- 1 gün önce
Doç. Dr. Nuri Salık: TYB'den Ankara'da Orta Doğu savaşı çalıştayı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Türkiye Yazarlar Birliği Ankara'da İran-ABD savaşını masaya yatırdı.
00:05Şimdi detaylar için Muhammed Canpulut'a gidelim.
00:08Muhammed.
00:11Orta Doğu'da ABD-İsrail-İran arasında tırmanan gerilim.
00:15Geçtiğimiz hafta Ankara'da önemli bir çalıştayda masaya yatırılmıştı.
00:20Türkiye Yazarlar Birliği tarafından yapılan bu çalıştay bugün Ankara'da 14.30 sularında bildirge olarak kamuoyuna duyuruldu.
00:29Biz de bu çalıştay hakkında doçent, doktor Nuri Salık bizleri değerlendirecek konuya ilişkin açıklamalarda bulunacak.
00:38Yayınımıza hoş geldiniz.
00:39Hoş bulduk, teşekkürler.
00:40Evet, önemli bir çalıştay gerçekleştirdiniz.
00:43Çalıştay'da ne gibi kararlar alındı?
00:46Şimdi 23 Nisan tarihinde Türkiye Yazarlar Birliği bünyesinde genellikle Ankara'da ikamet eden,
00:53Türkiye'nin farklı şehirlerinden akademisyenler, yazarlar, düşünürler, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşı detaylı bir biçimde bir gün boyunca masaya
01:03yatırdık.
01:03İki oturum halinde bir çalıştay düzenledik sabah oturumu ve öğleden sonra oturumu olmak üzere.
01:09Hocalarımız, katılımcılar, 20'ye yakın hocamız bu etkinliğe iştirak ettiler.
01:13ABD, İran, İsrail savaşını çeşitli boyutlarıyla değerlendirdiler.
01:18Bu meselenin sadece ABD'ye, İsrail'e, İran'a bakan boyutuyla değil, hem Türkiye'mize bakan boyutuyla, hem Orta Doğu'cu
01:25politiğine bakan boyutuyla,
01:27hem dünya enerji piyasaları bağlamında önümüzdeki günlerde, haftalarda, yıllarda nasıl bir Orta Doğu şekillenebilir?
01:34Bu savaşın etkileri neler olabilir?
01:37Bölgemiz bundan nasıl etkilenebilir?
01:39Türkiye'miz nasıl önlemler almalı?
01:41Bu savaştan biz ne öğrenmeliyiz, neler yapmalıyız ki önümüzdeki yıllarda özellikle böyle saldırgan,
01:48siyonist, emperyalist güçlerin bir niyeti olursa buna karşı mukavemette bulunabilelim diye çok detaylı, kapsamlı analizlerde bulundu katılımcılarımız.
01:57Ve hepsinden ikişer tane değerlendirme önerisi aldık bu savaşın gidişatına dair, Türkiye'mizin neler yapması gerektiğine dair.
02:06Ve bunları da bugün siz değerli basın mensuplarımızın huzurunda Türk kamuoyuna ve dünya kamuoyuna açıklamış olduk.
02:13Dolayısıyla burada bizim temel amacımız şuydu, özellikle akademisyenler, fikir adamları bu tip çalıştaylarla bir araya gelip,
02:22Türkiye'mizi doğrudan ilgilendiren meseleleri, masaya yatırması, fikir tatisinde, fikir alışverişinde bulunması son derece önemli diye düşündük.
02:30Ve bu etkinliği, bu organizasyonu bu düşünceyle gerçekleştirdik.
02:34Temennim açıkladığımız bildirgenin ülkemize, bölgemize ve bütün uluslararası topluma hayırlı olmasıdır.
02:40Peki nasıl somut adımlar atılabilir Orta Doğu'da süren savaşla ilgili?
02:45Şimdi öncelikle Türkiye'mizin zaten Orta Doğu'da müstesna bir konumu var, güçlü bir konum var.
02:50Türkiye bugün Orta Doğu ülkeleri içinde ayrışan bir konuma sahip.
02:54Fakat yapmamız gereken şeyler de var, bu da muhakkak.
02:58Türkiye'nin son çeyrek yüzyılda, özellikle AK Parti iktidarları döneminde, savunma sanayi alanında yaptığı atılımlar, attığı adımlar herkesin, kamuoyunun malumu.
03:08Bu atılımlar, bu adımlar Türkiye'nin caydırıcılığını bölgede ciddi manada artırmış durumda.
03:13Bu caydırıcılığın daha da tahkim edilmesi, bu caydırıcılığın daha da güçlendirilmesi ve
03:19özellikle ABD-İsrail-İran savaşı bağlamında ortaya çıkan yeni asimetrik savaş doktrinlerine karşı nasıl tedbirler almamız gerektiğini masaya yatırdık.
03:28Örneğin biliyorsunuz, İran'a yönelik şu anda ABD tarafından Hürmüz Boğazı'nda bir abluka uygulanıyor.
03:34Bu abluka, İran'ın şu anda enerji can damarını tamamen kesmek üzere, ekonomik can damarını kesmek üzere atılmış bir adım.
03:41Biz ne yaparsak bu tip bir hadise, Allah korusun, vuku bulduğunda ekonomimizi dirençli tutabiliriz, güçlü tutabiliriz, kritik altyapımızı nasıl koruyabiliriz,
03:51bu savaştan neler öğrendik, bunları masaya yatırdık, analiz ettik.
03:55Tabii burada altı çizilmesi gereken hususlardan bir tanesi de, Türkiye bir taraftan kendi güvenliğini, gücünü tahkim ederken, diğer taraftan bu
04:05tip saldırganlıklara müsaade edilmemesi için bölgesel inisiyatiflerin geliştirilmesi gerekiyor.
04:11Malumunuz son yıllarda Türkiye özellikle Gazze'deki soykırıma yönelik, yine Rusya-Ukrayna savaşına yönelik ve Suriye'de yaşanan gelişmelere yönelik bir bölgesel
04:20sahiplenme perspektifi geliştirdi.
04:22ABD-İsrail-İran savaşı bağlamında da Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır arasında bir diyalog mekanizması doğal süreç içerisinde teşekkül
04:32etti.
04:33Özellikle Türkiye'nin büyük gayretleriyle ve Pakistan'da, İslamabad'da bu savaşa bir çözüm bulunması için diplomatik müzakereler devam ediyor.
04:41Bizim en somut önerilerimizden bir tanesi de bu çalıştığı neticesinde bu dörtlü mekanizmanın daha kurumsal bir altyapıya kavuşturulması ve özellikle
04:50bölgemizi, coğrafyamızı yakından etkileyen krizlerin yayılmasının önlenmesi için bu dört ülkenin inisiyatif geliştirmesinin, birlikte hareket etmesinin son derece güçlü bir
05:01kaldıraç etkisi doğuracağını söyledik.
05:03Temennimiz bu dörtlü formatın önümüzdeki yıllarda da devam etmesi ve tabi İran'da süre giden bu savaşın bir an önce sonlanması
05:12için somut adımların atılması diplomasi masasında.
05:16Diplomasi masasında sizin de belirttiğiniz gibi Türkiye müzakere sürecinde önemli rol oynamıştı.
05:21Bundan sonra da dış işleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı'nın ne gibi bir yol haritası izleyeceğini düşünüyorsunuz?
05:28Şimdi müzakereler malumunuz ilk tur yaklaşık 21 saat sürdü.
05:35Pakistan'ın başkenti İslamabad'da ABD ile İran arasında görüşmelerden bir netice alınamadı.
05:41Fakat son günlerde özellikle medyaya yansıyan bilgilerde arka kapı diplomasinin hala sürdüğünü biliyoruz.
05:47Özellikle dün İran tarafından ABD'ye bir takım tekliflerin gittiği, bunu Beyaz Saray'da değerlendirildiği, yeni bir takım tekliflerin gelebileceğine dair
05:57bilgiler yansıyor.
05:58Şimdi burada diplomasi süreci hala devam ediyor.
06:01Her ne kadar müzakerelerin başkentliğini, ev sahipliğini Pakistan üstlenmiş olsa da burada arka kapı diplomasinin Türkiye'nin çok ciddi bir
06:11yönlendirici, ara buluculuk, faaliyeti yaptığını biliyoruz.
06:14Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump daha dün birkaç gün önce yine sık sık telefonda görüşmeler
06:21gerçekleşiyorlar.
06:22Bu da açıkçası ABD'nin Türkiye'nin bölgede nasıl konumlandığını, önemsediğini, Türkiye'yi dikkate aldığını, daha doğrusu dikkate almak zorunda
06:31kaldığını bize gösteriyor.
06:33Her ne kadar bu müzakereler Türkiye'de vuku bulmamış olsa da arka kapı diplomasisinde gelen bilgiler Türkiye'nin burada ciddi manada
06:42bir pay sahibi olduğu ve Türkiye'nin yönlendirici bir aktör olarak krizi nihai çözüme ulaştırılması noktasında sadece savaşan taraflara değil,
06:51aynı zamanda müzakerelere ev sahipliği yapan Pakistan'la da yapıcı bir diyalog içinde olduğunu bize gösteriyor.
06:58Dolayısıyla kısaca şunu ifade etmemiz mümkün.
07:00Bugün Türkiye hem Orta Doğu jeopolitiğinde hem küresel siyasette etkinliği, özgür ağırlığı giderek artan bir ülke hüviyetinde,
07:09krizlerin yatıştırılması özellikle Türkiye'yi yakından ilgilendiren bölgelerde Ankara'nın inisiyatifi olmadan mümkün değil.
07:16Biz bunu nerede gördük? Rusya-Ukrayna Savaşı'nda gördük. Biz bunu nerede gördük? Suriye'de gördük.
07:21Gazze'de yine İsrail terör devletinin soykırım politikalarının sonlandırılması noktasında,
07:27hatırlayın New York'ta ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'la yan yana oturdu ve İslam ülkesi liderleriyle
07:34bir yuvarlak masa toplantısı gerçekleşti.
07:37Burada Cumhurbaşkanımızın Trump'la yan yana oturması bile aslında Türkiye'nin küresel siyasetteki etkinliğini gösteriyor.
07:44Dolayısıyla burada Türkiye, bu az önce zikrettiğim krizler bağlamında değil,
07:49hala hazırda devam eden savaş bağlamında da son derece kritik ve kilit bir aktör hüviyetinde.
07:54Dolayısıyla Türkiye'nin olmadığı bir masanın, Türkiye'nin olmadığı, içinde olmadığı bir denklemin bu coğrafyada kurulması söz konusu değil.
08:02Peki şunu da sormak istiyorum.
08:04Savaşın devam etmesi durumunda, Kasım ayında ABD'de seçimler var.
08:08Trump'ın koltuğu sallantıda mı sizce?
08:11Kesinlikle sallantıda.
08:12Çünkü Donald Trump, iktidara geliş sürecinde seçim kampanyasında Amerikan kamuoyuna bir söz vermişti.
08:19Ben ülkemi diğer başkanların yaptığı gibi Orta Doğu'daki sınırsız savaşlara sokmayacağım.
08:24Amerikan vergi mükelleflerinin parasını Orta Doğu'da çarçur etmeyeceğim demişti.
08:29Ancak ne olduysa bu büyük ihtimalle kanaatimiz odur ki ABD'deki Siyonist Yahudi lobinin etkisiyle Donald Trump, İran Savaşı'na sürüklenmiş
08:38buldu kendisini.
08:39Fakat bu savaşı kamuoyuna pazarlayamadı Donald Trump ve şu anda Amerikan kamuoyunda ciddi manada Donald Trump yönetimine karşı tepkiler var.
08:48Çünkü Amerikan bayrağına sarılı tabutlar savaş sürecinde Orta Doğu'dan yeniden Amerika kıtasına doğru yola çıktılar.
08:55Bu tabi kabul edilemez bir şey ABD için.
08:57Donald Trump'ın verdiği sözlerle çelişen bir lider konumuna düşmesi bağlamında da inandırıcılığını son derece aşındıran bir gelişme oldu İran
09:06Savaşı.
09:07Dolayısıyla Donald Trump Kasım'daki seçimlerin tehlikede olduğunu görüyor.
09:11Siyasi kariyerinin tehlikede olduğunu görüyor.
09:14Çünkü şu anda ABD'de demokratlar baltalarını Donald Trump'a karşı bilemiş durumdalar.
09:20Bakın sadece demokratlar değil Cumhuriyetçi Parti içinden de çok güçlü eleştiriler geldiğini görüyoruz.
09:26Parti içinde medya ayağında özellikle Tucker Carlson gibi isimler ki Donald Trump'ın seçim kampanyasında son derece destek olmuş.
09:34Cumhuriyetçi Parti tabanı üzerinde etkili olan isimlerin de Donald Trump'ı bu savaş bağlamında eleştirdiğini biliyoruz.
09:40Yine Donald Trump'ın üst düzey bürokratlarından Joe Kent istifa ederken bu savaşın İsrail'in savaşı olduğunu ABD'nin savaşı
09:47olmadığını.
09:48Dolayısıyla Trump yönetiminin iddia ettiğinin aksine önce ABD politikasını önce İsrail politikasıyla değiştirdiğini söyleyerek Trump'ı çok sert bir biçimde
09:57eleştirirler.
09:58Dolayısıyla Trump sıkışmış durumda.
10:00Savaşı bu nedenle bitirmek istiyor.
10:02Eğer Kasım'daki seçimlere ABD'yi böyle büyük bir savaş içerisinde götürürse ve İran başta hürmüz bazı olmak üzere ABD üstlerine
10:11gerçekleştirdiği saldırılar bağlamında Washington yönetimine maliyet üretmeye devam ederse bu Donald Trump'ın siyaseten artık tarih sahnesine karışması anlamına gelecektir
10:22diye düşünüyorum.
10:23Değerli görüşleriniz için teşekkür ediyorum.
10:25Ankara'da geçtiğimiz hafta Türkiye Yazarlar Birliği öncülüğünde ABD-İsrail-İran hattında yaşanan gerilim için bir çalıştay gerçekleştirilmişti.
10:35Bugün de çalıştayın sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.
10:39Doçant doktor Nuri Salık sonuçları bizler için bizlerle birlikte paylaştı.
10:45Sözü yeniden Ankara'dan İstanbul'a bırakıyoruz.
Yorumlar