00:00Denizli'de meydana gelen bu 5,1 büyüklüğündeki deprem, Osman Hocam hangi fay hattıyla ilişkili?
00:07Yani bölgedeki aktif fayların durumu bize ne söylüyor? Bu 5,1 büyüklüğündeki depremden ne anlamamız gerekiyor?
00:15Şimdi bu deprem şaşırtıcı değil.
00:17Daha önce de söyledik, Ege bölgesinin en fazla deformasyona uğrayan, bayların en fazla deformasyona uğrayan ve deprem üreten bir bölgesi.
00:31Biz daha önce belirttik, uşak deprem bloğu dedik, uşak deprem kümesi dedik, pardon uşak bayı ve bunların oluşturduğu blok ve
00:42blokların oluşturduğu deprem kümesi dedik.
00:45Deprem kümesinden kastımız şu, bakın 1969'da 2025 yılı arasında, 50 yılı aşan zaman içerisinde bu blok 7'den fazla deprem üretti.
00:576'dan 6 ile 7 arasında deprem üretti.
01:011969'da başladı bu deprem kümesinin büyümesi.
01:04Bir kanser gibi, 50 yılı açan zaman içerisinde en son işte 2025 6.1'lik sındırgı depremi yaşandı.
01:17Bu blok, kuzeyde Simav fayı, güneyde Gediz fayı ile sınırlandırılmış bir bloktur.
01:25Bu blok, Ege'nin en fazla deforme olan bloğudur.
01:29Ve blok kenarlarında 7 tane büyük deprem gelişti.
01:346 ile 7 arasında deprem gelişti.
01:36Ve daha önce söyledik ki, bu blok kenarındaki depremler daha da genişleyecek.
01:42Niye genişleyecek, nasıl genişleyecek?
01:45Stres transferiyle.
01:47İşte bugün oluşan deprem, 1969'daki Alayşehir depremi fayının doğuya doğru yaptığı stres transferinin bir sonucudur.
01:59Yani denizliğe doğru yapmış olduğu stres transferinin bir sonucudur.
02:035.1.
02:05Şimdi bu daha büyük bir deprem olabilir mi?
02:08Biz aslında bu tür normal faylara bağlı, yani Ege bölgesinin karakteristik depremleri, orta büyüklükteki depremlerdir.
02:17Yani 6 ile 7 arasında değişir.
02:205.1'den sonra büyük bir deprem gelir mi?
02:23Bu konuda bir şey söylemek mümkün değil.
02:26Ama karakteristik olarak orta büyükteki depremle de geçişebilir.
02:30Ama bu deprem daha da doğuya, daha da doğuya veya kuzeye, blok kenarındaki faylara stres transferi yapabilir.
02:40Özetle 7 kilometre derinliği dolduğu için bu depremin derinliği, yüzeyde tabii ki sarsıcı bir etki yapacak.
02:51Fakat şunu özellikle söyleyeyim, zayıf binalarda, çok zayıf binalarda hasar oluşturabilir.
02:59Ama depreme karşı dayanıklı binalarda herhangi bir hasar oluşturulması söz konusu değil.
03:05Netice itibariyle bu deprem beklenen bir deprem, yani öyle tesadüf olan bir deprem değil.
03:12Tekrar ediyorum, bu Uşak bloğu dediğimiz kuzeyde Simav fayı, güneyde Gediz fayının oluşturduğu bu blok son 2025 ile 1969 arasında
03:28karşılıklı blok kenarlarında karşılıklı deprem üretiyor.
03:33Yani 1969 Alaşehir, yani bugünkü depremin biraz daha batısında 69, hemen arkasından 70, 71, 95, 2002 ve 2025 gibi.
03:45Yani böyle bir faylar birbirini kuzeye, güneye stres transferi yapacak şekilde ne yapıyor?
03:53Stresleri aktarıyor ve deprem oluyor.
03:57Ama şurası çok önemli, bu bölge, yani Uşak, Afyon bölgesi, Ege'nin en fazla deforme olan ve en fazla deprem
04:06üreten yeridir.
04:07Bu depremler durmayacak, devam edecek, nereye doğru daha da genişleyecek.
04:12Çünkü çevreye enerji yayılıyor, stres yayılıyor.
04:16Dolayısıyla bunlar devam edecek.
04:18Peki Osman Hocam, bu deprem bölgede biriken enerjinin boşalması anlamına mı geliyor yoksa fay hattındaki stres hala devam ediyor mu?
04:29Şimdi şöyle güzel bir soru bu.
04:31Aslında bölge büyük bir gerilme altında ama bu gerilmeler sadece bir fay üzerinde toplanmış değil.
04:39Mesela o blok üzerinde büyük bir gerilme var ama bu gerilme de bloğun kenarlarındaki faylar üzerinde bölüşülmüş.
04:49Dolayısıyla o gerilmeler arttıkça bloğun kenarı kırılıyor.
04:55Ve kırılan blok gerilmesini yandaki faya yahut da bloğun diğer kenarındaki faya aktarıyor.
05:03Neticede bu kırılan kısımda enerji boşaldı.
05:07Ama bu enerji nereye gitti?
05:09Bu enerji elbette çevresindeki faylara gitti.
05:14Hangi faylara?
05:15Doğrultusu boyunca olan faya veya ona dip olan faya enerji aktarıldı.
05:21Şimdi aktarılan enerji tetikleme yapabilir mi?
05:27Eğer alıcı olan fay yani o enerjiyi alan fay kırılmaya yakınsa elbette ki deprem beklenebilir.
05:36Ama alıcı olan fay yani enerjiyi alan fay kırılmaya yakın değilse yeni bir deprem üretmezdi.
05:44Ama ne yapar?
05:45Kendini depreme karşı biraz daha hazırlar.
05:48Yani güç kazanır.
05:50Bu enerji boşuna gidecek değil.
05:53Yani yer altındaki enerji kırılan bir fay veya eğim atımlı bir fay ne yapacak?
05:59Çevresindeki fayları yükleyecek veya bazı fayları rahatlatacak.
06:05Yani her deprem çevresindeki fayı illa tetikler veya stres yükleyip onu depreme karşı daha da ileriye götürür diye bir kural
06:16yok.
06:16Bazı fayları da ne yapar?
06:18Tam tersine hareket olduğu için rahatlatır.
06:22Ama hangi fayı rahatladı?
06:24Hangi fay stresden daha yüklendi derseniz bu bir muamma.
06:30Ve hangi fay ne zaman ne kadar büyüklükte bir deprem üretecek derseniz o da bir muamma.
06:36Pekala.
Yorumlar