçti ve bir sürü artık yeni tanımlama var.
00:42Mesela münasır ekonomik alan tanımlaması var, daha doğrusu münasır ekonomik bölge tanımlaması var, bitişik denizler var vs.
00:50Bizim iç hukukumuzda bunlarla ilgili bugüne kadar yapılmış herhangi bir düzenleme yoktu.
00:55Böyle farklı farklı belirli yasalarda düzenlemeler verdim.
00:59Bir kere bu yasa temel olarak bunu sağlayacak.
01:01İki yasa tasarısı Karadeniz ve Akdeniz'de karı sularımı hızı 12 deniz mil olarak kayıt altına alıyor, yasalaştırıyor bunu.
01:10Ege'yi de 6 deniz mil olarak yasalaştırıyor.
01:13Buradaki tabii niye Ege 6 deniz milinde kalıyor?
01:16Çünkü eğer biz bunu 12 deniz mil yaparsak Yunanistan'ın da 12 deniz mil yapması ihtimali var.
01:20O zaman bizim şu anda Ege'nin %40'ı Yunan %7'si Türk karasularıdır.
01:28Böyle bir senaryoda Yunanistan'ın karasuları %70'e, Türkiye'nin karasuları %10'a çıkacak.
01:34Daha basit bir anlatımla söyleyeyim.
01:36İstanbul'dan İzmir'e bir feribot giderken Yunan karasularından geçmek zorunda.
01:41Ya da şöyle olacak, Ege'de neredeyse kıta sahanlığıyla şey bir arada olduğu için havadaki hava sahanlığı dolayısıyla da Ege'de uçaklarımız
01:53uçamayacak hale gelir.
01:54Dolayısıyla orada da Ege'de kıta sahanlığımızı 6 mil olarak ilan ediyoruz.
01:59Ama asıl önemli olan şey şu.
02:01Şimdi bizim Yunanistan'da bir temel problemimiz var Ege'de.
02:04İkinci Deniz Konvansiyonu'ndan kaynaklanan Yunanistan'ın karasularını 12 deniz miline çıkarma arzusu var.
02:11Biraz önce bahsettiğim ama bir de bunun alt kırılımları var.
02:13Nasıl alt kırılımlar var?
02:15Mesela Avrupa Birliği'ne Yunanistan'ın sunduğu deniz parkları meselesi var.
02:20Bu çerçevede Yunanistan bazı yerlerde mesela hani sanal medyada izliyoruz ya böyle Yunan sahil güvenlik tekneleriyle bizim balıkçı teknelerimiz arasındaki...
02:30Evet çok sayıda olmaya başlamıştı son zamanlarda.
02:32Evet şimdi mesela Yunanistan'ın orada balıkçılığa yasak bölge ilan ettiği yerler var ama bunlar Türkiye'nin egemenlik sahasına giren
02:39yerler.
02:40Türkiye buna karşı yasal düzenlemeyi şöyle yapmıştı.
02:43Biz AB üyesi olmadığımız için deniz parklarımızı Brüksel'le halledemiyoruz ama hemen Birleşmiş Milletler'e bildirmiştik ve Yunanistan'ın da
02:50kendi tanımadığımızı söylemiştik.
02:52Velhasıl kelam Yunanistan'la Ege'de yürüttüğümüz bütün hukuki mücadeleler artık bir yasal zemine kavuşuyor.
03:00Bu Yunanistan'a karşı şimdi bu konuyla ilgili bir uluslararası ajans da cuma günü çarpıtan bir haber çıktı onu da
03:08söyleyeyim.
03:09İşte Türkiye Ege ve Doğu Akdeniz'de yeni bir hamle yapıyor gerginliğe geri dönüyor falan aslında bu öyle değil.
03:16Türkiye Ege ve Doğu Akdeniz'de uzun zamandır koruduğu haklarının yasal çerçevesini hazırlıyor.
03:22Bu yasal çerçevede Türkiye'ye şu hakkı veriyor işte mesela Cumhurbaşkanı'na tanınan yeni bir yetkiyle karşılaşacağız bu süreçte.
03:32Neyle karşılaşacağız?
03:33Özel statülü deniz ilan etme yetkisi.
03:36Bu niye önemli?
03:37Çünkü bizim uluslararası sularda kullanım haklarımız var.
03:41Bu haklarımızı koruyacağımızı da ilan etme şansına sahip oluyoruz.
03:45Dolayısıyla da Türkiye'nin bugüne kadar sürdürdüğü mevcut pozisyonların yasal statüsü oluşturulmuş hale gelecek bu yasayla birlikte.
03:55Tam olarak ne zaman yürürlüğe girmesi bekleniyor acaba Özay Bey?
03:59Şöyle tabii ki burada irade Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olacaktır ama şunu söylemekte özellikle fayda var sevgili Emrah.
04:07Şimdi bu yasayla ilgili çalışmaların yapılması yeni bir hikaye değil.
04:14Bu çok uzun zamandır Türkiye'nin üzerinde çalıştığı bir şey.
04:17İki üç tane tartışma konusunu izinle açmak isterim.
04:20Mesela deniliyor ki işte bu Montreux anlaşmasına deler mi bu yeni yasa?
04:25Hayır delmez.
04:26Niye delmez?
04:27Çünkü Montreux zaten uluslararası bir anlaşma olduğu için gereği bizim o konudaki haklarımızı tabi tuttuğumuzu karar arasını da bağlıyoruz.
04:38İkincisi Türkiye yazılma aşamasından itibaren itiraz ettiği bir deniz konvansiyonu var.
04:46O da 1982 tarihlidir.
04:48Orada biz uluslararası statüde uluslararası hukukta yeri olan ısrarcı itirazcıyız.
04:543.33'e yuralı maddeleri itiraz ediyoruz.
04:57Yani Yunanistan'daki bir iç deniz halini getirmesi meselesini.
05:02Şimdi oraya dahil mi oluyoruz?
05:04Hayır olmuyoruz.
05:05Niye olmuyoruz?
05:06Çünkü zaten biz o anlaşmaya dahil olsaydık iç hukukta münasır ekonomik bölgeyi deniz yetki alanlarını tanımlamaya ihtiyacımız olmazdı.
05:14Bunlar biz o konvansiyona taraf olmadığımız için iç hukukta tanımlamadığımız yerlerde.
05:20Şimdi bunları tanımlamaya başlıyoruz.
05:21Ama özellikle altını çizmekte fayda var.
05:24Yani bir oldu bitti süreci işliyor.
05:27İznin Emrah orayı birazcık açacağım.
05:29Şimdi bir ikinci deniz konvansiyonundan kaynaklanan Yunanistan'ın Ege'de karasularını 12 deniz miline çıkarma iddiası var.
05:38İkinci uğraştığımız işlerden bir tanesi bir Sevilla haritası vardır.
05:422000'li yılların başında Sevilla Üniversitesi'nden iki tane öğretim görevlisinin hazırladığı bir haritadır bu.
05:49O haritada 10 kilometre karelik Meis Adası'nda ki Meis Adası Türkiye topraklarında 2 kilometre, Yunanistan ana karasında 580 kilometre
05:58uzaklıktadır.
05:58Şimdi 10 kilometrelik bir adaya 40 bin kilometre karelik bir ekonomik münastır alan tanımlayıp ondan sonra da Türkiye'yi Antalya
06:10körfezi'nin dışına çıkamayacak hale getirmeye çalışan bir çabadır.
06:13Bu ikisine karşı Türkiye sadece askeri alanda değil, hukuki alanda da mücadeleler veriyor.
06:19İşte bir de bu Avrupa Birliği'nin deniz parkları meselesi var.
06:23Bunlara dair bir zemin oluşturmak gerekiyordu.
06:26Uluslararası hukukta elinizi kuvvetlendirmek için yapmanız gereken işlerden bir tanesi yaptığınız her çalışmanın bir hukuki gerekçesi olmalı.
06:36Bir, bunu yasa haline getiriyoruz.
06:37İki, bu yasada çok önemli bir şey var.
06:39Eğer kültürel sebeplerle bile olsa Ege Denizi'nde bizim tanımladığımız yasanın ardından herhangi bir yere Türkiye'nin izni olmadan bir
06:55işlem yapmak mümkün olmayacak.
06:56Bu da bu yasanın bize getirdiği ikinci avantajı olacak.
07:00Söylediğim gibi buradan yeni bir şey çıkmaz.
07:03Hani o duyguyu hiç pazarlamak istemem.
07:07Bu yeni ve ileri bir adım değil.
07:09Biz Yunanistan'ın 1923 Lozan Antlaşması'yla elde ettiği hakları aynen kabul ediyoruz.
07:15Burada hiçbir beis yok.
07:16Anlaşamadığımız iki temel konudaki sıkıntıyı da şimdi uluslararası hukukta da geçerli olacak.
07:24Kendi yasal düzenlemelerimizi yaparak korumaya çalışıyoruz.
07:27Aslında özetini böyle tanımlayabilirim.
07:29Peki, çok teşekkür ederim.
07:31Milliyet Gazetesi Genelgen Yönetmeni Özay Şendir bize detayları paylaştı.
07:35Çok teşekkürler.
07:35İyi hafta sonları sizlere.
07:37Sağlısın, iyi yayınlar.
07:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar