00:11Efendim bugün Bayburt'tayız. Bayburt'un en önemli simgelerinden Bayburt Kalesini tanıtacağız.
00:17Yanımızda da Bayburt Valisi Mustafa Eldivan bizimle.
00:20Anadolu'nun kadim hafızasını taşıyan, yüzyıllara meydan okuyan bir yapıdayız şu anda.
00:25Burası Bayburt Kalesi. Nice medeniyetin iz bıraktığı bu görkemli kale bugün sadece bir tarihi miras değil.
00:32Aslında aynı zamanda Bayburt'un geçmişiyle geleceğini buluşturan en önemli yerlerden biri.
00:38Sayın Valim hoş geldiniz yayınımıza.
00:40Geçmişiyle geleceği buluşturan dedik.
00:42Tarihi gençlere anlatmak gerekiyor ve aslında burayı Türklerin bilmesi gerekiyor.
00:48Ama neden? Bize birazcık tarihinden bahsedebilir misiniz bu kalenin?
00:52Evet. Yani Bayburt Kalesi Anadolu'daki en kadim üçüncü kale.
00:57Hem burası bir savunma maçlı kurulmuş hem de bir şehir devleti olarak içerisinde su sarnışları, kilisesiyle sonraki Müslüman hakimiyetini geçtikten
01:08sonra,
01:08Türk İslam hakimiyetini gördükten sonra burası yine camiyle beraber bir yerleşim yeri olmuş.
01:13Tabi buranın tarihi olarak Tunç çağına kadar gidebiliriz ama onlar tabi çok teyit edilmiş bilgiler değil.
01:21Ama tarihsel olarak baktığımızda burası Pers İmparatoru ile beraber Büyük İskender'in savaşından sonra malum biliyorsunuz Büyük İskender ölüyor.
01:32Dönüşte de İskender'in orduları kendi Makedonya'ya dönerken memleketlerine değişik güzergahlardan geçiyorlar.
01:41Burayı koruma amaçlı mı Sayın Mayım?
01:44Çünkü burada şimdi bir Çoruh Nehri var.
01:46Hızla da akan bir Çoruh Nehri'ni görüyoruz.
01:49Aslında buraya gelenler çok da net görebilir.
01:51Aşağıda Çoruh Nehri'nin ki zaman zaman burada raftinglerin yapıldığı sporların, su sporlarının da yapıldığı bir alandan.
01:58Şimdi burayı geçiş güzergahı dediniz.
02:01Korumak amaçlı mı Anadolu'yu burayı inşa etmişler?
02:04Yani burası şöyle, tarihsel biliyorsunuz İpek yolunun değişik güzergahları var.
02:09Bayburt'ta o güzergahlardan birisi şöyle ki, buranın hemen arka dağlarının olduğu yer Trabzon.
02:15Dolayısıyla o dönemde Trabzon'da ciddi bir hem koloni hem de şehir devleti olduğu için İskender'in ordularının bir kısmında buradan
02:24dönüş yapıyor.
02:25Anabasis'in 10.000'lerin dönüşü isimli bir ksenofonunun yazdığı kitap var.
02:30Bu kitapta da Pers ordularıyla savaşan, sonradan da Hindistan hakimiyetini ele geçiren İskender'in ordularının buradan dönüş yaptığını
02:38ve o dönemde de İskender zamanından kalma bir gimnazyum diye şehirden bahsediliyor.
02:46Nasıl bahsediliyor orada? Biraz da yürüyelim mi?
02:50Çünkü bu kaleyi tanımalarını istiyorum izleyicilerimizin ve burada savaşlara tanıklık ettiğimi,
02:56Birinci Dünya Savaşı'nda burada nasıl kale koruması gerçekleşti? Bunların hepsini dinlemek istiyoruz.
03:02Şimdi burası tabi tarihsel olarak kesin olarak belgelenmemekle birlikte burası İskender'in ilk başkenti olarak biliniyor.
03:10Burasının en büyük özelliği işte bahsettiğiniz Çoruk Nehri'nin kenarında ve muhkem bir mevkide olması.
03:16O dönemde tabi korunma maçlı şehir devletleri daha ön planda.
03:21Burası da bir adacık şeklinde kenarında nehrin geçtiği bir büyük bir yükselti.
03:26Tabi İskender'den sonra burası tarihsel süre içerisinde Arap, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı hakimiyetine geçiyor.
03:36Ve burası yine bizim Türk tarihimizde çok önemli bir yer olan Dede Korkut hikayelerinde de geçiyor.
03:44Sayın Valim kaleyi içten gördük. İzleyicilerimize aslında görselini gösterdik.
03:49Gece ışıklandırması da var, gece turizmine de açık ama görkemli bir de kalenin kapısı var.
03:54O kapıya inelim. Orada turizm için ne yapılıyor, ne kadar ziyaretçi alıyor, restorasyon çalışmaları ne aşamada onları da sizinle dilerseniz
04:03aşağıda anlatalım.
04:13Efendim şimdi biz Sayın Valimizle birlikte aslında kalenin mescidinin kapısına doğru ilerledik.
04:21Uzun da bir yol yürüdük bunu da anlatalım.
04:23Şimdi burada Çin'i motifleri görüyoruz, Türk renklerini de anlatan ama bunlar sonradan yapıldı değil mi Sayın Valim?
04:30Evet, şimdi burası bu kale Selçuklu döneminde Çin'i maçin olarak adlandırılıyor.
04:36Yani Çinili kale anlamında adlandırılıyor.
04:39Sebep de şu, bu Çiniler özetle bütün yüzeyi ki bakın izler duruyor, tamamıyla Çin'iyle kaplıymış.
04:47Dolayısıyla özetle Türk rengi olan mavi ve daha doğrusu turkuaz rengi olduğu için kalenin dış cepheden görünüşü harikaymış.
04:56Ancak zaman içerisinde bahsettiğimiz gibi hem doğal tahribat, hem işte Rusların bombalaması, zaman içerisinde özetle 1970'lerden sonra da yerel
05:06halkın ve çocukların buradaki tahribatıyla beraber dış cephedeki bu şeylerin orijinali kalmamış.
05:14Ancak bundan yaklaşık bir 10 yıl önce Bay Valimimizin yaptığı çalışmayla beraber bu Çinlilerin replikaları üretilmiş Kütahya'da.
05:26Burada 12 tane...
05:27Kütahya'dan mı geldi bu Çinlileri yaptırdığınız?
05:29Evet, orijinal Kütahya'dan işte Selçuklu Çinlisi olarak imal edilmiş.
05:33Değişik formlarda bahsettiğim gibi 12 tane bunun değişik motivi var.
05:38Ve bunlar aynı zamanda bizim tarihimizde, günümüze taşıyor.
05:43Çünkü sonsuzluk şeyi var, motif var, Allah motifi var derken çarkı felek var.
05:50Türk tarihinde görebileceğimiz bütün motifleri barındırıyor.
05:54Şimdi kale boylu boyunca aslında şehri görüyor değil mi? Bayburt şeklini görüyor.
05:59Burada akşam gece ışıklandırması da var.
06:02Ve burada vatandaşların, bayburtluların ya da turizm amaçlı insanların geldiğinde soluklanabileceği, çayını, kahvesini içebileceği, şehri izleyebileceği yerlerde var mı?
06:15Tabii. Yani burası sizin bahsettiğiniz gibi şehri 360 derece gören bir kale.
06:21İşte hemen aşağımızda Çoruk Nehri var.
06:24Burada hemen hemen altından akıyor çoruk.
06:25Hemen altımızda Çoruk Nehri açıyor, akıyor.
06:28Zamanında burası bahsettiğim gibi...
06:30Şöyle yürüyelim mi? İzleyicilerimize de gösterelim.
06:32Hem savunma hem de yerleşim amaçlı olduğu için ilginç olan bir şey var.
06:36Kaleden aşağı kısma gizli dehlizler var.
06:39Bu gizli dehlizlerden de sarnışlar var ve ırmaktan su alma mekanizmasını çok güzel kurmuşlar.
06:46Zaman içerisinde şehir aşağılara kaydığı zaman burada tabii insanların bir taraftan da buradaki hayatı, oradaki hayatı.
06:55Ama zamanla ticareti, ipek yolu, kervanlarına da bir şekilde ticaret yapmak için aşağı inmiş.
07:02Şunu sorayım, ne zaman restorasyona başlayacak?
07:04Çünkü turizm açısından da aslında çok kıymetli tarihi mirası geleceğe taşıyabilmek.
07:09Burada bunun ne zaman başlanacak ve tahmini ne zaman bitmesi bekleniyor?
07:14Şimdi bundan bir, bir buçuk ay önce Sayın Cumhurbaşkanımızın imzasıyla beraber buranın restorasyon süreci resmen başlamış oldu.
07:23Kültür Bakanlığımızın himayesinde bu yıl içerisinde restorasyon ve kazılar başlayacağı antik yerlerden birisi burası.
07:32Geçen haftada kazı heyetinden, Medeniyet Üniversitesi'nden hocamız, heyet başkanını da ziyaret etti.
07:38Bizim tahminimiz, Allah izin versem, Haziran 26'ı gibi burada bir artık ekip olarak kazı başlayacak.
07:46Tabii bu önemsediğimiz nokta şu, bu kurtarma kazısı değil.
07:49Artık buradaki tarihi, yaşamı ortaya çıkaracak.
07:52Uzun vadeli bir kazı olacak ve burada çıkacak bu tarihsel bulgular aynı zamanda Bayburt'un tekrar popüler olmasını, tekrar bilinmesini
08:02sağlayacak.
08:03Biz buraya geldik. Aslında benim bu üçüncü ya da dördüncü gelişim.
08:06Her geldiğimde de hayran kalıyorum.
08:08Böyle tam bir Anadolu şehre fakat her şeyi de bulabildiğiniz, sosyal yaşamında güçlü olduğu, birazdan şehrin merkezine de ineceğiz.
08:16Burada seyir tepeleri de var.
08:18İnsanlar seyir teraslarında, seyir tepelerinde de oturuyorlar değil mi Sayın Valim?
08:22Bu şehri çok net görülüyor burada.
08:24Şimdi genelde bir ziyaretçi geldiği zaman veya aile olarak hafta sonları böyle güzel bir hava almak istendiğinde,
08:31burada Bayburt Kalesi hem tarihsel hem de turistik anlamda hem de görsel anlamda vatandaşlarımızın ve gelen ziyaretçilerin de yoğun ilgi
08:39gösterdiği yerler.
08:41Çok güzel bir şey var, konumu var.
08:43Tam böyle şehrin her tarafına hakim olabileceğiniz bir yer.
Yorumlar