- 6 ay önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:30Yıldırım Ağ füzesi de tam olarak burada sergileniyor.
00:33Aslında fuardan önce Sağ 2026 Expo kapsamında çok fazla yeni ürünün sergileneceğini biliyorduk.
00:40Çünkü bunun emarelerini de bir süredir duyuyorduk.
00:42Daha önceki fuarlara gittiğimiz zaman biraz bizi idare edin Sağ Expo'da görüşürüz.
00:48Orada örtüleri kaldırdığımızda size çok güzel haberler paslayacağız diyorlardı yetkililer.
00:52Ama hiç kimse açıkçası Sağ 2026 kapsamında bu iki ürünü görebileceğini tahmin etmiyordu.
01:00Bahsettiğim iki ürün bir tanesi Yıldırım An kıtalar arası baristik füze.
01:07Türkiye'nin bugüne kadar ürettiği en büyük füze.
01:10Ve hemen onun yanında gördüğünüz Güçhan Turbofan motorlu bir savaş uçağı motoru.
01:16Şimdi burada ilk açıklandığı zaman özellikle sosyal medyanın ikiye bölündüğünü gördük.
01:22Ya yapılabilir mi, yapılamaz mı?
01:24Hata bu gerçek mi?
01:25Evet bu gerçek mi sorusu.
01:27Bence asıl bakmamız gereken şey şu.
01:30Bu stand herhangi bir şirketin standı değil.
01:34Doğrudan Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı.
01:36O nedenle o gerçeklik algısı tabii ki otomatik olarak en üst noktaya çıkıyor.
01:42Bunu bakanlık resmi olarak açıklamış oldu.
01:45İkincisi de bu, bugünden yarına yapılacak bir şey değil.
01:48Ve zaten burada konuştuğumuz insanlar da biz bunu yarına çıkartacağız.
01:51İşte gelecek ay motoru çalıştıracağız tarzı bir yaklaşım sergilemediler.
01:55Bu bir kabiliyet gösterimiydi aslında.
01:57Bu nedenle önemli.
01:59Şimdi tabii sosyal medyada bunu görenler de, ilk günden beri bu haberleri okuyanlar da standın önünden ayrılmıyorlar.
02:06Yani insanlar da aslında bir psikolojik eşik anlamında da kırılma olduğunu düşünüyorum.
02:11Füzeye gelip sarılanları gördüm.
02:13Motorun önünde fotoğraf çektirenleri gördüm.
02:15Evet, füzelerin önünde, daha İHA'ların önünde fotoğraflar çektirenler de var ama son zamanlardaki fuarlarda bu kadar sıra ve bu
02:23kadar yoğunluk görmemiştim.
02:24Gerçekten de önemli bir gösterge.
02:27Yıldırım Han'da bahsettiğim gibi belki de asıl çarpıcı olan nokta şuydu.
02:31Öncesinde biz Yıldırım Han'ın hiçbir ayak sesini duymamıştık.
02:36Hatta bahsedilen, açıklanan menziller belki de teorilerde bile konuşulmuyordu.
02:43Evet, kesinlikle.
02:43Ancak bir anda Saha 2026'da Yıldırım Han açıklandı ve dediğin gibi beraberinde Turbofon açıklandı.
02:49Ama biraz aslında Saha 2026'ya bu iki ürün biraz damga vurmuş olsa da biz bu fuarda pek çok firmada,
02:57pek çok standta pek çok aslında kritik yeni gelişme görüyoruz.
03:01Biraz aslında bunlardan da bahsedelim istiyorum.
03:04Senin en çok dikkatini çeken ne oldu?
03:07Yıldırım Han ve Turbofon dışında.
03:09Belki de yani burada ürün bazlı tek tek bir şeylerden bahsetmek çok mümkün olmayabilir.
03:14Çünkü bildiğiniz üzere başta TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN olmak üzere çok sayıda firma onlarca yeni ürün tanıttı.
03:24İşte tek tek bahsetmek çok da mümkün değil.
03:27Ama asıl mesele bence şu, nasıl ki MSB ARGE standında az önce bahsettik ya bir zihniyet dönüşümü, bir hedef, bir
03:35kızıl elma var diye.
03:36Saha 2026'lı kapsamında diğer fuarlardan farklı olarak aslında TÜKSOLMA sanayinde bir vizyon değişiminin en somut hale geldiği anlardan birine
03:46şahitlik ettiğimizi düşünüyorum.
03:48Ne demek istiyorum?
03:48Burada artık sadece bir insansız hava aracı, insansız deniz aracı bir kamikaze iha yapmaktan, drone üretmekten bahsetmiyorum.
03:57Artık Türk firmaları şunu anlamış, Türk savunma sanayindeki ekosistem şuraya gidiyor.
04:01Biz bir şeyler üretebiliyoruz zaten, evet onda bir sıkıntı yok.
04:05Bunu birbirleriyle ne kadar uyum içinde çalıştırabiliyoruz?
04:09Yani ürettiğimiz savunma sanayi ürünlerinin birbirleriyle konuşması lazım, birbirleriyle ortak hareketler icra edebilmesi lazım ve mümkün olduğu kadar da başarıya
04:22giderken sarf edilebilir, feda edilebilir, hangileri olacak onların da artık yavaş yavaş sisteme oturulacağı bir dönem bekliyoruz.
04:31Tabii şimdi hangisi sarf edilecek, hangisi hedefe gidecek, hangisi kaçıracak, hangisi aldatma yapacak derken işin ucu bir yandan da yapay
04:38zekaya geçiyor.
04:39Bu fuarda diğer fuarlardan farklı olmak üzere yapay zeka alanında çalışan çok sayıda Türk firması gördüm.
04:45Temel öncelikleri şu, biz eğer bu işleri bugün yapmazsak bu tren kalkıyor ve belki de o trene binemeyiz korkusu var.
04:55Yani 60'larda, 70'lerde, 80'lerde, o yıllarda kaçan teknoloji trenleri var.
05:01Ama nasıl ki Türkiye İHA'larla bir şeyi başından yakaladı ve ona bindi ve sonra onu domine etmeye başladı o
05:07alanı.
05:08Şimdi diğer alanlarda da benzer bir strateji geliştirilmeye çalışılıyor.
05:12Birincisi kesinlikle dışarıda kalmamak.
05:15İkincisi bulunabildiğimiz yeri mümkün olduğu kadar domine edebilmek.
05:20Bunu küresel anlamda söylüyorum.
05:22Bu bence dikkat çekici özelliklerden birisiydi.
05:24Peki bunda şunu merak ediyorum.
05:26Sence şunun payı var mı?
05:27Aslında vizyondan bahsettik ya, bir stratejiden bahsettik.
05:31Bu fuar üzerinde şunu da çok net gördük.
05:33Hatta daha önce görüştüğümüz üst düzey yöneticiler de bunun vurgusunu yapmıştı bize.
05:37Biz çok önemli bir, büyük bir potansiyele sahip bir genç nesne sahibiz.
05:44Ve dolayısıyla burada tabiri caizse hatta futbolda transfer döneminde çok konuşuluyor.
05:48Scouting dediğimiz şey.
05:49Aslında gençlere de yatırımın oldukça fazla olduğunu görüyoruz.
05:53Yani mesela MKE'nin keşfettiği ve desteklediği bir grup üniversite takımını gördük burada.
05:58Yine Hakeza, Teknofest'ten de gelen yarışmalar var.
06:02Ve biz artık bu gençlerin burada firmaların içerisine, projelere doğrudan entegre olduğunu görüyoruz.
06:07Belki de bu yapay zeka, yeni nesil teknolojiyi doğru zamanda yakalamanın belki de anahtarlarından bir tanesi.
06:14Kesinlikle katılıyorum.
06:15Söylediğin çok önemli bir şey.
06:16Bu sefer benim de en çok dikkatimi çeken hususlardan bir tanesi de
06:20o çok eski ve çok köklü büyük firmaların standlarında müthiş genç mühendislerin projeleri doğrudan anlatabilmesi ki
06:29ve onların aslında belli bir yetkiye eriştiklerini gösteriyor.
06:32Hani diğer Teknofest'leri de takip ediyoruz ya.
06:34Daha böyle küçük yaş aralığından itibaren başlayıp buralarda bir şeyler üretmeye çalışan insanlar.
06:39Aslında işte o kuşakların bir sonraki, bir sonraki, bir sonraki adımlarının burası olduğunu çok net görebiliyoruz.
06:46Evet, hissetmeye başlıyoruz.
06:47Senin dediğin önemli bir de şöyle bir gözlemim var.
06:51Roketsan, Aselsan, TUSAŞ gibi yerlerde konuştuğum bazı mühendisler var.
06:57Yakın zamanda Türkiye'ye dönmüşler.
06:59Yakın zamanda Türkiye'ye dönmüşler ama bir süre önce de Türkiye'den gitmişler.
07:03O gidiş anladığım kadarıyla bazı şeyler kafalarındaki gibi olmamış ve tekrardan buraya dönmeye başlamışlar.
07:11Dönüp işe yeniden sarılanlar var.
07:13Bittikleri firmada çok önemli pozisyonlarda olmasına rağmen bakanlığın ya da ilgili kurumların çağrısı üzerine oradaki işini görevini bırakıp,
07:23değillerinde ise burada gelip kolları sıvayıp taşın altına elini koyan çok sayıda insanla tanıştık.
07:28Bu da çok değerli.
07:29Kesinlikle öyle.
07:30Bence o canlı damarı kaybetmemek,
07:34hani benim açıkçası bundan 5-6 yıl önce en büyük korkularımdan birisi şuydu.
07:39Ya evet işte bir kırılmayı yaşadık, bir eşi, yani eşikteyiz ama aşabilecek miyiz?
07:43Ya burada tıkanırsak ya da ileri gidemezsek çekincesi aslında sektörde de vardı.
07:48Ama bugün geldiğimiz noktada şunu görüyoruz.
07:51O eşi çoktan aşılmış ve bir sonraki adım içinde hemen hemen herkes hemfikir bir şekilde ilerlemeye çalışıyor.
08:00Bunu nereden görüyoruz?
08:01Bugün sabah seninle özellikle yabancı konukların olduğu alanları da ziyaret ettik.
08:06Onlara da mikrofon uzattık.
08:07Yani Türkiye'nin benim eskiden konuştuğum insanlar hep şöyle söylüyorlardı.
08:12Yurt dışındaki fuarlarda sadece bir tane ortak alan,
08:16orada da 5-6 tane kamu kurumu, vakıf kurumu bir şeyler sergilemeye çalışıyor ama onlar da var mı yok mu
08:26bilmiyoruz.
08:27Şimdi yurt dışındaki fuarlarda Türkiye'nin varlığı ayrı bir konu.
08:32Ama Türkiye'de düzenlenen fuarlara da işte sağa 2026'da olduğu gibi dünyanın 4.000 yerinden çok üst düzey ziyaretler var.
08:41Bu önemli.
08:41Buradan belki de şuraya da bağlayabiliriz.
08:44Bu fuar pek çok yeni ürünle ev sahipliği yaptığı gibi aslında kritik anlaşmaları da şahit olmamıza sebep oldu.
08:52Mesela Baykar çok kritik bir sözleşme imzaladı Endonezya tarafıyla.
08:57Aslında bu belki de uzun zamandır konuşulan bir konuydu ama biz burada dediğim gibi kiminle konuşsak,
09:02biraz şöyle bir strateji var yabancıların da gözünden.
09:06Türkiye'ye gelip Türkiye'de bir şeyleri yerinde görmeyi,
09:10Türkiye'nin aslında kabiliyetlerinin tamamını belki de burada görüp bir takım anlaşmalar yapmayı
09:15belki de önceliklendiriyorlar, belki de daha önemli buluyorlar.
09:19Burada yapılan anlaşmalar da biraz bunu gösteriyor aslında.
09:21Kesinlikle.
09:22Yeni ülkeler de eklendi.
09:23Yeni platformlar da satmaya başladık.
09:25Her zaman haberlerimizde de vurguladığımız bir şey var.
09:27savunma sanayinde bir şey ihraç etmek bir ürün satmanın çok daha ötesinde anlamlar taşıyor.
09:33Siz bir uçak sattığınız zaman neredeyse karşı tarafta 40 yıllık, 50 yıllık bir çok yakın ilişki kuracak bir dönemi başlatmış
09:41oluyorsunuz.
09:42Bir ihraç sattığınız zaman, bir topçu mühimmatı sattığınız zaman o başkentin size bakış açısı çok daha farklı oluyor.
09:48Çünkü günümüzde ülkelerin kendini koruyabilme içgüdüsü tavan yapmış durumda.
09:54Bunu burada da görüyoruz.
09:55O imzalanan çok yüksek adetli satış sözleşmelerinde de görüyoruz.
09:59O sözleşmelerin ülkelerin Ankara ile politik anlamda da çok önemli bir dönemi başlattığını düşünüyorum.
10:07O nedenle ben hep şunu savunuyorum, Türk savunma sanayi sadece bir savunma sanayi olarak düşünülmemeli.
10:12Belki de Ankara'nın yeni stratejilerinde özellikle küresel politikalarında altın değerindeki anahtarlardan biri.
10:22Çok doğru bir noktaya değindim.
10:23Burada ben şundan bahsetmek istiyorum.
10:25Biz aslında ekosistem kelimesi çok fazla kullanılıyor.
10:28Biz haberlerimizde de bunu kullanıyoruz, kamuoyunda da çok kullanılıyor.
10:32Ama artık şunu görüyorum ben, Türk savunma sanayisi gerçekten artık güçlü bir ekosisteme sahip.
10:39Bunu neden söylüyorum?
10:40Burası hiç ufak olmayan bir fuar alanı.
10:42Yaklaşık 10-11 tane çok devasa büyük alandan oluşuyor.
10:46Ve bu alanların her birinde Baykar gibi, Asfalt gibi, MSB gibi çok büyük savunma sanayi kuruluşlarının standlarının yanı sıra.
10:55Küçük ölçekli de aslında belki basit gibi gözükecek bir vidadan çok daha kritik işlevi olan bir plastik parçaya kadar üretim
11:05yapan yerel girişimcileri, yerel firmaları da görüyoruz.
11:08Belki de burada bir ekosistemin, ekosistem olmanın gerekliliği gibi geliyor bana.
11:13%100 aklısın.
11:13Zaten son zamanlardaki en önemli stratejilerden birisi bir dağınık yapıya kavuşabilmek.
11:18Eskiden biliyorsunuz sadece Ankara'da belli bir bölgede toplanan bir savunma sanayinden bahsediyorduk ya da işte İstanbul'da bazı noktalarda bunun hem
11:27artık büyüdüğümüz için oralara sığmıyoruz.
11:29Evet hem de bazı stratejik zorlukları var, riskleri var.
11:34O nedenle Anadolu'nun dört bir yanına yayılma hedefini çok önemli buluyorum.
11:39Çünkü bu tür sektörler gittikleri yerde çok çok değerli, katma değerli ürünler üründen el imza atacakları için oradaki sosyal hayatı
11:51bile etkileyebilecek o şehri, o ilçeyi, o belki de yeri tamamen baştan aşağı değiştirebilecek potansiyelde de bir yer.
11:59Ama az önce mesela geçerken bir robot kollar da görüyoruz her seferinde.
12:03Her ne kadar savunma sanayi fuarı desek ve askeri sistemler öne çıksa da Türkiye'nin arka planda bu üretim tarzını
12:13değiştirebilme ve onları mümkün olduğu kadar otomasyona ve yapay zekaya bağlama döneminin de başladığını ben düşünüyorum.
12:21Burada konuştuğum insanlarla da aldığım izlenim o yönde.
12:24Ama günün sonunda yine şuraya geliyoruz.
12:26Bir şeyleri Türkiye üretebiliyor, çok iyi üretebiliyor ama günümüzde sadece üretmek yetmiyor.
12:34Bunu çok sayıda üretebilmeniz lazım.
12:37Muhakkak birbirleriyle konuşabilen sistemler yapmanız lazım.
12:41Sürü halinde görevler tanımlayabilmeniz lazım.
12:45Ve harcadığınız bir ürünü hızlıca yerine koyabilmeniz lazım.
12:48Bu nedenle de burada sadece sözleşmeler, füzeler, insansız hava araçları ya da sadece satışa, ticarete yönelik değil de üretim tesisleri
13:00ve üretim gücünün arttırılmasına yönelik işbirliği anlaşmaları da bence çok değerliydi.
13:06Çok teşekkür ederim değerlendirmelerin için.
13:09Biz buradayız.
13:09Alanda SAAA 2026'yı takip etmeye devam ediyoruz.
13:13Siz de TRT Haberi takip ederek hazırladığımız içeriklere erişebilirsiniz.