- 1 day ago
Aired (May 9, 2026): Matapos ang limang taong pagkakakulong, lalaya na si “Ella.”
Sa paglabas niya, wala siyang tiyak na uuwian o hahantungan. Pero may isang dahilan para magsimula ulit: ang kanyang inang na-stroke.
Ano kayang buhay ang naghihintay para kay “Ella” at Nanay Apple?
‘I-Witness’ is GMA Network's longest-running and most awarded documentary program. It is hosted by the country’s top documentarists— Howie Severino, Kara David, Atom Araullo, Mav Gonzales, and John Consulta. ‘I-Witness’ airs every Saturday, 10:15 PM on GMA Network.
Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes.
Sa paglabas niya, wala siyang tiyak na uuwian o hahantungan. Pero may isang dahilan para magsimula ulit: ang kanyang inang na-stroke.
Ano kayang buhay ang naghihintay para kay “Ella” at Nanay Apple?
‘I-Witness’ is GMA Network's longest-running and most awarded documentary program. It is hosted by the country’s top documentarists— Howie Severino, Kara David, Atom Araullo, Mav Gonzales, and John Consulta. ‘I-Witness’ airs every Saturday, 10:15 PM on GMA Network.
Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes.
Category
😹
FunTranscript
00:17I'm going to go to Women's Correctional.
00:30Pero mabilis itong napawi nang malaman ko ang kwento ng mga babaeng nakakulong dito.
00:38Magandang umaga po, Dorm 12.
00:40Sa Dorm 12 kung saan nakapiit ang mga may sakit at matatanda,
00:45nalaman kong may mga PDL na nagbobuluntaryong tumulong at mag-alaga.
00:52Patunay na posibleng sumilip ang pag-asa kahit sa pinakamadidilim na selda.
01:00Kumakanta po ako sa simbahan, tumutulong ko sa simbahan doon.
01:04Tapos doon po sa dorm namin, nag-aalaga din po ako ng mga matatanda.
01:08Oo, doon tayo nagkakilala sa Dorm 12.
01:11Sa Dorm 12 po.
01:12Tapos doon na po nag-umpisa po yung mga walang dalaw na matatanda.
01:19Pero nag-aalaga.
01:20Napapaliguan po namin, tapos pinapakain namin.
01:25Kasi hindi na po na rin din kaya nilang gumalaw.
01:2927 taong gulang lamang si Ella nang makulong siya para sa kasong drugs.
01:35Imbis na ilagay sa regular dorm, mas pinili ni Ella na magsilbi sa mga lola ng women's correctional.
01:43Bakit mo pinili na magsilbi sa mga matatanda doon sa loob ng kulungan?
01:49Yung mama ko po, syempre.
01:51Si yung nanay ko, naaalala ko sa kanila.
01:53Parang naalagaan ko na rin yung nanay ko siguro.
01:56Maka nanay po kasi ako talaga.
01:59Single mother ang nanay ni Ella na si Apol.
02:03Simulat sa pool, silang dalawa lang talaga ang magkasama.
02:07Ay, opo. Lagi po siya na dalaw noon.
02:09Tuwing, sa isang linggo po, isang beses po kasi yung dalaw namin.
02:13Linggo-linggo po siya nandun.
02:16Wala pong linggo na hindi siya pumupunta.
02:21Pero isang araw, biglang hindi na dumalaw si nanay Apol.
02:26Nakiusap sa akin si Ella na hanapin ang kanyang ina.
02:43Morning po.
02:48Alam niyo po yung katihan?
02:49Ito po.
02:50Ah, ito na po. Katihan?
02:53Kilala niyo po yung Apol Carrera?
02:55Andi dito sa ano.
02:57Yung na-stroke po.
02:59Kilala niyo po yun?
03:00Saan po siya banda?
03:01Dito po.
03:02Ah, hindi mo, hindi mo nakita po.
03:03Hindi eh.
03:04Hindi, okay lang po.
03:05Saan banda? Diretso lang po.
03:06Ako, yan po yung bahay na yan.
03:08Ito po.
03:08Hindi, siya okay lang po nay.
03:10Ako na lang po.
03:11Apo, yun po yung bahay na kulay yellow.
03:14Kulay na yellow.
03:15Ah, sige po.
03:16Diyan po siya nakatira.
03:17Simulat sa pool.
03:17Okay po. Sige po.
03:28Hello po, Nay.
03:30Good morning po.
03:31Kilala niyo po yung Apol?
03:32Ito po.
03:33Diyan lang po.
03:34Buketso po kayo dito.
03:35Tapos kaliwa po kayo.
03:36Ayan ba?
03:37Dito po?
03:38Apo.
03:39Dito?
03:39Walang bubong?
03:41Dito yung bahay nila?
03:43Okay.
03:47Sa isang bakanting lote ko natagpuan ng nanay ni Ella, nalaman ko sa mga kapitbahay na na-stroke pala si
03:56nanay Apol.
03:57Na-apektohan nito ang kanyang mga paa.
04:00Okay.
04:00Anong hindi nagagalaw?
04:03Ayong baba?
04:04Ito nagagalaw.
04:06Ang sa taas.
04:08So, mula dito hanggang sa taas, nagagalaw niya.
04:13Pati po yung paa niya.
04:15Ah, pati paa niya.
04:18Dahil wala namang kamag-anak na mag-aalaga sa kanya at di na rin siya makabayad ng upa, nilipat siya
04:24ng mga kapitbahay sa sulok na ito.
04:28Apa, nilalagay lang po ito para may bubong siya.
04:32Ginawayan nung anakong nandyan o yung paratang kausap.
04:35Ah, nilagyan lang ng ganito para po?
04:37Para paghalimwa, hindi siya mabasa ng ulan.
04:40Para hindi mabasa ng ulan?
04:41Paghalimwa, araw, bigla kong ulan, hindi siya mabasa ng ulan.
04:43Eh, malamok dito.
04:45Lagyan mo namin ng katol.
04:47Lalagyan ng katol.
04:51Ano yun?
04:55Ano daw?
04:57Yun nga po, yung napanood ko po.
04:59Hindi ko po muna siya halos panood ng maayos.
05:03Kasi doon pa lang po sa nakita ko po na yung mama ko.
05:06Natutulog po siya doon sa labas po ng bahay.
05:10Parang garahe.
05:11Opo, parang hindi ko po kayang tapusin yung panonood ko.
05:14Kasi saktan po ko.
05:16Kasi hindi ko alakalain na ganun po pala yung kalagayan ng mama ko.
05:20Alam mo, Ate Apol, yung ibang mga na-stroke,
05:23kalahating, ano, kalahating katawan talaga.
05:26Ikaw, yung paa lang at saka, ano, dito lang.
05:30Kaya yan.
05:31Kailangan lang ma-therapy.
05:34Naiyaakyat mo.
05:35Oo.
05:35Nagagalaw mo ba yung daliri sa paa?
05:39Ganunin mo.
05:40Ayan o, gumagalaw konti ah.
05:42Ayan o.
05:44Ayan.
05:45Kahit maliit lang na galaw.
05:47Kahit mailit lang na galaw.
05:49Ang paa mo, ang daliri mo sa paa,
05:52ganyan-ganyan lang mo lang, ha?
05:53Kahit ganyan-ganyan lang konti, ha?
05:59Hindi ako doktor, pero marami na akong nakilalang pasyente ng stroke na naka-recover sa tulong ng therapy.
06:07Sana, maagapan pa ang sitwasyon ni Nanay Apol.
06:12Yay!
06:15Yay!
06:17Nailalakad mo nga.
06:18Hindi ka pa nakakaser.
06:20Pinakalalakad ka na.
06:21Kaya mo to, ate.
06:26Oo, diba?
06:29Pagod ka na.
06:30Pagod ka na.
06:31Pagod ka na.
06:32Pagod ka na.
06:33Ha?
06:34Pagod na daw.
06:35Upo na daw.
06:36Upo na daw.
06:37Pagod na siya.
06:39Pagod na siya.
06:41Huwag bibigla yan.
06:44Yay!
06:48Hihingi tayo ng tulong, okay?
06:50Hihingi tayo ng tulong, pero dapat hindi iiyak.
06:52Dapat malakas loob.
06:58Huwag ka nang umiyak.
06:59Mahal na mahal ka ng anak mo.
07:00Hindi ka niya nakakalimutan.
07:26Sa tulong ng DSWD Muntinlupa, dinala namin sa isang shelter ng mga matatanda si Nanay Apol.
07:35Umaasa na sana maalagaan siya rito ng husto para maibalik ang dating sigla habang nakakulong pa si Ella.
07:44Kaya di ko akalain na ganun pala yung kalagayan na uulanan pala siya.
07:48Oo.
07:49Ganun.
07:50Na nasalabas pala siya ng bahay.
07:53Yan yung panod po.
07:54Sabi ko, sikapin ko po yung mabago yung buhay ko pagay.
07:58Para po makuha ko yung mama ko.
08:00Makalipas ang isang taon,
08:03Mahigit sampung taon na akong pabalik-balik dito sa Women's Correctional.
08:08Simula nung ginawa namin yung docu na Dorm 12.
08:13Every time magdidiwang ako ng aking kaarawan,
08:20eh, dito sa loob ng Women's Correctional.
08:24Tuwing may lumalaya na isa sa mga PDL doon sa loob ng Dorm 12,
08:31tinatawagan nila ako kasi ako yung isa sa mga unang sumasalubong sa kanila sa kanilang paglaya.
08:39Sa araw na to, ang sasalubungin natin ay isang babae, si Ella.
08:45Tagal ko na siyang kakilala.
08:47Finally, lalaya na siya.
09:13Lalo kang gumanda!
09:16Lalo kang gumanda!
09:19Ano yung dala mo?
09:20Ano po yung release paper po?
09:22Ah!
09:24Ito yun?
09:25Apa.
09:32Released from confinement.
09:35Apa.
09:35Eh, totoo na, totoo na, totoo na, totoo na, totoo na.
09:45Napaaga, no?
09:46Apa.
09:47Okay.
09:48Pero ba't dito ka pa rin nakatira?
09:50Yung mam ko po na ano na, na tumulong sa akin para mag-stay po muna.
09:56Oh, sige, sige, sige, sige.
10:02Bagamat nakalaya na si Ella, sa correctional compound pa rin siya nakatira.
10:07Wala pa kasi siyang malilipatan.
10:09Walang bahay, walang trabaho, kahit ID o kopya ng birth certificate, wala.
10:16Gano'ng kahirap mag-adjust pagkatapos ng makulong, tapos nakalaya ka na?
10:23Sobrang hirap po, mam.
10:24Kasi una sa lahat, wala kang tatakbo ang pamilya.
10:28Hindi mo alam kung paano ka makakapag-umpisa.
10:30Una-una po yung, siyempre, yung pagsisimula ko yung damit.
10:35Natatawa ko nun kasi wala pa akong damit nun.
10:38Tapos, mga personal kit, wala po ako nun.
10:42So, para ka talagang nagsisimula talaga?
10:45As in, back to zero po talaga.
10:53Tinulungan namin si Ella na kumuha ng birth certificate.
10:56Alam namin ito ang unang hakbang para maibalik ang kanyang identidad sa lupunan.
11:04Pero ano yung mga plano mo sanang pasukan na trabaho?
11:08Gusto mo mag-care-giver po talaga.
11:10Gusto mo ako yung nanay ko, tapos magsama po kami ulit.
11:17Sinamahan namin siya sa TESDA para makapag-aral ng caregiving course.
11:22Thank you po.
11:25Hi, hello po.
11:26Dito po nag-enroll po?
11:29Yes po.
11:30Ah, okay po.
11:31Babasis po.
11:32Sige po.
11:42Ang problema, nalaman namin kailangan pala muna niya ng high school diploma.
11:47Ang isa lang, syempre, hindi ka pwede kumuha ng national certification sa TESDA.
11:54Kasi ang requirements nun is at least senior high school graduate.
12:00Pero mabibigyan ka namin ang certificate of completion dito sa Muntindupa City Technical Institute.
12:07So magagamit mo yung pinag-aralan mo dito.
12:10Pero hindi nga lang siya yung na hinahanap natin na TESDA qualification.
12:17Sa kasamaang palad, grade 6 lang ang inabot ni Ella.
12:22Maaga kasi siyang nasadlak sa pagtatrabaho noon.
12:33Ngayon ko lang napasok dito?
12:34Opo, ngayon pa lang po.
12:36Itong center na to, para lang talaga dun sa mga, yung mga out of school.
12:42Diba? So pwede yung out of school youth, mga yung nakakapag-aral, or yung mga medyo may edad na sila,
12:49pero gusto nila ipagpatuloy yung pag-aaral nila.
12:54Afternoon po.
12:56Diyan po yung principal?
12:58Yes.
12:58Okay.
12:59Thank you po.
13:01Ang Alternative Learning System ay isang programa ng DepEd.
13:05Ito po si Ella.
13:06Okay, Ella.
13:07Kung saan binibigyan ang pagkakataon ng lahat para tapusin ang kanilang pag-aaral, kahit may edad na sila o nagtatrabaho
13:15na.
13:17Hanggang anong, ano po ang Alcee?
13:20Hanggang kaya po mag-aaral ang isang tao.
13:24Meron po kami 80 years old na napag-graduate na sa Alternative Learning System.
13:2980 years old?
13:30Yes, yes.
13:31Ah, so walang age limit?
13:32Walang age limit po.
13:33As long as kayang gusto makatapos ng isang learner, carry po yun.
13:37Basic education.
13:39Basic education.
13:39Wala naman siya.
13:40But I think naman baka kaya-kaya mo.
13:42Kaya-kaya.
13:44Tsaga-tsaga lang.
13:45Ang mga klase po dito ng oras.
13:47Bito din po sa kung ano niya, ang gusto niya.
13:50Pero meron kami ng 8 to 3.
13:51Meron din panghapon at meron every Saturday lang.
13:56Pursigido si Ella.
13:58Ang naudlot niyang pangarap noon, ipangpapatuloy niya ngayon.
14:03Unload ka na.
14:04Pwede ka na magsimula sa June.
14:07Ah, sa June pa?
14:08Yes.
14:09Masabay ng start ng formal.
14:11Sipagan mo lang.
14:12Ha?
14:12Sipagan mo lang.
14:14Alalaan din po, kailangan natin kuning si Mami mo.
14:17Thank you, Ma.
14:19Salamat po.
14:19Thank you very much po.
14:23Anong pinagdaresal mo sa Panginoon?
14:25Umaba pa yung buhay ng Mama ko.
14:27Magsama po kami na matagal.
14:30At maging stable po yung buhay namin.
14:39At nitong Abril.
14:42Pagyan mo lang, ha?
14:43Pagkatapos ng maraming taong pagkakakulong,
14:47Ay!
14:49Surprise!
14:50Muling pinagtagpo si Ella
14:52at ang kanyang ina.
14:57Ah!
14:58Ah!
15:01Ah!
15:02Ah!
15:05Ah!
15:06Ah!
15:07Ah!
15:09Ah!
15:10Ah!
15:10Ah!
15:11Ah!
15:11Ah!
15:11Ah!
15:11Ah!
15:13Ah!
15:21Ah!
15:25Ah!
15:27Ah!
15:30Ah!
15:32I didn't see my brain at the same time,
15:37but my heart was so tight."
15:44Kumpara noong huli naming pagkikita sa kanyang barong-barong sa Muntinlupa,
15:51malaki na ang ipinagbago ni Nanay Apple ngayon.
15:57Mas nakalalakad na siya,
16:07mas nakakakain,
16:10at mas naaalagaan.
16:13Hindi na rin siya tulad ng dati na umiiyak lang sa isang sulok.
16:42Sa tulong ng mga social worker dito, nanumbalik ang kanyang sigla at may nabuo na rin siyang mga kaibigan sa
16:51loob ng bahay kanlungan.
16:52For si Guido siya lalo na ngayon na si Ella ay nakalabas na si Ella,
16:59so parang nandun yung kanyang motivation po talaga na makarecover siya.
17:08Sa totoo lang, malayo pa ang tatahakin ni Nanay Apple bago tuluyang gumaling.
17:16Mahaba pa rin ang tatahakin ni Ella bago magkaroon ng sariling tahanan at kabuhayan.
17:22Pero ang lahat ng lakbay ay may pinagmumulan.
17:29At ang mahalaga, nagawa na nila ang unang hakbang.
17:34Mag-aaral muna ako, tapos nang tutrabaho.
17:37Ano mo na ako?
17:39Oo, kukunin na kita.
17:41Hindi ka pa niya makukuha ngayon eh, kasi wala pa siyang trabaho.
17:54Pag nagkatrabaho daw po, kukunin ko daw siya agad.
18:05To be able to take care of Nany Apple,
18:11we went to a therapy center.
18:15We went to a therapy center.
18:17Yes, yes.
18:17Higa nga,
18:18higa nga.
18:19Higa nga.
18:22Higa nga.
18:22Nakapag-erapy ka na po ba before?
18:25Yes.
18:27Yes.
18:28Bata na.
18:28Bata na.
18:29Bata na tayo sa buo.
18:30Bata tayo po muna tayo.
18:32Yan.
18:32Okay.
18:39So, ito po yung magiging parang safety niya po.
18:44in case later
18:46when we try to exercise
18:48we won't be able to get out
18:50I'm going to be able to get out
18:52Okay, and then
18:54the other side
18:55Very good
18:56But here we can get out
18:58of the way we can get out
18:59Three, eight
19:02Hindi lang pala isa
19:04kundi limang beses na palang
19:07na sa stroke
19:07si Nanay Apple
19:08Five
19:10Six
19:11Problem dun, it's multiple strokes already
19:15With the stroke, the chance increases
19:18by 5% each year
19:20to a maximum of 25% per year
19:22So dahil nakalima na siya
19:25mataas na din talaga yung chance na maulit
19:27And every time maulit yung stroke
19:30palala ng palala
19:31Kasi five times na siyang nasustroke
19:35Even with the first one
19:37tumaas na yung risk niya
19:38Demo po ni Kuya Vince
19:40ni Sir Vince
19:41Tinapat kami ng doktor
19:45Mababa na rawang tsansa
19:46na makalalakad pang muli
19:48si Nanay Apple
20:14Ready?
20:16Bend your knees
20:17Parehong tuwag
20:19Okay, good
20:20And up
20:22Tinapat kami ng doktor
20:26Mababa na rawang tsansa
20:28na makalalakad pang muli
20:30si Nanay Apple
20:32Ang golden period
20:34ng stroke recovery
20:35is three to six months
20:37dahil tapos na po
20:38dahil tapos na po yung time na yun
20:40yung goal namin for recovery
20:43mababa na
20:44hindi na yun eh
20:44hindi na siya
20:46hindi namin goal actually
20:47mag full recovery ka
20:49ang goal namin is
20:51kung ano man yung naiwan
20:53yun yung hopefully ma-improve
20:55kung hindi man totally ma-improve
20:57huwag lang lumala
21:00Mahigit siyam na milyon
21:02ang nakatatanda sa ating bansa
21:04Sa kasamaang palad
21:06halos dalawang milyon sa kanila
21:08ang hindi nakatatanggap
21:10ng sapat na kalinga
21:12Ang iba
21:13inaabando na pa
21:15ng mismong pamilya
21:17Siguro maganda nga ito talaga
21:19no ma'am
21:20na mapanawagan talaga
21:21na sana bigyan nila
21:23ng puwang sa puso nila
21:25yung kanilang
21:26ang aming mga lolo't lola
21:27kasi kung kami napamahal sa amin
21:29for sure mahal din naman
21:30siguro nila yun
21:31kasi kahit ano pang
21:32naging problema sila
21:33sa family nila
21:35pamilya pa rin
21:36lugo at laman pa rin
21:39Ayon sa bahay kanlungan
21:41sa kapila ng kanilang sitwasyon
21:43maswerte pa rin daw
21:44si Nanay Apol
21:45dahil meron siyang anak
21:47na kumakali niya sa kanya
21:51Marami raw kasi
21:52iniiwan na lang
21:53ng kanilang pamilya
21:57Mahirap magsimulang muli
21:59pero patuloy silang kumakapit
22:01kumakapit sa pag-asa
22:04na darating ang panahon
22:05magkakasama rin sila
22:08Mama, mahal na mahal kita
22:11gagawin ko lahat
22:12para maging maayos
22:13ang buhay naman
22:15iyak po ko
22:16yun po
22:18palakas lang po siya
22:21kasi magsasama pa po kami
22:23ng mga habang panahon
22:37Isang magandang regalo
22:38ang aming natanggap
22:41Dumating na
22:42ang birth certificate
22:44na aming hinihintay
22:47Isang simpleng papel
22:48para sa marami sa atin
22:51Pero isang mahalagang hakbang
22:53sa pagbabagong buhay ni Ella
22:55Ito na ang unang step
22:57Ang susunod nito
23:00ano kukunin mo na?
23:02NBI clearance
23:03Saka ID
23:05ID
23:06Kumuha ka na ng ID
23:08NBI clearance
23:11Monty na lang
23:15Magagawa rin natin to
23:17Mahababalik mo rin yung buhay mo
23:20Salamat po
23:21Marami marami salamat
23:22Okay
23:23Bye bye
23:23O sige
23:25Sana nga
23:26ito na ang simula
23:28ng kanyang pagbabago
23:29Bye bye
23:31At sana
23:32maging mabait sa kanya
23:34ang mundo
23:38Di naman po lahat
23:39ng nakulong masama
23:41Di naman po lahat
23:42ng nakulong
23:46criminal po talaga
23:49Sana po bigyan natin
23:50ng pagkakataon
23:51yung mga ganun
23:52klaseng tao
23:52katulad po
23:53na
23:56makapagbagong buhay
24:05klaseng tao
24:06klaseng tao
24:08klaseng tao
24:35Good morning, Dorm 12!
24:40Pero matapos ko silang makilala ng lubusan, nalaman kong posible ang pagbabago kahit sa loob ng piitan.
24:53At hindi natin dapat ikinakaho ng kabuoan ng isang nilalang dahil lang sa kanyang nakaraan.
25:02Isang bukas na isip at bukas na puso ang laging unang hakbang.
25:15Ako po si Cara David at ito po ang Eyewitness.
25:47Diddy
25:49Thank you so much for watching, eyewitness mga kapuso.
26:03Anong masasabi ninyo sa dokumentaryong ito?
26:06I-comment nyo na yan, tapos mag-subscribe na rin kayo sa GMA Public Affairs YouTube channel.
Comments