- 10 saat önce
Avustralya hükümeti, Meta, Google ve TikTok gibi teknoloji devlerine yerel haber kuruluşlarıyla gönüllü ödeme anlaşmaları yapmalarını, aksi halde Avustralya’daki gelirleri üzerinden yüzde 2.25 oranında zorunlu vergi ödemelerini öngören yasa tasarısı hazırladı. Bu sayede yıllık 250 milyon dolar medyaya kaynak yaratılması hedefleniyor. Türkiye’de benzer yasayla medya şirketlerine 100 milyon doların üzerinde kaynak sağlanabilir
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:01Avustralya'dan sanal medya devlerine haber vergisi geliyor Marmara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Sayın Ali Murat Kırık bizimle birlikte.
00:10Sayın Kırık hoş geldiniz yayınımıza.
00:13Hoş bulduk efendim. Teşekkürler. Sağ olun Tunç Bey.
00:16Murat Hocam şimdi Avustralya hükümeti Meta, Google ve TikTok gibi teknoloji devlerine yerel haber kuruluşlarıyla gönüllü ödeme anlaşmaları yapmalarını istedi.
00:26Aksi halde Avustralya'daki gelirleri üzerinden %2.25 oranında zorunlu vergi ödemelerini öngören bir yasa tasarısı hazırladı.
00:38Bu tasarıyı, bu girişimi nasıl görmek gerekir? Bu durum yasalaşır mı? Detaylar nedir? Siz anlatın biz dinleyelim şimdi.
00:49Şimdi Avustralya konusu hakikaten benim de çok dikkat ettiğim ülkelerden bir tanesi.
00:54Hem sanal medya hem çevrim içi platformlara yönelik çok katı ve sert adımlar gerçekleştiriyor.
01:01Bunu söylemiş olalım. Ama tamamen kendi ülkesini ve milli menfaatlerini korumak için yapıyor Tunç Bey.
01:07Bunu ifade etmiş olalım, söylemiş olalım.
01:09Mesela bizden önce Avustralya ilk 16 yaş altı çocuklara yönelik sanal medya kısıklamasını getirdi.
01:16Biliyorsunuz bu yasa orada da yürürlüğe girdi.
01:2016 yaş altındaki çocuklara, bizde mesela 15 biliyorsunuz 6 ay içerisinde girecek.
01:24Orada 16 yaş mesela sanal medya platformlarına erişim sınırlandırılıyor.
01:29Böylece işte TikTok gibi, Instagram gibi, Facebook gibi, X gibi benzeri platformlara artık kullanıcı yaş doğrulaması.
01:36Tıpkı bizde olduğu gibi ve 16 yaşından küçüklerin hiçbir şekilde hesap açmasının önüne geçinmiş oluyor.
01:42Ki Avustralya hükümeti biliyorsunuz onu da yine zararlı içeriklerden tutun.
01:47İşte siber zorbalık, çevrim içi süsmar, algoritmik bağımlılık ve ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden korumak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
01:56Bununla ilgili raporlar da hazırlamıştı.
01:58Yani çocuk güvenliği artık çocukların dijital ortamdaki güvenliği ülkeler açısından çok ciddi bir risk ve tehdit haline geldi.
02:05Şimdi buradaki düzenlemeye baktığımızda ise bu Avustralya'da işte bu teknoloji devlerine yönelik, Amerikan devlerine yönelik yeni düzenlemesi gerçekten dikkat çekici
02:15işte.
02:15Bizim sürekli sizlerle yaptığımız yayınlarda üstünde durduğumuz Meta, Google, TikTok gibi platformların artık yerel haber kuruluşlarıyla gönüllülük esasıyla ödeme yapmaları
02:27istenmiş oluyor.
02:28Şimdi aslında mesela bu Kanada hükümeti 74 milyon dolarlık bir çevrim içi haber yasasını bizde de gündeme gelen o telif
02:37yasasıyla ilgili bir düzenlemeydi.
02:39Bunu mesela hayata geçirmişti ve gerçekten yerel medya kuruluşlarına bir can suyu olmuştu.
02:45Çünkü biliyorsunuz medya ciddi bir dönüşüm içerisinde tamamen dijitale payıyor.
02:50Ama bu şu demek değildir ki ülkelerin milli menfaatlerinin ortadan kalkması anlamına gelmemeli Tunç Bey.
02:58Çünkü bu sefer küresel ölçekli platformların tekeli ortaya çıkmış olacak.
03:03Özgür düşünce, özgür fikir, ülkelerin görüş, düşünceleri ve milli menfaatleri ikinci plana atılmış olacak.
03:10Şimdi bakın eğer bu anlaşma yapılmazsa şirketlerin Avustralya'daki gelirleri üzerinden siz de ifade ettiniz %2,25 oranında vergi alınması.
03:21Buradaki temel amaç nedir?
03:23Haber içeriklerinden bu platformlar arama motorları reklam gelirleri elde ediyorlar, trafik elde ediyorlar.
03:29Şöyle düşünün arama motoru olan Google CNN Türk.com olmasa nereden para kazanacak mesela baktığınızda?
03:36Sonuçta içeriği üreten sizsiniz, Google değil ama sizin aracılığınızla Google buradan bir reklam geliri elde ediyor.
03:45Yani bir gazetecilik ekosistemine burada maddi olarak katkı sunulması gerekiyor.
03:51Çünkü neden? Artık yayıncılık yön değiştirilir.
03:54Tamamen dijitale kaydı.
03:56Bunu biz göz ardı edemeyiz.
03:57Bu yaklaşım aslında nedir?
03:59Dijital platformlarla geleneksel medya arasında çok ciddi bir gelir dengesizliği ortaya çıkmaya başladı Tunç Bey.
04:06Bu ülkelere artık zarar vermeye başladı.
04:09Küresel ölçekli platformlar.
04:10Bu hep tartışma oluyor ve Türkiye özelinde konuşuluyor.
04:13Bu çok yanlış bir durum.
04:15Çünkü Tunç Bey siyasi görüşü, ideolojisi ne olursa olsun Türk medyası ayakta kalmak durumundadır.
04:22İster A partisine yakın olsun, ister B partisine, ister A görüşünde mensup olsun, ister B görüşüne mensup olsun.
04:28Çünkü birçok ülkede reklam gelirleri maalesef ve maalesef artık büyük ölçüde sanal medya ve arama motorlarına kaymış durumda.
04:37Bu da ne olur?
04:38Haber üreten, gerçek manada nitelikte haber üreten ki haber sahada yapılır biliyorsunuz.
04:45Yani bu da CNN Türk'ün bu noktadaki vizyonu ve misyonudur.
04:50Dolayısıyla bu ciddi finansal kayıplar yaşanıyor.
04:52Bu sefer istihdam sorunları ortadan kalkmış oluyor.
04:55Sanal medya platformları görüntüleri nereden alıyor?
04:57Sizin yaptığınız yayınlardan, sizin yaptığınız içeriklerden sanal medya platformları da alıyor.
05:02Dolayısıyla Avustralya hükümeti de bu nedenle kısacası ya ödeme yapın dedi ya da vergi verin anlayışıyla platformları masaya oturtmak istiyor.
05:11Şimdi Türkiye açısından baktığımızda Tunç Bey şuraya gidiyoruz.
05:15Bu tartışmaların yaşanması tüm dünyada muhtemel.
05:18Çünkü bizde de baktığınızda dijital reklam yatırımları çok büyüdü.
05:22Yılda 200 milyar Türk lirası bu platformlara kayıyor.
05:26Bu Türkiye'nin milli servetinin yurt dışına aktarılması anlamına geliyor.
05:31Şimdi bunu sadece ideolojik olarak bakanlar ileride benim ne demek istediğimi anlayacaklar.
05:37Burada ciddi bir ekonomi var.
05:39Bugün A Partisi gelir, yarın B Partisi gelir.
05:42Ama bizim burada gelirlerimizin yurt dışına aktarılması, burada yurt dışında işte Gazze'de yaşanan olayları gördünüz.
05:51İsrail'in yaptığı olayları gördünüz.
05:53Amerika'nın bu noktadaki aldığı attığı adımları görüyorsunuz.
05:58E zaman ne olacak?
05:59Dijital reklam yatırımlarının büyümesi, sanal medya kullanım oranlarının çok yüksek seviyeleri oluşması, kullanıcıların ekran sürelerinin artması bu alanın ekonomik değerini
06:11yükseltmiş oldu.
06:12Ama şöyle düşünün, mecralar bizim mecralarımız.
06:16Dolayısıyla benzer bir modelin Türkiye'de de uygulanırsa ki ben uygulanmasının son derece önemli olduğunu düşünüyorum.
06:25Medya kuruluşlarına yeni bir gelir kaynağı oluşmuş olacak.
06:28Çünkü haberi üreten medya kuruluşlarıdır Tunç Bey.
06:31Ama tabii bunun için çok ciddi bir düzenlemeye de ihtiyacımız var.
06:37Ben bu konunun özellikle gündeme getirilmesi, tam bu 15 yaş altı sosyal medya yasağı, sanal medya yasağı gündeme gelmişken kıymetli
06:45Tunç Bey.
06:46Bu konunun da bu dijital telif konusunun da tekrardan Türkiye gündemine gelmesi gerektiğini düşünüyorum.
06:53Gönüllülük esasıyla iş yapmazlar.
06:55Peki Ali Murat Hocam bir şey soracağım.
06:57Şimdi bu gönüllü anlaşmayla zorunlu vergi iki ayrı kavram ya.
07:02Fiilen nasıl bir fark var bu ikisinin arasında?
07:05Şimdi efendim gönüllülük esası şöyle düşünün.
07:09Ben X'im ya da Meta'yım ya da Google'ım.
07:11Diyorum ki Tunç Bey işte Türk medya kuruluşlarıyla ki orada da Türk medya kuruluşlarına temsil eden bir birim olması gerekir.
07:20Ya da işte dediğim gibi bakanlık olması gerekir.
07:22İşte bilgi teknoloji iletişim kuramı olması gerekir.
07:25Ya da herhangi bir kurum kuruluş olması gerekir.
07:28Şimdi bizim biliyorsunuz hit tık oranlarımız var.
07:31İşte örnek verelim Tunç Bey.
07:33İşte CNN Türk.com diyelim.
07:35İşte günlük erişime diyelim.
07:365 milyon yani 5 milyon kullanıcının buraya girdiğine bakın.
07:41Bunların hepsi Tunç Bey hesaplanır.
07:45Ve daha sonra örnek verelim.
07:47İşte hangi kuruluşsa bu hesaplanan tık ve izlenme hit oranlarına göre bir telif dağılımı gerçekleştirir.
07:54Bu en adaletli sistemdir.
07:56Ama Tunç Bey gönüllülük esasına bu platformları bıraktığınız takdirde bu platformların geçmişte de sansürü çok rahat bir şekilde kullandığını gördük.
08:06Dezenformasyonun ön plana çıktığını gördük.
08:09Terör örgütleriyle yine paylaşımlar yaptığını gördük.
08:12Açıkçası ben hani kaç yıldır 22 yıldır öğrenciliğimden beri bu alanda çalışan bir akademisyen olarak Tunç Bey.
08:20Bu şirketlerin bu yola gireceğini düşünmüyorum.
08:23Yani maalesef bu yüzde 2,25 oranında vergi ki bence devede kulak misali kalıyor.
08:29Yıllık ciroları milyon dolarlar yani neredeyse milyar dolarlar olan firmalardan bahsediyoruz.
08:35Biz olmasak bu platformlar hiçbir şey.
08:37Sanal medya platformlarında örnek vereyim Instagram'da Tunç paylaşmasa, Murat paylaşmasa bu içerikler kendiliğinden üretilmiyor ki.
08:46Biz içeriği üretiyoruz ama aynı zamanda da bizim üzerimizden bunlar para kazanıyorlar.
08:52Şiddeti fonluyorlar.
08:54Biliyorsunuz işte algoritma sürekli şiddet içeriklerini etkileşim olmak için siyasi içerikleri ön plana çıkartıyor.
09:01Hem toplumu kutuplaştırma söz konusu burada.
09:04Aynı zamanda da bunun üzerinden bir para devşirilmesi söz konusu oluyor.
09:07Etki ajanlığı gerçekleştirilmiş oluyor.
09:10Yanlış yönlendirmelerle karşı karşıya kalıyor.
09:12Çünkü bir denetim söz konusu değil.
09:13Şimdi dolayısıyla Tunç Bey bunu sadece bir ekonomik unsur olarak görmeyin.
09:18Maddi unsur olarak görmeyin.
09:20Bu ileride ülkeler açısından da ciddi bir tehdit ve tehlikeyi beraberinde getirecek bir unsur.
09:27Ve de bunu sadece sanal medya platformları olarak da görmeyin.
09:30Dijital platformlarda da aynı durum söz konusudur Tunç Bey.
09:34Bugün televizyon, radyo televizyon üst kurulu tarafından sizin bütün yayınlarınız denetlenir.
09:38Ama burada mesela 18 yaş üstü içerikler çok rahat bir şekilde çocukların, gençlerin önüne çıkartılabiliyor.
09:46Ve maalesef yanlış yönlendirme, yanlış empati kurma sebebiyle ciddi bir sorun oluyor.
09:52Yani bunu hem maddi hem manevi bir problem olarak görebilmeniz son derece önemli.
09:58Bir de şunu söyleyeyim Tunç Bey.
09:59Sizin benim hiçbirimizin derdi bu platformlar olmasın, bu platformlar yasaklansın değil.
10:06Hayır, geleneksel medya kuruluşlarıyla, televizyonlarla aynı şartlar söz konusu olsun.
10:13İltimas geçilmesin.
10:14Burada denetim varsa orada da denetim olsun.
10:17Burada eğer CNN Türk ya da X bir yayın kuruluşu Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne kuruşunun son damlasına kadar,
10:24alnının son damlasına kadar dergisini ödüyorsa bu platformlarda ödesin.
10:28Bizim derdimiz o.
10:29Yoksa yurt dışından gelmesinler, yayın yapmasınlar, yasaklansın vesaire değil.
10:34Yasaklar bu ülkeye hiçbir zaman fayda sağlamadı.
10:36Ama eşit şartlar olsun.
10:38Eşit şartlar olmadığı zaman Türk medyası ciddi manada kepenk indirecek.
10:43Siz de biliyorsunuz önce küçülmeler başladı.
10:46Şimdi kapanmalar meydana geliyor.
10:48Bu ileride önüne geçilmez tehdit ve tehlikeli.
10:52Biz şimdiden uyarmış olalım.
10:54Devletimizin yetkili kurum ve kuruluşlarını uyarmış olalım.
10:57Yoksa yarın toplantıları olduğunda siz Google'ın, TikTok'un, Meta'nın temsilcilerini yani CNN Türk'ün, Kanal D'nin, Hürriyet
11:07'in, Milliyet'in değil Meta'nın, Google'ın, TikTok'un temsilcilerini çağırıp onlarla konuşmak zorunda kalırsınız.
11:13Devletin yetkili kurum ve kuruluşlarına da bunu ifade etmiş olalım kıymetli Tunç Bey.
11:17Peki Ali Murat Hocam son olarak ve çok kısaca.
11:20Şimdi dijital çağda karşımıza çıkan soru şu.
11:24Haberin sahibi kim?
11:26Haberi üreten mi?
11:28Dağıtan mı?
11:29Dağıtan da şöyle bir şey demez mi?
11:32Tamam sen ürettin ama ben olmasam hiçbir yere ulaşamaz bu haber.
11:36O zaman da haber haber olmaz.
11:38Ne dersiniz buna?
11:40Çok doğru.
11:41Bakın şimdi siz o zaman benim anladığım kadarıyla siz şuraya geldiniz.
11:46Haberi üreten CNN Türk.
11:48Haberin dağıtımını gerçekleştiren de YouTube ya da X platformu.
11:53Bunu söylüyorsunuz.
11:54Şimdi çok haklısınız ama zaten buradaki temel sorun şu.
11:58Biz Türkiye olarak bu platformlara karşı değiliz.
12:03Bu platformların vergi konusu, bu platformların adaletli ve eşit şekilde haberi üretmese kim dağıtacak Tunç Bey?
12:11Üretilmeyen bir şeyin dağıtımı gerçekleştirilebilir mi Allah aşkına?
12:15İyi bir mantık kurmamız gerekiyor burada.
12:18Bunu A kanalı için, B kanalı için hangi görüş olursa olsun.
12:21Bakın bu Türk medyası için ben söylüyorum.
12:23Türkiye Cumhuriyeti Devleti için söylüyorum.
12:25Devlet diyorum bakın hükümet demiyorum.
12:27Dolayısıyla bunu şundan dolayı söylüyorum.
12:29Ben üretmesem dağıtım olmaz.
12:31Dolayısıyla üreteni koruyacaksın ki dağıtılabilsin.
12:34Ama sen üreteni korumazsan haber kaynağı.
12:38Bakın hep sanal medyada da olsa insanların ilk sorduğu şey şu.
12:41Bir haber çıkıyor Tunç Bey.
12:43Sorduğu şey şu.
12:44Kaynak neresi?
12:45Bu konuda biz bilinçler.
12:46Son cümle değerli hocam.
12:48Evet.
12:49Dolayısıyla haber tabii ki üretilmeden dağıtım olmaz.
12:53Ama aslan payı diye ifade ettiğim şey her zaman haberi üretendir.
12:57Alın teri dökendir.
12:59Emek verendir.
12:59Emekçi vatandaşlarımız, emekli çalışanlarımızdır.
13:02Medya mensubu arkadaşlarımızdır.
13:04Dolayısıyla bunun ivedilikle hangi görüş, hangi fikir olursa olsun meclis gündemine ivedilikle gelmesi, dijital telif yasasının aynı şekilde bu Avustralya
13:13modelinin uygun bir hale getirilmesini yürekten diliyorum, temenni ediyorum.
13:17Bütün siyasi partilerimize de hangi görüş ve düşüncede olursa olsunlar iktidarından muhalefetine buradan sesimizi duyurmuş olalım.
Yorumlar