00:00Macaristan'da 16 yıldır iktidarda olan ve pek çok konuda Avrupa Birliği'yle çatışma içerisinde bulunan
00:07Viktor Orban'ın partisi Macar Yurttaş Birliği seçimleri kaybetti.
00:12Ve daha önce aynı parti içerisinde siyasete atılan TİSSA, Saygı ve Özgürlük Partisi de
00:20aşağı yukarı tam neticeyi göremedim ama anayasayı değiştirebilecek şekilde
00:273'te 2 çoğunluğu şu an itibariyle Macar Parlamentosu'nda sağlamış durumda.
00:32Kesinleştiği zaman onu görebileceğiz.
00:36Şimdi baktığımızda Macaristan'ın seçim sistemi birinci seçmenlerin birinci düzeydeki dar bölgede
00:45106 tanesi belirleniyor.
00:47Mahkeye kalanları ulusal çerçevede belirleniyor.
00:50Birinci düzeydeki seçmenlerin belirlediği bölgelerde yeni kurulan bu Saygı ve Özgürlük Partisi
01:01aşağı yukarı büyükçe bir kısmını kazanmış durumda.
01:04Tabii bunun yansımaları olacak.
01:06Çünkü Macaristan Avrupa Birliği içerisinde büyük ölçüde sorun çıkaran bir ülke olarak kabul ediliyor.
01:14Mesela en son Ukrayna'ya Avrupa Birliği 90 milyar euro tutarında bir destek sağlama konusunu
01:23müzakere ederken Macaristan bunu bloke etmişti ve daha sonra uzlaşma şu şekilde sağlanmıştı.
01:30Macaristan bu proje içerisinde yer almayacak fakat kararın alınmasını da engellemeyecek.
01:36Baktığımızda Rusya'nın ve ABD'nin güçlü biçimde Viktor Orban'ın iktidarının devamı vehinde ağırlık ortaya koyduğunu görüyoruz.
01:48J.D. Vance kısa bir süre önce Putapeşli'ye gitti ve Viktor Orban'a destek açıklaması yaptı.
01:56Başkan yardımcısı nereye gittiyse orada aslında tersine gelişme yaşanıyor.
02:01Papa Francis'i daha önceden ziyaret etmişti ve kısa bir süre sonra Papa Francis hayatını kaybetti.
02:10Macaristan'da yine kendisinin desteği pek işe yaramadı.
02:16Muhalefet lideri kazandı.
02:18İslamabad'da belki biraz sonra konuşacağız bir müzakere başladı.
02:24Bu müzakerelerde ABD adına heyet başkanlığı görevini yürüten J.D. Vance burada da sistemin tıkanmasını, çökmesini, müzakere sürecinin tıkanmasını sağladı.
02:37Şimdi bunun yansımaları Avrupa Birliği içerisinde acaba ne tip gelişmeleri kapı aralayacak diye baktığımızda
02:44bir kez uzunca bir süre Avrupa Birliği kararlılma mekanizmasını bloke eden ülkeler bakımından bir negatife dönüş söz konusu olacak.
02:57Yani burada Macaristan Rus yalnız olarak görülüyor idi ve Avrupa Birliği yaptırımlarına katılmamıştı.
03:06Rusya doğal gazını temin, tedarik ediyordu.
03:10Bir diğer ülke bu kategori, bir diğer ülke Slovakya belki önümüzdeki zaman diliminde bunun Slovakya'ya yansımalarını da göreceğiz.
03:19Dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna'ya aktarılması konusuna da Macaristan muhalefet ediyordu.
03:28Baktığımızda bir diğer muhalefet eden ülke Brüksel, Beçika çünkü Beçika bunun faturasının günü geldiğinde kendi ülkesine kalacağı kaygısıyla hareket etmişti.
03:43Avrupa Birliği adına yani görüş ayrılıklarının ortadan kalkması, yekpare yekvücut bir yönelimin net hale gelmesi bakımından emniyet taşıyor.
03:54Öte taraftan Avrupa içerisinde aşırı milliyetçi siyasi hareketler bakımından da bir dönüm noktası olabilir.
04:05Baktığımızda bir takım ülkelerde hakikaten daha önce marjinal olan siyasal partileri güçlendiğini gördük.
04:11En favori şu an itibariyle bu kategorideki ülke Fransa orada ulusal cephe bu parti adını değiştirdi.
04:21Fakat güçlü bir toplumsal tabanı var. Bu tabanı genişletti.
04:26İtalya'da zaten aşırı sağcıların iktidarı söz konusu.
04:31İtalya'nın kardeşleri partisi seçimde iş başına geldi.
04:34Meloni Avrupa'nın değişik ülkelerinde giderek etkisi nüfuzu artan aşırı sağ eğilimli Avrupa kuşkucusu siyasal partiler var.
04:44Bir geriye dönüşün yani Avrupa adına bu negatif durumun ortadan kalkmasının başlangıcı olabilir.
04:50Macaristan seçimleri diye düşünüyorum.
04:53Ben 16 yıllık bir politikanın Avrupa'daki küreselciler diye adlandırılacak ekibin ya da Avrupa merkezi yaklaşımın bir sonucu desteği.
05:04Şimdi Viktor Orban Rusya ile de arası çok iyiydi.
05:09Hatta Ukrayna Rusya Savaşı'nda 2011'den bugüne kadar Avrupa Birliği'nin de görüşten 48 dosyadan 21'ine veto etmişti.
05:1821'ini veto etmişti.
05:20En çok veto öden ülkeydi.
05:22Bu ne anlama geliyordu?
05:23Avrupa Birliği politikadan uygulanamaması anlamına geliyordu ki Avrupa Birliği parlamentosunda bir ülkenin veto hakkını kullanması oy birliği esasına dayandığı için
05:35o politikanın uygulanamaması anlamına geliyordu ki Ukrayna'ya yapılacak yardımların da Avrupa kısmına burada önünü kesen Viktor Orban politikalarıydı.
05:46Yine Viktor Orban'ın Trump'la çok büyük yakın ilişkisi vardı.
05:52Özellikle dostlukları vardı.
05:54Trump da işte bunu destekledi.
05:56Viktor Orban'ı rense yollayarak 7 Nisan 2026 tarihinde oradaki seçim kampanyasını destekleyerek Viktor Orban'a açık destek verdi.
06:07Ama bu destek ters etti.
06:08Özellikle Macaristan'da ki Madyar'ın burada seçimi kazanması açık farkla kazanmasının burada etkisi çok fazla.
06:18Çünkü Avrupa'da özellikle kıta Avrupa'sında ABD'nin ya da özellikle Trump'ın politikalarına karşı bir tepki büyüyor.
06:26Mesela Fransa'da bu çok büyük bir tepki var.
06:29Macron'a olan yaklaşımı, Groenland olayı bu da Avrupa'da çok büyük bir tepkiyle karşılaşıldı.
06:35Yine bir Rusya-Ukrayna savaşını Avrupa'nın kucağına bırakıp çekilip gitmesi ABD'nin Avrupa'da oldukça büyük bir tepkiyle karşılandığı için
06:46Macaristan'daki Viktor Orban'ın hem Rusya yanlısı politikaları Ukrayna'ya yapılacak yardım paketlerini veto etmesi hem de Trump yanlısı politikalar
06:56Viktor Orban'ın 16 yıllık politikalarının sonunu getirdi diyebiliriz.
07:00Şimdi Madriar kimdir? Madriar da Viktor Orban'ın partisinde siyasete başlamış.
07:05Eşi onun zamanında Adalet Bakanlığı'nın görevine bulunmuş bir kişi.
07:09Dolayısıyla buradan hareket ettiğimizde aslında siyasi diye bahsede pek bir farkları yok.
07:15İkisi de Avrupa'nın, Macaristan'ın sağ partileri, milliyetçi partileri diyebiliriz, partilerden yana.
07:22Ancak buradaki gelişmeler Viktor Orban'ın Rusya yanlısı politikaları ve Trump dostu olmasının seçimi kaybetmesinin temel aktörlerdir diyebiliriz, sebeplerdir diyebiliriz.
Yorumlar