- 18 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:04İNTRO
00:10Sevgili izleyiciler, Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:14ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırılar birinci haftasında.
00:18Tabi bu savaş sürerken hepimiz ekonomi ne olacak diye merak ediyoruz.
00:23Hem dünya ekonomisi, hem Türkiye ekonomisi ve yatırım araçları ne olacak, ne yönde savrulacak?
00:29Bunları konuşacağız. Ekonomist Selçuk Geçer yayınımızın konuğu.
00:33Selçuk Bey hoş geldiniz.
00:35Hoş bulduk, merhabalar.
00:37Efendim şimdi hızlı başladık, hızlı devam edelim.
00:40Bir bu savaştan dünya ekonomisinin nasıl etkilendiğini öğrenelim önce.
00:45Birinci sırada elbette petrol fiyatları var.
00:48Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte petrol fiyatları 52 dolarlı seviyelerden oralara kadar gelmişti biliyorsunuz.
00:56Bugün 86 dolar seviyesinde geçmiş durumda ve büyük ihtimalle bu süreç bu şekilde devam ettiği için 100-120 dolar aralığına
01:05doğru koşacak petrol fiyatları.
01:08Riskler artıyor.
01:10Herkes büyük bir teyakkuz içerisinde.
01:12Çin petrol ihracatı yapmaktan vazgeçti.
01:15Rusya ihrac ederken daha dikkatli davranmaya başladı.
01:20Herkes şu anda elindeki malın kıymetini biliyor kısacası.
01:23Hürmüz Boğazı'dan gemiler zaten çıkamıyor.
01:27Giremeyenler de artık o bölgede yani mesela Basra Körfezi'nden aldıkları petrolü bile Kızıldeniz'den geçirmek yerine Ümitburnu'na daha çok
01:36yöneliyorlar.
01:37Daha güvenli gördükleri için.
01:39Bu taşıma maliyetlerini arttırıyor.
01:41Çünkü süreyi 3-4 hafta uzatıyor nakliye süresini.
01:45Navlun ücretlerini arttırıyor.
01:46Aynı zamanda sigorta maliyetleri her koşulda artıyor zaten.
01:49Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki hem arz eksikliği hem de bu maliyet artışlarının nedeniyle fiyat yükselişi oluyor.
01:58Bu fiyat yükselişleri de ister istemez artık dünyada yeni bir küresel enflasyonu konuşturmaya başladı.
02:05Küresel enflasyonun oluşması demek Fed gibi Avrupa Merkez Bankası gibi bankaların faiz indiriminden çok bundan sonra süreçte faiz arttırımını konuşacağı
02:15anlamına geliyor.
02:16Elbette bizim gibi ülkelerde özellikle petrol ve doğalgaz ithalatçısı olan biz ve Avrupa gibi ülkelerde bu süreçten en fazla zarar
02:25gören ülkeler oluyor.
02:26Çünkü sadece petrol fiyatlarının artması, benzin mazot fiyatlarının artması anlamına gelmiyor.
02:32Özellikle gıdayı da çok yakından ilgilendiriyor.
02:35Gıda fiyatlarını iki türlü etkiliyor.
02:37Bir akaryakıt boyutuyla, ikincisi gübre gibi, ilaçlama gibi boyutlarıyla yani kimyasal maliyetleriyle de ilgilendiriyor.
02:44Zaten ilk etkisini küresel ekonomide FAO endeksinde gördük.
02:49Sürekli düşen endeks 0.9 oranında aylık bir artış kaydetti.
02:54Türkiye'de savaşın etkisi olmadan gıda fiyatları %6.80 artmıştı aylık olarak.
02:59Büyük ihtimalle bu savaşın etkisiyle çok daha hızlı yükselişler göreceğiz.
03:03Eşel mobil sistemi uygulanıyor ama çok derde deva olacağı kanaatinde değilim.
03:08Sonrasında Eşel mobil sisteminden vazgeçilirse bunun yaratacağı ekstra bir zam ortamı olacak.
03:14Velhasıl ciddi bir enflasyonist baskının olduğu, büyümenin yavaşladığı, stagflasyonist bir dönem bizi bekliyor.
03:21Öyle görünüyor.
03:22Küresel şart.
03:23Buna peki Çin'in etkisi nedir?
03:25Yani Çin de büyüme oranını geçmişten farklı açıkladı.
03:29%4 civarında açıkladı.
03:30Normalde hep böyle daha fazla açıklanırdı.
03:33Hatta bazı ülkeler için %5-4.5 iyi bile sayılırdı.
03:38Ama tabii söz konusu Çin olunca bu durum farklı bir noktaya gidiyor.
03:42Çin'in büyümesi ya da açıkladığı veriler de küresel ekonomiyi etki edecek mi?
03:48Şimdi orada o çok önemli bir konu.
03:52Bir kere bu konuyu ele aldığınız için teşekkür ediyorum.
03:54Önemli bir konu.
03:55Niye önemli?
03:57Çünkü ikili kriz yaratıyor bu.
03:59Birincisi petrol arzıyla ilgili sorunlarının artması.
04:03İkincisi de Çin'in büyüme hedeflerini düşürmesi.
04:051990 yılından bu yana en düşük büyüme hedefini açıkladı.
04:092026 ile ilgili.
04:12Dolayısıyla bu elbette dünya açısından bakıldığı zaman bir risk.
04:15İki türlü okunuyor.
04:16Çin'in talebi azalacak.
04:18Bundan dolayı ham madde fiyatları düşecek.
04:20Velhasıl enflasyona olumlu etkisi olacak şeklinde okunuyor.
04:23Ama şunu okumak lazım esasen.
04:26Çin daha az ürettiğinde daha maliyetli üretecek.
04:30Piyasada mal miktarı daha az olacak ve fiyatlar yukarıya çıkacak.
04:33Aslında doğru okunması gereken yer burası.
04:37Bir yandan petrol arzının sıkıntıya girmesinden oluşan bir enflasyon baskısı.
04:42Öbür taraftan Çin'in yani dünyanın makinesinin yavaşlamasının etkisiyle oluşabilecek bir enflasyon baskısı.
04:49Bu ikisi enflasyonu yukarıya doğru itmeye devam edecek aslında.
04:54Onun için çok kritik konulardan birisi bu.
04:57Eğer ki Çin her şeye rağmen ben üretimimi arttırıyorum kardeşim deseydi biraz daha nefes alabilirdik aslında.
05:03Ama Çin bunu tamamen tersini söyledi ve ilginç olan bir de şöyle bir taraf var.
05:09Çin daha çok gıda gibi ya da sanayi ürünleri gibi ürünlerden çıkıp yüksek teknoloji ürünlere,
05:19yapay zekaya yöneleceğini, uzay teknolojisine falan yöneleceğini söyledi.
05:23Bu riski daha da arttırıyor aslında.
05:25Geriye bir tek Rusya kalıyor bu durumda.
05:27İşte tahıl fiyatları artıyor, gıda fiyatları artıyor.
05:31Bir de Çin üretimi keserse ya da yavaşlatırsa bunda ekstra bir maliyeti olacak bütün dünyaya.
05:37Peki efendim şimdi bu savaş sürerken tabii altın fiyatları, dolar fiyatları da biraz oynadı.
05:43Hatta herkes şöyle düşünüyordu yani savaş çıktı, güvenli limana altına bir talep olur, altın fiyatları artar.
05:50Bu yüzden de çoğu kişi parasını koruyabilmek için altına yöneldi ama beklenenin aksine altın düşüşe geçti.
05:58Bunu yorumlayalım biraz da yani dolarda, altında bu savaş kapsamında neler olur?
06:05Altın düşüşe geçmedi.
06:07Bir kere bu ifade biliyorum yani sizin söylediğiniz bir ifade değil.
06:11Genel olarak halkın kanaati bu yönde.
06:13Altın düşüşe geçti savaş olmasına rağmen deniliyor.
06:16Hayır altın düşüşe geçmedi, altın 5 bin üzerinde dengeleniyor.
06:21Bu seviyelerde kalmış olması bile önemli göstergelerden birisi.
06:26Bu tür savaş zamanlarında para çok hızlı bir şekilde enflasyonu gördüğü için, oluşabilecek enflasyonu tahmin ettiği için Amerikan tahviline kaçar
06:36genel itibariyle.
06:37Çünkü birinci güven limanı olarak gördürür orası.
06:40Ve bu bir kaymak süzme hikayesi gibidir ya da köpüğünü alma hikayesi gibidir.
06:45Önce dolara kaçar.
06:47Dikkat edin palitede zaten o nedenle bir 15 seviyelerine kadar geldi petrol yukarıya doğru giderken.
06:53Sonrasında Amerikan tahvillerindeki bir kısım faiz alınır.
06:58İşte Amerikan hisse senetlerindeki bir takım karlılıklar alınır.
07:03Şunu da söyleyeyim ki hisse senetleri düşüyor ama bütün hisseler düşmüyor.
07:06Savunma, sanayi hisseleri, ilaç hisseleri ya da enerji hisselerinde ciddi yükselişler var.
07:11Çünkü karlılıkları artacak.
07:13Dolayısıyla bütün bunlara baktığımızda ilk hareket çok normaldir.
07:18Ha şunu da söyleyelim.
07:19İlk tepkisini verdi altın.
07:21Yani 5400 doların üzerine çıktı.
07:24Yeni bir rekor kırdı.
07:26Sonrasında 5000'in altını zorladı kıramadı.
07:30Ardından tekrar 5300'e çıktı.
07:325200'e geldi.
07:345100'e geldi.
07:35Yani buralarda dengeleniyor.
07:37Dolayısıyla eğer ki yatırımcı gözüyle bakılıyorsa olaya, trader gözüyle değil, yatırımcı gözüyle bakılıyorsa panik olacak bir durum yok.
07:46Çünkü konjonktürde bir değişimi yok.
07:48Aksine altını besleyen unsurlar her geçen gün devam ediyor.
07:52Bu savaş uzuyor.
07:53Bu savaşın uzamasının yarattığı büyük belirsizlikler var.
07:57Coğrafya genişliyor.
07:59Yani sadece artık Amerika, İran değil.
08:01Lübnan'ın da işte körfez ülkelerinin neredeyse tamamının da dahil olduğu.
08:06Zaman zaman Türkiye'nin bile acaba bu işin içine çekilecek mi denildiği bir ortamda bulunuyoruz.
08:13Bir yandan da bakın bugün Belçika bile açıklama yaptı.
08:16Dedi ki dün yaptı hatta o açıklamayı.
08:18Bugün başka ülke yaptı.
08:20250 milyon doların üzerinde, euronun üzerinde silah alımı gerçekleştireceğim dedi.
08:26Yine dönüyoruz bir başka Kuzey Avrupa ülkesi ismi aklıma gelmiyor.
08:30Nükleer çalışmaları hızlandıracağız dedi.
08:32Şimdi bütün bunlar kürenin ısısının arttığını gösteriyor bize.
08:37Ve bu ısı arttığı sürece de güvenli liman olan, altına olan talebin kısılmayacağı ortada.
08:43Merkez bankaları da dolar ekonomiyasından dolayı zaten altına olan yönelimlerini arttırıyorlar.
08:49Çin ve Rusya başta olmak üzere.
08:51Bütün bunların toplamı altın fiyatlarının düşmesini bize işarete etmiyor ki.
08:55Nitekim eğer ki altın fiyatlarının düşmesiyle ilgili yani gerçekten düştüğüyle ilgili bir emare olsaydı o şu olurdu.
09:06Bütün dünya çok normaldi.
09:07Bütün dünya çok normaldi.
09:09Böyle bir anormallik ortaya çıktı.
09:11Faizler artıyor.
09:12Altından çıkalım artık tamamen diğer alanlara gidelim.
09:16Çünkü dünya normalleşecek algısıyla ancak o olabilirdi.
09:19Dünyada normalleşme yok.
09:21Dünya her geçen gün biraz daha anormalleşiyor.
09:24Ve bu anormalleşmenin içerisinde petrol zaten önce hareketlenir.
09:29Her zaman bu böyle olmuştur.
09:3073 petrol krizinde de bu böyle oldu.
09:33Keza yine yanılmıyorsam Irak Savaşı'nda böyle oldu.
09:38Birinci Körfez Savaşı, İkinci Körfez Savaşı hepsinde aynı şey oldu.
09:41Önce petrolde bir hareketlilik oluyor.
09:43Dolarda bir hareketlilik oluyor.
09:45Sonrasında bir bakıyorsunuz altın hızlı bir şekilde yukarıya gitmeye başlıyor.
09:50Şimdi altının önünde de şöyle bir bariyer var.
09:532000 dolardan beri buraya geliyor.
09:56Yani az bir yükseliş yaşanmadı altında.
09:58Dolayısıyla da şimdi altın burada dengeleniyorsa, satış baskısı yoksa bu iyi bir şey demektir.
10:05Altın burada duruyor.
10:06İyi bir şey derken altın özelliğine söylüyorum bunu.
10:09Altın özelliğine iyi bir şey demektir.
10:11Altın duruyor.
10:12Dengesini sağlıyor.
10:14Yavaş yavaş 5500 dolara doğru gider.
10:165500 kırıldıktan sonra biz esas hareketi görürüz.
10:20Önemli olan kritik nokta o.
10:225500'e kadar çok olağanüstü hareketler görmeyiz.
10:25Olağanüstülükle kastım hızlı yükselişler anlamında.
10:28Yoksa dalgalanma görürüz.
10:30Yarın 5400 görürüz.
10:32Öbür gün 4900 görürüz.
10:33Bu dalga hareketleri olacak zaten.
10:36Olmazsa şaşalım.
10:37Yani bu koşullarda.
10:39Ama sonuç itibariyle altın için konjonktür değişmedi.
10:42Peki doları nasıl etkiler savaş?
10:44Buyurun.
10:45Son olarak şunu da ekleyeyim özür diliyorum.
10:47Estağfurullah.
10:48Son olarak şunu da ekleyeyim altınla ilgili.
10:51Şimdi hafta sonu insanlar 8500 liralardan gram altın aldılar.
10:56O bir panik hareketiydi.
10:57Panik fiyatıydı.
10:58Kara borsa fiyatıydı.
11:00Finansal etkilerle ya da savaş etkisiyle olmuş bir fiyat değildi.
11:05Hafta sonu da uyardık.
11:06Çok panik bir durum var ortada.
11:08Sakin olun dedik.
11:09Yani ne alın ne satın bu koşullar dahilinde dedik.
11:13Ki makas çok açıktı zaten.
11:15Dolayısıyla finansal piyasaların kapalı olduğu ortamlarda ya da böyle çok paniğe açık ortamlarda
11:21mümkün olduğunca pozisyonlanmamak akıllıcadır.
11:25Onu da söyleyelim.
11:26Bu şu demek değil.
11:288500 liradan gram altın alanlar zarar mı etti?
11:32Zarar mı edecek önümüzdeki süreçte?
11:34Hayır.
11:35Hayır.
11:35Ama biraz sakince beklemek zorunda kalacaklar.
11:38Peki Selçuk Bey bu noktada dolar nasıl bir ivmelenme, bir hareketlenme gösterir?
11:46Dolar iki tane dolar var biliyorsunuz.
11:48Birincisi küresel dolar.
11:50İkincisi Türkiye'deki dolar.
11:52Yani küresel doları biraz önce anlattım.
11:54Bu tür dönemlerde dolara olan eğilim artar ve tahvil faizlerine, Amerikan tahvil faizlerine olan eğilim artar diye söyledik onu zaten.
12:03Onun için dolar bir miktar değerlenir böyle bir dönemde ki onu pariteden de okuyoruz.
12:081.15, 1.16'larda şu anda 1.15'e tekrar geldi.
12:14Euro değer kaybeder böyle dönemlerde.
12:17Diğer tüm gelişmekte olan ülke para birimleri de değer kaybeder.
12:20Türkiye'de dahil buna.
12:22Nitekim o değer kaybını kısmen görüyoruz.
12:24Yani 44 liranın üzerine doların gittiğini görüyoruz.
12:27Ama dolar Türkiye'de, şimdi Türkiye'deki dolara dönelim, gerçek değerinde değil, gerçek değerinde olmadığı için Türkiye'nin diğer riskleriyle bu birleştiğinde
12:39çarpan etkisi yaratmaya başlıyor.
12:41Yani şöyle düşünün, doların bu seviyede olması nedeniyle turizm gelirleri düşüyor, cari açık artıyor.
12:47Aynı zamanda dış ticaret açığı artıyor.
12:50Aynı zamanda üretim mekanizması bozuluyor.
12:52Aynı zamanda yüksek faiz nedeniyle ekonomik dengeler altı üst oluyor.
12:57Aynı zamanda vatandaşın geliri düşüyor.
12:59Yani doların bu seviyelerde olması bu ülke için bir fayda değil.
13:03Doların gerçek değerinde olması gerekiyor.
13:05O gerçek değer de şu anda 90 lira.
13:08Çok net söylüyorum.
13:10Yani 90 lira olacak demiyorum bakın.
13:13Arada fark var.
13:14Bugün 90 lira diyorum dolar değeri aslında.
13:16Bugün 90 lira olması gerekiyordu.
13:1990 lira olmadığı için biz bu yan etkileri yaşıyoruz.
13:23Şimdi bir de sıkışık döneme girdik.
13:24Bu tür savaş dönemlerinde dolara olan ilginin artması, dediğim gibi cari açığın patlaması, turizm gelirlerinin düşmesi, ihracatın sekteye uğraması gibi
13:33konular üst üste bindiği zaman kur üzerindeki baskı artıyor.
13:37Ve siz bu kuru ancak şu anda verdiğiniz yüksek faizle ve care trade parasıyla tutuyorsunuz.
13:44Çünkü bir ekonomik modeliniz yok.
13:46Eğer ki bu sürdürülemez ise ki sürdürülmesi mümkün olmayan bir duruma doğru gidiyoruz artık.
13:55O zaman biz kurda o gerçek değerleri ne yazık ki göreceğiz hatta onun üzerindeki rakamları göreceğiz.
14:01İşte o zaman zaten sıkıntı büyüyecek.
14:03Çünkü bir kurun adım adım doğru yerine götürülmesi ekonomileri kırmaz, bozmaz, kriz çıkartmaz.
14:11Ama olası bir kur şoku, olası bir devalüasyonist hareket yani 44 liradan 90 liraya gitmesi bütün dengeleri alt üst eder.
14:19Eğer ki bir de ithalatçı bir ülkeyseniz.
14:23Bir yandan düşünün petrol fiyatları uçuyor.
14:25Siz zaten net enerjide ithalatçısınız.
14:28Bir yandan yüksek dolar ödeyeceksiniz.
14:31Bir yandan da kur krizi olursa onun çarpan etkisiyle karşı karşıya kalacaksınız.
14:37Şimdi bunun üzerine diğer tüm ürün damlarını da koyun.
14:40Türkiye'de oluşabilecek enflasyonu düşünün.
14:43Bunun zamanında yapılması gerekiyordu.
14:45Onun için biz bas bas baharıyorduk.
14:48Sizin kanalınızda, başka kanallarda, yaptığımız yayınlarda, yazdığımız yazılarda yapmayın, etmeyin.
14:55Bakın önünüzde bir zaman var.
14:56Bu zamanı doğru kullanın, doğru rakamları açıklayın, enflasyonu doğru söyleyin, kuru da doğru yerine getirin diye onun için bağırıyorduk.
15:05Bunu yapan, bizi dinleyen kim oldu biliyor musunuz?
15:08Mısır oldu.
15:10İşte Mısır'ın geldiği yer ortada, Türkiye'nin geldiği yer ortada.
15:13Türkiye, Mısır o dönemde doğru bir şekilde kurunu doğru yere getirdi.
15:19Vergi politikalarını değiştirdi ve korkunç bir üretim mekanizması haline geldi.
15:24Türkiye ise üretimini de kaybediyor, tarımını da kaybediyor.
15:28Bugün ekonomik modelsizliği yüzünden vatandaşını da kaybediyor.
15:33Peki.
15:33Efendim son olarak Türkiye'den bahsettik, dövizden de bahsettik ama Türkiye'nin bu savaştaki ekonomik etkilenmesi hakkında söyleyebileceğimiz bir iki cümle
15:43daha var mı?
15:43Onu da sorarak bitireyim yayına.
15:45Ya şöyle, Türkiye birkaç alanda çok net etkilenecek.
15:49Bunlardan bir tanesi cari açık meselesi olacak.
15:51Enerji fiyatlarının artması, cari açığının artmasını beraberinde getirecek.
15:55İkincisi, turizm gelirlerimizde ciddi bir düşüş olacak.
15:58Nitekim 2026'ın Ocak ayı itibariyle zaten turizm girdileri azalmaya başladı.
16:05Rezervasyon iptalleri artabilir.
16:07Türkiye'ye iki kanaldan turiz geliyor biliyorsunuz.
16:10Hadi üç diyelim Rusya, Avrupa, Orta Doğu ülkeleri, Arap ülkeleri.
16:15Rusların şu anda hani gelme durumları zor bu koşullarda.
16:20Güvenlik sıkıntıları ve fiyat unsurları nedeniyle.
16:26Türkiye dünyanın en pahalı ülkelerinden birisi haline geldi turizmde.
16:29Orta Doğu ülkelerinden gelenler adam savaşın içinden çıkıp savaşın içindeki bir ülkeye gelmez.
16:34Biz savaşın içinde değiliz ama savaşın kenarındayız.
16:37Dolayısıyla onlar da büyük ihtimalle daha güvenli uzak bölgeleri tercih edecekler.
16:43Son olarak Avrupalı turist Türkiye'nin dönüp yüzüne bile bakmayacak bu koşullar dahilinde.
16:48Eğer ki savaş uzarsa, uzamazsa tekrar oturur konuşuruz.
16:51Ama çok kritik bir aydayız.
16:53Tam rezervasyonların yapıldığı ya da iptal edildiği bir aydayız.
16:57Mart, Nisan bu aylar önemli.
16:59Ve bu savaşta bu aylarda devam ettiğine göre işimiz zor.
17:02Bu da cari açık yaratacak.
17:04Gıda fiyatları artacak, petrol fiyatlarının artmasıyla.
17:07Akaryakıt ulaşım fiyatları artacak.
17:09Bu enflasyonu tetikleyecek.
17:11Enflasyonun tetiklenmesi, kira fiyatlarını, ev fiyatlarını, araç fiyatlarını, aklınıza gelebilecek tüm ürün fiyatlarını arttıracak.
17:20Dolayısıyla da Türkiye'yi çok zor bir sınav daha bekliyor.
17:25Ama bu sınavda genel itibariyle görüyoruz ki maliyetleri hep vatandaşa ödettirmiyor.
17:32Diğerleri hiç oralı olmuyor.
17:34Mecliste menüler havalarda uçuşuyor maşallah.
17:36Tabii.
17:37O benim ismini telaffuz edemediğim marineli etler falan havalarda uçuşuyor.
17:43Doğru söylüyorsunuz.
17:44Selçuk Geçer çok teşekkür ediyorum.
17:47Kırmadınız bugün bizi.
17:48Şu an yaşadığımız savaşın ekonomik etkilerini anlamaya çalıştık.
17:52Hep birlikte ağzınıza sağlık.
17:54Çok çok teşekkür ediyorum Erdem Bey.
17:56Görüşmek üzere.
17:57Sevgiler saygım.
17:57İlginler dilerim.
17:58Sağ olun.
17:59Evet sevgili Cumhuriyet TV izleyicileri, ekonomist Selçuk Geçer yayınımızın konuydu.
18:04Efendim ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırılar sonucunda Orta Doğu'daki bu çatışma birinci haftasına ulaştı.
18:12Tabii ekonomi de bundan etkilendi.
18:15Hem dünya ekonomisi hem de zaten kırılgan bir durumda bulunan Türkiye ekonomisi etkileniyor bu savaştan.
18:22Bize nasıl etkilendiğini daha ne kadar etkileneceğini anlatmaya çalıştık.
18:26Cumhuriyet TV'de bu programı noktalıyoruz.
18:28Başka programlarda yeniden görüşmek dileğiyle.
18:33Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
Yorumlar