- 21 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Genelde enerji fakiri veya enerjide dışa bağımlı ülkeler bu işten daha çok etkilenir gibi algılanıyor ama aslında yaşanan dünyadaki bir
00:08enerji güvenliği sorunu.
00:09Yani enerji güvenliği, arz güvenliği, talep güvenliği ve iletim veya transportation güvenliği ile alakalı bir konudur.
00:17Yani bütün bunların hepsi bir araya gelince enerji güvenliğinden bahsedilir.
00:20Bizim gibi ülkeler için yani enerjide dışa bağımlı ülkeler için arz güvenliği önem arz eder, tedariğinizi sağlamanız önemlidir.
00:28Ama örneğin petrol zengini ülkeler için de talep güvenliği önemlidir.
00:33Bu ne zaman karşımıza çıktı?
00:35İşte pandemide karşımıza çıktı.
00:36Pandemide bir talep krizi yaşadı dünya.
00:39Yani talep yoktu çünkü işte ekonomiler kapanmıştı.
00:42Hepimiz evimizdeydik.
00:43Dolayısıyla onun getirdiği bir talep eksikliği ve hatırlayın Nisan 2020'de petrol fiyatı eksi 37'lere düştü.
00:55Yani birileri size petrolü almanız için üzerine para veren bir duruma geldik.
01:01Ama o pandemiden çıkışla beraber bu sefer arzda bir güvenlik sorunu oldu.
01:05Çünkü ülkelerin petrol üretimine geri dönmesi zaman aldı.
01:08Ve petrol 120 dolarla aynı WTI endeksi 122 dolarlara çıktı.
01:14Yani eksi 37'den 122 dolara iki sene içerisinde yaşanan büyük bir volatilite var.
01:20Büyük bir kırılganlık yaratıyor bu.
01:21Şimdiki sorun şu anda henüz talep tarafında bir kriz gözükmüyor ama ciddi bir arza kısıntı var.
01:30Arz krizi yaşıyoruz.
01:32Ve de tabii petrolün veya enerjinin güzergahta geçişiyle alakalı sıkıntı yaşıyoruz.
01:40Yani transportation'da, iletimde problem yaşıyoruz.
01:42İşte Hürmüz'den dünya petrolünün %20'si akıyor, bugün akmıyor.
01:46Dünya'ya sunulan eğlencinin %20'si bugün artık Hürmüz'den geçemiyor.
01:51Dolayısıyla ciddi bir arz kriziyle baş başayız.
01:54Bizim ülke olarak pozisyonumuz burada şu, biz bu bölgeye bağımlılığımız en düşük seviyede.
02:02Biz buradan petrol, ham petrol alıyor muyuz? Alıyoruz.
02:05Suudi Arabistan ve Irak bizim iki tedarikçimiz.
02:08Toplam tedariğimizin yaklaşık şöyle söyleyelim, %15'i gibi bir miktar bu bölgeden alınıyordu.
02:16Ki bunun bir kısmı da bizim malum bir boru hattımız var Irak'tan Türkiye'ye.
02:21Irak'tan aldığımız petrolünün önemli bir kısmı da bu petrol boru hattıyla geliyor.
02:26Dolayısıyla bu bölgeye bağımlılığımız petrol de %10 yönetebileceğimiz bir seviyede.
02:33Doğalgaz'da ise herhangi bir doğalgaz alımımız yoktu.
02:38Elence'de bizim farklı tedarikçilerimiz var.
02:40Özellikle Batı tarafı, Amerika ile son yaptığımız anlaşmalar.
02:44Dolayısıyla böyle baktığınız zaman şu anda Türkiye'nin hamdolsun bir arzla alakalı, tedarikle alakalı bir sıkıntısı yok.
02:50Teşekkür ediyorum.
02:51Sayın Bakanım Avrupa'da bazı ülkelerin belli kısıtlamalara gittiğini görüyoruz.
02:55İşte Filipinler'de acil durum ilan edildi.
02:57Türkiye'de bir eşel mobil uygulaması ile aslında krizin ilk aşamasındaki şok çok güzel bir şekilde egal edildi.
03:04Ancak bugün fiyatlar dalgalanıyor ve gelecekteki belirsizlik.
03:09Türkiye açısından bu süreç siz bu tabloyu nasıl okuyorsunuz ve enerji güvenliğinden bahsettiniz ancak diğer taraftaki hareketlerle ilgili.
03:16Avrupa'da bazı ülkelerin veya dünyada bazı ülkelerin aldığı tedbirler, acil durum ilan eden ülkeler oldu Filipinler gibi.
03:23Esas itibariyle talebi kısmaya dönük, yani çünkü sonuçta buna eğer ürünü tedarik edemezseniz bir şekilde bunu yönetmeniz için mutlaka talebi
03:32kısmanız lazım.
03:33Tüketimi azaltmamız lazım.
03:35Dolayısıyla bu tarz tedbirler aldıklarını görüyoruz.
03:38Türkiye'de hamdolsun şu an için böyle bir sıkıntı yok.
03:40Ama işin bir de ciddi bir finansal etkisi var.
03:44Yani bu krizin getirdiği çok ciddi bir finansal etki var.
03:47O finansal etkiyle alakalı çok hızlı bir şekilde Eşel Mobil Sistemi'ne uygulamasına geçerek devlet ÖTV'yi şu anda motorinde
03:56sıfıra indirdi.
03:57Yani 13 küsur lira olan litredeki ÖTV şu anda sıfır.
04:01Dolayısıyla bu şekilde vatandaşlarımızın üzerine gelecek yükü, finansal anlamda, ekonomik anlamdaki yükü bir anlamda devlet üstüne almış oldu.
04:11Dolayısıyla burada böyle bir finansal tedbir alındı.
04:14Ama şu anda taleple alakalı, yani siz gidin işte oralarda 50 litre alabilirsiniz, daha fazla alamazsınız gibi bir şeye Türkiye
04:21'nin ihtiyacı yok.
04:22Hamdolsun ürünümüz var.
04:23Rafinerlerimiz çalışıyor.
04:26Dünyadan tedarikle alakalı da bir sıkıntı yaşamıyoruz.
04:29Dediğim gibi bu bölgeye olan bağımlılığımızın düşük olması sebebiyle.
04:32Merve Hanım buyurun.
04:34Efendim siz de değindiniz.
04:36Özellikle Irak, Türkiye boru hattına netleştirmek için biraz daha konuyu açmak için sormak istiyorum.
04:43Buranın kapasitesi ne kadar?
04:4418 Mart itibariyle faaliyete başlamıştı.
04:47Ve bunun akabinde yine bazısını açmak istediği, onarmak istediği ikinci bir hat daha var.
04:52Bu hattında faaliyete geçmesi söz konusu olur mu?
04:56Şimdi belki bu programda biraz da Yahya Bey'in seveceği konulara girebiliriz.
05:02Yani bu krizden, yani sizin sorunuz bunu aklıma getirdi.
05:06Bu kriz sonrası ne olacak yani?
05:09Yani bu kriz ve bu yaşananlar ümit ediyoruz kısa zamanda.
05:12Ama bitecek ve aslında yeni bir belki enerji mimarisi yeni bir sayfa açılacak.
05:19Burada ülkemiz için ne gibi fırsatlar, ne gibi gelişmeler olabilir, bölgede neler olabilir baktığınızda Irak petrol boru hattı bu anlamda
05:28önemli.
05:29Şimdi Irak petrol boru hattını biz burada geçmiş yayınlarda hatırlıyorum.
05:33İşte tahkim kararlarının açıklandığı dönemler oldu.
05:36İşte ilk petrol akışının başladığı dönemler oldu ama kısaca bu konuyu yani işin hikayesini biraz anlatmakta fayda var.
05:43Belki hatırlatmak bağımında.
05:45Şimdi Irak, Türkiye boru hattı esas itibariyle Kerkük petrollerini Türkiye'ye, Ceyhan'a, Ceyhan'dan dünyaya veya Ceyhan'dan Türkiye'deki özellikle Kırıkkale
05:54rafinerisine iletecek uzun bir petrol boru hattı aslında.
05:59Yani Ceyhan'dan sonrasında da Kırıkkale'ye kadar boru hattımız var.
06:03Ve 1970'lerde anlaşması yapılmış, 1970'lerin sonunda faaliyete geçmiş.
06:08Ve Türkiye olarak bizim 50 yıldır faal tuttuğumuz bir hattan bahsediyoruz.
06:12Bu hattın kapasitesi arkadaşlar 1,5 milyon varil.
06:16Yani günde biz 1,5 milyon varili buradan taşıyabiliriz.
06:20Dolayısıyla bu anlamda aslında ileriye matuf şunu söyleyebiliriz.
06:25Ve biz bunu defaatle dile getirdiğimiz konulardan biridir.
06:28Yani Irak'la maalesef merkezi hükümetle son 10-12 yıldır bir tahkim durumumuz var.
06:34Bu boru hattının tahsisi ve kullanımıyla alakalı.
06:38Fakat hep şunu söyledik.
06:40İki dost kardeş ülke.
06:42Bu coğrafyada yüzyıllardır yaşıyoruz.
06:45Sorunlarını dostane bir şekilde çözmemiz lazım.
06:49Dostane çözmek ve herkesin kazan kazanını dönüştürebileceğimiz bir şeyi yapmamız lazım.
06:56Bunun yolu nedir?
06:57Onlara şunu söyledik.
06:58Bu kayıtlar da var, yayınlar da söyledik, muhataplarımıza söyledik, yazılarımız da var.
07:04Ya Irak'ın 3-3,5 milyon varillik ihracatı var günlük.
07:09Şu anda bu durmuş durumda.
07:11Niye?
07:12Çünkü bütün ihracat esas itibariyle ağırlıklı hürmüz üzerinden gidiyor.
07:16Bizim onlara önerimiz şuydu.
07:19Irak-Türkiye boru hattını Kerkük'ten ki Irak tarafında kuzey bölümde hasarlanmış işte hem DAEŞ zamanı hem Körfez Savaşı zamanı vesaire
07:28filan.
07:29Dolayısıyla o hattı onaralım ve bunu Kerkük'ten Basra'ya kadar götürelim.
07:36Ve güneyden kuzeye doğru bir akış yapıp 1,5 milyon varillik günlük ihracatı biz farklı bir rotaya koyalım.
07:44Yani çeşitlendirme dediğiniz sadece bu ülkeden almıyorum, buradan alıyorum, bu şirketten almıyorum demek değildir.
07:50Aynı zamanda rota çeşitlendirmesi de çok önemli.
07:54Dolayısıyla bu boru hattını biz yıllardır şunu söyledik.
07:57Gelin bunu uzatalım ve bunu işler hale getirelim.
08:01Yani 1,5 milyon varillik günü de buradan petrol aksın.
08:03Bunun Irak'a faydası var.
08:05Dünya petrol piyasalarına faydası var.
08:07Türkiye'ye faydası var.
08:10Ama maalesef bu söylediklerimiz bugüne kadar karşılık bulmadı.
08:14İnşallah bu krizden sonra bu kriz herkesin biraz daha yani böyle şapkaya önüne koyup düşüneceği bir sürece bizi götürür ve
08:22burada bu projeleri hayata geçiririz.
08:25Başka projeler de var.
08:27Başka boru hattı ve altyapı projeleri var.
08:30Yine bizim Türkiye olarak gündeme getirdiğimiz örnek isterseniz yine Irak'a benzer Katar gazının boru hattıyla Türkiye'ye gelmesi, Türkiye
08:39üzerinden belki Avrupa'ya gitmesi.
08:41Düşünün şimdi elenci tesisleriniz vuruldu.
08:45Eğlenci ihracatınız yok zaten hürmüz hareket edemiyorsunuz.
08:49Bir boru hattıyla bir miktar gazın Türkiye'ye ve Avrupa'ya gittiğini düşünün.
08:55Bu önemli bir proje olabilir.
08:56Güvenli bir hat inşa ediliyor.
08:58Ve de size farklı alternatif bir ihracat yolu açıyoruz.
09:03Bunlar efendim muhataplarınızla konuşup olgunlaştırıp pişirdiğiniz bir şey mi bu yoksa şu anda fikir düzeyinde mi?
09:08Ya şöyle bunlar bizim bugüne kadar farklı şekillerde gündeme getirdiğimiz, muhataplarımıza da ifade ettiğimiz.
09:15Yine bence mutlaka gündeme gelebilecek bizim de çok üzerinde iddia ile durduğumuz Hazar geçişli bir Türkmen gazı boru hattı.
09:25Bu da yıllardır konuştuğumuz bir kondur.
09:28Biz şu anda yani geçtiğimiz yıl içerisinde Türkmenistan'dan gaz tedariğine başladık.
09:33Fakat İran üzerinden swap ile bunu yapıyoruz.
09:36Yani İran'a Türkmenistan gazı veriyor biz de İran sınırından bu gazı alıyorduk.
09:40Ama bunun doğrusu en ideal çözümlerden bir tanesi o gazın Hazar'ı geçerek Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye gelmesi.
09:49Dolayısıyla bu boru hattı şu anda önümüzdeki dönem için çok ciddi bir şekilde masada olmalı.
09:56Suriye normalleşiyor.
09:58Bir sene önce iki sene önce belki bunu konuşamazdık ama şimdi Suriye'deki petrol sahalarının petrolünün ITP'ye Irak-Türkiye boru
10:07hattına bağlantısı bir proje olarak önümüzde.
10:10Bunu da Suriyeli muhataplarımıza ifade ettik.
10:13Dolayısıyla o petrolün de ITP üzerinden Ceyhan'a akması mümkün olacak olabilir.
10:19Suudi Arabistan'a gittik Sayın Cumhurbaşkanımızla çok kısa bir zaman önce biliyorsunuz.
10:23Orada Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye, Türkiye bir elektrik iletim enterkoneksiyon projesini gündemimize aldık.
10:32Dolayısıyla yani ben inanıyorum ki bu süreçten Türkiye olarak biz, çünkü bu tezlerimizi biz yıllardır söylüyoruz.
10:39Yani enerji projeleri karşılıklı bağımlılık yaratan, karşılıklı kazan kazanı üretebilecek önemli projeler.
10:46İnşallah bundan sonra karar alma süreçlerine bu yaşanan kriz olumlu manada etki edecektir ve bu projeleri inşallah hayata geçiririz.
10:55Teşekkürler.
10:55Biraz Irak boru hattından bahsettiniz ama daha genel bir konuya girmiş olduk.
11:01Teşekkür ediyorum.
11:01Enerji Ağrı Müdürümüz Oğuzhan Bey buyurun.
11:03Şimdi Hürmüz'deki enerji krizi devam ederken vatandaşlarımızın da merak ettiği bir soru var.
11:09Bu kriz vatandaşlarımızın cebine yansıyacak mı?
11:131 Nisan'da elektrikle ve doğalgazla yeni tarife döneminde bir zam öngörüsü var mı?
11:18Olası bir zammın minimal seviyeye indirilmesine ilişkin ne tarz adımlar atılabilir?
11:23Evet şimdi şöyle biz yani bu soru bütün yayınlarda bana sorulan anlattığımız herhangi diğer konuların yani %90'ının aslında bir
11:33anlamda gölgede kaldığı ve günün sonunda manşet işte zam vardı yoktu neticelenen bir konu.
11:38Ve hep şunu söylüyoruz yani biz netice itibariyle Türkiye'de çok ciddi bir son 5-6 yıldır özellikle pandemiyle birlikte çok
11:46ciddi bir destek programımız var.
11:47Yani hem doğalgazla hem elektrik faturalarında vatandaşlarımızı desteklemeye devam ediyoruz hep edeceğiz.
11:53Fiyat düzenlemelerinde de küresel gelişmelere bakıp çünkü fiyatlar esas itibariyle bizim elimizde değil yani gerek petrol fiyatları gerek doğalgaz fiyatları
12:04küresel ölçekte belirlenen.
12:05Yani bugün Katar ben kardeşim benim enerji tesislerim vuruldu veya benim eğlence kargolarım hürmüzü geçemiyor dediği anda doğalgaz fiyatların Avrupa'da
12:14işte 600-700 dolarlara geldiği bir süreci yaşadık.
12:18Dolayısıyla bundan Türkiye'yi kurtarma şansımız çok fazla yok.
12:22Ama buna rağmen gelinen durum itibariyle yani etkileri de ne oldu derseniz şunu söyleyeyim.
12:28Bir dolarlık petrolün varilindeki artışın Türkiye'ye maliyeti 400 milyon dolar.
12:34Sadece bir dolar varil fiyatı artarsak yani bir anda böyle 60 dolarlardan işte 100 küsürlere geldi şimdi 100'ün altına
12:42geldi ama 30-40 dolarlık muazzam bir sıçrama yaşadık.
12:46Dolayısıyla bir dolar maliyeti 400 milyon dolar.
12:50Şu anda bizim doğalgaz ve elektrikte uyguladığımız destek programı yani elektrikte faturaların neredeyse %55'ini doğalgazda %45'ini 44'ünü
12:59karşıladığımız bir süreçte
13:032026 bütçesi için koyduğumuz KDV hariç yaklaşık 305 milyar liralık bir destek programımız var.
13:11Yani bu destekleri bu şekilde devam ettirmeyi planlıyorduk.
13:14Vatandaşın faturasına.
13:16Evet yani bu nasıl %45 oluyor işte 305 milyar bunun hazirinin üzerinde bir yükü var.
13:22Şu anda bu son gelişmeler bu gelinen fiyat şeyi devam ederse yıl sonuna kadar devam ederse bu rakam yaklaşık 925
13:31milyar lira oluyor.
13:32Yani ilave bize 620 milyar liralık doğalgaz ve elektrikte bir maliyet var şu anda.
13:38Evet şimdi sorun hani bunun ne kadarını vatandaşa yansıtacaksınız.
13:43Dolayısıyla biz yani Cumhurbaşkanımızın da en özellikle üzerinde durduğu konu yani vatandaşlarımız hele böyle bir dönemde bu destekleri tabii ki
13:53devam ettireceğiz.
13:55Onun bize verdiği talimat hedef evet yani bizim Türkiye'nin ekonomik dengelerini bütçe dengelerini sarsmadan yani şunu söylemem lazım.
14:04Bizim bütçede bir 620 milyar lira bir para bulmamız lazım.
14:09Bu kriz nedeniyle?
14:11Sadece bu kriz eğer yıl sonuna kadar devam ederse dolayısıyla biz bu gelişmeleri de göz önünde bulundurarak Nisan ayı içerisinde
14:21bir değerlendirme yapabiliriz.
14:23Hem doğalgazda hem elektrikte.
14:26Doğalgazla ilgili uzun zamandır bu programda da geçmişte konuştuğumuz bir kademeli fiyat.
14:31Şimdi elektrikte oldu.
14:32Elektrikte oldu.
14:34Yani en zenginle en fakir aynı desteği alıyor idi eskiden artık zenginler alamıyorlar.
14:40Yani gelir seviyesi yüksek olanlar.
14:42Evet yani orada biz tüketimden hareketle elektrikte bunu 2025'te başladık.
14:472026'da devam ediyor ama doğalgazda bu yoktu.
14:50Yani yine ayrım olmaksızın hatta başka bir yani adaletsiz bir durum oluyor.
14:55Şimdi oransal olarak aynı desteği veriyoruz ya sizin aylık faturanız 20 bin lira evinizi ısıtmak için.
15:03Size de %50 verdiğimde aslında size 10 bin lira destek vermiş oluyorum.
15:07Ama 3 bin lira 4 bin lira fatura ödeyen bir vatandaşa %50 yine verdiğimde ona 2 bin lira vermiş oluyorum.
15:13Yani oransal aynı tuttuğunuz zaman daha çok tüketene daha çok destek vermiş oluyoruz.
15:19Şimdi dolayısıyla burada da şöyle bir hedefimiz var.
15:22Daha önce de ifade etmiştim.
15:24Ortalama tüketimler işte Ankara için Ocak ayında neyse bulun.
15:29%75 daha fazlasını tüketen grupları tüketici gruplarını destekten çıkaralım diyoruz.
15:36Bu toplam ortalamada %10 ila 12, 13'lük aboneyi ilgilendiren yani abonelerin %85'inin %87'sinin hayatı değişmeyecek.
15:48Onlar destekte kalmaya devam edecekler.
15:50Çünkü onlar o tüketimin daha altında tüketiyorlar.
15:53Ama böyle bir düzenlemeyi de bu dönemde hayata geçirmeyi planlıyoruz.
15:56Zamanla ilişkin bir öngörünüz var mı?
15:58Nasıl?
15:58Ne zaman başlayacak?
15:59Yani bunu da bu Nisan ayında başlayabiliriz.
16:01Açıkçası bunun hazırlıklarını bitirmiştik ama bu kış mevsimini de geçirelim.
16:06Vatandaşlarımız biraz daha bu kışta esas tüketimlerin olduğu zaman biliyorsunuz Ocak-Şubat ayları.
16:11Aralık, Ocak-Şubat-Mart esas doğalgazın tüketildiği aylar.
16:14Yani biz bu kışı da aslında onları destekleyerek geçirmiş olduk.
16:18Şimdi Nisan'da tüketimler düşecek özellikle doğalgazda.
16:21Ama bu süreci Nisan itibariyle başlatabiliriz.
16:25Yüksek gelir grubuna doğalgaz desteği artık olmayacak.
16:28Bu arada biz bunu gelir üzerinden şey yapmıyoruz.
16:32Yani size ne kadar geliriniz var hadi size destek verelim demiyorum.
16:34Tüketim geliri gösteriyor biraz.
16:37Biraz gösteriyor doğru.
16:38Orada şu olabilir.
16:40Ya benim ihtiyacım var kardeşim.
16:42Evet benim tüketimim yüksek ama gelir grubu olarak ben aslında ihtiyaç sahibi biriyim.
16:48Diyen olursa da ona Aile Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın, Sosyal Politikalar Bakanlığımızın desteklerinden istifade etme kapısı, şansı açık.
16:59Yani oraya başvurup onların kriterlerini yerine getiriyorsa, o şartları sağlıyorsa onlar doğalgaz desteği almaya devam edecekler.