00:00Müzik
00:13Sevgili izleyiciler Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:17Efendim Türkiye'de ne yazık ki şiddet eğilimlerinde bir artış var.
00:21Özellikle de çocuklar arasında bir artış olduğunu gözlemliyoruz.
00:25Biz de ekranlarımızda uzmanlara yer vermeye çalışıyoruz bu konuda.
00:29Bunun sebebini anlamaya çalışıyoruz.
00:31Bugün de uzman psikolog Alanur Özalp yayınımızın konuğu olacak.
00:35Onunla beraber değerlendireceğiz.
00:37Alanur Hanım hoş geldiniz yayınımıza.
00:40Hoş bulduk efendim.
00:41Şimdi biliyorsunuz geçtiğimiz haftalarda çok üzücü iki olay yaşandı Türkiye'de.
00:46Okul saldırıları oldu.
00:48Tabi bunlar ne ilkti ne de son olacak gibi duruyor.
00:52Çünkü Türkiye'de çok fazla şiddet olayıyla karşı karşıya kalıyoruz.
00:56Çocuklarda yetişkinlerde.
00:57Dilerseniz bunun bir sebeplerini anlatarak başlayalım.
01:00Yani neden şiddet eğilimlerinde bu kadar artış görüyoruz?
01:04Neler yanlış yapılıyor?
01:05Ya da psikolojik altyapısı nasıl oluyor bu durumların?
01:10Şimdi bunların birden fazla neden aynı anda devreye girmiş durumda gördüğümüz kadarıyla hep biz şöyle derdik.
01:18Bu Amerika'da olur sadece bizde olmaz.
01:22Biz geleneksel ahlaka sahip bir ülkeyiz.
01:25Onun için de bizim çocuklarımız da aklının ucundan bile böyle bir şey yapmak geçmez derdik.
01:31Ama bu olayı biz de kendi ülkemizde de gördük.
01:35Bunun birkaç nedeninin en tepesine baktığımız zaman burada çocuklara ailelerin yeteri kadar vakit ayıramama durumu söz konusu.
01:45Bir vakit ayırmak değil ama aynı zamanda kaliteli çocukla iletişim içinde olmak gerekiyor.
01:52Bu da çok önemli.
01:54Bazen hem çocuğun annesi hem de babası birlikte çalışıyor.
01:59Ve çocuk bu durumda daha çok internet üzerinde olmak durumunda kalıyor.
02:06Yani o zaman internette doğru kendi yaşına uygun olmayan bir takım içeriklerle karşı karşıya gelebiliyor.
02:15Ve bu içerikleri de gördükten sonra annesine babasına durumla ilgili bu nedir ben anlayamadım bu nasıl bir şey diye sorma
02:24konusunda da biraz çekinik davranıyor.
02:27Çünkü bizim geleneksel aile yapısında gerçekten baktığımız zaman aileye her şeyi söylemek bizim için çok kolay değil.
02:36Özellikle çocuklarımız için.
02:37Onun için de biz özellikle bu dizi dediğimiz ailenin hep çocuklarıyla birlikte seyrettiği dizilere baktığımız zaman yine daha fazla mafya
02:50vari dediğimiz dizilerin ön plana çıktığını görüyoruz.
02:53Ve her bir dizide en ailenin en yumuşak kız birlikte seyredebileceği dizide de yine silahların konuştuğu, insanların birbirlerine hemen silah
03:05çektiği, silahla birbirlerine öldürebilecek veya öldürdüklerini görüyoruz.
03:10İşte bütün bunları da çocuklar görüyorlar ve sonuç olarak şunu da görüyor çocuklar.
03:15Bu birbirini veya bir insanı öldüren kişi dizide, filmde yürüyüp gidiyor herhangi bir ceza almıyor.
03:25Tabii ki bunu da görmüş olması da onun açısından da büyük bir tehlike yaratıyor.
03:30İşte bütün bu ekonomik krizin yoğun bir durumda olması bununla ilgili bir şekilde özellikle çok fazla gördüğümüz,
03:41şimdi bizim yaşımızdakilik kişilere sorduğumuz zaman anne baba bir, ikincisi de öğretmendi.
03:50Öğretmeni sayar, sever ve öğretmene gibi bir anne baba gibi öğretmenler bize davranırdı.
03:57Biz de öğretmenimize aynı bir annemiz, babamız gibi saygı gösterirdik.
04:03Ama şu anda görüyoruz ki hem öğrenciler hem de velilerden öğretmene karşı, doktora karşı böyle sert davranışlar, olmaması gereken davranışları
04:13görüyoruz.
04:14Bir çocuğun annesinin veya babasının, velisinin gelip okulda öğretmene karşı saygısızca davranmış olmasını,
04:22çocuğun görmesi o öğretmene saygı göstermesini engelliyor.
04:27Bu da bizim açımızdan baktığımız zaman bu faktörlerden, çocuğun kafasının karışmasını ve kendi hayatında eski patlamaları veya saldırganlık veya öldürmeye
04:43kadar varabilecek olaylara sebep oluyor.
04:46Bir başka faktör de bunun da altını özellikle çizmek istiyorum.
04:51Bir şekilde bir problem olduğunda, nasıl kulağında bir problem olduğunda bir kulak doktoruna, kulak burun boğaza veya işte yine çocuğumuzla
05:03ilgili bir gözüyle ilgili bir göz doktoruna rahatlıkla götürebildiğimiz gibi.
05:09Ama bir psikoloğa götürmek, aileler açısından benim çocuğum deli mi, bizim ailede hiç deli yok gibi bir takım gerçekte böyle
05:21olmaması gereken şekilde tepkilerle karşı karşıya gelebiliyoruz.
05:25Özellikle ben öğretmenlerle konuştuğum zaman öğretmenler bana şunu söylüyorlar,
05:30diyorlar ki evet doğru ben çocukta bir farklılık gördüm, onunla ilgili öğrenme güçlüğü vardı veya işte daha farklı bir şey
05:41vardı.
05:42Ama ben bunu velisine söylediğim zaman velisi bana sert bir tepki gösterdi ve böyle bir şeyi genellikle veliler görmek istemiyorlar.
05:56Ve böyle bir durumda da çocuğun durumu, çocuk bundan olumsuz yönde etkileniyor.
06:03Evet böyle bir bilgi eksikliğimiz veya psikoloji konusunda yanlış veya eksik bilgilerimizde durumun bu noktaya gelmesini sağlayan faktörlerden bazıları.
06:17Peki özellikle çocuklara ilişkil, doğru ebeveyn yaklaşımı nasıl olmadı?
06:22Yani belki ebeveynlik konusunda da bazı sıkıntılarımız var.
06:26Çocuklara yaklaşım konusunda çok fazla bazen onların sözünü kesiyoruz ya da çok meraklılar, çok soru soruyorlar.
06:33Susturuyoruz, neden diye sorma diyoruz.
06:35Kızarak mı bir şeyleri öğretmek lazım ya da daha tatlı dillim olmak lazım?
06:41Bir çocuğa düzgün bir ebeveyn yaklaşımını böyle sıralasanız hangi maddeler olur o sırada?
06:47Şöyle yani çocuklar anne babalarından korkmamaları gerekiyor.
06:57Her bir kötü durumda olsa anne babalarına bunu anlatabilmeleri gerekiyor.
07:04Yani konuşabilir olmak burada çok önemli.
07:07Ve bir şekilde birbirlerine zaman ayırmaları birbirleriyle ceza landırarak veya bu da bir eğitim söz konusuysa cezayı değil ödüllendirme davranışını
07:25kullanabilmeleri gerekiyor.
07:27Çünkü bir şekilde ceza vererek çocuklarına bir şey yaptırdıklarında bunun kalıcı olmadığını, çocuk korkudan bunu yaptığını ama korku söz konusu
07:37olmadığında da bunu yapmadığını görüyoruz.
07:41Ama bazı güzel davranışların yerine yerleşmesi, o davranışların devam edebilmesi için de ödüllendirmek,
07:50ödül dediğiniz zaman hemen insanın aklına para gibi bir şey gelmesin.
07:55Yani çocuğunuza gülümsemeniz, aferin demeniz, başına okşamanız bunlar da birer ödül.
08:02Onun yaptığı güzel bir davranışı görüyorsunuz, farkındasınız ve bu davranıştan bir daha yapmasını istiyorsunuz anlamında.
08:11Böyle bir aferin demek, bununla ilgili olarak onunla bu davranışı konuşabilmek bunlar çok önemli.
08:21Onun için de birazcık çocuklara yeteri kadar vakit ayırabilmek ve bu vaktin de çok olmasının bir anlamı yok.
08:30Burada çocuğa ayrılacak olan vaktin kaliteli bir vakit olması lazım ve onunla birlikte geçirilecek bir vakit olması lazım.
08:40Yani onu anlamak, anlamaya çalışmak, bir şekilde onunla onun yaşındayken siz ne yapıyordunuz, neler yapıyordunuz bunları düşünmek burada çok önemli.
08:55Ona göre ona yaklaşmak çok önemli.
08:57Hemen korkmamak bu konuda sıkıntı çekiyorsanız veya bazı zorluklar varsa, biraz kötü alışkanlıklar devreye girmişse de
09:06bir psikolojik destek almanız burada en önemli şeylerden bir tanesi.
09:12Peki, sınır konusunda ne yapmamız lazım?
09:15Yani ev içerisinde, sosyal yaşamda, belki dış mekanlarda, çocuğa koyduğumuz sınır, o sınırları belirleme aşaması nasıl olmalı ebeveynlerde?
09:25Şöyle, şimdi biz bazen çocuğumuzu değer veriyoruz diye düşünüp birazcık daha fazla çocuğumuza sınırları koymakta zorlanabiliyoruz.
09:41Veya çocuğumuzun iyiliğini istediğimiz için ona her şeyi, elimizde olan imkanları kullanıp her şeyi alma yoluna gidebiliyoruz.
09:50Ama bu da doğru bir şey değil.
09:52Çocuğumuzla sınırlarımızı belirlememiz lazım.
09:57Neyin nerede, kime nasıl söyleyeceğini anlatmamız, göstermemiz lazım.
10:02Bunun için de bir şekilde en önemlisi de çocuklarımız bizim ona anlattıklarımızı değil de bizim yaptıklarımızı olduğu gibi taklit ediyorlar.
10:13Onun için benim ailelerden burada sizin sayenizde de rica etmek istediğim kendiniz nasıl davranıyorsanız çocuğa da o şekilde sizin başka
10:26insanlara davranışınızı gözleyecek,
10:28sizin eşinizle birbirinize davranışınızı gözleyecek ve buradan bir şeyler, kalıcı bir şeyler alacak.
10:37Onun için lütfen çocuğa bir şeyler anlatıp, hani şunu yapacaksın, nasihat vermek biçiminde yaptığınız şeyler pek bir şeye yaramıyor.
10:45Ama sizin yaptığınız davranışları olduğu gibi alıyor, kaydediyor.
10:50Onun için de biz diyoruz ki bu konuda çocuğunuza sizin davranışlarınız, konuşmalarınız da önemli.
10:57Sizin çevredeki kişilere, yakın çevredeki kişilere davranışlarınız da çok önemli bir örnek olması açısından.
11:06Peki, Allah'a doğru özellikle çok teşekkür ediyorum.
11:10Yani doğru ebeveynlik konusu gerçekten önemli.
11:13Çünkü geleceğin yetişkinlerini yetiştiriyoruz bu konuda.
11:16Ama işte Türkiye'de son zamanlarda belli konularda eksik kalıyoruz ki çocuklar arasında şiddet çok yaygınlaştı.
11:23Hatta bu artık akran zorbalığının dışına çıktı.
11:26Canla kastetmeye kadar gitti okul saldırıları oldu.
11:30Bu konuda da bir uzman görüş aldık.
11:32Umarım ebeveynler de bu önerileri dikkate alır.
11:35En azından daha sağlıklı, daha huzurlu bir toplum yaratmak konusunda hep birlikte özveriyle çalışırız.
11:42Çok sağ olun.
11:43Ağzınıza sağlık ki iyi ki katıldınız bugün yayına.
11:46Teşekkür ederim efendim.
11:48Sağ olun.
11:48Ben teşekkür ederim.
11:50Tekrardan görüşmek dileğiyle.
11:52Evet sevgili Cumhuriyet TV izleyicileri, uzman psikolog Alanur Özelp yayınımızın konuydu.
11:58Efendim doğru ebeveynlik nasıl olmalı?
12:00Çocuklarda sınır, kural dengesi nasıl olmalı?
12:03Ve çocuklar arasında şiddet neden yaygınlaştı?
12:06Bunları ele aldık.
12:07Tabi uzmanımızın çok değerli görüşleri oldu.
12:10Çok değerli tavsiyeleri oldu ebeveynler için.
12:12Dileriz ki bütün ebeveynler bu önerileri dikkate alır.
12:16Daha sağlıklı bir toplum için daha sağlıklı bireyler yetiştiririz hep birlikte.
12:20Cumhuriyet'te bir programın daha sonuna geldik.
12:23Başka programlarda yeniden görüşmek dileğiyle.
12:28İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar