- 1 day ago
Si Visby, 31 anyos, nibakasyon sa lugar sa iyang ninang sa probinsya. Didto sa unang higayon, nahimamat niya ang iyang igsu nga babaye, anak sa iyang ninang, karon nga dagko na sila. Sa iyang tulo ka adlaw nga bakasyon, ang iyang igsu nga si Bel mao ang iyang kanunay nga kuyog sa mga lakaw. Dinhi nagsugod ang ilang panagsuod.
Niabot ang higayon nga nipuyo sa Cebu City si Bel aron motiwas sa iyang kuwang na lang nga usa ka semester sa pagtungha. Nisamot ang ilang kasuod ug dinhi nagsugod ang ilang relasyon ug nisangko sa pagbuntis ni Bel. Nahadlok si Visby nga masuko ang iyang ninang niya. Nabalaka sab si Bel nga silutan siya sa school ug di siya maka-graduate kay buntis.
Mao kini ang atong tukion sa Tambagi Ko, Noy Kulas.
Niabot ang higayon nga nipuyo sa Cebu City si Bel aron motiwas sa iyang kuwang na lang nga usa ka semester sa pagtungha. Nisamot ang ilang kasuod ug dinhi nagsugod ang ilang relasyon ug nisangko sa pagbuntis ni Bel. Nahadlok si Visby nga masuko ang iyang ninang niya. Nabalaka sab si Bel nga silutan siya sa school ug di siya maka-graduate kay buntis.
Mao kini ang atong tukion sa Tambagi Ko, Noy Kulas.
Category
🛠️
LifestyleTranscript
00:06Thank you for joining us.
00:46Thank you for joining us.
01:26Thank you for joining us.
01:30Thank you for joining us.
02:00Thank you for joining us.
02:30Thank you for joining us.
03:01Thank you for joining us.
03:01Thank you for joining us.
03:37Thank you for joining us.
04:01Thank you for joining us.
04:07Thank you for joining us.
04:34Thank you for joining us.
04:39Thank you for joining us.
04:59Thank you for joining us.
05:31Thank you for joining us.
05:37Thank you for joining us.
06:05Thank you for joining us.
06:36Thank you for joining us.
07:05Thank you for joining us.
07:42Thank you for joining us.
08:05Thank you for joining us.
08:37Thank you for joining us.
08:43Thank you for joining us.
08:53Thank you for joining us.
09:23Thank you for joining us.
09:28Thank you for joining us.
09:43Thank you for joining us.
09:52Thank you for joining us.
09:55Thank you for joining us.
10:08Thank you for joining us.
10:11Thank you for joining us.
10:13Thank you for joining us.
10:16Thank you for joining us.
10:17Thank you for joining us.
10:26Thank you for joining us.
10:39nga-tong-tong,
10:40ma-dawad ra ni sa mama.
10:42Ma-dawad ra ni sa mama.
10:43Love me na,
10:44God,
10:44kung makakita na sa apok.
10:47Naan mo ginang word na to,
10:49tipik na ginaba nga,
10:50sige na lang.
10:51Sige na lang.
10:53Makadungog na gitana.
10:54So, kana na ah.
10:55Dawaton ra ginna
10:56ang imo,
10:58inyuhang relasyon
10:58sa imong ninang.
11:00But expect na,
11:01sa sugod,
11:02kiwaw.
11:03Nga,
11:04masuko na sila.
11:05Kanang masuko siya.
11:07Kaila in man,
11:08kanawon,
11:09tungon sa atong kultura.
11:12So,
11:13mauna,
11:14expect na,
11:16kineng,
11:17kuwan ka nang
11:18murasag masuko,
11:19murag malain siya.
11:21Kaya,
11:21ang Godparent lagi,
11:23kuwan man,
11:24kanaganing,
11:25ang ninang o ninong,
11:27murag
11:28atong
11:29ginikanan.
11:30Kiwaw mo ginay tumung yun.
11:32Maw mo nang
11:32pagpangugos,
11:33dili tungod kay
11:35magpadaghanay o ninong,
11:36o omnog,
11:36magpadaghanay o,
11:38kineng ninong o ninang,
11:39niya magpatasanay sa,
11:41ihi sa,
11:42kanabang,
11:43kuwan ba,
11:44minsek minakangilingig,
11:45ng ninong o ninang,
11:48sa nagpakugos.
11:49Ang uba na na,
11:50influence mo,
11:51nang tanahon.
11:52But,
11:52ang tinudanay,
11:53gindi,
11:53ay nga,
11:53dun ay,
11:55mo,
11:55kuwan no,
11:56mo act as,
11:56second parents.
11:58In kaso,
11:59dun ay daw tang may tabo.
12:00Dun ay makapuli.
12:02So,
12:03sa,
12:05pagpakigmin niyo,
12:06sa imuhang,
12:07igso,
12:09wala na'y,
12:10kuwan,
12:10wala na'y,
12:11religious nga,
12:12kuwan,
12:13ka impediment,
12:14o babag.
12:15Samot na kung legal.
12:16Sa itong legal nga,
12:18kuwan,
12:18wala mang gina siya.
12:19Ang gideliragot sa,
12:21legal no,
12:22pagpangasawa,
12:23pagpamana,
12:24o,
12:25kining,
12:26first cousin.
12:28Kung,
12:30sa to,
12:31apat,
12:31third degree,
12:32ag consanguinity.
12:34Third degree cousins,
12:35third,
12:36no,
12:36o,
12:37third degree cousins,
12:38gili,
12:38third cousins,
12:39third degree cousins,
12:40gidelirin na siya.
12:41Ang,
12:42sa simbahan,
12:43sa ako ng nebawan,
12:44kanang ninang o,
12:46ang,
12:46kining godchild,
12:47kanang kinugos,
12:48gidelirin.
12:49Ninong o godchild,
12:50gidelirin na siya.
12:52Sa akong nebawan,
12:53but,
12:53you can consult bis bis bis sa,
12:56pare,
12:56kanang mga suhito,
12:57kayo nga pare,
12:58sa canon law,
12:59kay,
12:59mas may na,
13:00mong consulta,
13:00gidelirin ka ba,
13:01mamimuhan,
13:01pero,
13:02sa akong nebawan lagi,
13:03o,
13:04kira gidelirin na.
13:05O, kira gidelirin na.
13:06Ang problematic lang,
13:08gidelirin is,
13:09ang perception ba,
13:11kining,
13:12inyuhang family,
13:13na,
13:13ang imong,
13:14gipang,
13:15kuhan,
13:16gihimong partner,
13:17o,
13:17possible,
13:18mahimong asawa,
13:19mao ang imuhang,
13:21igso,
13:21anak sa imong ninang,
13:23maorgin na.
13:23So,
13:24naas kultura,
13:25ang,
13:25dako-dako,
13:26ang problema.
13:27Kay,
13:27bisang to,
13:28itugot na sa simbahan,
13:30itugot na sa,
13:32kuha na to,
13:32gobyernong sibil,
13:34kung,
13:34kaya wala man na mabotang,
13:36malatid sa balaod,
13:37kung wala ganisa balaod,
13:39sa to pa,
13:39wala na ilabot.
13:40So,
13:41okira na siya.
13:42So,
13:44hindi hata mag-abot sa kultura.
13:47Hindi hata mag-abot,
13:48anak.
13:49Sa aspeto sa,
13:51kuhaan,
13:51kiniganing,
13:55aspeto sa,
13:56legal,
13:57ari nata sa iyang pagkatinunan.
14:01Mahimo ba,
14:02na,
14:04mataktak siya pagka,
14:05kuhaan,
14:06mataktak siya pagkatinunan.
14:09Kung,
14:10mahibauan na,
14:11singgol siya ng,
14:13mabdos,
14:14no,
14:14dili.
14:15Nidili yun.
14:17Kay,
14:18ubosa polisiya sa Department of Education,
14:21ang,
14:23mabdos na isadyanti,
14:25gitugtan,
14:26sa pagpadayon sa iyang pagtungha.
14:29Unya,
14:30kipaabot pagitgani,
14:31nga ang,
14:32iskwalahan,
14:33mohatat pagit,
14:34nag-suporta.
14:36Kanabang,
14:36ang,
14:37ang attendance,
14:37flexible,
14:39unya,
14:39doon na pag,
14:39alternative nga,
14:41modes of,
14:43kanang,
14:43sana,
14:43studying.
14:45Kung,
14:45gikinanglan,
14:46palitan,
14:46dako na kay tiyan,
14:47kanang,
14:48gabi na ka ng mga nakay na,
14:49eight months,
14:50padongs,
14:50nine months,
14:52magliso,
14:52nag-inap,
14:53isang galing seven months,
14:54gani.
14:54So,
14:56gikinanglan,
14:56ang,
14:57suporta,
14:58kinalan,
14:58ihatag na sa tunghaan.
15:00So,
15:00dili sila,
15:02makasayon-sayon.
15:04Sa private schools,
15:05kung naaman na sa private,
15:07no,
15:07nga university,
15:08o,
15:08schoolahan.
15:10Although,
15:10doon ay autonomy,
15:11sagad sa mga,
15:14simba,
15:15kwan,
15:15kining,
15:16tunghaan nga,
15:17iya sa simbahang katuliko.
15:19Tinood,
15:20naasal ay autonomy,
15:21but they cannot steal,
15:23kanabang,
15:24wag buot-buot lang sila,
15:26pagtaktak sa kwan,
15:28pagtaktak,
15:29kanaganing,
15:31satinunan,
15:32nga,
15:33mabdos,
15:34sa kaso ni mo,
15:35sa imahong igso.
15:37Kay mahimo na,
15:38nga,
15:39kaning,
15:40bisantood,
15:40kung doon na sila,
15:41ikod agkandak,
15:43nga,
15:43labots morality.
15:46Ang mga tunghaan,
15:47gikinanglan,
15:48nga magmainampingon,
15:49sa pagpatuman in it,
15:51doon ay kaso sa buhol,
15:52maistra to ha,
15:53maistra to,
15:54gitaktak sa trabaho.
15:56But ang Korte Suprema,
15:58ni Ingon,
15:59ang Korte Suprema nga,
16:01walay,
16:01walay gahom,
16:02walay katungod,
16:03ang tunghaan sa pagtaktak,
16:06agtong nga maistra.
16:07Nga naman,
16:08single man,
16:09single po d'ang kwan,
16:10single po d'ang papa,
16:11single ang ganang,
16:12ang maistra.
16:13So,
16:14consenting adults,
16:15no?
16:16May reklamo,
16:17wala po d'ang reklamong ginikanan,
16:19so,
16:19nga naman,
16:20so,
16:20gipabayad ang tunghaan,
16:23gipabayad ang tunghaan,
16:25gipakuhan gin sila nga,
16:26dili mahimo,
16:27nga sa'yo nga nagtaktak,
16:29kani,
16:30isa d'yang tema ni,
16:31dili man ni maistra,
16:32ang maistra,
16:32mas taas nag-level,
16:34Kung moral issue man,
16:36ang maistra,
16:38maugyad untay kuhan,
16:40maugyad kanaganing,
16:42sumbanan,
16:43sukdanan sa moralidad,
16:45isa d'yang tema ni,
16:46samot na.
16:47So,
16:48ang,
16:49sa una,
16:50ang batasan,
16:51ako'y nasugatan,
16:52nga case po,
16:52daddy,
16:54sa amung panahon,
16:55gi-advisean lang,
16:56itambagan ang,
16:58isa d'yante nga babae nga,
16:59sa hilom nga,
17:00undang lang sa iskwela,
17:02day,
17:02kaya nang,
17:03di man mahimu,
17:04kaya,
17:04kuhan ba ya,
17:05lain kay,
17:06hilaad kayo,
17:07tanahon.
17:07Pero,
17:08karong panahon na,
17:09mag-amping ng mga iskwelahan,
17:11kaya mahimu silang pailan o kaso,
17:13pailan o reklamo.
17:16So,
17:17lugay,
17:18bisan pag na ay,
17:20policy,
17:21ang,
17:22kuhan,
17:23ang,
17:24tunghaan ni anak,
17:26but,
17:26gikinhang lang yun na,
17:27mahimu ragin silang ireklamo,
17:30kaya,
17:31sa right to education,
17:33o katungod sa pag,
17:34edukar,
17:35pag,
17:36pag,
17:36pagtungha.
17:38Dun ay,
17:39sa itong balaod,
17:40giprotektahan ang discrimination,
17:42giprotektahan ang mga tinunan,
17:44batok sa discrimination,
17:46including na,
17:47sa,
17:48kining,
17:50pagmabdos,
17:51no?
17:52So,
17:53even if social stigma exist,
17:55formal systems,
17:56creating,
17:58increasingly,
17:59protect,
18:00pregnant students,
18:02nagprotekta siya,
18:03na nalipod siya,
18:04so,
18:05in the past,
18:06ito,
18:06sa kakaraas ang panahon,
18:08ito,
18:09nangaging katuigan,
18:10daganang katuigan,
18:12hunghungan rin na,
18:13ang kanang mga isadyanti,
18:14ng,
18:14mabdos,
18:15na day,
18:17kining,
18:18pwede ba,
18:18kanang undang lang sa kag-eskwila,
18:20kay mabdos man ka,
18:22na kanay sa taong mga,
18:23kuat,
18:24magandang mga isadyanti,
18:25na inosinte kayo,
18:26niundang lang sab,
18:28na ingni-unyan na lang balik day,
18:29o nag-humanay ang panganak,
18:31pero,
18:31di na gidayo,
18:32mahimu di eh,
18:34pisan pagka na ganing,
18:35kuhang,
18:36kining,
18:36dun eh,
18:36palisi ang tunghaan ni ana,
18:40so,
18:40unsa may buhaton,
18:42bisbi,
18:42unsa ay buhaton,
18:43kung mo abot mo na,
18:45kalma lang,
18:47niya,
18:48kindi ganing,
18:50ipaingon sa imuhang igso,
18:52ang school administration nga,
18:56pasuwata,
18:58pagpasuwata,
18:58pagpasuwat,
18:59i-address nga to si Iaha,
19:02maghingalan na ng palisi,
19:04niya,
19:05dun na ba'y palisi,
19:07niya na ang tunghaan,
19:08pero sagad sa,
19:09kanaganing,
19:10I don't know,
19:10i-practice ba din sa umang mga tunghaan,
19:12but,
19:12sa mga sa una,
19:13sa college ko,
19:14naagid ng handbook,
19:16no,
19:16sa tinunan,
19:17naagid ito ang tanang palisi,
19:20pero,
19:21wana magpasabot,
19:21nga ang kanang palisi,
19:23lig kwa na na,
19:24kwa na na,
19:25kwa na na,
19:26kwa na na,
19:26kwa na na,
19:26kwa na na,
19:28pinagis palisi,
19:28makaabuso na lang sa umang tunghaan,
19:30kung naa maganin ng pregnancy,
19:32mahimog ya po na,
19:33na,
19:34kining,
19:35ma-question legally,
19:37atos corte.
19:39So,
19:40kahuman,
19:40pag-request o greeting notice,
19:42kung,
19:44nimando sila nga,
19:45paundangon o giskuila,
19:46ang imung igso,
19:47bisbi,
19:48kay,
19:49kung anuman yun,
19:50kaya na ganing,
19:51mahimog mo gina nga,
19:52question nun.
19:54Nga,
19:55ipahipos ang,
19:56kung ano,
19:56ang kining mga dokumento.
19:59O niya,
20:00itik notepod ang,
20:02pagkigsulti,
20:03sa mga,
20:05maestro,
20:05maestra,
20:06o administrators.
20:08Nga,
20:08dunay text messages,
20:09emails,
20:10o greeting notices,
20:11ipakip gina,
20:12kaya magamit gina,
20:14sabisan unsang,
20:15ng legal aspect.
20:17Appeal na ng mga pizza,
20:19ngaan sa mga taong na-involve,
20:21ang nang conversation.
20:24Kay,
20:25kung gikinanglan man gani,
20:27mahi mo nang ipasaka nga to sa corte,
20:30ang kanangkuhan,
20:31ang kanaganing,
20:33kung makahukuman,
20:34ang mureklamo mo.
20:36Labi na nga to,
20:37deep ed,
20:38kaya labi na kun ang tunghaan,
20:40public,
20:41pampublikong tunghaan.
20:43Kanya,
20:44paking istoryahe una,
20:46ang school administrator,
20:47o diba ang principal?
20:49Iklaro,
20:50ang,
20:52polisya sa Department of Education,
20:55nagmando,
20:56nga,
20:57ang bisan,
20:58ang mga,
20:59magdos,
20:59nga mga tinunan,
21:01gikinanglan nga,
21:02mupadayon sa pagtungha,
21:03mutiwas,
21:04sa ilang pagtungha.
21:06So,
21:06muna,
21:07kung dili man yun sila mutuo,
21:10file complaint,
21:11atos deep ed,
21:12if possible,
21:13nga to put sa hukumanan,
21:14sa korte,
21:15aaron,
21:16makuang gina,
21:17mapanalipdan ang iyong katungod.
21:18Muna,
21:19ibuhaton niyo,
21:19bisbeha,
21:22nangos deep ed,
21:23na at the same time,
21:24kung gikinanglan,
21:25mangyod,
21:26o atos korte.
21:28Aaron,
21:30ang deep ed,
21:31makaimbestigar sa tunghaan,
21:33o niya,
21:35maka-accommodate
21:36sa imong igso.
21:38Kani,
21:39imu ning buhaton,
21:40ang imu ning buhaton,
21:42kung kanamang ganing,
21:44ang imong igso,
21:46paundangon o iskwila,
21:48tungod kay Mabdosya.
21:50Basta kay,
21:51dunay katungod,
21:52ang katungod,
21:53dunay katungod,
21:54ang imong igso,
21:56nga mo iskwila,
21:56mupadayan sa pagtungha.
21:58Walay katungod,
21:59ang tunghaan,
22:00sa pagbabags,
22:01ang tinguha,
22:02nga mo iskwila.
22:04Mupadayan sa pag-iskwila,
22:05bisan Mabdosya,
22:06bisan wala pa mo makasal.
22:09Anyway,
22:09single mo mo pulos,
22:10huwag mo mo sabod.
22:12Ang sabod,
22:13kultura,
22:14raman ka na,
22:14ang ginikanan,
22:15wala makahibaw.
22:16Pero,
22:17kung lapas na ni,
22:18sa 25 years old,
22:19ang imuang igso,
22:21wala na ni,
22:22magkuhan,
22:23kining,
22:24magkinanglan,
22:24o kining parental advice,
22:27not ni,
22:27delay ka ng parental consent,
22:29kaya sa 21 below mo na,
22:3118 to 21.
22:32Kung 25 na kaabab,
22:34wala na ka magkinanglan,
22:35o parental advice,
22:3621 to 25.
22:39So,
22:40mauna,
22:41ang inimong buhatod mo ito,
22:43pagpangandam lang yun,
22:43na i-documented,
22:45Ignacia Visby,
22:46kung mauman,
22:47God,
22:47gani na.
22:48Pero,
22:49I doubt,
22:50kay,
22:50ang mga iskwilaan ron,
22:52nahibaw na ginsila.
22:53Magkintol lang gani,
22:54sa una,
22:55panahon na mo,
22:56sa yun,
22:57sayon rana,
22:57ang pagpangasabak,
22:58isa dyan te.
22:59Pero,
22:59karun,
23:02delay na,
23:02kay child abuse na.
23:04So,
23:05manampingo na kayong iskulahan.
23:08Unya,
23:08mahimong rasagkag,
23:09magpatabang pod,
23:10sa,
23:10kining,
23:12mga rights advocates,
23:14no,
23:14tauhanong katungod.
23:16Wisan ganit,
23:17sa Commission on Human Rights,
23:18mahimong kang mudangop.
23:20Mahimong mudangop mo,
23:21kamo wis-wis,
23:22sayung mong igsok.
23:23So,
23:24kana lang,
23:25ang kultura,
23:28maorgay babag.
23:31Unang babag,
23:32but delay good,
23:33not necessarily,
23:34na lifetime na babag.
23:36Initial lang na,
23:37reaction sa iyang,
23:39sa iamong ninang,
23:40na,
23:41nagkirelasyon mo sa iyang anak,
23:42niya,
23:43nimabdos pa good.
23:44Possibly,
23:45masuko siya kay naan,
23:46ang guna sa itong kultura.
23:48Parti sa tunghaan,
23:49ayaw mo kabalaka kay,
23:50delay good na,
23:52kaninyo yung kahadlok,
23:53di good na,
23:54tinggalin ma,
23:54di good na,
23:55mahitabo.
23:56Kung mahitabo,
23:56mong good,
23:56gani,
23:57doon ay mga legal remedy,
23:59legal na mga lakang,
24:00na inyo,
24:01na mahi mo,
24:02sa imuhang igso,
24:04this be.
24:04So,
24:05maura na,
24:05muna ingon yung timanan.
24:07Dinilan takutob,
24:08wala namang tayo panahon,
24:09unya,
24:09katong mga,
24:10manguli in town,
24:12pag-amping ta,
24:13sa itong pag-uli,
24:14labi na giyon,
24:15nasa probinsa,
24:16nagpuyo,
24:17nagpuyo,
24:18mag-ampo,
24:19sa dilipamugikan.
24:21Kining inyong,
24:24alagad,
24:25inoy kulas,
24:26maing hapon na itong tanan.
24:31Muziek.
Comments