- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=tmc92hm1cuw
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:14İzlediğiniz için teşekkürler.
00:43İzlediğiniz için teşekkürler.
00:46Yine bununla birlikte kadınların verdiği mücadeleyi konuşacağız ancak konumuza geçmeden önce konuya dair hazırladığımız bir dosyamız var. Dosyamızı izleyelim.
00:54Türkiye ve Kürdistan'da yıllardır süre gelen şüpheli kadın ölümleri cezasızlık tartışmalarıyla birlikte yeniden gündemde. Kadınların şüpheli ölümleri ise kayıtlara intihar
01:04ya da kaza olarak geçerken soruşturmalar ise etkin ve şeffaf biçimde yürütülmüyor.
01:096 yıl önce kaybettirilen Gülistan Doku davası da bunlardan biri. Kadınların mücadelesi sonucu 6 yıl sonra dava kapsamında gözaltı ve
01:18tutuklamalar olurken toplumun her kesiminden tepkiler gelmeye devam ediyor.
01:22Munzur Üniversitesi Çocuk Gelişimi 2. Sınıf Öğrencisi Gülistan Doku'nun 5 Ocak 2020'de dersimde kaybettirilmesine ilişkin soruşturma kapsamında 13 Nisan'da
01:3313 kişi gözaltına alındı.
01:34Daha sonra aralarında dönemin Tunceli valisi Tuncay Sonel'in de bulunduğu gözaltı sayısı 15'e yükseldi. Gözaltına alınan 15 kişiden
01:4311'i tutuklanırken 3 kişi ise serbest bırakıldı.
01:4617 Nisan'da gözaltına alınan Tuncay Sonel hakkında 21 Nisan'da Erzurum Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklama kararı verildi.
01:55Gülistan Doku'nun avukatı Ali Çimen, dijital medya hesabından yaptığı açıklamada dosyada ilk kez resmi bir belgede maktul ifadesinin kullanıldığını
02:03belirtti.
02:04Öte yandan Tevger Ajinin Azat dosyadaki gelişmelere ilişkin birçok kenti açıklama yaptı.
02:10Açıklamalarda adaletin sağlanmamasının bu sürece ortak olmak anlamına geldiği vurgulandı.
02:16Dersim Kadın Platformu, Gülistan Doku soruşturması kapsamında yaşanan gelişmelere dair 17 Nisan'da açıklama yaptı.
02:23Açıklamaya Doku ailesinin yanı sıra DEM Parti ve CHP milletvekilleri, Kürdistan kentlerinden birçok siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcisinin
02:32yanı sıra çok sayıda kişi katıldı.
02:34Açıklamada söz alan DEM Parti dersi milletvekili Ayten Kordu, iktidardaki zihniyetin Türkiye'yi kadınlar mezarlığına çevirdiğini belirterek, Gülistan Doku dosyasının
02:44bütün kadınların dosyası olduğunu kaydetti.
02:47Ayten Kordu, bu dava sadece Gülistan Doku'nun değil, bütün kadınların davasıdır.
02:52Dolayısıyla biz kadınlar sadece dayanışma için burada değiliz.
02:56Biz bu dosyanın sahibiyiz, kendisiyiz.
03:00Daha deliller karartılırken biz şunu söyledik, kadınlar katlediliyor, şüpheli ölüm denilerek dosyalar kapatılıyor, kadınlar intihara sürükleniyor dedi.
03:08O dönemdeki kayınvalisi Tuncay Söner'i koruyan dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun da soruşturmaya dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Ayten
03:16Kordu,
03:16o dönem İçişleri Bakanı olan Süleyman Soylu'nun da, o dönemin valisinin de, emniyet müdürlerinin de, başsavcıların da, Muzur Üniversitesi
03:24Reklörlüğü'nün de bu soruşturmaya dahil edilmesi gerekiyor.
03:28Kadınlar intihar denilerek, şüpheli ölümler denilerek dosyalar kapatılıyor ve erkek yargı tarafından korunuyor erkekler.
03:37Bu çok açıktır.
03:38Onun için bu cinayetler politik cinayetlerdir aynı zamanda.
03:42Sadece dönemin valisi Tuncay Söner değil, o dönem burada görev yapan savcılar, burada görev yapan emniyet müdürü, o dönem üniversitenin
03:53rektörü dahil,
03:55kamu sorumluluğu bulunan ve kamu sorumlularını kullanarak delil tarartma işlemi içerisinde olan her kamu sorumlusunun bu konuda ifadesinin alınması gerekiyor.
04:07Gülistan Doku'nun ablası Aygül Doku da 6 yılı aşkın süredir kendilerine destek veren herkese teşekkür etti.
04:14Aygül Doku, biz bu kentte il geldiğimizde dönemin valisi Tuncay Söner bizi Dinar Köprüsü'ne götürdü.
04:21Gülistan intihar etti. Size bedenini vereceğiz dedi.
04:25Bizi köprüye kilitleyip arka taraftan Tuncay Söner şebekesi vahşice davrandı.
04:29Tuncay Söner'in oğlu gizli tanığın ifadesiyle önce kız kardeşim Gülistan Doku'ya tecavüz etmiştir,
04:35sonra babası da valideğin verdiği yetkilerle oğlunun pisliğini kapatmak için şebeke kurarak bütün delilleri yok etmeye kalkmıştır.
04:42Ama başaramamıştır.
04:43Biz ailenin bundan sonra yapacağı tek şeyin kızımıza ulaşabileceğimiz bir mezar taşı olduğunu düşünüyoruz.
04:49Talebimiz bir mezar taşıdır.
04:51Bu katillerin 7 yıldır dışarıda gezmesine rağmen müebbet alarak bir daha dışarı çıkmamalarıdır.
04:56İfadelerini kullandım.
04:57Bakın biz bu kente ilk geldiğimizde dönemin valisi Tuncay Söner bizi Dinar Köprüsü'ne götürmüştür.
05:05Kızınız intihar etti.
05:07Oğlum da var demiyor.
05:10İki tane çocuğu var ama bize diyor ki iki kızım üzerine yemin ederim Gülistan intihar etti.
05:16Size bedenini vereceğim.
05:18Bizi ve devletin bütün kurumlarını köprüye kilitleyip ki videoları var.
05:22Herkesin izlemesini istiyorum bu vahşetlerin o videoları görmesini isterim.
05:26Bölge Baroları Kadın Hakları Merkezleri ve Komisyonları Gülistan Doku dosyasına ilişkin adliye önünde basın açıklaması yaptı.
05:34Açıklamaya Türkiye Barolar Birliği Başkan Yardımcısı Bahar Candemir ile çok sayıda hukuku katıldı.
05:39Yapılan açıklamada 5 Ocak 2020 tarihinde dersinde kaybedilen ve sonrasında katledildiği anlaşılan Gülistan Doku'nun akıbetinin 6 yıldır aydınlatılmadığına dikkat
05:49çekildi.
05:50Barolar tarafından yapılan ortak açıklamada soruşturmanın etkin ve kapsamlı yürütülmesi gerektiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi.
05:57Gülistan Doku dosyasında tüm sorumluların makam ve mevki farkı gözetilmeksizin ortaya çıkarılması, suça iştirak eden kişi ve yapılar hakkında derhal
06:06işlem yapılması ve adaletin gecikmeksizin tesis edilmesi beklendiği ifade edildi.
06:11Bu sorumluların ortaya çıkması dosyanın artık geri dönüşü olmayan bir noktaya geldiğini göstermektedir.
06:17Bu aşamada en temel beklenti yalnızca soruşturmanın genişletilmesi değil, tüm sorumluların makam ve mevki farkı gözetilmeksizin ortaya çıkarılması, suça iştirak
06:28eden kişi ve yapılar hakkında derhal işlem yapılması ve adaletin gecikmeksizin tesis edilmesidir.
06:35Bugün gelinen noktada artık yalnızca hukuki değil, aynı zamanda vicdani bir soru sorulması zorunludur.
06:436 yıldır bir genç kadının akıbeti neden...
06:45Halkların İşitlik ve Demokrasi Partisi Dersin Milletvekili Ayten Kordu, Dem Parti grubu adına Gülistan Doku dosyasının tüm yönleriyle araştırılması için
06:53meclis başkanlığına başvuruda bulundu.
06:56Ayten Kordu katliam ve dilir karartmaların açığa çıkarılması amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulması talep etti.
07:03Başvuruda Gülistan Doku'nun akıbetine ilişkin yürütülen soruşturmanın başından bu yana ciddi usulsüzlükler içerdiği delir karartmalarının bulunduğu ve kamu görevlilerinin
07:12olası sorumluluklarının yeterince araştırmadığı vurgulandı.
07:15Dosya avukatı Ali Çimen konuya dair X hesabından Gülistan Doku dosyasının baş şüphelisi Tuncay Sonel'in eyleminin insan öldürmeye iştirakı
07:23da kapsadığı gerekçesiyle Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığına 22.04.2026 tarihinde gerekli şikayetimizi yaptık paylaşımında bulundu.
08:02Dosyamızı izledik. Şimdi konuğumuza dönelim.
08:04Konuğumuz gazeteci Diren Yursever.
08:07Sevgili Diren programımıza hoş geldin.
08:09Hoş bulduk.
08:10Evet sevgili Diren aslında Gülistan Doku davasını siz de yakından takip eden gazetecilerden birisiniz.
08:17Hem alanda hem yine Dersin'de de son dönemlerde kaldınız ve yargılama süreçlerine de tanıklık ettiniz.
08:24Aslında Gülistan Doku 5 Ocak 2020 tarihinden bu yana kayıp ve dosyayla ilgili aslında son dönemde ciddi gelişmeler de yaşandı.
08:37Bu gelişmeleri siz sahadan nasıl görüyorsunuz, nasıl okuyorsunuz?
08:42Bu aslında son dönemde yaşanan gelişmeler toplumsal bir baskıdan kaynaklama, ailenin yürüttüğü yine hukuki süreçlerden kaynaklama sizin gözlemleriniz nelerdir bu
08:56konuda?
08:56Çok önemli gelişmelerdi çünkü aslında Gülistan Doku'yu belki konuşuyoruz ama biliyoruz ki Kürtistan'da onlarca Gülistan Doku var.
09:08Yani benzer olaylar yaşanıyor, benzer kayıplar var, benzer kadınlara dönük bu yürütülen politikalar Kürtistan'da var.
09:18Ama Dersim'de çok daha özel yürütülen politikalar ve bu politikaların sonucu yaşanan bir durumunu konuşuyoruz.
09:29Şimdi bu dosya bakımından bu gelişmelerin olması çok önemliydi.
09:34Çünkü Gülistan Doku aslında faili meçhule bırakılmak isteniyordu.
09:41Dersinde herkesin göz önünde yani her tarafı kameralarla kaplı olan bir coğrafyada bu kadar dijital izin geride bırakıldığı, delil anlamında
09:52bırakıldığı bir ortamda ve süreçte
09:54ısrarla Gülistan Doku'nun akıbetinin ne olduğu, faillerinin kimler olduğunun açığa çıkarılması istenmiyordu.
10:03Bu dosyandaki bu gelişmelerin yaşanması kuşkusuz ailenin, başta ailenin vermiş olduğu mücadele çok etkiliydi.
10:11Çünkü Gülistan Doku'nun ablası, annesi, babası, kardeşleri kış demeden, kar demeden, baskı demeden o aile yeri geldi.
10:19Çünkü gözaltına alındı, para cezaları verildi vesaire.
10:24Yani yılmadan bu mücadeleyi aradılar, yürüttüler.
10:28Gülistan Doku'yu aradılar, ona ne olduğunu sordular.
10:31Ama aynı zamanda kadınların da çok bu noktadaki ısrarı etkiliydi.
10:37Bir kamuoyu vardı, yani Gülistan Doku meselesinde bir duyarlılık, kamuoyu anlamında bir duyarlılık oluşmuştu.
10:44Aile peşine düşmeseydi, bu kadar gündem olmasaydı, belki bu dosya bu aşamaya gelmeyebilirdi.
10:50Bunun hakkını teslim etmek gerekiyor.
10:53Bunun çok etkili olduğunu düşünüyorum.
10:55Çünkü bir taraftan baktığımızda, biz avukatlarla da konuştuğumuzda artık dosya dolmuş taşıyordu.
11:01Çok fazla delil var, gizli tanıklar var, bir sürü delil var.
11:07Artık böyle bir düzeyde de saklanamayacak duruma da gelmiş bir dosya açısından söylüyoruz.
11:14Bir dosyadan bahsediyoruz.
11:16Ama tabii ki bu zamanlamasına baktığımızda neden bu kadar devlet aklı, cüretkar davrandı, savcıya ya da bütün kendi görevlenmiş olduğu,
11:31validen tutalım ve onun bir sürü ne denir, diğer çalışanlarına dair uzanan bir soruşturma oldu.
11:38Yani aslında Gülistan Doku davası bana göre bir kadın katliamı olmasıyla da bağını kuran bir yerden politik bir davaydı.
11:51Çünkü işin içerisinde siyaset vardı.
11:54Siyaset özellikle bu dosyayı kapatmak istedi.
11:57Siyaset özellikle bu dosyanın açılmasını istemedi.
12:00Örneğin mesela sayısız soru önergesi verildi meclise.
12:04Dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu bunların hiçbirini yanıtlamadı.
12:09Soruşturmanın geldiği aşamaya dair, delillere dair hiçbir bilgilendirmede bulunmadı.
12:15Sürekli intihar algısı üzerinden bir soruşturma yürütülmeye çalışıldı.
12:21Biliyorsunuz sürekli bir baraj gölü vardı.
12:23Gülistan tüm teknik imkanlara ve bütün seferber edilmiş imkanlara rağmen bulunamıyordu.
12:29Ama bir cinayet olabileceği ihtimali üzerinden, şüphesi üzerinden dosyaya yaklaşılmadı.
12:37Bu ne demektir?
12:38Bir cinayet şüphesiyle yaklaşılmadığı için hiçbir delil arama kayıtlardır.
12:45HTS kayıtlarından, kamera kayıtlarından, tanıkların ifadelerine kadar bunların çoğunun bu süreçte yapılmadığını,
12:55yani bir delil karartma olayının olduğunu biliyoruz.
12:58Neye dayanarak mesela Gülistan kendini intihar etti?
13:03Neden o göl?
13:06Başkalarını ararken o baraj gölünde başka insanların ölü bedenleri de çıktı.
13:11Ama özellikle bir intihar algısı yaratıp, delilleri saklayıp, karartmak, failleri aklamaya dönük bir siyaset eliyle bu olduğu için
13:23bana göre de artık zaten politik bir davadır.
13:26Nasıl siyaset eliyle bu dosya kapatılmak istendiyse, gerçeklerin bu dosya kapsamında açığa çıkması engellenmek istendiyse,
13:37şimdi de açığa çıkması yine bana göre bir siyasi hesaplaşmanın nedenidir.
13:44Şunu ama ortaya net koymak gerekiyor.
13:47Temelde mücadelenin ailenin sahip çıkması, adalet mücadelesini yürütmesi,
13:53her yıl kadınların eylem yapıp Gülistan doku nerede diye sorması,
14:00Gülistan'ın unutulmaması ya da bu olayın unutulmaması açısından önemliydi.
14:06Ama gelinen aşamada da dosyanın bu aşamaya gelmesi kıymetli ve önemli.
14:13Ama dediğim gibi politik bir dosyadır, davadır.
14:16Nasıl siyaset tüm kendi gücünü kullanarak bunu kapatmaya çalıştıysa,
14:21yine farklı hesaplarla, yine bir siyasi hesaplarla bu dosyanın aslında açılmaya çalışıldığını gördük.
14:32İç hesaplaşma denilebilir, iktidar çatışması denilebilir.
14:36Bir devlet kendi nezdinde bana göre bir safra attı bu dosyayla birlikte.
14:42Ama sonuçta biz şunu biliyoruz, bu dosya kapsamında kişiler fail olarak karşımızda duruyor.
14:4913 kişi tutuklandı, vali başta olmak üzere, valinin oğlu.
14:53Ama asıl yargılanması, sorgulanması gereken şeyin bu faillerin tutuklanması ya da yargısal süreçlere tabi tutulması önemli.
15:03Ama hani belki biraz daha senin sorularında da vardır.
15:07Yani meselenin kendisi ya da failin kendisi şu an tek başına bunlar değil.
15:14Dersin özelinde konuşursak Esma Kılıç Aslanlı'nın ne olduğunu bilmiyoruz.
15:19Yani başka bir cenazeyi gölde ararken kendisinin ölü bedenini açığa çıktı.
15:26Yine buna benzer olayların, kayıpların çokça yaşandığı ya da şüpheli ölümlerin yaşandığı bir coğrafyadan bahsediyoruz.
15:38Kuşkusuz bunları sorgulamak, konuşmak, tartışmak ve bence teşhir etmek gerekiyor.
15:44Evet sevgili diren aslında biraz 13 Nisan operasyonunu size sormak istiyorum.
15:50Yani evet siz de değindiniz.
15:51Yani bunun belki birçok nedeni var.
15:53Ancak yani bu dosyanın, seyrinin bu şekilde ilerletilmesinin ya da farklı bir yöne çekmesinin sebebi sizce nedir?
16:02Yani bu dosyada gözaltına alınan kişiler, daha önce de isimleri geçen kişilerdi.
16:08Ancak herhangi bir işlem yapılmıyordu.
16:10Ne oldu da şimdi bu kişiler tutuklanıyor ve gözaltına alınıyor, sorgulanıyor?
16:16Tabii biz bunu avukata da sorduk.
16:20Ama işte avukattan da aldığımız bilgi şöyleydi.
16:23Aslında bugün o konuşulan isimlerin, o isimler şahsında toplanan delillerin hepsi bir buçuk yıldır dosyada vardı.
16:32Bu böyle hani belki soruşturmanın selameti açısından çok kamuoyuna yansıtılmadı.
16:37Ama vali, valinin oğlu, işte Zeynal ve ailesi, yine işte oradaki eski polisler, üniversite çalışanları gibi gibi,
16:51başhekim gibi gibi bu isimler biliniyor.
16:56Dosyada toplanılmış deliller var ve bir buçuk yıldır bekletiliyor.
17:00Aslında dosyayı da genel olarak harekete geçiren şey, daha doğrusu dosyadaki en önemli delil sorduğumuzda ne olduğunu avukatlar bize şu
17:12bilgiyi verdi.
17:12Sim kartı biliyorsunuz, Gülistan'ın dokuya ait sim kartı valinin eline geçmişti.
17:19Aile'den almıştı ve Gülistan'a dair bütün verileri silmişti.
17:26Aileye bu noktada yalan söylemişti.
17:28Ankara'ya göndereceğiz, oradaki ne varsa işte çıkaracağız ama en sonunda...
17:32Bir de şeydi yani, sinyalin çıktığı noktada sonra böyle bir sinyalin olmadığı da ortaya çıktı.
17:37Evet, ya bir sürekli bir aldatmaca.
17:39Mesela Gülistan'ın ailesinden sim kartını alırken biz ben bunu Ankara'ya göndereceğim, orada işte aşağı çıkaracağız.
17:46Sonra hiçbir şey çıkmadı diyor.
17:48Fakat zaten orada aile anlıyor.
17:52Yani kartı tekrardan açtıktan sonra işte vali o zaman tavrı değişiyor falan bir sürü şey oraya çıkıyor.
17:59Ama demek istediğim şey aslında dosyadaki belki bu isimlere kadar götüren şey en önemli delil sim kartı meselesiydi.
18:08Ve bütün bu deliller, bu isimler bir buçuk yıldır dosyada bekletiliyordu.
18:11Neden bekletildi diye sorduğumuzda da şu yanıtı aldık.
18:15Yani sonuçta dedik ya bu politik bir dosyadır, davadır.
18:20O dosyanın bir buçuk yıl bekletilmesinin nedeninin bazılarının ayak diremesi olduğu yönünde bilgiler aldık.
18:28Bu tabii tartışmalı bir konu ama bütünlüklü bir sürece baktığımızda da aslında yatsınamayacak bir nokta olduğunda söylemek gerekiyor.
18:38En nihayetinde bir buçuk yıl bekletildikten sonra tüm deliller bu isimlerle düğmeye basalı ve soruşturma bu şekilde ilerledi.
18:47Bu şunun etkilerini gördük tabii.
18:49Yani soruşturmanın bu noktaya gelmesi, yani valiye kadar uzanması, valinin oğlunun tutuklanması bu meseleye ya da valinin pratiklerine dair bir
19:00şeyler bilen insanların da konuşmasına neden oldu.
19:03Konuşmasını sağladı daha doğrusu.
19:05Çünkü bu konuyla ilgili bir şeyler bilen insanlar konuşmuyordu ya da tepkisini dile getirmek isteyenler sessiz kalıyordu.
19:13Örneğin Ordu'daki organize sanayi bölge başkan vekili vali hakkında bildiklerini anlattı.
19:20Mahkemeye çağırırlarsa giderim dedi.
19:22Gülistan Dokun'un bir arkadaşı tanık olarak yeniden dinlendiği gibi.
19:26Aslında dosyanın belki bundan sonraki önünü de açabilecek gelişmelerinin yaşanabileceğini öngörmek mümkün.
19:34Artık biliyoruz yani Gülistan Dokun'un hala nerede olduğunu bilmiyoruz.
19:40Bu haliyle belli ki yine bu dosya kapsamında bu mücadele sürecek.
19:47Hem çünkü aile tarafından hem kadınlar tarafından hem de hukuksal açıdan Gülistan'ın bedeninin nerede olduğu sorusu yanıtlanmış değil.
19:57Ama en azından o organizeli bir suç şebekesinin ama bunu bir devlet suç şebekesinin ortaya çıktığını görmek, bunu kamuoyuna duyurmak.
20:12Çünkü yıllardır Gülistan Dokun'un başına gelenlerin tek başına fail bir erkeğin bir kadını katletmesi olarak hiçbir zaman ele alınmadı.
20:24Çünkü orada gerçekten dedik ki işte mesela her tarafı kameralar var, işin içinde polis var, işin içinde başka şeyler var.
20:32Nasıl olur da bir genç kadın bir şehirde bu kadar hiçbir iz bırakmadan bu kadar teknolojik dijital materyallere rağmen kaybedilir.
20:39En başından beri kokan bir yani bu yönüyle bir organizasyonun olduğuna dair kokusunu hissettiğimiz bir dosyaydı.
20:47Ama bu şekilde bir soruşturmaya dönüşmesi ve bu yönüyle açığa çıkması aslında bugüne kadar anlatmak istediğimiz o özel savaş politikasının
20:59kendisi,
21:00o devlet eliyle yargının da içinde olduğu çok organizeli bir suç şebekesinin dersinde açığa çıktığını göstermesi açısından önemliydi.
21:11Evet, bir de dosyada ilk kez yine Gülistan Dokun için kasten öldürme suçlaması gündeme geldi ve bununla birlikte maktul kelimesi
21:22de kullanıldı avukat tarafından.
21:24Yani bu aslında ifadeler hukuki açıdan dosyanın gitişatını nasıl etkileyecek?
21:30Artık kayıp değil yani hani daha önce Gülistan Dokun yani evet soruşturma hep intihar algısı üzerinden yürütülmüştü ama
21:40onun intihar ettiğine dair ya da bedeninin bulunmaması kaynaklı ve ne olduğunun bilinmemesi nedeniyle Gülistan Dokun bir kayıp olarak aranıyordu.
21:49Ama artık Gülistan'ın hem gizli tanık hem açığa çıkan belgeler, deliller, ifadeler, beyanlar doğrultusunda katledildiği gerçeğiyle karşı karşıyayız.
22:03Yani bunu ailesi de zaten tüm açıklamalarında söylüyor.
22:07Hukukçular da avukatlarla dosyayla ilgili avukatlar da söyledi.
22:11Artık kayıp olarak aranmıyor anlamına geldiği ya da yaşamıyor artık.
22:18Çünkü evet az çok biliniyordu Gülistan Dokun'un katledildiği bilinen bir şeydi ama kesinleşen ya da resmi anlamda söylenen bir
22:28şey değil.
22:28Ya da bir ihtimal hep göz önünde bulundurulabiliyordu belki çünkü bilinmiyordu ne olduğu.
22:34Ama artık Gülistan Dokun'un katledildiği gerçeğiyle karşı karşıyayız.
22:38Ve artık mezar yerinin bulunmasına dönük soruşturma da bir yönüyle sürüyor.
22:47Ve artık bundan sonraki bütün suçlamalarda cinayet boyutuyla gidecek.
22:52Bütün yargılamalar, cezalandırmalar da bu suç maddesi kapsamında olacak.
22:56Evet Diren aslında evet ailenin başından beri yürüttüğü mücadele çok anlamlıydı bu konuda.
23:02Gülistan Dokun soruşturmasında ailenin büyük bir rolü vardı.
23:07Ancak burada kadın örgütlerinin de aslında sürekli olayın üstünde durması, gündeme getirmesi ve büyük bir mücadele yürütmesi de dosyanın seyrini
23:18değiştirmede aslında önemli bir rol oynadı.
23:21Biraz da belki bu süreçte bazı ailelere, bazı kadınların katledildiği ya da şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği biliniyor.
23:33Ancak aileler çok üzerinde durmuyor.
23:35Bu biraz aileleri de cesaretlendiren bir duruma neden oldu.
23:39Bunlardan biri de biliyorsunuz yine Batman'da 2024 yılında şüpheli bir şekilde yaşamını yitiren Gülistan'ın yakın arkadaşı Rojvelat kızmazdı.
23:49Yani bu ailenin de son dönemlerde konuşmasına neden oldu.
23:53Biraz belki bu tür ailelerin ve kadın örgütlerinin verdiği mücadeleyi bazı ailelere de aslında motive ettiği ya da bu konuda
24:03mücadele mücadelesini de yürütmeye teşvik ettiği bir yerde duruyor.
24:09Bunu nasıl görmek, okumak gerekiyor?
24:11Ya tabii ki şu gerçeğin altını çizmek gerekiyor yani.
24:18Cezasızlık politikası insanlarda adaletin sağlanabileceğine dair bir umudu karartıyor.
24:26Yani ya da o umudun yeşermesini engelliyor.
24:30Yani ben inanıyorum bütün aileler çocuklarının eğer kendileri fail değilse doğrudan çocukların akıbetini sormak, öğrenmek.
24:39Ama artık özellikle Kürdistan'da, yani Türkiye genelinde de öyle, Kürdistan'da da devlet eliyle işlenen suçlar ve yargı, erkekleşmiş erkek yargının
24:52cezasızlık politikaları insanların gerçeklerin açığa çıkabileceğine dair umudunu maalesef zedeliyor.
25:00Şimdi bu açıdan önemli.
25:02Bir de hani Kırmızı Pazartesi gibi aslında küçük bir yerde herkes bazı şeyleri belki yüksek bir sesle ya da çok
25:12açıktan söylemiyordu.
25:13Ama ben şunu düşünüyorum, işin içinde polisinin olduğunu, valinin olduğunu, birçok devletin bürokrasisinin içinde olduğunu birçok insan biliyordu.
25:22Belki çekindiği, korktuğu için söylememiştir ama herkesin de bildiği bir şeyi aslında bilip de bir şekilde farklı nedenlerle sustuğu bir
25:29durum.
25:30Şimdi böyle olunca, evet bak olabiliyormuş, adalet yerini bulabilir ya da gerçekler açığa çıkabilir, mücadele gerçekten sonuç verebilir.
25:43Bu açıdan örnek oldu.
25:45O yüzden söyledim yani bu olaylar açığa çıktıktan sonra bu dosya kapsamında kim insanlar konuşmaya başladı yani.
25:51Sadece Gülistan'da okuluyla ilgili, valinin pratikleriyle ilgili birçok şeyi söylemeye başladılar.
25:58O noktada aileleri cesaretlendiren, moral olan bir şeyi var, etkisinin olduğunu söylemek gerekiyor.
26:07Nitekim Rojvelat Kızmaz'ın şüpheli bir şekilde ölümü bu dosyadan bağımsız değildir.
26:13Yani Gülistan'da okuyla ne kadar yakın olduğunu, aynı bölümü okuduklarını, dersimle birlikte yaşadıklarını biliyoruz.
26:22Bu dosyadan çok, hatta kişisel görüşüm, eğer o da irdelenirse, o da ciddi anlamda sorgulanırsa, şu anki mevcut faillerle bile
26:32bir bağım olabileceği ihtimali bana göre güçlü bir ihtimaldir.
26:35Bilemiyoruz tabii, tüm bağlantılara baktığımızda böyle ama en azından çok da bu dosyadan bağımsız olduğunu düşünmüyorum.
26:43Nitekim Rojvelat Kızmaz'ın ailesi de Gülistan Doku'yla ilgili yaşanan bu gelişmeler kapsamında konuşmaya da başladı.
26:51Onlar da çocuklarının akıbetini soruyor, bu noktadaki ihmalkar yaklaşımları teşhir ediyor.
26:59Çünkü biliyorsunuz kayıp başvurusu yapıldığında Rojvelat Kızmaz hemen aranmadı ve otopsi raporuna göre de 3 gün boyunca kayboldu ve 3.
27:10günde yaşamını yitirdiğine,
27:11yani 2 gün boyu aslında yaşamını yitirmemişti ve 3. günün sonunda yaşamını yitirdiğine dair bulgular ortaya çıkmıştı.
27:19Orada yaşanan ihmalkarlıklar var.
27:22Yine jandarmaya yakın bir bölge, kameralarının ya da oradaki personelin aslında oradan denetimi altında olan bir yer ya da yakın
27:31bir yer.
27:32Orada da yine bir kamera mevzusu var.
27:34Yine dosya kapsamında HTS kayıtlarının bulunmadığı söylendi.
27:38Burada da böyle ihmalkarlıklar, ihlaller, şüpheli yaklaşımların olduğunu söylemek mümkün.
27:46Nitekim aile de bunu sorguluyor ve gündemleştiriyor.
27:49Biliyorsunuz Rojin Kabayiş'in babası Hülistan Doku ailesi gibi hiçbir zaman pes etmedi.
27:55Sokak sokak, şehir şehir, bakanlıkları diyelim, meclis diyelim her yerde kızı için mücadele yürüttü.
28:03Orada da bakın çok yani tesadüf değil bunlar.
28:06ATK raporu Rojin Kabayiş dosyasında değiştirilmişti.
28:09Sonradan biliyorsunuz kimi bulguları içeren.
28:12Neden mesela?
28:13Ailelerin adalet mücadelesi, yürüyüşü, sorgulaması neden engelleniyor?
28:19Bu otopsi raporları, bu ATK raporları neden değiştiriliyor?
28:23Bu kamera görüntüleri neden dosyaya konulmuyor?
28:25Yani buradan bile baktığımız zaman yani çok sistematik, çok bilinçli yürütülen politikaların olduğunu bir kadın kaybolmuş.
28:38Devlet bütün mekanizmalarını hayata geçirir.
28:41O kadının akıbetini bulmak ister ya da bulmalıdır.
28:45Sorumluluğu budur yani.
28:47Ama baktığımızda tam tersi oluyor.
28:49Deliller karartılıyor, yok ediliyor vesaire.
28:51Yani özellikle Kürdistan'da bunun ne kadar bir sistematik kaybettirme politikasının ve kadınlar şahısının bunun nasıl hayata geçirilmeye çalışıldığını biz gördük.
29:02Ama o kadar da istenildiği gibi olmuyor.
29:05Gerçekten ses çıkarıldığı zaman, bu noktada kararlı ve bir mücadele yürüttükten sonra gerçeklerin de açığa çıkma gibi bir kötü huyu
29:14var.
29:14Kürdistan doku meselesi böyleydi.
29:16Ama bununla bitmedi.
29:17Yani dediğimiz gibi mevcut tutuklamalar ve yargılamalarla devlet orada suç işledi.
29:23Devletin valisi orada suç işledi.
29:25Devletin dönemin İçişleri Bakanlığı orada suç işledi.
29:29Devletin o dönemki Adalet Bakanlığı, Adalet Bakanlığı da bu konuda sorgulanmalı.
29:34Suç işledi.
29:35Devletin dersindeki jandarması suç işledi.
29:38Devletin dersindeki polisi emniyeti suç işledi.
29:43Hastanesine kadar.
29:44Suç işledi.
29:45Yani şimdi bu böyle bir iki kişinin yaptığı işlediği bir tetikçisi vardı.
29:49Ama bu, bu, bu, bu, bu.
29:51Kürdistan doku meselesinin azmettiricisi devletin kendisidir.
29:55Onun sisteminin kendisidir.
29:58Onun orada bir Kürdistan'a bir sömürge olarak bakması, oradaki bütün kurumlarını bunun için dizayn etmesi.
30:08Bakın o valinin Kürdistan'da dersinde yapmadığı, yolsuzluklardan tutalım, çünkü kayyumluk da yapmış bir validen bahsediyoruz, yapmadığı kötülük, ihlal, talan kalmamış.
30:24Kime rağmen yaptı, kimin onayıyla yaptı, kimin gücüne dayanarak o güveni nereden, o cesareti nereden aldı da Gülistan dokuyu bu
30:36şekilde katlettiler ve saklayabileceğini düşündü, yargılanmayacağını düşündü.
30:41Buradaki mesele budur yani.
30:43Ben mesela orada tabi bu Gülistan doku dosyası ile ilgilenirken ve takip ederken Esma Kılıçarslan da gündeme geldi.
30:52Hozat'ta yaşayan bir genç bir kadın ve şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi.
30:57Çeşitli iddialar var.
30:59Yine bizim orada üniversite öğrencileriyle görüştüğümüzde, yani çok fazla üniversite öğrencisiyle görüştük.
31:07Açıktan röportaj vermek istemediler, kimi çekinceleri vardı.
31:10Ama şunu çok net söylediler, burada bazı kafelere askerler, polisler, uzman çavuşlar geliyor, kadın öğrencileri taciz ediyor, kimi kimi yaklaşımlarda
31:24bulunuyor.
31:25Üniversitenin kendi ortamında öğrenciler tacize varan baskı uygulamalarıyla karşı karşıya kaldıklarını söylüyor.
31:33Ve Gülistan doku, Rojvelat kızmaz, Esma Kılıçarslan meselesine de baktığımızda ben şöyle bir tanımlama yapmıştım.
31:46Onlar da artık dersimin kayıp kızlarıydı.
31:48Yani Esma Kılıçarslan'ın bedeni bulundu ama ona dair ne olduğunu hala bilmiyoruz.
31:54Yani onunla ilgili bir gerçek şu anda kayıp, faili kayıp, neden katledildi kayıp, yani katledi diyoruz ama şüpheli bir, neden
32:03öldü kayıp, neden o gölde, barajda bulundu, ne oldu, ne yaşadı.
32:09Onunla ilgili bir gerçeklik kayıp.
32:11Rojvelat'ın bedeni bulundu ama Rojvelat ne yaşadıysa Dersim'de yaşadı.
32:16Ama Rojvelat'la ilgili bir gerçeklik hala kayıp.
32:21Gülistan'ın ne olduğunu biliyoruz ama hala bedeni kayıp.
32:25Onlar Dersim'in kayıp kızları, neden?
32:27Dersim'in kayıp kızlarını biz 38'den biliriz.
32:29Ama Dersim'de bugün 38'deki hayata konulan o politikanın bugün kendini tekrardan Dersim'de güncellediğini ve hayata geçirmeye çalışıldığını görüyoruz.
32:40Olabildiğince yoğunlaşan bir özel savaş politikasıyla, askeriyle, uzman çavuşuyla gençleri fuhuşa sürükleyen, uyuşturucuya sürükleyen,
32:53ajanlaştırmaya çalışan, kendi suç pratiklerine karıştırmaya çalışan,
32:58bir şekilde bazı kadınların şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği meseleler aslında 38'de konulan o politikaların bir devamı niteliğinde
33:12Dersim'de kendisini güncelleyerek yaşatılıyor.
33:17Ama şunu da gördük yani orada halkın nabızını da tuttuk.
33:21Büyük bir öfke var ve Dersim gibi bir kentte bir genç kadının kaybettirilmesi meselesinin yarattığı tedirginlik var, güvensizlik var, sorgulama
33:33var, öfke var, tepki var.
33:35Bu noktada da bunun da altını çizmekte fayda var.
33:40Evet, diren aslında biraz da medyanın ve yine üzgür basının rolüne de değinmek istiyorum.
33:45Evet, Kürdistan'ın birçok alanında yürütülen özel savaş politikalarına karşı belki en büyük mücadeleyi de üzgür basın çalışanları veriyor.
33:55Bu anlamda biraz üzgür basın ayıda medyaya düşen sorumluluk ve görevler nelerdir?
34:01Yani bu kadar toplumsal çürümenin yaşatıldığı bir ülkede ve buna karşı mücadele eden belki bir avuç basın çalışanı var.
34:12Ancak politikada gitgide aslında derinleşiyor ve her yere de aslında sirayet ediyor.
34:18Özellikle de Kürdistan kentlerine ve kadınlar, gençler üzerinde yürütülen bu politikaya karşı nasıl bir rol oynamak gerekiyor?
34:27Münistan doku dosyası örneğinden verelim.
34:30Mesela bu gelişmeler olduğunda biz ders maddiyesi ana akımdan iktidar medyasına kadar böyle bir basının akın ettiği gerçekliğini gördük.
34:39Ama hangi aşamada geldi?
34:42Tam da bir sürü soruşturmanın geldiği aşama itibariyle faillerin, tutuklamaların, yargılamaların, delillerin açığa çıkmaya başladı.
34:50Oysa yaklaşık 7 yıllık bir kayıp Gülistan doku aranıyordu.
34:55Özgür basın nerede fark yarattı?
34:57O 7 yıl boyunca ailesinin bütün eylemlerini verdiği bütün mücadelesini takip etti.
35:03Gülistan doku için eylem yapan bütün kadınların sesi olmaya devam etti.
35:07Yine fikri takip olarak yargısal süreçleri, dosyadaki gelişmeleri sürekli takip etti.
35:13Yani böyle çok gündem yaratacak bir mesele olmadan bile özgür basın bunun peşini bırakmadı.
35:21Hem bununla ilgili verilen mücadeleyi gördü hem hukuksal, yargısal anlamda bununla ilgili olan gelişmeleri gördü.
35:27Bir de deminki söylediğim şey yani ana akım işte bir kadının katledilmesi, cinayete tırnak içerisinde onların bakış açısıyla kurban gitmesi
35:39olarak bakıyor ve onunla sınırı tutuyor.
35:42Ama biz buna bütün yüklü bakıyoruz.
35:45Bir kadının, genç bir kadının hayatından bahsediyoruz.
35:49Bunun politik bir mesele olduğundan, bunun hangi politikaların sonucu gerçekleştiğinden, bunun neden dersinde yaşandığını, bunun neden bu kadar örtbas edildiği
35:58meselesini, daha bütünlüklü, daha derinlikli, arka planını da gören, gösteren bir noktada duruyoruz.
36:07Şimdi bu yönüyle baktığın zaman bunun bir özel savaş politikası olduğunu, bunun neden yapılmak istendiğini, hedeflenenin ne olduğunu, Gülistan doku
36:18gerçekliğinin kendisini topluma haber olarak, bilgi olarak sunduğunuzda zaten bu konuda bir farkındalık yaratmış oluyorsunuz.
36:26Bir bilgi aktarımında bulunuyorsunuz.
36:28Belki bu noktada da bir bilinçlenmenin de önünü açabiliyorsunuz.
36:34Mesela şunu söylüyoruz, haberlerimizde de yazdık, gittik üniversite öğrencileriyle konuştuk, orada bir ajanlaştırma faaliyeti var.
36:41Orada bir fuhuşa sürükleme, asker, çavuş uzmanlarla belli kafelerde bunlar yapılıyor.
36:46Bunların haberini yaptığınızda o kafeleri teşhir etmiş oluyorsunuz ve o gençler belki oraya gitmeyecek.
36:51Ya da kendisine gelen kimi yönelimlere daha bilinçli bir şekilde refleks verecek.
36:56Çünkü böyle bir politikanın olduğunu göstermiş oluyorsunuz.
37:00Bu anlamıyla bu ve bu benzer olayların bir daha yaşanmasının önünü almak açısından özgür basının bu noktadaki yayıncılığı,
37:11bilinçlendirme, farkındalık yaratma, onu topluma sunma noktasındaki yayıncılığı önemlidir.
37:18Gülistan doku meselesinde de kısmi olarak belki yapıldı da yapılmaya da çalışıldı da az saat ekil bir mesele olarak bakmayıp
37:28onu tüm boyutlarıyla işlemek
37:30ve onu yaparken de o kadın katliamlarının politik olduğunu gören bir yerden belki daha fazla kadınların sesini duyurmak,
37:41daha fazla bu ve benzeri olayları teşhir etmek, daha üstüne gitmek, ne oluyor Kürdistan'da, dersimde, ne yapılmak isteniyor,
37:49bunun gibi kaç tane olay var, kaç kadın şüpheli şekilde yaşamını yitiriyor, neden kadınlar yakın bir zamanda bilirsiniz siz de
38:03kadınlar bir şekilde balkondan düşüyordu.
38:06Yani biz bir dönem bu haberleri çok yaptık.
38:09Kadınlar böyle hani ya intihar ya da kaza süsüyle, kaza süsünü vermek için bir şekilde balkondan düşen kadınların ve hayatını
38:17kaybeden kadınların haberini yaptık.
38:19Kürdistan'da da nehirlerde, sularda bulunan kadınlar ya ayağa kaydı, nehre düştü ya da intihar etti.
38:26Yani şimdi de böyle bir meseleyle karşı karşıyayız.
38:29Hayır, kadınlar balkondan düşmüyor.
38:31Kadınlar ayağa kayıp nehirlere düşmüyor.
38:34Kadınlar kaybettirilmek isteniyor ve katlediliyor.
38:38Bu gerçeği görmek ve bu anlamda bir yayıncılık yapmak belki özgür basın açısından oynayacağı rol açısından önemli bir yerde duruyor.
38:47Evet, Diren.
38:47Programımızın sonuna geldik.
38:49Son mesajın varsa alabiliriz.
38:51Ya tabii ki biz kadın gazeteciler açısından da Gülistan Dokulu, Rojbelat, Kızmaz, Esma Kılıç Aslan ve nice şüpheli şekilde yaşamını
39:01yitiren kayıp olan kadınlar konusu
39:03bizler açısından da bir mücadele gerekçesidir.
39:06Çünkü kadın gazeteciler olarak hem erkek yargıdan hem erkek devlet sisteminin kendisinden doğrudan aslında etkilenen bir pozisyondayız.
39:16Bu haberleri daha çok yapmak, bu haberlerin daha fazla üstüne gitmek, kadınların bu noktada verdiği mücadeleyi daha görünür kılmak bizler
39:25açısından da önemli bir sorumluluk oluyor diyebilirim.
39:31Ben de bunları söyleyebilirim.
39:33Çok teşekkür ediyoruz programımıza katıldığın zaman ayırdığın için.
39:38Evet sevgili izleyiciler, haftanın gündemi programının sonuna geldik.
39:41Bu hafta konuğumuz gazeteci Diren Yurtsever ile Gülistan Dokulu davasını yine Gülistan Dokulu ile beraber katledilen kadınları konuştuk.
39:50Önümüzdeki hafta farklı bir konu ve konukla tekrar karşınızda olmak dileğiyle.
39:54Hoşçakalın.
40:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments