- 6 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:02Müzik
00:14Sevgili izleyenler yayınımıza hoş geldiniz.
00:16Efendim ABD'nin ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve giderek de bölgeye yayılan savaş devam ediyor.
00:23Dördüncü günündeyiz. Bugün de elbette önemli gelişmeler yaşandı.
00:26Bugün sizler için değerlendireceğiz. Hemen bir gelişmeleri özetlemeyi isterim.
00:31Dün özellikle Amerika'da en çok konuşulan açıklamalardan bir tanesi Marco Rubio'nun açıklamasıydı.
00:36Rubio başkan çok akıllıca bir karar verdi.
00:39İsrail'in bir eylemde bulunacağını, bunun Amerikan kuvvetlerine yönelik bir saldırıyı tetikleyeceğini,
00:44bu saldırıları başlatmadan önce önleyici bir şekilde harekete geçmezsek bunun daha büyük kayıplara sebep olacağını biliyorduk dedi.
00:52Ve bununla birlikte Arakçı'nın da yanıtı İran Dışişleri Bakanı'nın yanıtı Rubio hepimizin bildiği şeyi itiraf etti oldu.
01:00Bunun yanında bugün itibariyle İsrail'in Lübnan Hizbullah'ına yönelik kara harekatına başladığını da söyleyelim.
01:06Dünkü saldırılardan bu yana Lübnan'daki yetkililer en az 52 kişinin hayatını kaybettiğini de söylemişti.
01:13Trump'ın açıklamasına göre bu saldırı muhtemelen 4 ila 5 hafta daha devam edecek.
01:19Çok daha uzun süre devam edebileceğini ettirebileceklerini söyledi Trump.
01:23Bunun yanında Trump'ın bir başka görüşmesi, bir başka önemli gelişmeleri şudur ki hemen aktaralım efendim.
01:30Trump'ın Irak'ın iki ana Kürt grubunun liderleriyle yani Barzani ve Talabani ile savaşta Kürtlerin İran'a karşı İsrail
01:39'i ve ABD'yi desteklemesi yönünde bir görüşme yaptığı söyleniyor.
01:42Bütün bunları kaydettikten sonra sizler için gelişmeleri değerlendirmek üzere Cumhuriyet Gazetesi yazarı Mehmet Ali Güller'i davet edeceğim.
01:49Hoş geldiniz.
01:51Hoş bulduk. İyi yayınlar diliyorum.
01:53Efendim şimdi dediğim gibi çok öne çıkan gelişmeler var.
01:57Ben biraz Rubio'nun söyledikleriyle başlamayı isterim.
01:59Arakçı bunun bir itiraf olduğunu kaydediyor.
02:02Tabii zaten çokça önemli açıklama gündem ortaya çıktı.
02:06Aslında İran'ın müzakere masasında gayet de ılımlı bir şekilde görüşmeleri yürüttü.
02:11ABD'nin beklenmeyen bir biçimde saldırıyı başlattığı, hangi bir saldırı başlattığı şeklinde.
02:17Nasıl değerlendiriyorsunuz? Neden bu kadar hızlı oldu?
02:20Evet.
02:21Şimdi tabii bugün başka haberler de var.
02:24New York Times'ın değerlendirmeleri de var.
02:2718 Şubat günü yapılan görüşmeler.
02:29Amerika'nın İsrail etkisiyle İran'a saldırı kararı verme sürecini anlattığı bir değerlendirme yazısı var.
02:39Bunların bir kısmının büyük olasılıkla doğru olduğu önümüzdeki dönemde zaten ortaya çıkacaktır.
02:47Şimdi Rubio'nun açıklamasının iki yönü olduğunu düşünüyorum ben.
02:51Biri Arakçı'nın da ifade ettiği gibi böyle bir itiraf.
02:54Yani Amerika'nın önleyici savaş dediği şeyin nasıl bir sahtekarlık olduğunun aslında bir itirafı.
03:02Efendim İsrail saldıracakmış da bunun karşılığında İran'a, İran, Amerika'ya yanıt verecekmiş.
03:12Amerika da bunu önlemek için yapıyormuş.
03:14Yani burada esas saldıran faktör İsrail konusu bir olayın esası olduğu şeyi itiraf yanı tabii elbette.
03:24Ama bir de meselenin şu yönü var.
03:27Bakın son olarak galiba Kaliforniya valisi de benzer bir açıklama yaptı.
03:33Dün de birkaç senatör açıklama yaptı.
03:36İşin yasallıkla ilgili bir boyutu var.
03:39Şimdi Trump yönetimi İsrailsiz, İsrail'den önce Amerika'nın doğrudan İran'a saldırma durumunun ortaya çıkaracağı ciddi bir yetki gaspı.
03:51Kongrenin yetki gaspı konusu var ki bu çok büyük sıkıntı yaratacaktı.
03:56Trump yönetimi için, azil baskısı doğuracağı için.
04:00Şimdi sanırım bunu biraz dolaylı kongrenin ve yasaların etrafından dolanmak için olsa gerek şöyle bir tezgah kurmuş görünüyorlar.
04:09Yani önce İsrail saldırıyor.
04:12Bir saat sonra Amerika İran'a savaş açmış olmuyor güya.
04:17Müttefiki İsrail'i koruma adına operasyonlar yapmış oluyor.
04:22Şimdi bu Amerika'nın tezgahı.
04:25Ha bu tezgahı ne kadar Amerikan kamuoyu yiyor?
04:31Soru işareti.
04:32Dün Stephen Kim bile bu konuyu yani bu yetki gaspını detaylandırdı ve indirin o şerefsizliği koltuğundan diye açıklama yaptı.
04:40Yani burada çok ciddi bir Amerikan gaspı var.
04:43Dikkat edin yine temsilciler meclisi başkanının bir açıklaması vardı.
04:47O da sınırlı bir operasyon olacak dedi.
04:51Savaş demiyor operasyon diyor.
04:53Sınırlı diyor ki kongrenin yetki alanı konusu tartışma konusu olmasın.
04:57Biraz Rubio'nun açıklamasının ikinci yönü de bu.
05:01Yani örneğin savaş sahtekarlığı meselesi bir yanda Amerikan yönetiminin İsrail yönetiminin kuyruğundan gidiyor olup olmaması konusu bir yana.
05:12Bir de böylesi bir yasallık konusu var.
05:16Ben meselenin bu yanının önümüzdeki günler açısından çok daha önemli olacağını düşünüyorum.
05:21Çünkü savaş uzarsa ve Amerikan kayıpları artmaya başlarsa Amerika içerisinde çok daha ciddi tepkiler olacak ki tepkiler oluşmaya başladı.
05:32Yani senatörlerin tepkileri var, valilerin tepkileri var, sanatçıların, Hollywood yıldızlarının tepkileri var, edebiyatçıların tepkileri var.
05:40Amerikan kamuoyunun öne çıkmış çeşitli kesimlerinden tepkiler gelmeye başladı.
05:46Özellikle İran'daki bir kız çocuklarının okuluna yönelik saldırının yarattığı o tablo Amerikalı vicdan sahibi insanlar açısından kabul edilemez boyutta görünerek
06:01bu saldırının, İran'a saldırının tepki gösterildiği açıklamalar var.
06:08İşin şu boyutunu da ekleyelim dilersen.
06:12Girişte sen de ifade ettin.
06:14İran'ın müzakere yapılıyordu.
06:16Yani Perşembe günü Cenevre'de 3. tur müzakere yapıldı.
06:23Cumartesi günü sabahı yani İsrail'in ilk saldırısına kadar ki süreçte o Cenevre mutabakatı bir mutabakata varıldığını biliyoruz çünkü neydi?
06:33Denildi ki pazartesi sabahı Amerika ve İran teknik heyetleri Viyana'da görüşmelere başlayacaklar.
06:42Ki bugün New York Times'in yazısında da var İran heyetinin 7 sayfalık bir anlaşma taslağı da önerdiği şeklinde.
06:49E şimdi teknik heyetler müzakereye başlayacaktı Viyana'da ama müzakere masasındayken 2 gün önce Amerika ve İsrail öncesinde düğmeye basmış oldular.
07:00Şimdi bunun bir sürü boyutunu tartışabiliriz ama belki şunu söyleyelim sevgili İrem bu küresel liderlik yetkinliğinin iflasıdır Amerika açısından.
07:13Çünkü bunu yapan bir ülke müzakere masasında müzakere ettiği ülkeye saldıran ülke artık sözüne imzasına diplomasisine güvenilmeyen ülke durumundadır.
07:27Uluslararası hukuku ve diplomasiyi ayaklar altına almıştır Amerika ve artık güvenilmez bir ülkedir.
07:34Ha güvenilmezliği konusu senin benim için elbette bir sürpriz değil elbette ama devletler arası ilişkiler bakımından bunun ayyuka çıkmış olması
07:44ileride Amerika'ya siyasi maliyetleri çok ağır olacak bir meseledir.
07:50Şimdi Rubio'nun açıklamaları şunlar bunlar aslında yani bir yönleri evet itiraf olmakla birlikte biraz da bu tabloyu doğrultmaya çalışıyor
07:59gibi görünüyorlar.
08:00Evet sizin de bahsettiğiniz gibi şu anda Amerika iç kamuoyunda sanıyorum bu savaşa destek %21 civarında.
08:07Trump'ın kendi tabanı MAGA tabanında bile yaklaşık 3'te 1'inin bu savaşı desteklemediğini Amerikan medyası yazıyor.
08:16Çünkü biliyorsunuz Trump da aslında ben savaşları bitireceğim artık Amerika'ya odaklanacağım ve Amerika'nın sorunlarını çözeceğim diye gelmişti.
08:23Geldiğimiz noktada tabi ilginç şeyleri oluyor.
08:25Ben şimdi şunu sormak istiyorum bir yandan da elbette kayıplar açıklanıyor.
08:30Devrim muhafızları örneğin ABD'li askerlerin toplandığı bir noktanın hedef alındığını ve 40 ABD'li askerin öldüğünü söyledi.
08:38Amerika doğrulamadı bu haberi.
08:40Şimdi şu ana kadar son benim gördüğüm 6 ya da 7 ABD askerinin öldüğünü Amerika doğrulamıştı.
08:47Daha fazla askerin ölebileceğini söylüyor Trump.
08:51Bunun yanında İsrail'den sanıyorum bir kişinin öldüğüne dair yine bugün haber gördüm.
08:56Başka bir kayıp haberi gelmedi.
08:58Burada biraz bir medyaya yönelik karartma da yapılıyor olabilir mi?
09:02Bunu soracağım.
09:03Bir de hemen...
09:04O kesin.
09:05Evet buna da yer alalım.
09:06Yani bu tip savaşlar aynı zamanda bir medya ve propaganda operasyonudur.
09:13Savaşlar böyle olur.
09:14Karşı tarafa kendinizi olduğundan daha güçlü göstermeye çalışırsınız.
09:20Bu eşyanın doğası gereğidir.
09:22Bu klasik savaşlarda da böyledir.
09:24Bugünkü modern savaşlarda da böyledir.
09:26Daha az yani verdiğiniz kayıptan daha az kayıp verdiğinizi göstermeye çalışırsınız.
09:32Daha güçlü olduğunu göstermeye çalışırsınız.
09:35Bunlar olağan şeyler.
09:37Dolayısıyla hani buralarda ne olup ne bittiğini, sayıları, kayıpları, nerelerin vurulduğu, ne derecede vurulduğu, bütün bunların hepsini bugünden yarına tam
09:49tespit etmemiz çok mümkün değil.
09:52Bunlar ileride netleşecektir.
09:54Ama tabii şöyle bir durum değişikliği var.
09:56Savaşın cephesi Amerikan üstleri varlığı nedeniyle yayılmış durumda.
10:03Dolayısıyla Kuveyt, Bahreyn, Uman, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Ürdün, hatta Güney Kıbrıs.
10:10Şimdi buralara yönelik İran karşı yanıtları oluşunca bazı gerçekler saklanamaz hale geliyor.
10:18Çünkü senin benim gibi sıradan vatandaş da artık gazeteci elinde cep telefonu var.
10:25Elinde gayet kamerası zoom yapabilen, net görüntü çekebilen cep telefonları var.
10:31Onlarla bu çekimleri yapıyorlar ve bu da bazı şeylerin üstünün örtülememesine neden oluyor.
10:38Yani Irak'ta düşürülmüş bir Amerikan İHAS'ını inceleyen köylünün görüntüsü var.
10:45Kuveyt'te F-15 vurulup düşünce paraşütle atlayan pilot düştüğünde onun görüntülerini çeken kuvvetliler var.
10:55Yani bunlar artık saklanamaz boyutta.
10:57Dolayısıyla sayılar elbette biraz düşük gösterilebilir ama vurulan üstlerin artık yalanlanması çok mümkün değil.
11:08Herkes elinde kamerayla çekiyor.
11:10Öyle ki Tel Aviv'de de dahil çeşitli ülkelerde insanlar balkonlardan cep telefonlarının zoomlarını açarak gelmekte olan füzeniyi görüntülüyorlar.
11:23Öyle ortaya ilginç görüntüler çıkıyor ki mesela bir tanesi ki demir kubbe demir kubbe o propaganda yapılır ya hani 3
11:31-4 tane önleyici füzenin arasından böyle dans eder gibi geçerek Tel Aviv'e düşen İran füzeleri var.
11:40Dolayısıyla hani eskisi gibi her şeyi örtmeleri de elbette görüntü bakımından çok mümkün değil onu da söylemiş olalım.
11:47Evet zaten ABD Dışişleri Bakanlığı Orta Doğu'daki 10'dan fazla ülkeden vatandaşların ayrılması konusunda bir çağrı yaptı.
11:55Şimdi hemen şunu soracağım.
11:57Trump bu savaşı...
11:58Pardon bir çağrı dediniz.
12:01Ben size son dakika izleyicilerimiz için de bir haber aktarayım.
12:06Az önce Amerika'nın İsrail Büyükelçiliği resmi bir mesaj yayınladı.
12:13Mesajın sadece giriş cümlesini okuyayım devamına gerek yok.
12:17Mesajın giriş cümlesi şu.
12:19Amerikan Büyükelçiliği şu anda Amerikalıların İsrail'den tahliyesine veya ayrılmalarına doğrudan yardım etme konumunda değildir.
12:28Evet Amerika'nın İsrail'deki Büyükelçiliği'nin yaklaşık 2 saat önce yayınladığı mesaj bu durumları.
12:37Bu halde aslında propaganda zemininde ne yapılırsa yapılsın işte bu real gerçeklik zeminindeki bu açıklamalar pek çok şeyi anlatıyor.
12:48Evet peki hemen ben şuraya gelmek istiyorum.
12:52Trump bu savaşı istediğimiz kadar uzun götürebiliriz diyor ama biraz maddi gerçekliklere bakalım istiyorum.
12:58İran çok köklü çok büyük bir ülke İsrail'e göre zaten öyle ama ABD elbette çok büyük bir askeri ve
13:05ekonomik güç olmasının yanı sıra bütün bu gücü çok uzak bir yerden buraya taşır halde.
13:10Bunlar ciddi maliyetler. İran'ın verdiği karşılık belki hepimizin beklediğinden daha fazla oldu.
13:16Bir kere savaşın bölgeye yayılma riski var. Hürümüzü kapattılar. Yakında diplomatik baskı da çok fazla olacaktır ABD'ye yönelik diye
13:24tahminler etmek zor değil.
13:26Dolayısıyla bu savaşı iddia ettikleri kadar uzun süre götürmek kolay mıdır?
13:32O kadar uzun süre götürülürse sanıyorum ABD iç kamuoyundaki bu karşılıklık da artacaktır. Ne dersiniz?
13:40Şimdi bakınız birincisi yine New York Times'ın o haber analizinden aktarayım.
13:46Bu meseleler yapıldığında Pentagon'un CIA'in değerlendirmeleri, senaryoları, seçeneklerinin masaya geldiğini okuyoruz.
13:57Ki kuvvetle muhtemel bunlar doğru. Bakın orada Pentagon 3 senaryo ortaya koyduğunda yani bizi sorunuzu ilgilendiren kısmıyla söyleyeyim.
14:07Savaş uzadığında olacaklara ilişkin şunu söylüyor. Bir diyor ki mühimmat stok meselesini çözemeyiz.
14:17Yani boşalan mühimmatların yerini o kadar kolayca doldurabilme kapasiteleri yok.
14:24Bir kere böyle bir gerçekliğe dikkat çekiyorlar.
14:26Şimdi ikincisi elbette yani bugün sayılar düşük tutulsa da günün sonunda belli bir noktadan sonra sayıları düşük tutma olanağı olmayacak.
14:37Ölüm sayısının artması Amerikan kamuoyundaki tepkilerin çok daha sertleşmesine yol açacaktır.
14:44Üçüncüsü şimdi bu işin ciddi bir enerji ekonomi maliyeti var Amerika açısından.
14:52Bütün küreği etkileyecek bir ekonomi ve enerji maliyeti de var.
14:57Bunların artmasının savaş uzadıkça bunların artmasının Amerika açısından Amerika'ya baskı oluşması açısından çok önemli bir parametre olacağını şimdiden söyleyebiliriz.
15:08Çünkü bu iş uzayıp da enerji krizine girecek örneğin Avrupa ülkeleri olmaya başladığında Amerika'ya baskı yapacaklar.
15:17Bunlar da Amerika'nın bir uzun savaş yürütmesinin önündeki zorluklardan biri ki zaten Trump'ın hani 4 hafta demesi işte
15:25Amerikan temsilciler meclisi başkanının kısa süreli bir operasyon olacak demesi.
15:31Biraz bu işin Amerika tarafından da çok uzun süre götürülmenin senin arzulanmadığı durumuma işaret ediyor.
15:40Fakat tabi bu savaşlar bir girdap durumu da yaratabilir.
15:44Yani Amerika sıkıntıda bir pozisyondayken bu işi daha da genişletebilip örneğin belki sonra ilerleyen günlerde daha da iyi anlaşılır.
15:56Kürt grupları bu işlere dahil edebilirse, körfez ülkelerini baskılayıp İran'a bir saldırı yapmalarını sağlayabilirse, alan genişlerse tabi bu iş
16:09bir girdaba dönüşür.
16:11Ve o zaman bunun bir uzun savaşı engelleme, kısa tutabilme olanağı da ortadan kalkabilir.
16:17Ama bu hali Amerika için ayrıca felaket olacaktır.
16:20Yani bu Amerika açısından hakikaten bir girdap.
16:23Bugün bu savaşı kısa tutarsa da kaybetmiş olacak, uzun tutarsa da kaybetmiş olacak.
16:29Bu tip savaşları çünkü sadece verilen kayıplarla, sadece savunmadaki ülkenin verdiği kayıplarla değerlendirmek hiçbir zaman doğru olmuyor.
16:40Dünyanın en saygın uluslararası ilişkileri uzmanlarının ki çoğu Amerikalıdır.
16:46Ama onlar da tıpkı bizler gibi Amerika'nın Irak'ta da Afganistan'da da netice olarak yenildiğini söylüyorlar.
16:54Sayılara baktığınızda elbette Irak bir sürü kayıp verdi, Afganistan bir sürü kayıp verdi, insan kaybı verdi, ekonomi kaybı verdi.
17:01Ama bu savaşları böyle değerlendirmek doğru olmuyor.
17:05İşte çeşitli Amerikalı yetkililerin de yaptığı gibi nesnel bir değerlendirme yaptığınızda Amerika Irak'ta da kaybetmiş oldu, Afganistan'da da kaybetmiş oldu.
17:14Dolayısıyla savaş uzarsa İran'da da çok daha büyük kaybedecek.
17:19Ve üstelik Irak'ta Afganistan'daki kaybederken hala bir süper güçtü.
17:24Şimdi oradan da gerilemek durumunda.
17:28Dolayısıyla kaybının ağırlığı çok daha büyük olacak.
17:31İşin bir de şu boyutu var.
17:33Bakınız İran herhangi bir ülke değil, Irak değil, Afganistan değil güç bakımından.
17:40Ama bir de tabii batı kodlarıyla İran'ı okuduğu için bir takım hatalar yapıyor.
17:48Bir kere İran halkı direnme kabiliyeti çok yüksek bir halk.
17:54Bir bunu söyleyelim.
17:55İkincisi Amerika İran halkını yanlış yorumluyor.
18:00Yani İran'daki rejim muhaliflerinin zaman zaman rejimin uygulamalarına yönelik tepkilerini kendisinin işini kolaylaştırabilecek,
18:11kendisi saldırdığında onların da ayaklanıp rejimi yıkmaya kalkacakları düşüncesine yol açıyor.
18:17Ama İran halkı öyle bir halk değil.
18:19İran halkı rejimine itiraz eder, eylem yapar, sert eylemlerde olur bunlar.
18:26Ama günün sonunda eğer ülkesine bir Amerikan ve İsrail saldırısı olursa o zaman ülkesini savunur.
18:34Bunu 12 gün savaşında da gördük aslında, şimdi de görüyoruz.
18:39Bir üçüncüsü şunu söylemem lazım.
18:41Amerika yine batı kodlarıyla İran'a baktığı için burada bir hesap hatası yapıyor.
18:46Yani liderliği düşürürsek rejim zaafa uğrar, yıkılır.
18:52Hamani meselesine de böyle baktılar.
18:54Öyle bir şey yok.
18:55Yani İran'da Hamani'in liderliği bir tek adam rejimi değil.
19:00Hamani'in altında ciddi meclisler, bir takım yönetim mekanizmaları var ve bunlar hala devrede.
19:10Buralardan insanların vurularak bir suikastlerle düşürülmesi o kurumların varlığını ortadan kaldırmıyor.
19:18Hemen onun yerine yeni biri oturmuş oluyor ve düzen devam ediyor.
19:22Rejim devam ediyor.
19:24Öyle batılıların öngördüğü gibi kolayca yıkılabilecek bir rejim değil bu.
19:28Dördüncüsü bu rejimi, rejimi anlama biçimleri de batılıların batı kodlarıyla baktıkları için buradan hep bir diktatörlük görüyorlar.
19:37Halbuki burada kendine göre uygun görmeyebilirsiniz.
19:42Yani ben de sosyalist bir İran olsun diye tercih ederim elbette ama yani bizim tercihlerimizle olmuyor bu işler.
19:48Amerikalıların da öyle Molla rejiminde gördüğü şey bir tek adam diktatörlüğü falan diye görüyorlar ama böyle bir şey yok.
19:56Orada da kendine göre bir demokrasi var.
19:59Bizim batılı kodlarla anlayamayacağımız kökleri 500 yıllık Şii yönetim anlayışıyla harmanlanıp moderniteyle birleşmiş velayeti fakih anlayışıyla temsil edilen kendine göre
20:13bir düzen var.
20:14Bunu kolayca anlayamadıkları için kolayca yıkılabileceğini vehmedip duruyorlar.
20:20Bu da Amerika açısından anlaşılamayan noktalardan biri toparlarsam yani hem İran faktörü hem Amerikan faktörlerini alt alta topladığınızda bu savaşın
20:32kısa sürmesi de Amerika için şimdiden bir kayıp ama uzun sürmesi çok daha büyük bir kayıp olacak.
20:38Evet aslında bu savaşın başlamasının çok da önemli bir nedeninin olmadığı hemen öldükten sonra oradaki rejimde dediğiniz gibi beklenen bir
20:49çatırdamanın olmaması ve savaşın olduğu gibi devam etmesiyle bir çöküş yaşandı.
20:53Şu anda bu savaşın neden devam ettiğini hem Amerikan iç kamuoyu bilmiyor hem de Trump yönetimi de ne kadar biliyor
20:59tabii emin değiliz.
21:00Çünkü az önce de bahsettiğiniz Amerika'daki kurumlardan konuya ilişkin çelişkili mesajlar geliyor.
21:06Birisi operasyon kısa süreli operasyon birisi uzun süreli savaş diyor vesaire.
21:10Burada o övülen aslında Amerikan kurumlarından daha iyi çalışan İran'da bir kurumsal yapı gördük gibi gözüküyor en azından bu aşamada.
21:18Hemen siz de bahsettiğiniz çok kısa ona da değinmeyi isterim.
21:21Şimdi bu savaşın başından beri savaş başlamadan evvelde Netanyahu'nun içerideki bu rejim karşıtlığından faydalanarak İran'ı güçsüzleştirme planı var.
21:31Bu savaşın başında da hem Trump'dan hem Netanyahu'dan biz geldik saldırdık siz de sokağa çıkın rejimi devirin gibi açıklamalar gördük.
21:40Belli ki aslında bir demokrasi götürme niyeti de yok.
21:43Çünkü Netanyahu uzun zamandır Kürt liderlerle bir lobi faaliyeti yürütüyor.
21:47Dün Trump'ın görüştüğünü de kaydetmiştim başta Talabani ve Barzani ile.
21:52Şimdi burada sanıyorum artık Kürt ayrılıkçı bir hareketin belki rejime zarar verebileceğini düşünüyorlar ve buna dair bir girişimler başlamış.
21:59Ne dersiniz böyle bir ihtimal görüyor musunuz İran'da?
22:03Evet şimdi ben çok etkili olabilecek bir girişim olduğunu düşünmüyorum.
22:09Yani buralardan da bir sonuç alması çok mümkün değil Amerika'nın.
22:15Kürt grupları İran'dakiler harekete geçse bile ki onların gücü sınırlı Irak'taki Netanyahu'nun ve Trump'ın devreye girmesini istedikleri büyük
22:27Kürt grupları olarak Barzanilerin ve Talabani'lerin bunu ne kadar göze alabilecekleri soru işareti.
22:33Çünkü böylesi bir durum Irak'taki Bağdat merkezli Irak ile yukarıdaki Irak Kürt bölgesini karşı karşıya getirecek.
22:45Yani Irak kuzeyindeki Kürt gruplarını İran'a karşı devreye sokmak isterken Irak'la o Kürt grupları arasında bir savaşa dönüşebilir.
22:55Dolayısıyla bütün bu risklerin hesaplanacağı bir durum var.
23:00Şimdi müsaade ederseniz şu noktada da ben bir şey söylemek istiyorum.
23:04Yani bu savaşın nedeni konusu tabii tartışılıyor.
23:06Doğru haklısınız liderlerin yetkililerin açıklamalarına baktığınızda hani bu savaşın nedeninin çok da anlaşılabilir bir neden ortaya süremiyorlar.
23:18Doğru bunlar doğru ama bu savaş nedensiz değil.
23:21Yani onu bilelim hiçbir savaş nedensiz olmaz.
23:24Bu savaşın da nedenleri var.
23:26Bu savaşın hem stratejik nedenleri var hem taktik nedenleri var hem de ekonomi politik nedenleri var.
23:33Bir kere bu savaş bu savaş Amerika'nın Orta Doğu'da İsrail hegemonyasında yeni bir Orta Doğu düzeni kurma planıyla çok
23:43elintili.
23:44Amerika bölgede böyle bir düzen istiyor.
23:47İsrail hegemonyasında bir düzen istiyor ve bu düzenin önündeki temel engel olarak İran görülüyor.
23:53İran'ın bu nedenle zayıflatılması mümkünse rejiminin değiştirilmesi hedefleniyor.
24:00Dolayısıyla böyle bir temel nedeni var ama daha geri planda daha büyük strateji planında da bu savaş Amerika ile Çin
24:08arasındaki küresel büyük rekabet meselesinin tam göbeğinde.
24:13İran Şangay İşbirliği Örgütü üyesi, İran Blitz üyesi, İran kuşak ve yolda çok önemli bir yerde.
24:21İran Büyük Avrasya coğrafyasının Çin'e giden batıdaki kapısı durumunda ve dolayısıyla buranın zayıflatılması Amerika'nın Çin'e vuracağı bir
24:37darbe olarak değerlendirdiği bir durum.
24:39Üstelik bu işin bir de ekonomi politik boyutu var.
24:44Bir enerji savaşları, nadir elemen savaşları, petrol savaşları, doğalgaz savaşları da yaşanıyor.
24:52Venezuela meselesinden İran meselesine bütün bu meselelerin de bir kenarında enerji meselesi duruyor.
25:00Dolayısıyla bu da Amerika-Çin rekabetinin bir yan unsuru olarak ortada olan bir durum.
25:05Bunların hepsini göz önünde bulundurduğunuzda Amerika'nın İran'a açtığı bu savaşın elbette birden fazla üstelik nedeni var.
25:16Nedensiz değil.
25:17Çapsız Amerikan yöneticilerinin açıklamalarından bu sonuçları çıkarmak elbette çok mümkün olmuyor.
25:24Ama Pentagon'un, CIA'in, Ulusal Güvenlik Konseyi içerisindeki yetkililerin yaptıkları çalışmaları biz daha yakın süreçte.
25:33Aralık ayında Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi çıktı.
25:39Ocak ayında da Pentagon'un hazırladığı Ulusal Savunma Strateji Belgesi çıktı.
25:44O belgeler zaten aslında bunu anlatıyor.
25:47Yani orada da kabaca kabaca şöyle özetleyeyim Amerika batı yarımkürede kendi egemenliğini tahsis edecek.
25:55Doğu yarımkürede de Çin'le mücadele edecek.
25:58Böyle bir büyük strateji belirlenmiş durumda.
26:00Bu nedenle de Amerika hem Avrupalı müttefiklerine hem Orta Doğu'daki müttefiklerine şunu söylüyor.
26:07Benim yeni stratejim bu.
26:09Dolayısıyla siz bölgenizdeki işlerle ilgili eskisi gibi benden sorumluluk beklemeyin.
26:15Bölgedeki işlerle ilgili bilinçli sorumluluk artık sizde olacak.
26:20Ben sizi destekliyorum diyor.
26:22Bu Orta Doğu'da bir İsrail hegemonyasında yeni Orta Doğu düzeni kurmanın da aslında belgedeki yansımasıydı.
26:32Dolayısıyla nedenler var ve o nedenler hakikaten de stratejik düzende çok önemli nedenler.
26:38Dolayısıyla Amerika'nın İran'a saldırısının bu perspektifte değerlendirilerek Türkiye başta bölge ülkeleri tarafından da anlaşılması gerekiyor.
26:50Zaman zaman televizyonlarda görüyoruz bir sünni mezhepçi bakışla neredeyse tırnak içinde Hristiyan Amerika'yı ve tırnak içinde Yahudi İsrail'i,
27:01Şii Müslümanlığa karşı savunmanın propagandasını yapan kanallarda yorumculara rast geliyoruz.
27:09Bunlar olağanüstü tehlikeli işler ve bu anlatmaya çalıştığım stratejiyi de kavramayan anlayışlar.
27:18Bu mesele bir din meselesi değil, bu meselenin altında bir hegemonya mücadelesi, bu meselenin altında bir enerji savaşı,
27:26bu meselenin altında bir ekonomi politik zemini olan bir egemen olma mücadelesi var.
27:32Devletler de, komşuları da İran'ın bunu gözeterek tutum alması gerekiyor.
27:38Evet, vurguladığınız nokta gerçekten çok önemli.
27:42Bir insan ekranlara çıkıp Amerika, Suriye'yi fethetti diyecek kadar nasıl öyle bir zihinsel, düşünsel noktaya gelir gerçekten anlaması zor.
27:51Çok teşekkür ediyorum Mehmet Ali Bey. Zaten ilerleyen günlerde yine konuşacağız.
27:55Ben teşekkür ediyorum.
27:56Her zaman.
27:57İyi yayınlar diliyorum.
27:59Evet sevgili izleyenler, sizler için Cumhuriyet Gazetesi yazarı Mehmet Ali Güller'i ağırladım efendim.
28:04Savaş gündemini konuşuyoruz elbette.
28:06Trump bu savaşın uzun süreceğini söylüyor.
28:08Ancak hem batıdaki hem de ülkemizdeki analistlerden, vurguladıkları noktalardan anladığımız ABD'nin ve İsrail'in uzun süren bu savaşı karşılayamayacağı
28:18yönünde görüşler var.
28:20Karşılarsa da çok ciddi ağır maliyetler olacağı yönünde görüşler var.
28:24Bakalım nasıl devam edecek? Elbette bütün gelişmeleri aktarmayı sürdüreceğiz.
28:28Şimdilik hoşçakalın.
Yorumlar