00:00Yani yıllık enflasyonda da bir yükseliş var. Sonuçta biz geçen sene Ekim itibariyle %31'leri gördük yıllıkta ve bu önemli
00:10bir geri çekilmeydi.
00:11Ama sonrasında yıllık enflasyonda artık artışı görüyoruz. Düşüşü değil. Hep konuştuğumuz o baz etkisi vardı.
00:17Baz etkisi kaynaklı bir etkiyi, etkinin bakiyesini yedik tükettik Tunç Bey.
00:22Yani baz etkisi neydi? Geçen senelerde yüksekti. Bu sene düşük geldiği için aylık enflasyon baz etkisi kaynaklı, enflasyon düşüyordu.
00:30Ama şu anda baz etkisi de kalmadı. Çünkü geçen sene enflasyon görece daha düşüktü bir önceki seneye göre.
00:36Şimdi bu seneye geldiğimizde hala aylık enflasyon alt kalemlerine birazdan bakarız.
00:41Gıda enflasyonu ve diğerlerinde hala biz bunları çözemediysek baz etkisini de artık kullanamayacağız anlamına geliyor.
00:47Ve Nisan ayında çok ciddi bir enflasyon var.
00:49Şimdi son cümlemi tamamlayayım. Abdülkal Hocam da ekleyecekleri vardır.
00:53Burada 4.18 gelmesiyle birlikte artık para politikasında yani faiz indirim imkanı ilk toplantıda neredeyse kalmadı diyebiliriz.
01:01Yani kalmadıysa ihtiyaç kredisi şu anda %62'lerde.
01:06Yani tüketici kredisi, ticari krediler %45'lerde birleşikte.
01:10Şimdi hal böyleyken ticaretin hala sekte uğraması devam edecek.
01:14Vatandaş da kendi ihtiyaçlarını ötelemek zorunda kalacak.
01:17Evet. Sayın Develi ne diyorsunuz?
01:204,18 Nisan ayı enflasyon oranı.
01:27Tabii şunu ifade etmek istiyorum.
01:29Beklentinin üzerinde bir rakam.
01:32Tabii bu enerji maliyetlerinin ciddi bir etkisi oldu.
01:40Tabii bunu az önce Muhammed Bey de ifade etti. Fakat şöyle bu olaya bakmak lazım.
01:46Biz burada savaş öncesi süreçte Merkez Bankası'nın petrol fiyatlarına dair tahmini yıl için %62 idi.
01:54Dünyadaki Merkez Bankası'nın %65-170 bandındaydı.
01:58Tabii şu söylenebilir aslında.
02:00Tamam yukarı doğru bir enflasyonist bir baskı durumu söz konusu olacak.
02:03Bu çok anlaşılır. Dünyada da bu bir şekil.
02:05Fakat bizde bu neden daha fazla?
02:08Biraz buna yoğunlaşmak lazım.
02:09Tabii buna da beklentilerden bahsetmek istiyorum.
02:13Bakın hane halkının beklentisi halen 12 ay sonrasında dair %51 bandında.
02:20Yani bu beklentiyi maalesef istediğimiz ölçüde kıramadık.
02:24Bakın para politikası çok etkin bir şekilde çalıştı bu noktada.
02:27Az önce Muhammed Bey de ifade etti.
02:30Savaşın getirmiş olduğu şoka karşı Merkez Bankası rezervlerinin güçlü olmasından dolayı biz kur kaynaklı bir şok yaşamadık.
02:36Bu çok iyi bir nokta.
02:38Fakat diğer taraftan ise devam eden bir enflasyon ile bu noktada karşı karşıya %4.18.
02:44Zaten yılın ilk 3 ayında %10'u tüketmiştik.
02:46Biz şimdi %4.18'de burada.
02:50Yani ilk yılın ilk 4 ayında %14'ü aşan bir enflasyon ile karşı karşıya kaldık.
02:56Tabi daha geride aylar var.
02:58Yıl devam ediyor.
02:59Dolayısıyla burada bu fiyat artışını enflasyonu enerji ile beraber değerlendirmek doğru olacak.
03:07Diğer taraftan ise bize özgü olan yani neden %4.18 ile karşı karşıya kaldık.
03:13Tabi lojistik alanına çok ciddi maliyet artışları oldu bu noktada.
03:17Gıda tarafını etkileyecek dedik biz.
03:19Çünkü bu enerji maliyetleri işte bu gübre maliyetleri bunların ciddi oranda etkisi olacak dedik.
03:26İşte buna baktığımız zaman beklentinin üzerine gelmesinin burada Nisan ayında normal karşılamak gerekiyor aslında.
03:34Ama dediğim gibi burada beklentilerdeki iyileşme maalesef durdu.
03:39Ve beklentilerde aynı halkının 12 ay sonrasına dair beklentilerde bir artış durumu söz konusu.
03:45Ve bunu da aynı zamanda fırsata çeviren bir piyasa durumu söz konusu.
03:48Peki bunun üstesinden nasıl geleceğiz?
03:50Yani para politikası burada etkin bir şekilde çalışıyor.
03:53Önümüzde iki tane yol var bunu söylemek istiyorum.
03:55Birincisi biraz ısınmayla beraber ekonomik aktiviteyi güçlü bir şekilde devam ettirmek.
04:00Yani enerji maliyetleri dünyayı ısıtıyor, bizi de ısıtıyor.
04:04Tamam burada enflasyona mücadele edeceğiz fakat burada enflasyon var.
04:08Bu gerçeği kabul etmek gerekiyor.
04:10Diğer taraftan ise bunu fırsata çevirecek döviz getirici faaliyetleriyle ihracatı artırmak,
04:15üretimi artırmak, ekonomik aktiviteyi artırmak gerekecek.
04:18Birinci seçeneğimiz bu.
04:19İki tarafı gitmek lazım.
04:20Diğer taraftan ise bu sıkılaşmayı aynı dozajda devam ettirmek oldukça önemli.
04:25Ama diğer taraftan da dediğim gibi real sektörün de bu noktada yeni bu savaş ortamının getirdiği gerçekle adaptasyonu bu noktada
04:33oldukça önemli.
04:34Geçtiğimiz hafta biliyorsunuz ihracata yapılan bir takım destekler var.
04:38Bu açıklandı ve bu aslında Türkiye'yi ticaret merkezi yapma noktasında, finans merkezi yapma noktasında ciddi bir adım.
04:44Ama dediğim gibi enflasyon ve mücadele noktasında enerji şokunun şu anda biz etkisini görmeye başladık.
04:51Yani bu etki de sadece Nisan ayına dair bir etki olmayacaktır.
04:54Önümüzdeki aylarda da bunu göreceğiz.
04:57Zaten dünyadaki genel olarak ekonomistlerin yapmış olduğu yorumlamalar da bu şekilde.
05:01Yani bitti de bugün savaş bitti desek bile biz bunun etkisini Mayıs'ta Haziran'da enflasyon olarak görmeye devam edeceğiz.
05:08Diğer taraftan da ekonomik aktivitede bir yavaşlama durumu söz konusu olacak küresel bazda.
05:13Biz şunu yapmaya çalışacağız.
05:15Tamam bir ısınma var enflasyon tarafında ama diğer taraftan ise ekonomik aktivitenin sıhhatini bu noktada korumak,
05:22bunu fırsata çevirmek, döviz getirici faaliyetleriyle TL'deki istikrarın devamını bu noktada sağlamak yerinde olacaktır diye düşünüyorum.
05:29Tabii alt kılımlara bakmak lazım.
05:31Henüz göremedim.
05:32Yani gıdadaki artışlarının ölçüde olduğu, ulaşımdaki artışlarının ölçüde olduğu.
05:35Bunlara da baktıktan sonra aslında daha sıhhatli de yorumla yapacağız gibi mi geliyor?
05:39Sayın Muhammed Bayram, Türkiye enflasyonu dış şoklara ne kadar açık hale geldi?
05:48Bu savaşın etkisini bu pencereden değerlendirmek yanlış mı olur?
05:52Şimdi baktığımızda Tunç Bey, Merkez Bankası rezervleri bu kadar güçlü olmasaydı bu savaş öncesinde,
05:57biz gerçekten doların durdurulamayan bir yükselişini görürdük.
06:02Yani net bir şekilde görürdük.
06:04Merkez Bankamızın güçlü rezervinden kaynaklı.
06:06Biz bu şoku kendi genel ekonomimizde görmedik.
06:11Yani baktığımızda ihracatta bir bozulma yok ki artış var.
06:15İthalatta görece bir artış var ki görece dediğim şey şu, Avrupa ülkelerinin ithalatı artmış.
06:20Artık kendi içerimizde üretmek çünkü pahalı hale geldi.
06:23İthal etmek daha ucuz olduğu için biz üretmektense ithal etmeye yöneldik.
06:28Ama baktığımızda biz burada az önce ilk bölümde söylediğim gibi,
06:32hani neyi daha iyi yapabilir diye biz konuşmamız lazım.
06:35Şu anda tersine giden bir durum var.
06:37Yani tersine giden durum ne?
06:38Yıllık enflasyonun %32 olmuş.
06:41Şimdi ilk 3 ayda, Ocak, Şubat, Mart, Nisan pardon ilk 4 ayda şu anda enflasyonun %14.59.
06:49Yani hesaplama göre %15 diyelim.
06:52Yani ücretlinin, asgari ücretlinin, memurun, emeklinin aldığı maaş %15 eridi ilk 4 ayda.
06:59Zaten aldığımız maaş sınırlıydı, zam sınırlıydı.
07:02Şimdi %15 eridi ise o zaman Mart ayında mı bir ara zam görmeliyiz biz?
07:06Ya da Nisan ayında mı?
07:08O zaman burada ara zam göremeyeceksek Nisan-Mayıs ayında,
07:11Haziran ayı enflasyonun gelmesiyle birlikte, savaşın birikimli etkisinin de ortaya çıkması birlikte,
07:17demek ki Haziran sonunda biz artık asgari ücret artışlarını konuşacağız.
07:20Çünkü beklentin ötesinde bir artış var.
07:23Şimdi bu da vatandaşı sıkı para politikası var.
07:26Paraya ulaşımımız yok.
07:28Sıkı para politikası olduğunda paraya ulaşımımız yok.
07:31Kredi kartlarımız, limitlerimiz artmış durumda.
07:33Yani harcama limitlerimiz arttı.
07:35Kredi kartına bir boşluk yok.
07:36Dolayısıyla borç arttı.
07:37Kredi kartına bir boşluk yok.
07:39Borçlanmalar da arttı.
07:41Konut endeksleri ben şu anda sayfayı açabildim.
07:43Konut artışları da %40'lar civarında yıllık da.
07:46Bu ayda zaten aylık enflasyonun daha fazlasında bir konut artmış.
07:51Şimdi hal böyleyken, vatandaş aldığı ücret artışının önemli bir kısmını daha ilk dört ayda vermişken,
07:58o zaman sene yarısı itibariyle, Haziran sonu itibariyle biz asgari ücretle bir artış konuşmak bence zorundayız.
08:05Hep önceki dönemlerde işte ücretlerin artışlarının enflasyonu tetiklediği falan diye,
08:10yani kimse kusura atmasın, bir hikaye anlatılıyordu.
08:13Sayın Cumhurbaşkanımız ne söylediyse şu anda aynısını görüyoruz.
08:16Faiz sebep, enflasyon sonuç.
08:19Faiz yüksekse enflasyon var kardeşim.
08:21Üretici yüksek faizden borçlanıyor, üretim yapıyor çünkü.
08:24Bu sadece gıda ayırıyorum.
08:26Gıdada bir faiş fiyat var.
08:28Gıdada bir aşırı kar hırsı güden muhteristler var.
08:31Gıdaya ayırıyorum.
08:32Diğerlerine ne artış var?
08:33Evet.
08:33Petrol kaynaklı.
08:34Ama baktığımızda alınan önlemler yeterli ama bu aylık enflasyon yüksek tunç.
Yorumlar