00:00Peki, Türkiye, biz dayanıklı olduğuna inanıyoruz ve bunu da geçen sene ispatladık, bu senede ispatlayacağız.
00:11Hatırlarsanız, 2025'te tabii ki hem içeride hem dışarıda çok önemli şoklarla karşı karşıya kaldık.
00:21Ve özellikle geçen sene ticaret savaşlarının yarattığı, piyasalarda yarattığı hareketlilik, volatilite, daha önemlisi risk iştahında yarattığı tahribat, sonra 12 günlük
00:38savaş, geçen sene önemli bir kuraklık da yaşadık.
00:41Bütün bunlar geçen sene önemli gündem maddeleriydi.
00:48Ama biz geçen seneki şokları programda çok önemli kayıplar yaşamadan atlattık.
00:59Yani tabiri caizse program kendisini kanıtladı, rüştünü ispat etti.
01:04Yani 2023 ortasından bu yana uyguladığımız program aslında Türkiye'nin makroekonomik temellerini sağlamlaştırdı, dayanıklığını arttırdı ve geçen seneki şoklarla baş
01:18edebildik.
01:19Peki, bu savaşın etkilerini rakama dökecek olursak, şöyle söyleyeyim, yılbaşından bu yana ortalama petrol fiyatı bugün itibariyle yaklaşık 81 dolar.
01:34Eğer vadeli piyasalara bakarsanız, yani futureslara bakarsanız, orada da görülen petrol fiyatı yılın tamamı için ortalama 81 dolar.
01:46Biz eğer 81 doları baz alırsak, 80-81 doları baz alırsak, bizim orta vadeli programa göre enflasyon yaklaşık bir 3
01:58puan daha yüksek seyredebilir.
02:01Bu dolaylı ve doğrudan etkileri içeriyor.
02:05Biliyorsunuz bizim orta vadeli programda petrol fiyat öngörümüz 65 dolardı.
02:1380 dolar demek, 15 dolarlık etki demek.
02:16Özetle çerçeveyi öyle oturtalım.
02:19Cari açığı biz %1,5'un altında öngörüyorduk.
02:23Şimdi yaklaşık belki bir puan kadar yükselebilir.
02:28O da yönetilebilir görüyoruz.
02:30Yani onu da yönetilebilir görüyoruz.
02:32Büyümeyi biz %4 civarı öngörüyorduk.
02:35Şimdi belki yarım puan, bir puan daha düşük olabilir.
02:40Bütçe açığını biz %3,5 olarak öngörmüştük.
02:44Belki yarım puana kadar, yani 40 baz puan kadar daha yüksek olabilir.
02:50Ama benim buradaki mesajım şu.
02:53Bütün bu etkiler yönetilebilir.
02:58Dolayısıyla programı rayından çıkartmaz.
03:01Programı etkiler, programın süresini uzatır, sonuç alma anlamında.
03:07Ama dolayısıyla bugünkü ana mesajım bu.
03:11Yani biz bu programı önceliklendirdik.
03:15Burada kararlıyız.
03:18Bu önemli bir şok.
03:19Ama bu şoku yönetilebilir görüyoruz.
03:23Özel sektörün, yani hem real sektör hem finans sektörün toplam borçluluğuna bakarsak,
03:30geçmiş şoklara oranla yine Türkiye'de toplam borçluluk düşük.
03:35O nedenle de biz bu şoku en az sararla atlatabileceğiz.
03:43Ve ülkemizi yeniden güçlü bir şekilde konumlandırabileceğiz.
03:50Tabii bu şokun başlangıcında özellikle uluslararası rezervler anlamında önemli bir tampon inşa etmiştik.
04:01Yani rezervlerimiz oldukça yüksek bir düzeydeydi.
04:05Bu savaşla birlikte risk iştahında bir düşüş oldu ve Türkiye'de bir miktar sermaye çıkışı oldu.
04:12Şimdi geri geliyor ateşkesle birlikte.
04:15Bir miktarda içeride firmalarımızdan, vatandaşlarımızdan sınırlı da olsa bir döviz talebi oldu.
04:23Neden?
04:24Çünkü sermaye yeterlilik oranı şu anda %17 civarı.
04:29Bugün bir çalışma okudum.
04:32Yani bir tahmine göre vatandaşlarımızın yastık altındaki döviz miktarı 640 milyar dolar civarı tahmin ediliyor.
04:44Yani bu sistemde olsa tabii sistemin kırılganlığı çok daha az olurdu.
04:50Ama bizim vatandaşın tabii ki altın ilgisi tarihi bir ilgi.
04:55Maalesef sistem dışında olduğu için bizde tabii ki özellikle sermaye piyasaları,
05:03bankacılık sisteminin büyüklüğü itibariyle aslında sistem olduğundan daha zayıf görülüyor.
05:10Çünkü sistem dışında maalesef ciddi birikimler var altın ve döviz bağlamında.
05:18Şimdi biz bütün Türkiye'deki sanayi bölgelerini, üretim üstlerini demir yollarıyla limana bağlamak istiyoruz.
05:27Bu önemli bir proje.
05:28Sanayinin rekabet gücünü kalıcı bir şekilde arttıracak.
05:32Ve biz burada ciddi yatırım yapacağız.
05:34Yani önümüzdeki 20 yılda en az 70 milyar doları biz en az demir yollarına yatırım yapacağız.
05:43Ve temel hedef dediğim gibi yük taşıması olacak.
05:48Şimdi tabii ki terörsüz Türkiye'den de bahsettim.
05:53Biliyorsunuz Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi şu anda yani yine tedarik zincirleri yeniden şekillenecek.
06:01Yeni enerji koridorları belki Katar'ın elencisi yerine Katar'dan boru hattıyla Suudi Arabistan,
06:12Suriye üzerinden belki Avrupa'ya Katar'ın gazını biz Avrupa'ya sunabileceğiz.
06:17Belki Kazakistan'ın, Türkmenistan'ın yani özellikle Türkmenistan'ın doğal gazını petrol boru hattıyla Avrupa'ya sağlayacağız.
06:26Belki tekrar söylüyorum Irak yeniden düşünür ve şu anki petrol hattını kuzeydeki Türkiye üzerinden geçen hatta bağlar ve böylece Basra
06:39'ya bir alternatif çıkar.
06:41Yani şunu anlatmaya çalışıyorum.
06:43Türkiye bütün bu enerji arz güvenliğinde önemli bir koridor.
06:49Şunu söyleyeyim, bu türden uluslararası konferanslar çok değerli.
06:57Çünkü beyin fırtınası yapma fırsatımız oluyor.
07:00İyi ki sabah erkenden gelmişim.
07:03Filip'i tekrar görme ve onu dinleme fırsatı buldum.
07:07Çünkü G20'de beraber yakın oturuyorduk, yan yana oturuyorduk.
07:11Ve hakikaten çok güzel bir çerçeve çizdiler, çok güzel bir perspektif verdiler.
07:18Şimdi eminim bundan sonraki paneller de çok faydalı olacaktır.
07:23Ben size çok verimli iki gün diliyorum.
07:26Ve tekrar bu konferansın, bu istişarelerin ülkemiz için, dünya insanları için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.
07:35Hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.
Yorumlar