00:14İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Küresel güç dengelerinin değiştiği o kritik eşikteyiz. CNN'in ünlü programcısı Fahret Zakaria'ya göre Pekin, ABD'nin Orta Doğu
00:38bataklığına saplanmasını bu kez endişeyle izliyor. Çünkü Çin büyümesinin güvenli deniz yollarına bağlı olduğunu biliyor. Ancak bu kaosu yeşil enerji
00:47ve yapay zeka üzerinden küresel hakimiyetini pekiştirmek için bir fırsata dönüştürüyor.
00:52Çin'in Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve gaza ihtiyacı var. Daha geniş bir perspektiften bakarsak bu ülke Rusya gibi
01:00bir haydut devlet değil. Büyümesinin açık deniz yollarına, işleyen piyasalara ve oyunun istikrarlı kurallarına bağlı olduğunu anlıyor.
01:08Çinli yetkililer, Xi Jinping'in sözlerini yineleyerek bana defalarca ABD'nin savaşı tekrar orman kanunlarına döndürdüğünü söylediler. Bu ahlaki bir
01:18eleştiriden ziyade stratejik bir endişe. Küreselleşmiş bir dünyada hüküm süren hegemon güç tamamen öngörülemez hale geldiğinde bu herkes için kötüdür.
01:28Fahret Zakaria'ya göre İran savaşı da Çin'i öne çıkardı.
01:33Çin hakimiyetini ilerletmek için son üç ekonomik şoku kullandı. Pandemi sırasında Çinli firmalar dünyanın büyük kısmına tıbbi ekipman tedarik etmek
01:42için atılım yaptı.
01:43Yapay zeka patlaması büyüdükçe Çin bunun fiziksel inşasının merkezine yerleşti. Veri merkezleri için gereken metaller, elektrikli ekipmanlar, piller, soğutma sistemleri
01:53ve endüstriyel birleşenler.
01:55Şimdi ise İran savaşı yeni enerji kaynakları için küresel bir yarış başlattı. Burada yine vazgeçilmez güç Çin'dir.
02:05CNN sunucusuna göre Çin yatırımcılar için alternatif bir kapı açtı.
02:09Savaşın ekonomik artçı sarsıntıları Amerika'nın fahiş ayrıcalığını yani doların rezerv para statüsünü tehdit ediyor.
02:17Eğer Yuan bir alternatife dönüşürse Washington'un ucuza borçlanma dönemi bir şokla sona erebilir.
02:24Çin'in bir sonraki nüfuz genişletme hamlesi çok kritiktir.
02:28Şii kısa süre önce Pekin'in Yuan'ı küresel bir rezerv para birimine dönüştürme hırsını açıkça dile getirdi.
02:34Eski bir yetkili Çin'in tahvil piyasasını ve finansal altyapısını nasıl istikrarlı bir şekilde genişleteceğini açıkladı.
02:40Böylece yatırımcılar Amerika'yı riskli görmeye başlarlarsa bir alternatifleri olacak.
02:45CNN International'la konuşan İran asıllı Amerikalı Orta Doğu uzmanı Prof. Wallin Nasr'a göre de İran'ın tavizsiz duruşunun
02:54arkasında ABD'ye duyduğu derin güvensizlik yatıyor.
02:58Ancak görüşmeler bittikten sonra İran'ın boğazları açacağını söylemesi, ABD'nin ise avlukayı kaldırmaması ile güven daha da çöktü.
03:07Ardından Başkan Trump, İranlıların yanlış olduğunu söylediği ve daha nihai bir anlaşma bile olmadan sanki İran çoktan teslim olmuş gibi
03:15bir imaj çizen bir dizi tweet attı.
03:17Yani bizim İran'ın tavizsizliği olarak gördüğümüz şey aslında İran'ın bunun bir tuzak olduğuna dair duyduğu derin güvensizliktir.
03:25Tıpkı Cenevre'de olduğu gibi ABD'nin onları daha büyük bir şey için tuzağa düşürdüğünü düşünüyorlar.
03:32Buna karşı Nasr'a göre Tahran, Washington'un hiç beklemediği kadar ileri tavizler vermeye de istekli.
03:39Tek şartları bunun bir teslimiyet gibi sunulmaması.
Yorumlar