00:00İpek yolu köprüsünün ne zaman yapıldığıyla ilgili ilginçtir.
00:03Oradaki hemen hemen her yapının net bir tarihi 3 aşağı 5 yukarı varken ama İpek yolu köprüsünün şu tarihte net
00:11yapılmış hiçbir kaynakta rastlanılamaz ya da rastlayamazsınız.
00:15Bazı kaynaklar 10. yüzyıl diyor.
00:17Bazıları 9. yüzyılın sonu 10. yüzyıl diyor.
00:19Ama en muhteber kabul edebileceğiniz ve yapımından içerisindeki taşların kullanımından işçiliğinden vesaireden hareketle en mantıklısı ve doğrusu 11. yüzyılın 2.
00:32yarısının sonlarına doğru ya da işte siz buna 12. yüzyılda diyebilirsiniz.
00:37Bu dönem kime tekabül ediyor?
00:39Bu dönem Büyük Selçuklara tekabül ediyor.
00:41O yüzden dönemin bilinen ismiyle söylüyoruz.
00:44Buraya verilen isim Selçukluk köprüsü.
00:47Başka bir ifadeyle de İpek yolu köprüsü.
00:50Nedir bu İpek yolu?
00:51Ki sizler ve özellikle merakı bu konularda olan insanların çoğusu bilir.
00:57Ama bilmediğimiz nokta şu.
00:59Ta kaç yıldan beri var bu köprü?
01:01Kaç yıldan beri var bu yol?
01:03Ve ehemmiyeti nedir?
01:05M.Ö. yapılan 120-130'lu yıllardan ta İstanbul'un fethine kadar önemini koruyan 8000 kilometrelik bir mesafeyi kat eden
01:16bu İpek yolu özellikle daha çok İpek taşındığı için elbette ki bu ismi almış olabilir.
01:22Ama İpek yolu deyince yol deyince ticaret gelir akla.
01:26Ama sadece ticaret gelirse yanlış olur.
01:29Ne vardır?
01:30Ticaretin haricinde kültürel bir faaliyet, kültürel bir etkileşim, kültürel bir iletişim vardır.
01:36Bu da yeterli midir?
01:37Elbette ki değil.
01:38Bir de diplomasi vardır.
01:40İşte Kars'ta bulunan ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin özellikle ta İpek yolu Çin'den başlayıp Avrupa'ya Anadolu ve Akdeniz üzerinden
01:50uzanan yolla giden İpek yolunun kalan kalıntısı, ispatı nadir olarak da olsa Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde neresidir?
01:58Anıdaki bu İpek yolu köprüsüdür.
02:00O yüzden ani köprüsü deyip kısa dememek, geçmemek gerekir.
02:04Bunu ilk önce belirtmiş olayım.
02:06İşte bu köprünün özellikle hem ticarete hem diplomasiye hem kültürel etkileşime katkı sağlaması göz önüne alındığında elbette ki bu normalleşen
02:18dönemde hele ki Ermenistan'daki başbakanları olan Paşinyan'ın bu Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne çok ılımlı yaklaşmasıyla,
02:26belki de bir nevi Türkiye Cumhuriyeti'nin büyüklüğünü de kabul etmesiyle uzanan eli geri çevirmemek adına çok mantıklı ve makul
02:35bir olay.
02:36İpek yolu köprüsünü tadilatını, tamilatını yaparken şunlara belki dikkat etmek lazım isminin haricinde.
02:43Oranın iki kat doluşuna, alt katından döneminde kervanların geçtiğine, üst katından yine insanların, yayaların ya da askeri birliklerin, yaya olan
02:54askerlerin geçtiğini göz önünde bulundurularak tamir edilmesi gerekir.
02:59Belki hatta bunları yaparken orijinaline uygun olsun diye işte efendim her iki tarafındaki çemerin genişliğinin 35 metre ise ki öyle
03:0835 metre elinde yapılması lazım ki aslına uygun olabilsin.
03:12Bir nevi Doğu Avrupa'daki, bir nevi Avrupa'daki Old Town denilen eski şehirlerine uygun şekilde yapılırsa en azından hoş olur.
03:20Şimdi bazıları diyebilir ya efendim o çöprünün yapılmasının mahiyetine ki çok meşhur bir laf vardır tarihte.
03:27Kılıçla fethedilir, kalemle korunur. Kalemle korunacaksa sadece kalemle yazmakla da olmaz.
03:34Bu kültürel birlikteliği, bu kültürel özelliği, bu diplomasiyi kalem olarak da adlandırarak bu köprüyü söylemiş yerine getirmiş olabiliriz.
03:42Bir kitabe vardı yanlış hatırlamıyorsam 1197 tarihli bir kitabeydi galiba.
03:48O kitabede bu İpek yolu köprüsünden Kars'ta bulunan ucu, Kars'tan giriş noktasında bulunan anıdaki bu İpek yolu köprüsünden pamuk ve
03:58keten taşındığına dair kitabede deliller var.
04:02Umarız ki bu köprünün şu an tekrardan az önce söylediğim asıllarına uygun ve ismine layık ve doğru bir şekilde yapılmasıyla
04:11da hem turizm hem diplomasi hem kültürel ticaret açısından bir ehemmiyeti olmasa da
04:17Kars'ın diğer kapılarla beraber Ali Can kapısının Doğu kapının açılmasıyla beraber daha da canlanmasına da hak ettiği yere de
04:25dönmesine vesile olacaktır.
Yorumlar